سفیر بریتانیا در ملل متحد: هیچ توجیهی برای اقدامات طالبان علیه زنان وجود ندارد

به دنبال اظهارات آمنه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل درباره احتمال به رسمیت شناختن اداره طالبان، این سازمان هفته گذشته تاکید کرد که در اجلاس دوحه بر احتمال به رسمیت شناختن گروه طالبان تمرکز نخواهد کرد.

اظهارات خانم محمد نگرانی‌ها و اعتراضات زیادی را به دنبال داشت. شماری از فعالان حقوق بشر و مدافعان حقوق زن خواستار عذرخواهی سازمان ملل شدند.

وزارت خارجه امریکا هم تاکید کرد که به رسمیت شناختن اداره طالبان به عنوان حکومت رسمی افغانستان غیرقابل قبول است.

نشست دوحه با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل و نمایندگان ویژه چند کشور برای افغانستان در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه هفته آینده برگزار خواهد شد.

استفان دوجاریک، سخنگوی آقای گوترش گفته که تمرکز این نشست یافتن راه پایدار تعامل بین‌المللی پرامون اهداف مشترک در افغانستان خواهد بود.

گروه طالبان از ۲۴ اسد سال ۱۴۰۰، که قدرت را در کابل به دست گرفت، تلاش‌های فراوانی برای به رسمیت شناختن بین‌المللی اداره خود به راه انداخت، ولی تا اکنون هیچ کشوری اداره این گروه را به رسمیت نشناخته است.

وضع محدودیت‌های شدید علیه زنان و دختران، نقض گسترده حقوق بشر و سرکوب مخالفان و منتقدان، از انتقادهای عمده مجامع بین‌المللی از گروه طالبان بوده است.

طالبان آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و اشتغال زنان را ممنوع کرده و زنان را از عرصه‌های عمومی تقریبا به صورت کامل حذف کرده‌اند.

براساس دستور طالبان، زنان در دفاتر سازمان ملل و موسسات امدادرسانی هم حق ندارند کنند، دستوری که به صورت گسترده‌ای محکوم شده است.

این گروه موضوع آموزش دختران و حق اشتغال زنان را جزو مسائل داخلی افغانستان خوانده و تاکید کرده که رعایت حجاب زنان در اولویت این گروه قرار دارد.

سازمان ملل متحد در هفته جاری سه گام مهم برای حل مسئله افغانستان و آوردن آن به صدر اجندای جهانی برداشته است: صدور قطعنامه ۲۶۸۱، تعیین فریدون سینیرلی‌اوغلو به عنوان نماینده ویژه بررسی اوضاع افغانستان و البته جلسه روز دوشنبه نمایندگان ویژه در قطر.

محتوای قطعنامه کاملا روشن است. جهان تنها به بازگشت دختران به مکتب و حق کار زنان راضی نیست. در این قطعنامه که پانزده عضو دایم و غیردایم و تقریبا تمام کشورهای جهان از آن حمایت کرده، این بخش‌ها برجسته شده است:

- حمایت از اصل روند جامع و فراگیر برای تعیین سرنوشت به رهبری و مالکیت افغانها تا آینده سیاسی و مسیر توسعه کشور را رقم بزنند.

- درک نیاز برای مبارزه با چالش‌های فراوان مانند بحران بشری، امنیت و مواد مخدر

- ضرورت گفت‌وگو و تعامل برای حکومتداری، حاکمیت قانون و حقوق بشر

- تاکید بر حقوق غیرقابل گذشت زنان از جمله در زمینه تصمیم گیری در حل منازعه و برقراری صلح

- نگرانی عمیق از حذف فزاینده احترام به حقوق بشر و آزادی‌های اساسی زنان و دختران توسط طالبان

- نگرانی عمیق از تصمیم طالبان به منع کار زنان در سازمان ملل متحد که در تاریخ این سازمان بی‌سابقه است

- نگرانی از اینکه شش میلیون نفر در یک قدمی گرسنگی قرار دارند

- محکومیت تصمیم طالبان به منع کار زنان در ملل متحد

- خواستار مشارکت کامل، برابر و معنادار و امن زنان و دختران

- تاکید بر اهمیت حیاتی ادامه کار یوناما در افغانستان

- تاکید بر اهمیت گفت‌وگو، مشوره و تعامل میان تمام طرف‌های مرتبط افغانها، منطقه و جامعه جهانی که برای حل مسئله سیاسی افغانستان و صلح حیاتی است.

پیام این قطعنامه روشن است. حکومت طالبان برای جهان پذیرفتنی نیست و طالبان باید حاضر شود که با جهان برای آینده سیاسی افغانستان همراه شود.

از این رو، دبیرکل سازمان ملل متحد یک نماینده ویژه برای ارزیابی اوضاع افغانستان تعیین کرده است که علاوه بر سازوکار موجود یوناما ماموریت دارد تا نقشه راه آینده افغانستان را ترسیم کند. این نماینده جدید فریدون سینیرلی‌اوغلو، دیپلومات ارشد ترکیه است. کار او از این جهت از اهمیت خاصی برخوردار است که شورای امنیت سازمان ملل آنرا تصویب کرده و قرار است با مردم افغانستان، کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی کار کند تا یک برنامه منسجم و موثر بین‌المللی در قبال بحران‌های افغانستان، تحقیق و تدوین شود. افغانها انتظار دارند که نتیجه ماموریت را نقشه راه سیاسی برای آینده کشور باشد که همه دور یک محور وارد فرایند سیاسی جامع و فراگیر شوند.

حنیف اتمر، وزیر خارجه دولت پیشین می‌گوید: «این ماموریت باید روی به وجود آوردن اجماع و تامین حمایت ملی و بین‌المللی برای مذاکرات بین‌الافغانی و رسیدن به یک توافق همه‌شمول سیاسی به منظور استقرار نظام مشروع و صلح پایدار در کشور تمرکز کند.»

اینک قرار است در گام سوم، نمایندگان ۲۲ کشور و دو سازمان بین‌المللی در جلسه‌ای که قرار است به ریاست آنتونی گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در دوحه در اول و دوم ماه می، گردهم آیند تا یک رویکرد مشترک در قبال افغانستان اتخاذ کنند. بحث آنها در باره مسائلی مانند امنیت دائمی افغانستان، منطقه‌ و فرامنطقه‌، حقوق بشر و بازگشت حکومت قانون به افغانستان خواهد بود.

به نظر می‌رسد به رغم درگیری‌های فراوان قدرت‌های بزرگ در مسایل پیچیده جهانی، هفته آینده روزهای بزرگی برای افغانستان خواهد بود. از یک طرف طالبان و حامیانشان بحث رسمیت اداره این گروه را می خواهند وارد موضوعات مورد بحث دوحه کنند و از طرف دیگر، فعالان حقوق بشر و زنان می‌خواهند به بحث اصلی نشست دوحه تبدیل شوند. اما با توجه به حضور تمامی نمایندگان ویژه کشورها و دغدغه‌های فراوان امنیتی و سیاسی که وجود دارد، انتظار می‌رود نتیجه قطعنامه اخیر در تصمیم‌گیری‌ اخیر نمایندگان جامعه جهانی بازتاب یابد. اینکه طالبان باید به روند سیاسی برای رسیدن به رسمیت و مشروعیت تن دهد، با گروه‌‎های تروریستی موجود در خاک افغانستان مبارزه کند و به حقوق بشر از جمله آموزش دختران و کار زنان احترام بگذارد.

خانم امیری تاکید کرده که اقدامات سرکوبگرانه طالبان علیه زنان باید معکوس شود.

شورای امنیت سازمان ملل روز پنجشنبه با تصویب قطعنامه‌ای، برخورد تبعیض‌آمیز طالبان با زنان افغان را محکوم کرد و از طالبان خواست محدودیت‌ها علیه زنان را فوراً لغو کند.

اما طالبان در واکنش به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل گفت که محدودیت بر کار زنان افغان در دفاتر ملل متحد یک مساله اجتماعی داخلی افغانستان است.

طالبان گفته به حقوق زنان احترام می‌گذارد و جامعه جهانی باید به تفاوت‌های فرهنگی احترام بگذارد.

رادیوی دولتی پاکستان گزارش داد که هیئت پاکستان و اتحادیه اروپا، تروریسم در همه اشکال را به شدت محکوم کردند و «متعهد شدند که به طور مشترک از طریق افزایش همکاری با افراط‌گرایی و تامین مالی تروریسم مبارزه کنند.»

گفته شده در این دیدار چگونگی کمک به پاکستان در جلوگیری از تهدیدات نیز بررسی شده است.

مقام پاکستان در این دیدار گفته این کشور خواهان تقویت همکاری با سازمان ملل و همچنین مجمع جهانی مبارزه با تروریسم است.

این دیدار پس از آن انجام شده که گروه ویژه اقدام مالی، پاکستان را از فهرست خاکستری پول‌شویی و تامین مالی تروریسم کشورهای در معرض خطر بالای پول‌شویی و تامین مالی تروریسم حذف کرد.

شورای امنیت سازمان ملل روز پنجشنبه با تصویب قطعنامه‌ای، برخورد تبعیض آمیز طالبان با زنان افغان را محکوم کرد.

اعضای شورای امنیت از طالبان خواستند که سیاست‌های تبعیض‌آمیز علیه زنان افغان، به ویژه ممنوعیت آموزش و کار زنان را فوراً لغو کند.

وزارت خارجه طالبان جمعه ۸ ثور در اعلامیه‌ای به این قطعنامه واکنش نشان داد. این وزارت گفت که مطابق با قوانین بین‌المللی و تعهد قوی کشورهای عضو سازمان ملل برای احترام به انتخاب‌های مستقل افغانستان، محدودیت بر کار زنان افغانستان در نهادهای سازمان ملل یک مسئله اجتماعی داخلی افغانستان است که هیچ تاثیری بر کشورهای خارجی ندارد.

در اعلامیه آمده است که این گروه به حقوق زنان افغان متعهد است. طالبان گفته باید تفاوت‌ها احترام گذاشته شود و نباید این مساله سیاسی شود.

طالبان در جریان بیست ماه گذشته محدودیت‌های گسترده علیه زنان وضع کرده است. مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم بسته است و دختران اجازه ندارند به دانشگاه بروند. از سوی هم، زنان اجازه ندارند بدون محرم شرعی به پارک‌های تفریحی و رستورانت‌ها و سفر بروند. طالبان همچنین زنان را از کار در موسسات غیردولتی منع کرده است.

وزارت خارجه طالبان از این بخش قطعنامه ۲۶۸۱ شورای امنیت در خصوص تاکید بر حاکمیت، استقلال، تمامیت ارضی، وحدت ملی، افغانستان صلح‌آمیز و با ثبات و از حاکمیت این کشور به رهبری و مالکیت افغان‌ها استقبال کرده است.

طالبان از کمک‌های بشری جامعه جهانی به افغانستان نیز استقبال کرده و گفته است که افغانستان بعد از جنگ به بازسازی، رفع محدودیت و تحریم بدون قید و شرط و کمک‌های بشری و توسعه‌ای نیاز دارد.

وزارت خارجه طالبان گفته است که یگانه راه حل بحران کنونی در افغانستان رفع محدودیت‌ها و کمک‌ها در بخش تغییرات اقلیمی، اقتصادی، زیربنایی و پاسخ به نیاز‌های توسعه‌ای مردم است.

قطعنامه شورای امنیت که پیش‌نویس آن توسط امارات متحده عربی و جاپان تهیه شده بود، ممنوعیت آموزش و کار زنان، از جمله در موسسات خیریه را «در تاریخ سازمان ملل بی‌سابقه» توصیف کرده است. قطعنامه ممنوعیت کار زنان در سازمان ملل را «ناقض حقوق بشر و اصول بشردوستانه» خوانده است.

بعد از به قدرت رسیدن طالبان در ۲۰۲۱، این نخستین بار است که شورای امنیت قطعنامه‌ای در محکومیت رفتار طالبان صادر می‌کند.