نظرمحمد عرفان، رئیس ارتباط خارجه و تنظیم بورسهای وزارت تحصیلات عالی طالبان در سفر به ایران، از جمهوری اسلامی خواست تا در زمینه آموزش استادان نهادهای تحصیلی و کارمندان سایر ادارات با افغانستان همکاری کند.
وزارت تحصیلات عالی طالبان روز شنبه ۱۰ سرطان نوشت که نظرمحمد عرفان در این سفر با مسئولان مرکز دیپلوماسی جمهوری اسلامی دیدار و گفتگو کرده است.
نظر محمد عرفان به مقامات ایرانی گفته اکنون زمینههای پیشرفت و همکاری در بخش تحصیلات عالی بیش از گذشته مساعد است.
گفته شده مسئولان مرکز دیپلوماسی ایران هم وعده دادند تا در بخش تحصیلات عالی با طالبان همکاری کنند.
طالبان تاکنون در مورد بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی دختران اظهار نظر نکردهاند.
جو بایدن، رئیسجمهوری امریکا در یک نشست خبری گفت که القاعده دیگر در افغانستان حضور ندارد و او گفته بود که برای نابودی این شبکه از طالبان کمک خواهد گرفت. زلمیخلیلزاد گفته که سخنان بایدن ممکن است مبتنی بر ارزیابی اخیر شورای اطلاعات ملی امریکا باشد.
بایدن در نشست خبری شنبهشب گفت: «یادتان است در مورد افغانستان چیگفتم؟ گفتم القاعده آنجا نیست. گفتم از طالبان کمک خواهیم گرفت. الان چه جریان دارد؟ مطبوعات را بخوانید. حق با من بود.»
زلمی خلیلزاد که اظهارات شنبه شب آقای بایدن را در صفحه توییتر خود همرسانی میکرد، در توییتی گفت که سخنان تازه او ممکن است بر اساس ارزیابی اخیر شورای اطلاعات ملی امریکا بیان شده باشد که چند روز پیش از طبقهبندی خارج شد.
نماینده ویژه پیشین امریکا در امور افغانستان سه مورد از این گزارش را در صفحه اش ذکر کرده است:
اول اینکه القاعده زیرساختهای کمی در افغانستان دارد. دوم اینکه بعید است تا سال ۲۰۲۴ القاعده توانایی هدایت عملیات از داخل افغانستان در خارج از این کشور را پیدا کند. و سوم اینکه اگر القاعده تصمیم به انجام حملات در سطح جهانی داشته باشد، میتواند این حملات را توسط حلقات وابسته به خود در خاورمیانه و آفریقا انجام دهد.
این در حالی است که اخیرا شورای امنیت سازمان ملل در گزارشی درباره رشد القاعده و دیگر گروههای تروریستی در افغانستان هشدار داده است.
وزارت خارجه امریکا در گزارش جدیدی میگوید تصامیم دونالد ترامپ و جو بایدن در پایان دادن ماموریت نظامی امریکا در افغانستان پیامدهای جدی برای تداوم حکومت افغانستان و امنیت در این کشور داشت. در این گزارش از اقدامات حکومت بایدن به شدت انتقاد شده است.
وزارت خارجه امریکا به دلایل امنیتی فقط ۲۳ صفحه از گزارش ۸۷ صفحهای خود را نشر کرده که اقدامات این کشور در جریان سقوط حکومت پیشین افغانستان را بررسی کرده است.
در بخشی از این گزارش با انتقاد از دولت ترامپ و بایدن آمده است: «در جریان هر دو دولت، در سطح ارشد به اندازه کافی در مورد بدترین سناریوها و چگونگی سرعت وقوع آن آمادگی وجود نداشت.»
این گزارش قبل از یک رخصتی طولانی نشر شده است و منتقدان میگویند که دولت بایدن عمدا زمان نشر آن را حالا انتخاب کرده تا مورد پرسش قرار نگیرد.
این گزارش نشان میدهد که مقامات امریکایی آمادگی لازم برای خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و حضور دیپلماتیک در این کشور را نداشتند.
واشنگتن پست به نقل از این گزارش مینویسد که جابهجایی و چرخش معمول دیپلماتیک در تابستان ۲۰۲۱ امور را به دست کسانی سپرد که هنگام سقوط کابل به دست طالبان فقط چند روز یا چند هفته در افغانستان بودند و تجربهای نداشتند.
در گزارش آمده است: «خروج ناگهانی رئیسجمهور غنی از کابل و سقوط شهر به دست طالبان با سرعتی که اتفاق افتاد همه ناظران را غافلگیر کرد. حتی افغانهایی که قصد عزیمت داشتند نتوانستند برای فروش اموال و حل و فصل امور خود وقت پیدا کنند.»
در گزارش نوشته شده: «اما نشانههای هشداردهندهای وجود داشت که چشمانداز نیروهای دولت افغانستان برای دفاع از کابل و مقاومت برای انتقال قدرت از طریق مذاکره در حال از بین رفتن است.»
بیشترین انتقادات در این گزارش متوجه دولت بایدن است که آمادگی لازم برای عملیات تخلیه را نداشت زیرا هزاران افغان که برای نیروهای امریکایی خدمت کرده بودند در شرایط خطرناک رها شدند.
گزارش به موارد متعددی از سردرگمیها در رابطه به مدیریت تخلیه و تماس با افراد گیرمانده اشاره میکند. در بخشی از این گزارش آمده است: «تغییر مداوم دستورالعملهای خطمشی و پیامهای عمومی از واشنگتن در مورد اینکه کدام گروه واجد شرایط جابهجایی هستند و اینکه سفارت چگونه باید دسترسی و جریان را مدیریت کند، بر سردرگمی افزود.»
در پایان، این گزارش از تلاش کارمندانی که در تخلیه حدود ۱۲۰ هزار نفر دخیل بودند ستایش کرده است.
تام وست، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان میگوید با عبدالعزیز کاملوف، نماینده ویژه رئیسجمهوری اوزبیکستان در سیاست خارجی این کشور دیدار کرده است. تام وست در توییتر گفته است که اوزبیکستان همچنان نقش مهم و فعالی در امور افغانستان بازی میکند.
آقای وست از تماس مجدد با آقای کاملوف استقبال کرده و از اوزبیکستان به خاطر همکاری با امریکا در امور افغانستان تشکر کرده است. او نقش تاشکند در حمایت از مردم افغانستان را مهم ارزیابی کرده است.
پیشتر، دفتر معاونت وزارت خارجه امریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی نیز خبر داد که دونالد لو، دستیار وزیر خارجه امریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی با آقای کاملوف راجع به منافع مشترک دو کشور در امنیت منطقهای صحبت کرده است.
این دفتر جزئیات بیشتری از این دیدار ارائه نکرده است.
هسیائو وی لی، از مدیران برنامه جهانی غذا گفت بودجه این سازمان برای تهیه کمکهای غذایی به افغانستان تا پایان ماه اکتبر، (سه ماه دیگر) به اتمام میرسد. این سازمان پیش از این، سهمیه و کمکهای نقدی به هشت میلیون افغان را در سال جاری کاهش داده بود.
خانم لی، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان روز جمعه به رویترز گفت که کمکهای این نهاد برای پنج میلیون نفر تا چند ماه دیگر ادامه خواهد یافت. او افزود: «اما فراتر از آن، ما منابع لازم را نداریم. فکر میکنم این موضوع فوریت وضعیت ما را نشان میدهد.»
کم شدن کمکهای برنامه جهانی غذا بر شدت چالشهای مالی آژانسهای امدادرسان در افغانستان، جایی که سازمان ملل متحد آن را بدترین بحران انسانی جهان میداند، افزوده است.
بر اساس برآوردهای برنامه جهانی غذا، کاهش بودجه موجود و کمکهای مالی در ماه آگست آغاز میشود، در سپتامبر کاهش مییابد و در اکتبر، یعنی تا سه ماه دیگر تمام میشود.
پیش از این نیز با تشدید محدودیتهای طالبان بر زنان، مقامهای سازمان ملل درباره کاهش بودجه این سازمان برای افغانستان هشدار داده بودند.
بر اساس گزارش برنامه جهانی غذا، حدود ۱۵ میلیون شهروند افغانستان به کمک نیاز دارند.
خانم لی گفته که برنامه جهانی غذا برای ارائه کمکهای غذایی از هم اکنون تا ماه مارچ سال آینده به یک میلیارد دالر بودجه نیاز دارد.
با این حال، خانم لی گفته که اگر بودجه برنامه جهانی غذا طبق پیشبینیهای انجام شده تا اکتبر تمام شود، این نهاد در افغانستان باقی خواهد ماند و کارهای دیگر خود مانند پروژههای تغذیه را انجام خواهد داد.
وزیران خارجه زن کشورهای فرانسه، آلمان، اندونزیا، لیختناشتاین، مغولستان و آفریقای جنوبی در نشستی در شهر اولانباتور، از محدودیتها بر زنان توسط طالبان انتقاد کردند. آنان از طالبان خواستند تا فورا به محدودیت حقوق زنان و دختران افغان پایان دهند.
در بیانیهای که روز جمعه (۹ سرطان) در سایت وزارت خارجه مغولستان منتشر شده، آمده است که آنها خواهان مشارکت کامل، برابر، معنادار و ایمن زنان و دختران در جامعه هستند.
نشست وزیران خارجه زن فرانسه، آلمان، اندونزیا، لیختناشتاین، مغولستان و آفریقای جنوبی به مدت دو روز (۸ و ۹ سرطان) برگزار شد.
تمام وزیران خارجه شرکتکننده در این نشست از طالبان خواستهاند که فورا از سیاستها و اقداماتی که زنان و دختران را از حقوق بشر، آزادیهای اساسی، آموزش و رفت و آمد محدود میکند دست بردارند.
در این بیانیه از همه کشورها و سازمانها هم خواسته شده تا از نفوذ خود در راستای احقاق حقوق زنان افغانستان استفاده کنند.