سفیر سابق امریکا در سازمان ملل از اظهارات لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده که گفته از خروج نیروهای این کشور از افغانستان پشیمان نیست به شدت انتقاد کرد. نیکی هیلی میگوید خروج از افغانستان «فاجعهبار» بود، اما هیچکس در کاخ سفید یا پنتاگون اخراج نشده است.
وزیر دفاع امریکا روز چهارشنبه در کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان ایالات متحده گفت که از خروج نیروهای کشورش از افغانستان پشیمان نیست.
اما اکثر نمایندگان جمهوریخواه در مجلس امریکا نحوه خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان را شرمآور میخوانند.
درزمان خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان و عملیات تخلیه، ۱۳ نظامی امریکایی و بیش از ۱۷۰ غیرنظامی افغان کشته شدند. مسئولیت این حمله را داعش بر عهده گرفت.
شماری از نمایندگان جمهوریخواه از رئیس مجلس نمایندگان امریکا خواستهاند تا دولت بایدن را بابت آنچه در افغانستان اتفاق افتاده پاسخگو کند.
نیکی هیلی در توییتی با انتقاد از اینکه پاسخگویی وجود ندارد گفته این دولت مایه شرمساری است.
خانم هیلی پیشتر هم به جو بایدن، رئیس جمهور امریکا تاخته بود و گفته بود «گروهی از تروریستها در پیش چشم او افغانستان را تسخیر کردند و نیروهای ما را کشتند.»
به گفته وی، حالا تروریستها افغانستان را اداره میکنند.
با آمدن طالبان غذای ارگ نیز متحول شده است. سرآشپز سابق ارگ به نیویورک تایمز گفت که طالبان فقط «گوشت، گوشت و گوشت» میخورند و ادویه غذا را دوست ندارند. نصرالله گفت در آخرین روز سقوط ارگ، غذای سرخ کرده و سبزیجات آبپز آماده کرده بود اما غذا دست نخورده ماند و غنی فرار کرد.
نیویارک تایمز در مقالهای که روز پنجشنبه نشر کرد، برای نشان دادن تغییر ذایقه حاکمان افغانستان و گرسنگی حاکم میان مردم، سراغ چند آشپز در شهر کابل رفته بود. یکی از این آشپزها قبلا به عنوان سرآشپز در ارگ ریاستجمهوری کار کرده و حالا بعضی از حرفهای نگفته پشت دیوار ارگ را با خبرنگار این روزنامه در میان گذاشته است.
نصرالله که مهارت فوقالعاده در پختن غذاهای متنوع، از جمله غذاهای مشهوری چون قابلی پلو دارد، به نیویورک تایمز گفت که با آمدن طالبان به ارگ از موقف سرآشپز برکنار شد. او گفت که ذایقه طالبان با آنچه او میپزد فرق دارد و حالا طالبان وی را برای پاک کردن سبزیجات گماشتهاند.
او افزود که روز ۲۴ اسد ۱۴۰۰ برای اشرف غنی ناهاری از غذای سرخکرده و گلپی سبز (براکلی) تفتداده درست کرد. او خودش غذا را چشید تا از ذایقه و زهری نبودن آن مطمئن شود. اشرف غنی اما قبل از صرف غذا ارگ را ترک کرد و غذای آن روز برای حاکمان جدید افغانستان ماند.
در ماههای اخیر حکومت غنی ماجرای «صرف ۱۷ نوع گوشت» در ارگ، سر و صدای زیادی در رسانهها برپا کرد. خان آقا رضایی، نماینده وقت پارلمان مدعی شده بود که ارگ قرارداد خرید ۱۷ نوع گوشت، از جمله گوشت بودنه، را بسته است و ۳۰ میلیون دالر برای خرید سبزیجات اختصاص داده است.
با این که ارگ خرید ۱۷ نوع گوشت را رد کرد اما منتقدان بیشتر حرف نماینده پارلمان را پذیرفتند و آن را نشانه فاصله و بی اعتنایی دولتمردان به زندگی عادی مردم تعبیر کردند.
علاقه طالبان به گوشت متفاوت از وضعیت کنونی افغانستان است که به گفته نیویارک تایمز، «قحطی و گرسنگی در زمستان استخوانسوز و دشوار بسیاری ها را محتاج کمکهای بین المللی ساخته است.»
البته، طالبان تصاویری از سفره ارگ ریاست جمهوری پس از اعلام کابینه این گروه را منتشر کردند که در آن دو نوع غذا با یک نوشیدنی سرو شده بود.
سرآشپز سابق ارگ گفت که جورج بوش، رئیس جمهور سابق امریکا دوستدار پلو افغانستان بود. وقتی او یکبار به ارگ آمده بود، کرزی از قول بوش گفت که قابلی پلو دستپخت نصرالله را خیلی تمجید کرده بود.
سرآشپز سابق ارگ گفت که در زمان کرزی ضیافتها زیاد بود. اشرف غنی اما به دلیل برداشته شدن نصف معدهاش در اثر سرطان نمیتوانست غذای زیادی بخورد و در چند وعده، غذا صرف میکرد. در زمان غنی ضیافتها کم شد. نهایتاً این مهمانیها در تابستان ۱۴۰۰ به کلی از بین رفت.
این آشپز ماهر که روزگاری صدها نفر در ارگ طعم غذای او را میچشیدند و تمجید میکردند، اکنون فقط سبزی پاک میکند. او پشت روزهای گذشته که غذاهای متنوع میپخت دلتنگ شده است.
جبهه آزادی افغانستان، یکی از گروههای مسلح ضد طالبان، شب پنجشنبه مدعی شد که بر «فرماندهی امنیه کابل» با نارنجک حمله کرده است. بنا به ادعای این گروه، دو محافظ طالب کشته و یک نفر دیگر آنان زخمی شدهاند. منابع مستقل تا هنوز صحت این حمله و تلفات ناشی از آن را تایید نکردهاند.
ظاهراً، این حمله ساعت ۶:۱۰ شب انجام شده است.
این حمله یک روز پس از آن اتفاق میافتد که جبهه مقاومت به رهبری احمد مسعود، مدعی شد که بر «مرکز تعلیمی و پاسگاه قطعه خاص طالبان» در پلچرخی حمله کرده است.
جبهه مقاومت، روز چهارشنبه، با این حمله از «آغاز عملیاتهای چریکی» خود خبر داد. این اعلام با استقبال جبهه آزادی نیز رو به رو شده و خواستار همکاری برای انجام حملات مشترک بر طالبان شده است.
طالبان تا هنوز واکنشی به اعلام جبهه مقاومت برای آغاز عملیات بهاری نشان نداده است. اما، قاری فصیح الدین، لوی درستیز طالبان در مصاحبه با تلویزیون ملی در مورد احتمال شکلگیری مقاومت مسلحانه نظامیان و رهبران پیشین در برابر طالبان گفت که چنین چیزی اتفاق نخواهد افتاد.
او رهبران سیاسی و نظامی افغان را که در تبعید به بسر میبرند، «لافزن» خطاب کرد و به سرکوب نظامی تهدید شان کرد.
بهنظر میرسد هرچند تا هفتادوهشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد و نشست کمیته اعتبار معتبرترین سازمان بینالمللی کم و بیش پنج ماه دیگر مانده است، اداره طالبان از هم اکنون دیپلوماسی پیدا و پنهانی را برای تصاحب کرسی افغانستان در سازمان ملل متحد شروع کرده است.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در روزهای گذشته دیدارهای متعددی با نمایندگان کشورها و نهادهای خارجی داشته که در محور آن، مسئله جایگزینی سهیل شاهین با نصیر فایق، در نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد قرار داشته است.
او مثلاً در هفته گذشته دستکم سه دیدار با نمایندگان اوزبیکستان، جمهوری اسلامی ایران و امارات متحده عربی داشته که در کنار سایر مسائل بر حمایت آنها از طالبان در سطح بینالمللی یاد شده است.
امیرخان متقی در دیدار با هیئت اماراتی به گفته سخنگوی وزارت خارجه طالبان، «خواهان توجه ویژهٔ هیئت در رهایی محبوسین افغان در امارات متحده، انعکاس تصویر واقعی امارت اسلامی، گسترش روابط با کشورهای خلیج و کمکهای بشردوستانه شد.»
پیشتر هم عبدالسلام حنفی در دیدار با امینه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد گفته بود: «ما از کمکها تشکر میکنیم اما سازمان ملل در زمینه حذف مقامات طالبان از تحریمها و به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان و سپردن کرسی سازمان ملل به طالبان به آنها همکاری نکرده است.»
و اما آقای متقی در هفته گذشته سه تعامل رسانهای یا گفتوگو هم با هدف رسیدن به مخاطبان انگلیسی زبان، عربی و افغانستان با یک هدف داشته است: جهان ما را به رسمیت بشناسید.
او به تلویزیونی عربیزبان دورار گفت: «تغییرات روزانه به سوی بهتر شدن وجود دارد. ما به فعال ساختن برخی از سفارتهای جدید در روزهای آینده میپردازیم و امیدواریم که این مشکل به گونه کامل حل شود.»
امیرخان متقی پیشتر هم به سایت الجزیزه نوشت: «افغانستان آماده است که با امریکا کار کند، اما تحریمها باید برداشته شود.»
و پیامش در مصاحبه تلویزیونی ملی هم روشن بود: «آنها کرسی افغانستان در سازمان ملل متحد را به عنوان فشار علیه امارت اسلامی نگهداشتهاند. دلیل قانونی، اصولی و حتی اخلاقی ندارد. اینها که کرسی افغانستان را به امارات اسلامی که بر تمام اراضی افغانستان مسلط است، نسپرده و به چه کسی سپرده؟ کسی که یک وجب هم خاک در کنترول ندارد و از هیچکس نمایندگی نمیکند.»
اما این استدلال و نگاه طالبان برای جهانیان سست و بیپایه است.
هرچند تسلط طالبان بر قلمرو افغانستان انکارناپذیر است، اما شرایط پذیرش و سپردن کرسی یک کشور در سازمان ملل متحد هم تنها متکی بر تسلط بر خاک نیست.
مطابق بند اول ماده چهارم منشور، سازمان ملل متحد در صورت احراز چهار شرط عضو جدید میپذیرد یا کرسی را به نظام جدید میسپارد.
این شرایط چنین است: دولت بودن، صلحجو بودن، پذیرش تعهدات منشور سازمان ملل متحد و قادر و مایل به اجرای تعهدات منشور بودن.
طالبان هیچ یکی از این شرایط را نتوانسته برآورده کند.
پارسال نیز که سازمان ملل متحد تصمیم گرفت، کرسی افغانستان را به اداره طالبان نسپارد، سخنگوی دبیرکل این سازمان گفتوگوی با افغانستان اینترنشنال داشت.
استفان دوجاریک در گفتوگوی اختصاصی با افغانستان اینترنشنال در خصوص نقش سازمان ملل در مورد وضعیت فاجعهبار حقوق بشر در حاکمیت طالبان گفت که این سازمان حمایت خود از حقوق بشر در افغانستان را افزایش میدهد. به گفته او، سازمان ملل تلاش میکند زنان و دختران افغان را از راه دور آموزش دهد. او تاکید کرد که دبیرکل سازمان ملل ممنوعیت آموزش دختران را شرمآور میداند.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل افزود کسی نباید از محرومیت آموزش دختران افغانستان خوشحال باشد و تصریح کرد که علاوه بر تلاشهای سازمان ملل در مورد تامین حقوق زنان، کشورهای که در افغانستان نفوذ دارند نیز باید در این زمینه بر طالبان فشار بیاورند.
به نظر میرسد شرایط از آن زمان بهتر نشده که بدتر هم شده است.
سازمان عفو بینالملل در گزارش سالانه خود آورده است که کشتار و شکنجه در افغانستان به طور «گسترده و سیستماتیک» توسط طالبان انجام میشود.
این نهاد ناظر بر وضعیت حقوق بشر گفت که نظامیان سابق، مقامات پیشین، افراد مسلح جبهه مقاومت و داعش قربانیان اصلی کشتار صحرایی طالبان اند.
عفو بینالملل در گزارش خود از عدم رسیدگی به این کشتارها انتقاد کرده و گفته است که طالبان بدون توجه به قوانین و با مصونیت کامل دست به جنایت و نقض حقوق بشر میزنند. این سازمان حکومت طالبان را «فاقد عدالت» توصیف نموده است.
سازمان ملل متحد تا سپتامبر 2023 درباره کرسی افغانستان تصمیمش را روشن خواهد کرد، اما به نظر میرسد واگذاری این امتیاز به طالبان همچنان دستنیافتی خواهد بود.
وزارت خارجه آلمان به طور موقت پذیرش پناهجویان افغان را متوقف کرد. به گزارش رسانه اشپیگل، این تصمیم در پی نشانههایی از سواستفاده در روند پذیرش پناهجویان افغان گرفته شده است. در حال حاضر رسیدگی به درخواست پناهجویان افغان از سفارت آلمان در پاکستان و ایران متوقف شده است.
بر اساس گزارش اشپیگل، وزارت خارجه و داخله آلمان به صورت مشترک روند پذیرش رسیدگی به درخواست پناهجویان افغان را مورد بررسی قرار دادهاند.
اشپیگل میگوید تصمیم گرفته شده تا مصاحبه امنیتی نیز در روند پذیرش افغانها افزوده شود تا از سواستفادههای احتمالی جلوگیری شود.
گفته شده پس از اقدامات اضافی از جمله مصاحبه امنیتی، روند پذیرش دوباره از سر گرفته خواهد شد.
آلمان پس از تسلط طالبان بر افغانستان در آگوست ۲۰۲۱، تاکنون نزدیک به ۳۰ هزار پناهجوی افغان را پذیرفته است.
وزارت صحتعامه طالبان میگوید که نشست مشترک دو روزه این گروه و پاکستان برای هماهنگی برنامههای محو پولیو در دو سوی مرز در اسلامآباد آغاز شده است. به گفته طالبان، دو طرف در این نشست، درباره محو کامل پولیو، هماهنگی بیشتر و در خصوص برنامههای آینده بحث و گفتوگو میکنند.
بر اساس اعلامیه طالبان، داکتر نیک ولی شاه مومن، رئیس مرکز عملیاتی عاجل محو پولیو این گروه در این نشست حضور دارد، که پنجشنبه ۱۰ حمل آغاز و جمعه نیز ادامه خواهد داشت.
علاوه بر مقامات پاکستانی، نمایندگان یونیسف، سازمان جهانی صحت و ادارههای دیگر جهانی نیز اشتراککنندگان این نشست استند.
افغانستان و پاکستان در جهان تنها دو کشوری استند، که در ان پولیو یا فلج کودکان ادامه دارد.