یک مقام ارشد پاکستانی به شرط افشا نشدن نامش به خبرگزاری اناتولی ترکیه گفته است که اسلامآباد با وزارت داخله طالبان به توافق رسیده تا طالبان پاکستانی را از مرز دو کشور به غرب افغانستان انتقال دهند. بودجه این جابهجایی را پاکستان به عهده گرفته است.
این مقام ارشد امنیتی پاکستان به اناتولی گفته است: «دو کشور در مورد این پروژه به تفاهم دست یافتهاند، اما تاکنون هیچ اقدام عملی برای اجرای آن انجام نشده است.»
ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در نشست خبری روز پنجشنبه از صحبت در این مورد خودداری کرد. او گفت: «نمیخواهم در این مورد خاص وارد جزئیات شوم. حرف زدن در مورد چنین اظهارات رسانهای برای ما مناسب نیست.»
منابع معتبر از درون طالبان قبلا به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان با توافق آیاسآی قرار است اعضای طالبان پاکستانی را از مناطق مرزی به شمال افغانستان انتقال دهد.
براساس این توافق، حکومت طالبان با انتقال این مهاجران به مناطق شمالی افغانستان، قرار بود زمین در اختیار آنها قرار دهد.
خبر انتقال طالبان پاکستانی به شمال افغانستان با واکنش گسترده روبهرو شد. شورای مقاومت این جابهجایی را پیشزمینهای برای تجزیه افغانستان خواند.
موسسه صلح امریکا در گزارشی نوشت که استفاده داعش از افغانهای افراطی ساکن غرب جهت بسیج و سازماندهی حملات یک تهدید فوری است. طبق این گزارش، هر چند این تهدید کوچک به نظر میرسد اما باید جدی گرفته شود.
در این گزارش تحلیلی درباره منشأ، وضعیت و آینده داعش در جنوب آسیا و تهدید این گروه برای کشورهای غربی آمده است که سه چالش در حال حاضر بر توانایی داعش در جنوب آسیا برای انجام حملات خارجی تأثیر میگذارد.
طبق این تحقیق، داعش و شبکههای مرتبط با آن در جنوب آسیا فاقد ساختار اختصاصی برای برنامهریزی و اجرای حملات خارجی هستند. دوم این که محدود فعالیت داعش تا حد زیادی محدود به افغانستان است و فشار امنیتی از سوی طالبان بر داعش، توانایی این گروه برای برنامهریزی و سازماندهی حملات پیچیده خارجی را مختل میکند.
چالش سوم گروه داعش این است که تنها تعداد کمی از جنگجویان خارجی از غرب به آن ملحق شدهاند. این موضوع عملا امکان آموزش اتباع غربی و سپس اعزام آنها برای حملات در آن کشورها را کاهش میدهد.
نتایج این تحقیق نشان میدهد که در حال حاضر امکان سازماندهی حملات داعش علیه غرب امکانپذیر نیست اما ممکن این است که این گروه از شبکههای افراطی موجود افغان در این کشورها استفاده کند.
براساس این تحلیل هر چند خطر این تهدید کوچک است اما باید جدی گرفته شود.
گزارش با اشاره به یکی از توطئههای مرتبط با داعش خراسان در جنوری ۲۰۲۳ در ترکیه و افشا شدن ۱۵ توطئه تروریستی این گروه علیه منافع غربی پس از افشای اسناد محرمانه پنتاگون، نوشت هر چند داعش نمیتواند به صورت مستقیم حملات در کشورهای غربی را سازماندهی کند ولی میتواند منافع غربی را در حوزه جنوب آسیا و کشورهای منطقه هدف قرار بدهد.
گزارش درباره جذب نیروهای ستیزهجو توسط داعش نوشته است که موضوع اصلی تبلیغات پس از ظهور مجدد این گروه در سال ۲۰۲۰ نشان میدهد که تمرکز اصلی جذب نیرو در پاکستان از قبایل پشتون در خیبرپختونخوا و جوانان رادیکال در جامعه سلفی افغانستان است.
همچنین شبهنظامیان ضد شیعه در مناطق بلوچستان و شبکه حمایت از آنها نیز یکی دیگر از اهداف تبلیغاتی داعش در مناطق مرزی بین افغانستان و پاکستان است.
بر این اساس، داعش خراسان از سربازان پیاده طالبان و جامعه سلفی افغانستان میخواهد که از این گروه در جنگ علیه طالبان که از دید این گروه رهبری آن مرتکب خیانت به اهداف جهادی شده است حمایت کنند.
به همین ترتیب، داعش از جوانان سلفی میخواهد که از جنگ این گروه علیه طالبان حمایت کنند و از این طریق انتقام محدودیتهای مذهبی اعمال شده بر سلفیها را از طالبان بگیرند.
گزارش تصریح کرده قضاوت درباره موثریت این تبلیغات سخت است، اما تلاشهایی که از سال ۲۰۲۲ توسط طالبان برای بهبود روابط با جامعه سلفی انجام شده است، نشان میدهد که داعش خراسان ممکن است در جذب سلفیهای جوان موفق باشد.
گزارش افزوده که به حاشیه رانده شدن اقلیتها، شکافهای داخلی شدیدی را در کشورهای جنوب آسیا ایجاد میکند و این گروهها را به سمت داعش سوق میدهد.
نویسنده پیشنهاد کرده که کشورهایی مانند امریکا برای کاهش خطرات مرتبط با چنین سیاست هایی، باید پلورالیسم سیاسی و مذهبی را ترویج کند و از دولتها بخواهد که به همه اقلیتها احترام بگذارند.
گزارش توصیه میکند که همکاریها با طالبان برای مقابله با داعش نباید فراتر از کسب اطلاعات در مورد عناصر تروریستی باشد و کشورهای غربی باید مراقب باشند که در همکاریهایی که توانایی نظامی یا مشروعیت سیاسی طالبان را تقویت میکند، شرکت نکنند.
تحقیق افزوده که چنین همکاری میتواند شامل اشتراک گذاری و تایید اطلاعات برای هدایت عملیات جنبشی ایالات متحده باشد.
همچنین طبق این گزارش، تبلیغات آنلاین داعش و همچنین شبکههای حامی آن برای انتشار محتواهای افراطی به مخاطبان در نفوذ داعش نقش اساسی دارند.
گزارش به کشورهای غربی مانند امریکا توصیه کرده که برای مهار داعش باید از تولید تبلیغات افراطی جلوگیری شود و گردش آنلاین آن در رسانههای اجتماعی و پلتفرمهای رمزگذاریشده مانند فیسبوک مسنجر و تلگرام نیز محدود شود.
وزارت خارجه امریکا روز پنجشنبه ۲۵ جوزا گزارش سالانه خود را در مورد وضعیت قاچاق انسان در کشورها منتشر کرد. بر اساس این گزارش، افغانستان در قاچاق انسان در میان بدترین کشورها قرار دارد. امریکا میگوید سالانه میلیونها نفر مورد استثمار قرار میگیرند.
در گزارش سال ۲۰۲۳ وزارت خارجه امریکا، افغانستان و ده کشور دیگر در میان کشورهایی است که دارای سیاست یا الگوی قاچاق انسان، قاچاق در قالب برنامههای دولتی، کار اجباری در قالب خدمات صحی مربوط به دولت یا دیگر بخشها، بردهداری جنسی در اردوگاههای دولتی یا استخدام سرباز کودک هستند.
در لیست این یازده کشور نام افغانستان، جمهوری اسلامی ایران، کرهشمالی، سوریه، چین، سودان جنوبی، ترکمنستان، کوبا، برمه، ارتیره در شرق آفریقا و روسیه آورده شده است.
افغانستان همچنین در لیست کشورهایی است که در آن از گروههای مسلح حمایت شده است.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا در پیامی که متن آن روز پنجشنبه ۲۵ جوزا در سایت وزارت خارجه امریکا منتشر شده، گفته است سالانه میلیونها نفر در داخل و خارج از مرزها مورد استثمار قرار میگیرند.
به گفته آقای بلینکن، گزارش قاچاق انسان در سال جاری مروری جامع از وضعیت قاچاق انسان در سراسر جهان است.
فارن پالیسی گزارش داد که خلبانان حکومت پیشین افغانستان که توسط امریکا برای ماندن در هوا آموزش دیدند و علیه طالبان جنگیدند حالا زمین گیر شدهاند. مربیان امریکایی گفتند بسیاری از خلبانان از ترس طالبان پنهان شده و آنهایی که فرار کردهاند به امید رسیدن به غرب در فقر زندگی میکنند.
به گزارش فارن پالیسی، ایالات متحده بیش از هشتاد میلیارد دالر برای آموزش و تجهیز نیروهای امنیتی افغانستان مصرف کرده که از این میان برای هر خلبان یک تا شش میلیون دالر پول مصرف شده است.
این خلبانان چرخبالهای تهاجمی، جتهای جنگنده و هواپیماهای تدارکاتی را به پرواز درآوردند و در مقابل طالبان به نیروهای امنیتی افغانستان برتری واقعی داده بودند.
طبق گزارش مجله فارن پالیسی تعداد انگشت شماری از خلبانان سابق نیروی هوایی افغانستان در کنار طالبان قرار گرفتند اما اکثر آنها مخفی شدهاند یا ترس انتقام طالبان فرار کردهاند. فارن پالیسی مینویسد گزارشهایی در مورد شکنجه، کشتار و تکه تکه شدن بدن بعضی از آنها منتشر شده است.
کسانی که به پاکستان، ایران، اوزبیکستان و تاجیکستان گریختهاند، با پایان یافتن ویزایشان از اخراج میترسند. تعدادی از کسانی که به بریتانیا رفتند طبق طرحی، به رواندا فرستاده میشوند.
بسیاری از این خلبانان به تلاشهای افرادی مانند جیمز پاپ، خلبان بازنشسته هلیکوپتر آپاچی ارتش ایالات متحده که بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ به آموزش صدها خلبان افغان در امارات متحده عربی کمک کرد، تکیه میکنند.
جیمز پاپ از طریق سازمان امدادی خود به نام گروه ۲۴۳۰، از ۳۴ نفر (۱۸خلبان، بسیاری با خانواده) در پایتخت پاکستان، اسلامآباد حمایت میکند. آقای پاپ با وجود تحصیلات، مهارتها و تسلط به زبان انگلیسی، چندانی امید به آینده آنها ندارد.
جیمز پاپ به فارن پالیسی گفت که در زمانی سقوط نظام جمهوری افغانستان، ۷۵ خلبان در امارات متحده عربی و ۸۰ نفر دیگر در اسلواکی آموزش میدیدند که همه در نهایت در ایالات متحده مستقر شدند.
با این حال پاپ گفت: «بسیاری از آنها فراموش شدند. زمان طولانی و سختی بود. بسیاری از سازمانها و افراد پولدار که میگفتند میتوانند کمک کنند ناپدید شدهاند.»
منابع دفاعی ایالات متحده و اروپایی به این مجله گفتند که برخی از خلبانان برای پیوستن با نظامیان در ایالات متحده، استرالیا و دیگر کشورهای عضو و شریک ناتو تماس گرفتند، اما دلسرد شدند.
جورج لفوبر، خلبان سابق ارتش ایالات متحده، گفت که آموزش خلبانان مختص جنگ افغانستان بوده و با شورشیان در کوهها و بیابانها میجنگیدند.
او گفته که تعداد کمی از کشورها آموزش نظامی دیگران را به رسمیت میشناسند و ایالات متحده هیچ برنامهای برای آموزش مجدد خلبانان برای پروازهای غیرنظامی ندارد.
آقای لفوبر که دو صد خلبان بلک هاک نیروی هوایی افغانستان را آموزش داده، گفت: «آنها اکنون پراکنده شدهاند، زیرا هیچ برنامهای وجود ندارد که به آنها کمک کند تا این یا آن طرف بروند.»
او افزود: «سازمانهای غیردولتی یا افرادی مانند من هستند که برای کمک به آنها تلاش میکنند، اما هیچ راهی برای وارد کردن آنها به ایالات متحده وجود ندارد، مگر اینکه حامی مالی دریافت کنند.»
به گفته او، خلبانان افغان همچنین فاقد تجربه و گواهینامه استخدام تجاری هستند: «حتی اگر راهی برای دریافت گواهینامه خلبانی غیرنظامی داشتند، مدت زیادی از کابین خلبان خارج و باید از صفر شروع میکردند.»
خلبانان سابق افغان به فارن پالیسی گفتهاند که در صورت فاش شدن هویتشان، نگران امنیت خود هستند، زیرا طالبان مدتها قبل از پیروزی آنها هدف قرار دادند تا بزرگترین تهدید را برای جنگجویان پیاده خود از بین ببرند.
خلبانان سابق به مجله فارن پالیسی گفتهاند که طالبان برای پیدا کردن پرسنل نظامی سابق، خانه به خانه، شهرها، شهرکها و روستاهای سراسر کشور را جستجو میکنند.
یک خلبان بلک هاک گفته که پس از پیروزی طالبان، او و همسرش تقریباً هر روز نقل مکان میکردند تا اینکه به پاکستان رفتند.
این نظامی پیشین که اکنون با ویزای منقضی شده در اسلامآباد زندگی میکند و توسط پاپ حمایت میشود، از دستگیری و اخراج توسط پولیس پاکستان میترسد.
پولیس پاکستان به طور منظم افغانها را دستگیر میکند، کسانی را که مدارک معتبر ندارند زندانی و بعدا به افغانستان اخراج میکند.
دین محمد حنیف، وزیر اقتصاد طالبان و محمد حسین مرتضوی، معاون سفارت ایران در کابل در مورد همکاریهای «همهجانبه» گفتوگو کردند. حسین مرتضوی در این دیدار گفته که زمینه انتقال و درمان مجروحان حمله به مسجد نبوی بدخشان را به ایران فراهم میکند.
روز پنجشنبه ۱۸ جوزا، در جریان مراسم فاتحه نثار احمد احمدی، معاون پیشین والی طالبان در مسجد نبوی شهر فیضآباد بدخشان انفجار رخ داد.
بر اساس آمار وزارت داخله طالبان، در این حمله دستکم ۱۱ نفر کشته و ۳۰ نفر دیگر زخمی شدند. صفیالله صمیم، فرمانده پیشین پولیس طالبان در بغلان از جمله کسانی بود که در این حمله کشته شد. مسئولیت این حمله را داعش بر عهده گرفت.
جمهوری اسلامی ایران در روز انفجار این حمله را «تروریستی» خواند و آن را محکوم کرد.
وزارت اقتصاد طالبان در خبرنامهای نوشت که معاون سفارت ایران وعده یک محموله کمکی برای قربانیان این حمله را هم داده است.
دین محمد حنیف، وزیر اقتصاد طالبان در دیدار با ایزابل موسارد، رئیس دفترهماهنگ کننده کمکهای بشری سازمان ملل، خواهان همکاری و کمکهای بیشتر شد. او گفته هرچند کمکهای بشری مهم است، اما کافی نیست و سازمان ملل باید کارهای بنیادی و پروژههای توسعهای هم در افغانستان داشته باشد.
بر اساس خبرنامه وزارت اقتصاد طالبان، دین محمد حنیف روز پنجشنبه ۲۵ جوزا در دیدار با ایزابل موسارد گفت: «کمکهای بشری بدون شک در این مقطع زمانی برای مردم ما نقش حیاتی داشته و این بدین معنی نیست که سازمانهای بینالمللی تنها روی کمکهای بشری برای نیازمندان توجه نمایند؛ بلکه در قسمت کارهای بنیادی و پروژه های توسعهای نیز توجه داشته باشند.»
اوچا، دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل ۱۹ جوزای ۱۴۰۲ اعلام کرد که در ۵ ماه به بیش از ۱۷ میلیون نفر در افغانستان کمک کردهاند.
بر اساس اطلاعاتی که اوچا منتشر کرد، این کمکها در بخشهای آموزش، سوءتغذیه، بهداشت، سرپناه، غذا و آب بوده است.
ایزابل موسارد در دیدار با دین محمد حنیف هم گفته که اوچا در دو ماه اخیر به بیش از ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در ولایات و بخشهای مختلف خدمات بشری داشتهاند.