بیانیه مشترک نشست سمرقند: وضعیت امنیتی ناشی از تروریسم در افغانستان همچنان وخیم است

دوره اقامت این نیروها که تحت برنامه اقامتی ویژه یا اس‌آی‌وی به امریکا منتقل شده‌اند، در تابستان امسال به پایان می‌رسد و از سویی دیگر بعید به نظر می‌رسد که قانون تسهیل اقامت دایمی شهروندان افغانستان به زودی از سوی کانگرس به تصویب برسد.

برخی از همکاران سابق امریکایی این نیروها نگران سرنوشت «قطعات موسوم به صفر» هستند و استدلال می‌کنند که دولت بایدن از آنچه که زمانی دارایی کلیدی برای پیشبرد ماموریت ایالات متحده در افغانستان بوده، غفلت می‌کند.

تابش، یکی از این نیروها که پایش را در یکی از عملیات‌های جنگی در افغانستان از دست داده، در مصاحبه با واشنگتن پست گفت که از نبود آینده روشن در امریکا هراس دارد و از مشکلات اقتصادی و نداشتن کار رنج می‌برد.

تابش می‌گوید که او با شرایط جسمی‌ای که دارد قادر به انجام هر کاری نیست و کمک ۱۱ هزار دالری که از وزارت خارجه در ابتدای ورود به ایالات متحده دریافت کرده برای هزینه‌های اساسی دیگری به مصرف رسیده است.

او می‌افزاید که آنها به رغم این‌که قادر به پرداخت اجاره ماهانه ۱۳۰۰ دالری نیست، اکنون مطلع شده‌ که آژانس کمک‌کننده آنان پرداخت اجاره به صاحب‌خانه را متوقف کرده و آنها تنها ۱۰ روز فرصت دارند تا بدهی‌شان را پرداخت کنند، در غیر آن صورت باید خانه را تخلیه کنند.

سمیر، یک کاپیتان سابق در قطعات موسوم به صفر، چهار ماه پس از سقوط دولت افغانستان به پایگاه موقت پناهجویان در پایگاه نیروی دریایی کوانتیکو در ویرجینیای شمالی انتقال داده شد. او نیز می‌گوید که حس درماندگی و گم‌شدگی باعث شده تا او به خودکشی فکر کند.

سی‌آی‌ای قطعات موسوم صفر را در اوایل سال‌های حضور نظامی امریکا در افغانستان ایجاد کرد و در ابتدا افرادی را از میان شبه‌نظامیان ضدطالبان برای کمک به جمع آوری اطلاعات و انجام ماموریت‌های مخفی علیه طالبان و القاعده استخدام می‌کرد.

با گذشت زمان، واحدها به یک نیروی ضربتی زبده تبدیل شدند که اعضای آن از شاخه‌های مختلف قوای مسلح افغانستان بودند.

این واحدها رسما در سال ۲۰۰۹ با ریاست امنیت ملی دولت افغانستان ادغام شدند، هرچند سی‌‌آی‌ای همچنان به این جنگجویان در ماموریت‌های‌شان که با حمایت لجستیکی ارتش ایالات متحده انجام می‌شد، مشورت می‌داد.

واشنگتن پست می‌نویسد بسیاری از افغان‌هایی که از طریق برنامه تخلیه وارد ایالات متحده شدند با دشواری‌های سازگاری با محیط زندگی جدید در امریکا روبه‌رو هستند اما سختی‌ها در میان نیروهای سابق عملیات ویژه افغانستان که از آسیب‌های جنگ رنج می‌برند، بیشتر است.

برخی از آنان می‌گویند که می‌خواهند به افغانستان برگردند و یا به جایی مانند ایران بروند که حداقل می‌توانند زبان را بفهمند.

این کشور روز پنجشنبه نیز یک موشک بالستیک شلیک کرد که با محکومیت کوریای جنوبی، جاپان و امریکا روبه‌رو شد.

رهبر کوریای شمالی هشدار داد که این آزمایش باعث می‌شود «دشمنان» بحران امنیتی واضح‌تری را تجربه کنند.

کوریای شمالی، با انتقاد از رزمایش مشترک نیروهای کوریای جنوبی و امریکا، آزمایش‌های تسلیحاتی خود را افزایش داده است.

تحلیلگران معتقدند که این نخستین استفاده کوریای شمالی از مواد سوخت جامد در ساخت موشک‌های بالستیک میان‌برد یا قاره‌پیما است.

ربانی با نگرانی گفت که نشانه‌های کاهش کمک‌های بین المللی به افغانستان در سال پیش رو به چشم می‌خورد و از کشورهای جهان خواست که در رویکرد خود به افغانستان و طالبان تجدید نظر کنند.

این مقام پاکستانی افزود که ممنوعیت کار و تحصیل زنان در افغانستان به بن‌بست در روابط طالبان و کشورهای دیگر دامن است. او تصمیم‌های اخیر طالبان را «تاسف‌آور» خواند. با این حال، ربانی از کشورهای غربی تقاضا کرد که افغانستان را به دلیل اقدامات طالبان « فراموش» نکنند.

حنا ربانی گفت: «ما به یک رویکرد متوازن بر اساس تعهد دوجانب نیاز داریم؛ روحیه همبستگی و همکاری مبنای تعامل جهان با افغانستان باشد.»

کشورهای غربی و طالبان یک دیگر را به نقض تعهداتی متهم می‌کنند که به شکل‌گیری توافقنامه دوحه انجامید. در حالیکه کشورهای غربی خواهان تشکیل حکومت مشارکتی و رعایت حقوق بشر اند، طالبان بدون توجه به این خواست‌ها، از کشورهای غربی می‌خواهند که دولت این گروه را به رسمیت بشناسند و تحریم‌های اقتصادی را بر دارند.

مقامات غربی به طور پیوسته گفته‌اند که طالبان را با توجه به سیاست‌های شان به رسمیت شناخته نمی‌توانند.

معاون وزیر خارجه پاکستان با نگرانی گفت که بن‌بست در روابط طالبان و کشورهای جهان بحران انسانی و اقتصادی افغانستان را شدید می‌کند. او افزود که این وضعیت به افزایش مهاجرت افغان‌ها به کشورهای همسایه در روزها و ماه‌های آینده خواهد انجامید.

پاکستان با این که روابط نزدیک و استراتژیک با طالبان دارد، اما حنا ربانی در نشست سمرقند گفت که پاکستان و دیگر کشورهای همسایه از ناحیه افغانستان تحت کنترول طالبان با تهدید تروریسم رو به رو اند.

او به صدای امریکا گفت که این سازمان برای کمک به مقابله با «گرسنگی فاجعه‌بار» در افغانستان، به ۸۰۰ میلیون دالر کمک خارجی در ۶ ماه آینده نیاز دارد.

مشخص نیست که این سازمان این پول را چگونه به دست آورده می‌تواند. این نهاد در ۲۶ حوت ۱۴۰۱ اعلام کرد که به‌دلیل کمبود بودجه، کمک‌هایش به دست‌کم چهار میلیون نفر در ماه مارچ، به نصف کاهش یافته است.

این در حالیست که به گفته او، ۲۰ میلیون نفر با کمبود شدید غذا در افغانستان دست و پنجه نرم می‌کنند.

معضل کمبود منابع مالی ناشی از عدم پایبندی کشورهای کمک‌کننده به وعده‌های شان است. اوچا یا اداره هماهنگی کمک‌های بشری سازمان ملل در ۱۵ حمل گفت که تنها ۵ درصد از پولی که کشورهای جهان وعده داده اند، دریافت کرده است.

پاولسن در مصاحبه با صدای امریکا گفت: «وضعیت نگران کننده است. خانواده‌ها با مشکل تامین غذا مواجه اند. آنها اغلب بذر کشاورزی برای تولید غذا را ندارند. آنها با کمبود غذا برای زنده نگهداشتن مواشی شان نیز رو به رو اند.»

او خواستار حمایت از بخش کشاورزی افغانستان برای حل بحران گرسنگی در روستاها شد.

به رغم این هشدار، سازمان ملل به دنبال منع کار زنان افغان در این نهاد توسط طالبان، تهدید کرده است که احتمالا فعالیت‌های خود را در افغانستان متوقف خواهد کرد.

همین حال نیز کارمندان سازمان ملل در افغانستان تا ماه می به دفاتر شان برنخواهند گشت.

طالبان بحران گرسنگی در افغانستان را ناشی از تحریم‌های بین المللی و مسدود شدن ذخایر ارزی بانک مرکزی دانسته است. این گروه با نادیده گرفتن احتمال توقف فعالیت سازمان‌های خیریه در افغانستان، گفته است که ممنوعیت کار زنان افغان «مسئله‌ای داخلی» آنان است و به سازمان ملل یا کشورهای دیگر ربط ندارد.

چهارمین نشست وزیران خارجه کشورهای همسایه افغانستان روز پنجشنبه ۲۴ حمل در سمرقند آغاز شد.

در این نشست وزیران خارجه و نمایندگان کشورهای ایران، چین، روسیه، پاکستان، اوزبیکستان، تاجیکستان و ترکمنستان حضور دارند.

اظهارات وزیران خارجه کشورهای همسایه در نشست سمرقند عمدتاً معطوف به تعامل با طالبان بود. اوزبیکستان با این که دولت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد، اما از وزیر خارجه این گروه برای شرکت در این نشست دعوت کرد.

هرچند متقی در نشست افتتاحیه حضور نداشت، اما به او اجازه داده شد که برای شرکت‌کنندگان سخنرانی کند. وزیر خارجه طالبان کوشید که به نگرانی کشورهای همسایه در مورد حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان پاسخ بگوید.

او به این کشورها وعده داد که به این گروه‌ها اجازه حمله به خاک کشورهای همسایه را نخواهند داد.

در اعلامیه وزارت خارجه اوزبیکستان بدون اشاره مستقیم به افغانستان تحت کنترول طالبان آمده است که شرکت کنندگان بر «اهمیت سنجیدن تدابیری برای مبارزه با تروریسم بین المللی» تاکید کردند.

بنا به گزارش سازمان‌های بین المللی، افغانستان به دنبال قطع کمک‌های بین المللی به دولت سابق، با بحران اقتصادی و بشری ناشی از گرسنگی رو به رو شده است. تا حال، بیشترین کمک‌های خیریه و بشردوستانه به افغانستان از سوی کشورهای غربی انجام شده است.

در اعلامیه اوزبیکستان آمده است که کشورهای همسایه، «بر ایجاد سازوکار مشترک برای ارائه کمک‌های بشردوستانه و احیای اقتصاد افغانستان تاکید کردند.»

بخشی از راه حل این کشورها برای سرپا کردن اقتصاد افغانستان سرمایه گذاری در پروژه‌های اقتصادی و زیربنایی است.

در اعلامیه خبری نشست سمرقند آمده است که افغانستان ظرفیت تبدیل شدن به «عامل کلیدی در اتصال آسیای میانه و جنوبی» را دارد.

تا اکنون، شرکت‌های چینی و ایرانی بیشترین وعده سرمایه گذاری در افغانستان را به طالبان داده اند. شرکت‌های چینی عمدتاً به سرمایه‌گذاری در معادن افغانستان ابراز تمایل کرده اند. اما، تا اکنون هیچ یک از این شرکت کار عملی پروژه‌ای را آغاز نکرده اند.