صندوق کودکان سازمان ملل متحد میگوید که در سه ماه اول سال ۲۰۲۳، ۱۴۰ هزار کودک زیر پنج سال مبتلا به سوءتغذیه حاد را در افغانستان درمان کرده است. یونیسف اخیرا گفت که سوءتعذیه حاد در میان زنان و دختران نوجوان در افغانستان ۵۰ درصد افزایش یافته است.
صندوق کودکان سازمان ملل متحد روز شنبه دهم جوزا در توییتی گفته است ۱۴۰ هزار کودک را با همکاری سازمان توسعه بینالمللی امریکا، برنامه حفاظت از غیرنظامیان و کمکهای بشردوستانه اتحادیه اروپا، نهاد توسعه کانادا، بانک توسعه اسلامی و صندوق بشردوستانه افغانستان، درمان کرده است.
زیوای موریرا، مشاور امور تغذیه دفتر منطقهای آسیای جنوبی یونیسف در ماه حوت پارسال گفته بود که شمار مادران و دختران نوجوان که به سوءتعذیه حاد مبتلا هستند به بیش از ۸۰۰ هزار نفر میرسد.
آقای موریرا گفته بود که یونیسف برای حمایت از این دختران و زنان و فرزندان آنها، به ١٨٦ میلیون دالر نیاز دارد.
رویترز در گزارشی فاش کرد که شیخ عبدالرحمان الثانی، نخستوزیر قطر در روز ۲۱ ثور در سفر به قندهار با هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان دیدار کرده است. طبق گزارش، نخستوزیر قطر و رهبر طالبان درباره پایان منع آموزش و کار زنان و خروج افغانستان از انزوای بینالمللی گفتوگو کردهاند.
این نخستین دیدار رهبر طالبان که تا کنون در انظار عمومی ظاهر نشده، با یک مقام خارجی است.
منابع رویترز گفتند که امریکا نیز از دیدار رهبر طالبان با نخستوزیر قطر مطلع شده و در حال هماهنگی درباره موضوعات بحثشده بین دو طرف، از جمله ادامه گفتوگو با طالبان است.
طالبان گفته بودند که نخستوزیر و رئیس استخبارات قطر در سفر به قندهار با رئیسالوزرای این گروه دیدار کردهاند.
طالبان تاکنون درباره دیدار نخستوزیر قطر با رهبر این گروه چیزی نگفته است.
سخنگوی طالبان گفته بود که هیئت بلندپایه قطر در دیدار با محمد حسن آخند تعهد کردند که روابط و اعتماد با افغانستان را تقویت و در بخشهای آموزش، صحت و مسائل اقتصادی همکاری کند.
سخنگوی طالبان گفت که رئیسالوزرای این گروه در این دیدار از مقامات قطر خواست که برای اعتمادسازی میان افغانستان و جامعه جهانی نقش بیشتر بازی کند.
رهبر طالبان در بیش از ۲۰ ماه حاکمیت این گروه، فرمانهای محدودکنندهای به ویژه علیه کار و آموزش زنان صادر کرده که انتقاد جامعه جهانی را برانگیخته است.
با این حال، منابع مطلع به رویترز گفتند که ملاهبتالله «بسیار علاقهمند» گفتوگو با جامعه جهانی است.
به گفته این منابع، در دیدار رهبر طالبان با نخستوزیر قطر همچنین «تلاشهای این گروه در زمینه مبارزه با تروریسم» نیز مطرح شده است.
کمکهای بشردوستانه و رفع بحران بشری در افغانستان بخشی دیگری از مذاکرات رهبر طالبان با نخستوزیر قطر بوده است.
این اولین سفر نخستوزیر قطر به شهر قندهار بود.
طالبان میگوید که هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه در قندهار زندگی میکند.
ذبیحالله مجاهد گفته بود که رئیسالوزرای طالبان در دیدار با مقامات قطری از همکاریها و حسن نیت قطر نسبت به افغانستان قدردانی کرده و روی همکاریهای بیشتر این کشور با مردم و رژیم طالبان تاکید کرده است.
قطر روابط نزدیکی با طالبان دارد. با وجود روابط نزدیک قطر با طالبان، مقامات قطر از جمله وزیر خارجه این کشور بارها از سیاستهای طالبان در زمینه آموزش و کار زنان انتقاد کرده است. وزیر خارجه قطر پیشین از این گفته بود که منع آموزش و کار زنان افغانستان از سوی طالبان، برای قطر پذیرفتنی نیست.
رئيس هیئت مذاکرهکننده صلح حکومت پیشین افغانستان در واکنش به تنشهای اخیر بین طالبان و جمهوری اسلامی ایران، گفت که قبل از هر اقدام «احساساتی» باید متوجه عواقب آن بود. معصوم استانکزی در توییتی هشدار داد که ایجاد تنش ممکن است آسان باشد، اما عواقب جبرانناپذیری در پی خواهد داشت.
رئیس هیئت مذاکرکننده صلح حکومت پیشین روز چهارشنبه نوشت: «قبل ازهر اقدام احساساتی، باید به عواقب آن که بعدا باعث پشیمانی میشود، متوجه بود. افغانستان و ایران دو کشور همسایه هستند که باهم مرز طولانی دارد.»
آقای استانکزی تاکید که تنش بین جمهوری اسلامی و طالبان باید از طریق گفتوگو حل شود. به گفته او: «افغانها به صلح نیاز دارند، نه دخالت دیگران.»
در روزهای گذشته، تنشها بین جمهوری اسلامی ایران نخست بر سر حقابه بالا گرفت و روز شنبه نیز مرزبانان دو طرف در نیمروز باهم درگیر شدند.
طالبان و جمهوری اسلامی اعلام کردند که در این درگیری یک جنگجوی این گروه و یک مرزبان ایرانی کشته شدهاند.
مقامهای طالبان و جمهوری اسلامی در هفته گذشته اظهارات تهدیدآمیز و تندی علیه همدیگر بر سر حقابه بیان کردند.
سلطان برکات، از چهرههای معروف و نزدیک به طالبان در قطر سهشنبه از طالبان خواست که با رفتارهایش جهان را دشمن خود نکند. زیرا به گفته او، این گروه بدون کمک جهان افغانستان را از بحران انسانی بزرگ نجات داده نمیتواند. برکات گفت که جهان «فرصت طلایی» انتصاب مولوی کبیر را از دست ندهد.
اشاره سلطان برکات به اصرار طالبان بر ادامه ممنوعیت آموزش و کار زنان در افغانستان است که باعث انتقادهای شدید کشورهای جهان شده است. طالبان درخواست کشورها برای تغییر این ممنوعیتها را مداخله در «امور داخلی» توصیف نموده و آن را رد کرده است.
رئیس پیشین مرکز مطالعه منازعات در انستیوت دوحه قطر در مقالهای در وبسایت الجزیره ابراز امیدواری کرد که رهبران طالبان پس از نزدیک به دو سال انزوای بینالمللی درک کرده باشند که تصور آنان از حاکمیت ملی و بیتوجهی به رابطه با جهان عملی نیست.
سلطان برکات از طالبان خواسته که با تغییر «دیدگاههای سفت و سخت» خود آماده تعامل با جهان شود. زیرا، افغانستان «در آستانه بزرگترین بحران انسانی» قرار دارد.
سلطان برکات از چهرههای نزدیک به طالبان به حساب میآید. متقی در اولین سفر خارجیاش به قطر از مرکز مطالعات منازعات و بشردوستانه در انستیوت دوحه قطر که ریاست آن را به عهده برکات بود، دیدار کرد.
او همچنان در چارچوب «گفتوگویهای بین الافغانی»، از تسهیلکنندگان دیدار ۴۵ فعال سیاسی و مدنی افغان با هیئت طالبان در ۲۹ میزان ۱۳۹۹ در قطر بود.
منتقدان میگویند که این مرکز محل لابی طالبان برای ترغیب کشورهای غربی برای تعامل با این گروه است.
سلطان برکات در مقالهاش نوشت که «تعیین مولوی عبدالکبیر به عنوان رئیس الوزرا» نشانگر گرایش طالبان به تعامل و گفتوگو با کشورهای غربی است و از این کشورها خواست که با جدی گرفتن این انتصاب، این«فرصت طلایی» را از دست ندهند.
ملا هبتالله، رهبر طالبان اخیراً مولوی عبدالکبیر را به عنوان سرپرست ریاستالوزرا منصوب کرده است. سخنگوی طالبان گفت که ملا حسن آخند به علت بیماری موقتاً وظایفش را به مولوی کبیر واگذار کرده است.
این مقاله یکی از لابیهای معروف طالبان با واکنش انتقادی رو به رو شده است. تمیم عاصی، معاون سابق وزارت دفاع افغانستان، در توییتر نوشت که اظهارات برکات درباره مولوی کبیر «سفسطه آمیز» و نادرست است.
از نظر او، مولوی عبدالکبیر در رژیم طالبان فاقد صلاحیت و سمت ریاستالوزرا «نمادین» است. زیرا، قدرت اصلی در دست ملاهبتالله در قندهار است.
عاصی نوشت: «طالبان هیچکاری در رابطه به مسائل اصلی انجام نداده است که در آن بتوان نشانههای تغییر سیاستها را دید. طالبان محافظهکارتر و افراطی تر شده است.»
بر بنیاد مکتوبی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، وزارت تحصیلات عالی طالبان از استادان دانشگاه خواسته تا در نوشتههای دانشگاهی شان از انتقاد از «نظام کنونی» طالبان خودداری کنند. در این نامه بر استفاده از «اصطلاحات ملی» و تسلط استادان بر زبانهای پشتو و فارسی تاکید شده است.
این مکتوب حاوی هفت دستور در مورد تحقیق و ترجمه است که از سوی حمیدالله مزمل، رئیس بخش تحقیق، تالیف و ترجمه وزارت تحصیلات عالی طالبان در تاریخ ۶ جوزا ۱۴۰۲ ارسال شده است.
یک منبع معتبر در این وزارت صحت این نامه را تایید کرد.
در آغاز مکتوب، مزمل از استادان خواسته تا در نوشتههای شان از «نظام فعلی دفاع و از هر نوع انتقاد از آن اجتناب کنند» تا دچار «مشکلات» نشوند.
در مکتوب به صراحت خواسته شده که استادان در آثار خود «از به کاربردن اصطلاحاتی بیگانه چون دادگاه، دادستانی، دانشجو، دانشگاه، دانشکده، زده کریال، پوهنپال و... به صورت جدی اجتناب کنند.» وزارت تحصیلات عالی طالبان گفته است کشور برای این کلمات «اصطلاحات ملی» دارد.
ممنوعیت استفاده از کلماتی چون دانشگاه بارها باعث واکنش و جنجال در دانشگاهها و رسانهها در افغانستان شده است. نهادهای حکومتی با «بیگانه» توصیف کردن این واژههای فارسی مانع از استفاده رسمی آن شده اند. مقامات حکومتهای سابق و طالبان این حساسیت را در برابر کلمات و اصطلاحات غیر فارسی مانند اردو و انگلیسی نداشتهاند.
وزارت تحصیلات عالی طالبان نیز بر خارجی بودن واژههایی چون دانشگاه و دادگاه تاکید کرده است. پیش از این، طالبان بارها کلمات فارسی را از لوحههای رسمی حذف کرده است.
در مکتوب وزارت تحصیلات عالی از تمام استادان دانشگاه خواسته شده که «دو زبان رسمی دری و پشتو» را یاد داشته باشند. در این بخش آمده است: «هر استاد باید هر دو زبان رسمی را بتواند بخواند، بنویسد، بگوید و تدریس کند.» در ضمن، از آنها خواسته شده تا آثار خود را به زبان مادریشان بنویسند، «در غیر آن ترفیعات شان اجرا نخواهد شد.»
در عین حال، این وزارت از استادان خواسته تا اسامی «شخصیتهای ملی» مانند «سید جمال الدین افغان، سلطان محمود غزنوی و احمدشاه بابا» را با «با احترام کامل» بنویسند. طالبان تهدید کرده که عدم رعایت این دستور موجب پیگرد برای «مولف، محقق، مترجم، استاد راهنما، نویسنده تقریظ، آمر بخش و رئیس دانشگاه» خواهد شد.
وزارت تحصیلات عالی طالبان بر آوردن دیدگاههای علمای مذهبی در آثار دانشگاهی تاکید کرده است. در مکتوب این وزارت از استادان دانشگاه خواسته شده تا «در شروع هر اثر تحقیقی و علمی خود، به دیدگاه اسلامی مراجعه کنند و ارتباط مسلک خود با دین اسلام را به شکل مستدل بیان کنند.»
طالبان تهدید کرده که «هر نوع سرپیچی» از مکتوب وزارت تحصیلات عالی برای استادان عواقب خواهد داشت.
عثمان انور، بازرس کل ایالت پنجاب پاکستان، به دادگاه عالی لاهور گفت که شمارههای تلفنی افغانستان در پرونده عمران ریاض خان، مجری تلویزیونی مفقود شده پاکستانی دخیل است. آقای خان از حدود سه هفته پیش در حوزه عمومی دیده نشده و پولیس و خانوادهاش میگویند نتوانستهاند او را پیدا کنند.
عمران ریاض خان کیست و چگونه مفقود شد؟
حدود سه هفته قبل ویدیویی در شبکههای اجتماعی پخش شد که عمران ریاض خان را در محاصره پولیس پاکستان در یک میدان هوایی نشان میداد.
این مجری ۴۷ ساله جنجالی تلویزیون، که بیش از سه میلیون دنبالکننده در یوتیوب دارد، از آن زمان تاکنون در فضای عمومی دیده نشده است.
برخی از رسانههای پاکستان پیش از این گزارش داده بودند که آقای خان در میدان هوایی علامه اقبال در لاهور به اتهام انتشار «سخنان نفرتبرانگیز» و «بیانیه خشونتآمیز» با هدف ایجاد «شکاف بین عموم مردم و نهادهای دولتی» دستگیر شده است.
برادر عثمان ریاض خان قبلا گفته بود که این مجری تلویزیونی در روزی که فیلم کوتاهی از او در شبکههای اجتماعی منتشر شد، میخواست از طریق میدان هوایی لاهور از پاکستان فرار کند، ولی پولیس او را دستگیر کرد.
برادر آقای خان ادعا کرده بود که برادرش همیشه سخن «حق میگفت» و با انتشار ویدیوهای کوتاه مسایل سیاسی را تفسیر میکرد، «به همین دلیل او را بازداشت کردند».
با این حال، پولیس پاکستان خبر بازداشت او را تایید کرده و افزوده است که او را همان شبی که بازداشت کرد، آزاد کرد. پولیس همچنین مدعی شده است که او با گروهی از افراد ناشناس رفته است و پولیس دیگر چیزی درباره او نمیداند.
با این حال، شبکه خبری الجزیره به نقل از پدر این مجری تلویزیونی نوشته است که چهار پنج مرد «نقابدار» پسر او را ربودهاند.
الجزیره افزوده که پدر آقای خان این موضوع را در شکایتنامهای به پولیس اطلاع داده است.
پیش از این دادگاهی در لاهور به نهادهای دولتی این ایالت دستور داده بود که در ظرف ۴۸ ساعت این مجری مشهور تلویزیونی را پیدا کنند. با این حال، به نظر میرسد که آنها موفق به این کار نشدهاند.
روزنامه پاکستانی دان گزارش داده است که اکنون دادگاه عالی لاهور رسیدگی به درخواست برای پیدا کردن این مجری مشهور تلویزیونی را از سر گرفته است.
بازرس کل پنجاب در جلسه دادگاه ادعا کرد که «در این مورد از شمارههای [تلفن] خارجی خاصی استفاده شده است. شمارههای استفاده شده به افغانستان بازمیگردد و ما توانایی ردیابی شمارههای [تلفن] افغانها را نداریم.»
براساس گزارش روزنامه دان، در جلسه دادگاه احتمال اینکه آقای خان به افغانستان رفته باشد، نیز مطرح شده است.