کابینه طالبان روز نهم سنبله را به مناسبت خروج آخرین سرباز امریکایی از افغانستان در نهم سنبله ۱۴۰۰، تعطیل عمومی اعلام کرد. براساس اعلامیه روز شنبه (27 جوزا) طالبان، این تصمیم براساس پیشنهاد وزارت کار و امور اجتماعی طالبان، از امسال قابل اجرا است.
این تصمیم در نشست سهشنبه گذشته کابینه طالبان به ریاست مولوی عبدالکبیر معاون سیاسی و کفیل ریاست الوزرای این گروه گرفته شده است.
آخرین سرباز امریکایی در نهم سنبله ۱۴۰۰، حدود ۱۶ روز پس از ورود طالبان به کابل و سقوط نظام جمهوری، کابل را ترک کرد.
طالبان در آن شب به نشانه پیروزی خود با تیراندازی هوایی جشن گرفتند.
این گروه سال گذشته نیز این روز را جشن گرفت و در آن اعضا و هوادارانش با سلاح و خودروهای نظامی به خیابانها ریختند و بسیاری از شهروندان انتقاد کردند که جنگجویان این گروه نظم شهر را بر هم زدند.
شماری از منتقدان نمایش خیابانی جنگجویان طالبان در نهم سنبله پارسال را با حضور خیابانی هواداران احمدشاه مسعود در روزهای هفته شهید در دوره نظام جمهوری مقایسه کردند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفته است که مقامات استرالیایی به هر طریق ممکن تلاش میکنند تا موضوع «جنایات جنگی» نظامیان کشور خود در افغانستان را پنهان کنند. به گفته ماریا زاخارووا، استرالیا بدون توجه به این مشکلات خود، از کشورهای دیگر انتقاد میکند.
او به نقل از یک دیپلومات روسیه افزود که دادههای جدید در مورد «جنایات جنگی استرالیا» نشان میدهد که «این یک مشکل نهادی و عمیقا ریشهدار است».
در اظهارات خانم زاخارووا، که روز جمعه (۲۶ جوزا) در سایت وزارت خارجه روسیه منتشر شد، آمده: «کاملا واضح است که تشکیلات حاکم بر قاره سبز تمام تلاش خود را میکند تا موضوع جنایات جنگی سربازان استرالیایی در افغانستان را بپوشاند.»
این اظهارات در حالی شده است که بن رابرتز اسمیت، پر افتخارترین کهنهسرباز استرالیایی متهم به «قتل چهار افغان» شده است. دادگاه مدنی استرالیا یازدهم جوزا این کهنهسرباز را متهم به «قتل» در افغانستان کرد.
آنتونی بسانکو، قاضی دادگاه فدرال استرالیا، حکم داد که بخش زیادی از اطلاعات منتشر شده در سال ٢٠١٨ در مورد جنایات جنگی آقای اسمیت، نظامی پیشین واحد هوایی ویژه استرالیا حقیقت دارد.
وزیر داخله جمهوری اسلامی ایران با اشاره به مذاکره با مقامهای طالبان درباره تنشهای مرزی گفته که آنها «توجیه» شدند. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، احمد وحیدی گفته: «طالبان توجیه شده و مرزهای ما آرام و رفتوآمدها برقرار است.»
این مقام جمهوری اسلامی درباره وضعیت مرزهای دو کشور گفت: «مرزبانان ما در انجام وظیفه خود خیلی قدرتمند، مصمم و قاطع هستند، اما طبیعتا مرزها به خصوص در شرایطی که طرف مقابل یک سیستم امنیتی قوی ندارد، دچار مشکلاتی میشود که از قبل هم وجود داشته است.»
وزیر داخله ایران افزود: «البته با موارد مختلف پیش آمده با قدرت برخورد شده و امنیت در مرزها برقرار است، لذا مرزهای کشورمان مشکلی ندارند. تروریستها هم هرچند برای سوء استفاده از این مرزها تلاش میکنند، اما باید بدانند که رها نخواهند شد و به سزای عمل خود خواهند رسید.»
احمد وحیدی گفت که در مذاکره با طالبان، به آنها تذکر داده شد تا افراد خود را بیشتر توجیه و مراقبت کنند. او تصریح کرد: «البته یگانهای مرزی ما هم با قدرت از منافع ملی دفاع میکنند و اجازه تخطی در مرزها را به کسی نمیدهند، اما آنها باید رعایت کنند.»
در نتیجه درگیری مرزی در روزهای آغاز ماه جوزا میان نیروهای طالبان و مرزبانان ایرانی در ولسوالی کنگ نیمروز و زابل، دو مرزبان ایرانی و یک جنگجوی طالبان کشته شدند.
از زمان تسلط طالبان بر افغانستان تاکنون به جز درگیریهای کوچک پراکنده، چنین حجمی از درگیری با تبادل آتش سنگین میان نیروهای مرزبانی ایران و طالبان پیشینه نداشته است.
این درگیری به دنبال داغ شدن موضوع حقابه ایران از رود هلمند و تیرگی روابط تهران و طالبان اتفاق افتاد.
ملا محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان در گفتوگویی با طلوعنیوز گفت که پیش از شروع این درگیری، که به قول او در کنار نظامیان، غیرنظامیان نیز کشته شدند، ایران برای چهار روز پیاپی، مناطق مرزی افغانستان را هدف حملات توپخانهای قرار داده بود.
اما مقامات جمهوری اسلامی پیش از این گفته بودند که درگیریها از طرف طالبان آغاز شده بود.
مقامات امریکایی تایید کردند که یک مجسمه سنگی که قدمت آن به قرن سوم میرسد از انباری در بندر سیاتل، در غرب واشنگتن کشف و ضبط شده است. گمان میرود منشأ این مجسمه که بیش از ۵۰۰ هزار دالر قیمت دارد، افغانستان باشد.
واحد تحقیقاتی امنیت داخلی و شاخه تحقیقاتی گمرگ و حفاظت مرزی ایالات متحده، این اثر باستانی را هنگام عبور از بندر سیاتل کشف و ضبط کردهاند.
مقامات این اداره به یک رسانه محلی به نام یواستایمز پست گفتند از افرادی که این اثر باستانی را به ایالات متحده آورده، در مورد چگونگی دستیابی به این مجسمه سنگی پرسیدیم و آنها گفتند که آنرا در سال ۱۹۵۸ از یک خانواده به دست آورده بودند.
رابرت هامر، نماینده ویژه برای حفاظت از مرزها، میگوید که این کالا در بازار سیاه دارای ارزش بالای بوده، اما «ارزش واقعی» آن در کشور اصلیاش است.
به نقل از این رسانه «قاچاق آثار باستانی با کاهش ثبات سیاسی، افزایش مییابد. پس از خروج نیروهایی امریکایی از افغانستان، وزارت امور خارجه امریکا واردات بسیاری از آثار هنری و باستانی افغانستان را به ایالات متحده ممنوع اعلام کرد.»
هامر میگوید که واردات آثار باستانی و هنری موجب میشود تا افراد فرصت «دزدی و غارت» اقلام باستانی را کشور مادری به دست بیاورند و با سود بالا به فروش برسانند.
یک مقام ارشد پاکستانی به شرط افشا نشدن نامش به خبرگزاری اناتولی ترکیه گفته است که اسلامآباد با وزارت داخله طالبان به توافق رسیده تا طالبان پاکستانی را از مرز دو کشور به غرب افغانستان انتقال دهند. بودجه این جابهجایی را پاکستان به عهده گرفته است.
این مقام ارشد امنیتی پاکستان به اناتولی گفته است: «دو کشور در مورد این پروژه به تفاهم دست یافتهاند، اما تاکنون هیچ اقدام عملی برای اجرای آن انجام نشده است.»
ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در نشست خبری روز پنجشنبه از صحبت در این مورد خودداری کرد. او گفت: «نمیخواهم در این مورد خاص وارد جزئیات شوم. حرف زدن در مورد چنین اظهارات رسانهای برای ما مناسب نیست.»
منابع معتبر از درون طالبان قبلا به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان با توافق آیاسآی قرار است اعضای طالبان پاکستانی را از مناطق مرزی به شمال افغانستان انتقال دهد.
براساس این توافق، حکومت طالبان با انتقال این مهاجران به مناطق شمالی افغانستان، قرار بود زمین در اختیار آنها قرار دهد.
خبر انتقال طالبان پاکستانی به شمال افغانستان با واکنش گسترده روبهرو شد. شورای مقاومت این جابهجایی را پیشزمینهای برای تجزیه افغانستان خواند.
موسسه صلح امریکا در گزارشی نوشت که استفاده داعش از افغانهای افراطی ساکن غرب جهت بسیج و سازماندهی حملات یک تهدید فوری است. طبق این گزارش، هر چند این تهدید کوچک به نظر میرسد اما باید جدی گرفته شود.
در این گزارش تحلیلی درباره منشأ، وضعیت و آینده داعش در جنوب آسیا و تهدید این گروه برای کشورهای غربی آمده است که سه چالش در حال حاضر بر توانایی داعش در جنوب آسیا برای انجام حملات خارجی تأثیر میگذارد.
طبق این تحقیق، داعش و شبکههای مرتبط با آن در جنوب آسیا فاقد ساختار اختصاصی برای برنامهریزی و اجرای حملات خارجی هستند. دوم این که محدود فعالیت داعش تا حد زیادی محدود به افغانستان است و فشار امنیتی از سوی طالبان بر داعش، توانایی این گروه برای برنامهریزی و سازماندهی حملات پیچیده خارجی را مختل میکند.
چالش سوم گروه داعش این است که تنها تعداد کمی از جنگجویان خارجی از غرب به آن ملحق شدهاند. این موضوع عملا امکان آموزش اتباع غربی و سپس اعزام آنها برای حملات در آن کشورها را کاهش میدهد.
نتایج این تحقیق نشان میدهد که در حال حاضر امکان سازماندهی حملات داعش علیه غرب امکانپذیر نیست اما ممکن این است که این گروه از شبکههای افراطی موجود افغان در این کشورها استفاده کند.
براساس این تحلیل هر چند خطر این تهدید کوچک است اما باید جدی گرفته شود.
گزارش با اشاره به یکی از توطئههای مرتبط با داعش خراسان در جنوری ۲۰۲۳ در ترکیه و افشا شدن ۱۵ توطئه تروریستی این گروه علیه منافع غربی پس از افشای اسناد محرمانه پنتاگون، نوشت هر چند داعش نمیتواند به صورت مستقیم حملات در کشورهای غربی را سازماندهی کند ولی میتواند منافع غربی را در حوزه جنوب آسیا و کشورهای منطقه هدف قرار بدهد.
گزارش درباره جذب نیروهای ستیزهجو توسط داعش نوشته است که موضوع اصلی تبلیغات پس از ظهور مجدد این گروه در سال ۲۰۲۰ نشان میدهد که تمرکز اصلی جذب نیرو در پاکستان از قبایل پشتون در خیبرپختونخوا و جوانان رادیکال در جامعه سلفی افغانستان است.
همچنین شبهنظامیان ضد شیعه در مناطق بلوچستان و شبکه حمایت از آنها نیز یکی دیگر از اهداف تبلیغاتی داعش در مناطق مرزی بین افغانستان و پاکستان است.
بر این اساس، داعش خراسان از سربازان پیاده طالبان و جامعه سلفی افغانستان میخواهد که از این گروه در جنگ علیه طالبان که از دید این گروه رهبری آن مرتکب خیانت به اهداف جهادی شده است حمایت کنند.
به همین ترتیب، داعش از جوانان سلفی میخواهد که از جنگ این گروه علیه طالبان حمایت کنند و از این طریق انتقام محدودیتهای مذهبی اعمال شده بر سلفیها را از طالبان بگیرند.
گزارش تصریح کرده قضاوت درباره موثریت این تبلیغات سخت است، اما تلاشهایی که از سال ۲۰۲۲ توسط طالبان برای بهبود روابط با جامعه سلفی انجام شده است، نشان میدهد که داعش خراسان ممکن است در جذب سلفیهای جوان موفق باشد.
گزارش افزوده که به حاشیه رانده شدن اقلیتها، شکافهای داخلی شدیدی را در کشورهای جنوب آسیا ایجاد میکند و این گروهها را به سمت داعش سوق میدهد.
نویسنده پیشنهاد کرده که کشورهایی مانند امریکا برای کاهش خطرات مرتبط با چنین سیاست هایی، باید پلورالیسم سیاسی و مذهبی را ترویج کند و از دولتها بخواهد که به همه اقلیتها احترام بگذارند.
گزارش توصیه میکند که همکاریها با طالبان برای مقابله با داعش نباید فراتر از کسب اطلاعات در مورد عناصر تروریستی باشد و کشورهای غربی باید مراقب باشند که در همکاریهایی که توانایی نظامی یا مشروعیت سیاسی طالبان را تقویت میکند، شرکت نکنند.
تحقیق افزوده که چنین همکاری میتواند شامل اشتراک گذاری و تایید اطلاعات برای هدایت عملیات جنبشی ایالات متحده باشد.
همچنین طبق این گزارش، تبلیغات آنلاین داعش و همچنین شبکههای حامی آن برای انتشار محتواهای افراطی به مخاطبان در نفوذ داعش نقش اساسی دارند.
گزارش به کشورهای غربی مانند امریکا توصیه کرده که برای مهار داعش باید از تولید تبلیغات افراطی جلوگیری شود و گردش آنلاین آن در رسانههای اجتماعی و پلتفرمهای رمزگذاریشده مانند فیسبوک مسنجر و تلگرام نیز محدود شود.
