حسین امیر عبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه در توییتی نوشت که در مذاکرات با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان درشهر سمرقند، «مسئله حقابه ایران از هیرمند را به تفصیل مورد تاکید» قرار داده است. او نوشت که از حقابه ایران کوتاه نخواهد آمد.
عبداللهیان مدعی شد که جانب طالبان «هم بر پایبندی خود به حقابه ایران تاکید داشت.» او خبر داد که در ملاقاتش با متقی، بر انجام اقدامات فوری توافق کرده است.
طالبان تا اکنون واکنشی به اظهارات وزیر خارجه ایران نشان نداده است.
جمهوری اسلامی ایران روابط حسنهای با رژیم طالبان دارد اما تا هنوز این گروه را به رعایت معاهده آب هیرمند و حقآبه ایران متقاعد نتوانسته است.
موضوع حقابه میان ایران و افغانستان از دیرباز لاینحل مانده است. جمهوری اسلامی ایران در بیست سال گذشته تلاش کرد تا با حکومت پیشین افغانستان بر سر مسئله حقابه خوداز هیرمند به توافق برسد اما تا سقوط نظام در افغانستان توافقی بدست نیامد.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که ۴ ثور نشستی در مورد افغانستان با حضور رهبران و چهرههای سیاسی و مدنی افغان، به دعوت موسسه روابط بینالمللی اتریش برگزار میشود. یک منبع نزدیک به جبهه مقاومت گفت که احمد مسعود و صلاح الدین ربانی نیز در این جلسه در ویانا اشتراک خواهند کرد.
در نشست پیشرو که برای سه روز است، در باره وضعیت کنونی افغانستان بحث و رایزنی خواهد شد.
این دومین نشست چهرههای سیاسی ضد طالبان در ویانا است. نشست قبلی در ۲۴ سنبله، به مدت سه روز، با هدف گفتگو در مورد آینده افغانستان برگزار شد.
در آن نشست که با حضور ۳۰ چهره، از جمله احمد مسعود و داکتر سپنتا برگزار شد، بر فشارهای بینالمللی بر طالبان و حمایت از مقاومت علیه این گروه تاکید شد.
منبع نزدیک به جبهه مقاومت گفت که امیدوار است این نشست به هماهنگی و همکاری بیشتر نیروهای سیاسی مخالف طالبان کمک کند. او گفت که در کنار مقاومت علیه طالبان فشارهای بینالمللی نیز بر این گروه گسترش یابد.
روزنامه اکسپرس تریبون به نقل از یک منبع ارشد امنیتی از همکاری نزدیک جنگجویان طالبان افغان و پاکستانی در حملات بر نیروهای ارتش و پولیس پاکستان خبر داده است. او افزوده که در چند عملیات اخیر علیه شبه نظامیان پاکستانی، ۵۱ جنگجوی افغان نیز کشته شدهاند.
او مدعی شد که از هر ده جنگجوی تحریک طالبان پاکستان، حدود ۵ نفر شان از افغانستان هستند.
این منبع به اکسپرس تریبون گفت: «اطلاعات ما نشان می دهد در هر «تشکیل» تحریک طالبان پاکستان که برای حمله اعزام شوند، پنج یا چهار نفرش شهروند افغانستان اند. حتا در حمله به پاسگاه پولیس در کراچی، دو تن از تروریستها افغان بودند.»
او گفت که طالبان افغان در مناطق مرزی پاکستان با افغانستان حضور قوی دارند و همین مناطق در وزیرستان شمالی و جنوبی محور عملیات نظامی بعد از عید خواهد بود. او افزود که در جریان این عملیات ممکن است مردم محل بیجا شوند و ایستهای بازرسی بیشتری ایجاد شود.
این روزنامه به نقل از منابع خود نوشته است که پس از مرگ برید جنرال مصطفی کمال برکی در ماه مارچ امسال، راه برای مذاکره با طالبان پاکستانی بسته شده است و ارتش علاقهمند گفتوگو با این گروه نیست. رئیس ستاد ارتش پاکستان نیز صریحا گفته است که مذاکرات قبلی با طالبان اشتباه بود.
مصطفی کمال برکی از مقامات ارشد سازمان استخبارات پاکستان، آیاسآی، بود که متواتر به افغانستان میآمد و با رهبری طالبان پاکستانی در خاک افغانستان مذاکرات میکرد. او از افراد کلیدی در مذاکره قبلی بود و ارتباط نزدیک با طالبان افغان داشت.
آقای برکی به تاریخ ۲۱ مارچ امسال هنگام برگشت از افغانستان در انگور اده، در خاک پاکستان ترور شد.
مقامات پاکستان در ماههای اخیر بارها از طالبان در کابل خواستهاند تا جلو حملات طالبان پاکستانی در خاک این کشور را بگیرد. طالبان افغانستان اما تا حال همکاری جدی نداشته و فقط به اطمینان لفظی بسنده کرده است.
مقامات پاکستان از تلفات بالای نیروهای این کشور به دلیل دسترسی طالبان پاکستانی به سلاحهای پیشرفته غربی که ادعا میشود از نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان به جا ماندهاند، شکایت دارند.
اکسپرس تریبون نوشت که در بعضی از مناطق نزدیک به مرز افغانستان، نیروهای پاکستانی پس از نماز شام پستههایشان را ترک میکنند. زیرا، از طرف طالبان با سلاح پیشرفته شببین هدف قرار میگیرند.
این روزنامه نوشت که احتمال میرود با شروع عملیات نظامی در وزیرستان شمالی و جنوبی، طالبان افغان برای مدتی به خاک خودشان برگردند.
وزیر خارجه جاپان دوشنبه در نشست وزیران خارجه ۷ کشور صنعتی در مورد افغانستان و آسیای مرکزی، بر «تعامل دوامدار و مستقیم» با طالبان تاکید کرد. هایاشی یوشی ماسا در جلسه با حضور وزیران خارجه کشورهایی چون امریکا و بریتانیا سرکوب حقوق بشر توسط طالبان در افغانستان را شدیداً تقبیح کرد.
جاپان یکی از معدود کشورهای دموکراتیک و قدرتمند گروه هفت است که در افغانستان سفارت دارد و نماینده آن با مقامات طالبان دیدار میکند.
جاپان، امریکا، آلمان، فرانسه، بریتانیا، ایتالیا و کانادا جز این گروه اند.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه جاپان، «یوشی ماسا ارزیابی جاپان از وضعیت افغانستان را توضیح داد و تاکید کرد که باید با طالبان تعامل دوامدار و مستقیم صورت گیرد و به مردم افغانستان کمکهای بشردوستانه ارائه شود.»
وزیر خارجه جاپان وضعیت حقوق بشر در افغانستان را وخیم توصیف نموده و تصمیم طالبان در مورد کار و تحصیل زنان را محکوم کرده است.
گروه هفت روز یکشنبه نشست اصلی خود را در مورد توافق سریع برسر جایگزین کردن سوختهای آلاینده با انرژیهای پاک در جاپان برگزار کرد. در این نشست وزیران خارجه و محیط زیست کشورهای عضو شرکت کرده بودند.
جاپان در حاشیه این نشست میزبان جلسه یکساعته در مورد افغانستان و آسیای میانه نیز بود. به نقل از وزارت خارجه جاپان، «وزیران خارجه گروه هفت در کنار مسائل دیگر به طور یکصدا از طالبان خواستند که افغانستان نباید به پناهگاه امن تروریسم تبدیل شود.»
به مناسبت صدمین روز بازداشت مرتضی بهبودی، خبرنگار افغان-فرانسوی در کابل، صدها نفر در کنسرتی برای آزادی او در پاریس شرکت کردند. الکساندرا مستواجا، همسر آقای بهبودی گفته که این کنسرت روز دوشنبه (۲۸ حمل) به ابتکار او، رشیده آزوزی، گزارشگران بدون مرز و لئونی پرنت برگزار شد.
به گفته او، در این کنسرت کلارا یسه، لئونی پرنت و صابرینا بلاوئل به حمایت از درخواست آزادی مرتضی بهبودی آواز خواندند.
خانم مستواجا به افغانستان اینترنشنال گفت: «صد روز شده که همسرم را ندیدهام، صد روز دردناک و دشوار. امروز میخواستم بار دیگر روح مرتضی را حس کنم، دور هم جمع شویم و نشان دهیم که میتوانیم صدای او باشیم.»
او همچنین گفت: «ما این کنسرت را برای آن برگزار کردیم که حمایت و همبستگی خود را با مرتضی به عنوان یک شوهر، یک دوست، یک عضو خانواده و یک همکار نشان دهیم، چرا که او به ما الهام بخشیده که هرچه را از دستمان برمیآید، برایش انجام دهیم. این کنسرت تجلیلی است از شخیصت زیبای او.»
همسر فرانسوی آقای بهبودی تاکید کرد: «مرتضی با شمار زیادی از با رسانه های خبریی کار کرده که همواره به رویکرد او در قبال افغانستان برای برجسته کردن فرهنگ افغانستان و بیان شرایط زندگی در آن احترام داشتهاند؛ چرا که او افغانستان را دوست دارد و همیشه دوست داشته که تصویر صادقانهای از افغانستان و آنچه در آن میگذرد، ارائه کند.»
در این کنسرت، آوازخوانان و شرکتکنندگان یکصدا خواستار آزادی مرتضی بهبودی شدند و شعار دادند: «مرتضی را آزاد کنید».
پیش از این سازمان گزارشگران بدون و پانزده رسانه فرانسوی که مرتضی بهبودی با آنها کار کرده است، در یک اعلامیه مشترک از طالبان خواستند که او را به طور فوری آزاد کنند.
آنها در اعلامیه خود نوشتند: «مرتضی بهبودی خبرنگار شناخته شدهای است که مورد احترام همکارانش در رسانهها است. ما امیدواریم که پیام ما به پایتخت افغانستان برسد و توسط مقامهایی که تصمیم به بازداشت او گرفتند و کلید آزادیاش را در دست دارند، شنیده شود.»
آقای بهبودی در ۱۵ جدی ۱۴۰۱، تنها دو روز پس از ورود به کابل، زمانی که قصد داشت اعتبارنامه خبرنگاری خود را از وزارت خارجه طالبان بگیرد، بازداشت شد.
طالبان تا اکنون درباره آقای بهبودی و دلیل و محل بازداشت او اظهار نظر نکردهاند و به درخواستهای بینالمللی برای آزادی او پاسخ ندادهاند.
منابعی از بادغیس خبر دادند که افراد طالبان روز جمعه مردی را به اتهام «آتش زدن قرآن» در این ولایت کشتهاند. در همین حال ویدیویی به افغانستان اینترنشنال رسیده که در آن دیده میشود جوانی با دستان بسته به پشت سر، یک نسخه قرآن نیمسوخته در بغل دارد و درباره آتش گرفتن آن صحبت میکند.
در این ویدیوی ۳۴ ثانیهای گفتوگوی مختصر و ناقصی بین متهم و تصویربردار شنیده میشود که با تماشای آن دشوار است به جزئیات ماجرا پی برد.
با این حال، باشندگان محل میگویند یک نسخه از قرآن در جریان یک نزاع خانوادگی به طور سهوی آتش گرفته و متهم در این «ویدیوی اعتراف اجباری» نیز به سهوی بودن آتش گرفتن آن اشاره میکند.
منابع محلی از بادغیس به افغانستان اینترنشنال گفتند این مرد از باشندگان «لنگرشریف» روستای اربابان ولسوالی قادس بود که نیروهای طالبان او را روز جمعه به قتل رساندند.
منابع محلی میگویند این مرد «اختلال روانی» داشته است.
به گفته منابع محلی، این اتفاق عصر روز جمعه رخ داد و زمانی که طالبان از رویداد آگاه شدند، این مرد را دستگیر کردند و با خود بردند.
به گفته منابع به دنبال بازداشت این مرد، روز شنبه جسد او از صحرا پیدا شده است.
هنوز طالبان در این باره چیزی نگفتهاند.
این نخستین باری نیست که در افغانستان فردی به اتهام «اهانت به قرآن»، در محکمه صحرایی کشته میشود.
در ۲۸ حوت ۱۳۹۳ فرخنده ملکزاده پس از آنکه توسط یک روحانی به آتش زدن قرآن متهم شد، توسط دهها تن از مردان خشمگین زجرکش شد.