به گزارش رسانههای ترکیه، نیروهای امنیتی شهر ادرنه، حدود ۴۰ مهاجر «غیرقانونی» شهروند افغانستان، سوریه، عراق، فلسطین و مراکش را، که برای رفتن به خارج از ترکیه آماده میشدند، دستگیر کردند. پولیس آنها را به اداره مهاجرت شهر ادرنه فرستاده است.
دستگیری و بازگشت اجباری پناهجویان بهویژه پناهجویان افغان اخیرا در ترکیه افزایش یافته است.
در تازهترین مورد، روز یکشنبه (۲۵ سرطان) رسانههای ترکیه از دستگیری و برگشت اجباری حدود ۱۳۸ پناهجوی افغان خبر دادند.
بر پایه این گزارشها، مهاجران افغان از شهر کوجالی و مناطق اطراف آن دستگیر و به افغانستان بازگردانده شدند.
بر اساس آمارها، از آغاز سال جاری تاکنون حدود سه هزار مهاجر افغان اخراج شدهاند.
آمارهای رسمی نشان میدهد که بیش از سهصد هزار مهاجر افغان در ترکیه زندگی میکنند.
«تغییر سیاست مهاجرتی ترکیه» از موضوعاتی بود که چندی پیش رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، از آن یاد کرد و گفت که بهزودی تغییرات مشهودی در سیاست مهاجرتیاش بهوجود خواهد آورد.
او گفت که نیروهای امنیتی کشورش در این مورد اقدامات خود را شدت بخشیدهاند.
حکومت ترکیه اعلام کرده است که شناسایی و اخراج مهاجران غیرقانونی را در تمام شهرها ادامه میدهد.
ترکیه یکی از مسیرهای اصلی مهاجران افغان برای رسیدن به اروپا است. بیشتر این مهاجران از ایران وارد ترکیه میشوند.
بعد از تسلط طالبان بر افغانستان، ورود افغانها به ترکیه هم بیشتر شده است.
رئیسجمهور پیشین افغانستان درگذشت واصف باختری، شاعر و ادیب نامدار افغانستان را تسلیت گفت. اشرف غنی در توییتی نوشت: باور کامل دارم که آثار بجا مانده از استاد باختری در دهههای آینده کماکان خوانده و مشعل راه پژوهشگران ادبی باقی خواهد ماند.
واصف باختری از شاعران معاصر افغانستان در ۸۱ سالگی در امریکا درگذشت. شمار زیادی از نویسندگان، چهرههای فرهنگی و سیاسی افغانستان به درگذشت او واکنش نشان دادند و او را «شاعر شاعران» و مرگش را ضایعه بزرگ توصیف کردند.
اشرف غنی که پس از فرار از افغانستان در امارات متحده عربی بسر میبرد، گفته «جامعه فرهنگی افغانستان با جاودانه شدن استاد واصف باختری در دیار غربت، بار دیگر به سوگ نشسته است.»
واصف باختری از سال ۱۳۶۱ تا سال ۱۳۷۴ در اتحادیه نویسندگان افغانستان در سمتهای مختلف کار کرد. او همچنان در طول این سالها در آموزشگاه اتحادیه نویسندگان افغانستان تدریس میکرد. در حلقات ادبی که او حضور داشت، موجی از شاعران جوان به کار ادبی آغاز کردند که بعدا به عنوان مشهورترین ستارگان شعر افغانستان در دهه شصت، هفتاد و پس از آن شناخته شدند.
از واصف باختری بیش از بیست عنوان کتاب در زمینه سرایش و ترجمه شعر در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد چاپ شده است.
اشرف غنی در وصف واصف باختری نوشته است: «استاد آشنایی بی نظیر با اندیشههای مولانا، بیدل و سایر بزرگان کلاسیک ما داشت و اینک هر سطر ایشان خود جایگاه بلندی در پهنای تاریخ ادبیات ما یافته است.»
او نوشته است: «واصف باختری با طرز نگارش تحلیلی خود بهترین شیوه نقد ادبی در کشور را رایج ساخت و بدون شک این یکی از برجستگی های ایجادیات ادبی – هنری ایشان به حساب میآید.»
آثار «و آفتاب نمیمیرد، میعاد تا هرگز، از این آیینه بشکسته تاریخ، تا شهر پنج ضلعی آزادی، دیباچهای در فرجام، در استوای فصل شکستن، مویههای اسفندیار گمشده، دروازههای بسته تقویم» از جمله مجموعههای شعری واصف باختری است.
کاظم کاظمی، شاعر و ویراستار درباره واصف باختری گفته است: «او شاعر شاعران ما بود، پیشکسوت و پیشگام شعر افغانستان در نیم قرن اخیر. بعد از استاد خلیلالله دیگر چون او نداشتیم.»
اشرف غنی هم نوشته است که «اهمیت کارهای واصف باختری برای نسل معاصر و نسلهای آینده ما در اینست که همچون پُلی بین ادبیات امروزی و کلاسیک ایفای نقش خواهد کرد.»
مدارکی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، نشان میدهد که هواداران طالبان در دفتر سازمان ملل در بخش افغانستان در ژنو نفوذ کردهاند. منابع ما میگویند که مدینه محبوبی به دعوت یکی از این افراد به نشست اخیر این سازمان درباره افغانستان شرکت کرده بود.
از مدینه محبوبی به عنوان یکی از لابیگران طالبان در مجامع بینالمللی یاد میشود.
او در نشست ماه جون در مقر سازمان ملل متحد در ژنو در دفاع از طالبان سخنرانی کرد و جامعه بینالمللی را به تعامل با این گروه فراخواند.
اکنون طبق مدارکی که بهدست افغانستان اینترنشنال رسیده، خانم محبوبی براساس روابط پنهانی با نوید احمد، یک کارمند سازمان ملل به نشست حقوق بشر این سازمان که ۱۹ جون در ژنو برگزار شد، راه یافته است.
منابع ما میگویند که خانم محبوبی سابقه کاری زیاد در بخش حقوق بشر ندارد و بر اساس رابطه دوستی با این کارمند سازمان ملل به این نشست دعوت شده است.
در تصاویری که از این نشست منتشر شده، دیده میشود که جایگاه خانم محبوبی در صدر قرار گرفته است؛ جایگاهی که ویژه مسئولان ارشد حقوق بشر است. در کنار او، شهرزاد اکبر، رئیس سابق کمیسیون حقوق بشر افغانستان نشسته است.
این در حالی است که صدها زن ممتاز دیگر که سابقه طولانیتر در حمایت از حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان دارند، به این نشست دعوت نشدند یا دستکم نتوانستند در صدر این مجلس راه یابند.
جدا از حضور او در این نشست و جایگاهی که اشغال کرد، متن سخنرانی او در نشست جالب است. او در حالی که چادر بر سر و یونیفرم رسمی بر تن دارد، از جهان خواست با طالبان تعامل کند. خانم محبوبی بعد از سخنانی که راجع به دشواریهای زنان بعد از روی کار آمدن میزند، میگوید:
«متشکرم که به من فرصت دادید تا صدای زنان و دختران افغانستان باشم. افغانستان بخشی از جامعه بینالمللی است و ثبات و پیشرفت این کشور بر منطقه و فراتر از آن تاثیر مثبت خواهد داشت. ما از جنگ و خشونت خسته شدهایم و خواستار یک راهحل صلحآمیز هستیم. تعامل و گفتوگو برای رسیدن به یک راهحل بسیار حیاتی است. جامعه بینالمللی باید همه راهها را برای تعامل با مقامهای حکومت موقت در کابل بررسی کند.»
در ویدیویی که از این نشست در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، دیده میشود که نوید احمد که در عقب خانم محبوبی نشسته است، به علامت تایید سخنان او سر تکان میدهد.
منابع در دفتر سازمان ملل میگویند که نوید احمد از ولایت قندهار است و افکار و گرایشهای طالبانی او در این سازمان از هیچ کس پنهان نیست. منابع ما از قول ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان میگویند که مدینه محبوبی را نوید احمد به آقای بنت برای شرکت در این نشست معرفی کرده بود.
مدینه محبوبی در خانه نوید احمد
ویدیویی که دو هفته بعد از نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو ثبت شده و در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است، نشان میدهد که خانم محبوبی با نوید احمد یکجا از خانهای در حومه این شهر بیرون میشوند.
منابع به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که این خانه متعلق به نوید احمد است و خانم محبوبی دو هفته بعد از برگزاری این نشست در این خانه اقامت داشته است. تصویری هم از موتری که راننده آن نوید احمد و خانم محبوبی داخل آن است، بهدست ما رسیده است.
افغانستان اینترنشنال برای دریافت توضیحات از سازمان ملل درباره شرایط دعوت از مهمانان در نشستهای این سازمان و اینکه مدینه محبوبی چطور و بر اساس کدام شایستگی به این نشست دعوت شده، با دفتر این سازمان در ژنو در تماس شد، اما با وجود ایملهای مکرر، این سازمان تا زمان نشر این گزارش به سوالات ما پاسخ نداده است.
یافتههای ما نشان میدهد که خانم محبوبی سابقه زیادی در زمینه حقوق بشر ندارد. او در سال ۲۰۱۹ در وزارت شهرسازی به حیث رئیس دفتر وزیر وقت این وزارت کار کرده است.
از زمانی که طالبان در آگست سال ۲۰۲۱ قدرت را در افغانستان بهدست گرفتند، شماری از زنان از جمله محبوبه سراج، از چهرههای مطرح زنان افغانستان به خاطر اظهارات شان در «دفاع از تعامل با طالبان» و آنچه توجیه محدودیتهای این گروه بر زنان گفته شده، مورد انتقاد شدید قرار گرفتهاند.
بسیاری میگویند در حالی که فعالان زن در افغانستان باوجود سرکوب شدید به مبارزات شان ادامه میدهند، شماری از زنان به اسم فعالان زن و حقوق بشر در مجامع و نشستهای بینالمللی درباره افغانستان، برای طالبان لابی میکنند و به توجیه رفتارهای ضد زن و ضد حقوق بشر این گروه میپردازند.
مدینه محبوبی یکی از چهرههای است که از او به عنوان یکی از زنان حامی طالبان نام برده میشود و حضور او در مجامع بینالمللی به اسم فعال حقوق زنان، خشم بسیاری را برانگیخته است.
شرکت در نشستهای حقوق بشر سازمان ملل متحد لزوما باید بر اساس دعوتنامه رسمی و شهرت یک نفر در بخش حقوق بشر انجام شود.
دعوت از مدینه محبوبی در نشست ۱۹ جون این سازمان سوالاتی را درباره نفوذ عوامل طرفدار طالبان در دفتر این سازمان مطرح کرده است.
منابع در دفتر سازمان ملل میگویند که خانم محبوبی طبق توصیه نوید احمد، از کارمندان این سازمان به ریچارد بنت، به نشست آمده بود. به گفته این منابع، هرچند مسئولان این سازمان ترجیح میدهند کسانی را از افغانستان دعوت کنند که طرفدار تعامل جهان با طالبان باشند.
این در حالی است که پس از روی کار آمدن رژیم طالبان، زنان در افغانستان خانه نشین شدهاند و طالبان محدودیتهای شدیدی بر کار و آموزش آنها وضع کرده است.
آخرین مورد از محدودیتهای طالبان، بستن آرایشگاههای زنانه است که طبق گزارشها، حدود شصت هزار زن در افغانستان بیکار شدهاند.
نشریه لانگوار جورنال با اشاره به حضور طالبان پاکستان در افغانستان، نوشته که ادعای طالبان در مورد عدم استفاده از خاک این کشور به عنوان پایگاه تروریستی «دروغ» است. این نشریه افزوده که طالبان در مورد حضور القاعده در افغانستان هم «دروغ» گفته است.
لانگوار جورنال روز شنبه (۳۰ سرطان) در گزارشی نوشت که با کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر پیشین القاعده، در حمله پهپادی امریکا در خانهای امن در کابل ادعای طالبان در مورد عدم حضور گروههای تروریستی در افغانستان «دروغ» ثابت شد.
گزارش شده که ایمن الظواهری در خانهای تحت کنترول سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان در محله شیرپور کابل زندگی میکرد.
این روزنامه از حضور تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در افغانستان نیز یاد کرده است. در این گزارش لانگوار جورنال آمده که «هزاران جنجگوی طالبان پاکستانی در جنوب و شرق افغانستان فعالیت میکنند و این گروه نقش کلیدی در تسلط طالبان بر افغانستان داشتهاست.»
به گزارش این روزنامه، «روابط بین تحریک طالبان پاکستان و افغانستان غیر قابل انکار است و رهبر تحریک طالبان پاکستانی با رهبر طالبان در افغانستان بیعت کرده است.»
نور ولی محسود، رهبر طالبان پاکستانی گفته بود که گروهش «شاخهای از امارت اسلامی افغانستان است.»
در ویدیویی که طالبان پاکستان در سال ۲۰۲۰ پخش کرده بود، نشان داده شد که افراد این گروه در کنار طالبان افغانستان در خوست، پکتیکا، پکتیا، ننگرهار و هلمند میجنگیدند.
فقیر محمد، معاون پیشین طالبان پاکستانی در سال ۲۰۱۳ در افغانستان دستگیر شد، اما پس از سقوط افغانستان به دست طالبان در سال ۲۰۲۱ آزاد شد.
براساس گزارش ۹ جون شورای امنیت سازمان ملل، طالبان افغانستان به طور مستقیم به کمک القاعده به طالبان پاکستان پناه داده و آموزش میدهد.
بر مبنای این گزارش سازمان ملل، جنجگویان تحریک طالبان پاکستان در اردوگاهی تحت مدیریت شبکه القاعده در کنر آموزش میبینند.
سازمان ملل تخمین زده که بیش از چهار هزار نفر از جنگجویان، فرماندهان و رهبران طالبان پاکستانی در افغانستان پناه گرفتهاند.
در همین حال، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان اخیرا بار دیگر ادعای طالبان درباره عدم حضور تروریستان خارجی در افغانستان را زیر سوال برد و گفت که «طالبان با پناه دادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان به تعهدات خود در توافقنامه دوحه عمل نمیکنند و اجازه میدهند از خاک افغانستان علیه دیگران استفاده شود.»
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در واکنش به سخنان وزیر دفاع پاکستان گفت که طالبان پاکستانی در افغانستان حضور ندارند. او گفت: «از خاک افغانستان علیه پاکستان استفاده نمیشود و پاکستان یک کشور برادر و مسلمان است.»
لانگوار جورنال نوشته که طالبان افغانستان به «دروغ گفتن در مورد حضور تحریک طالبان پاکستانی در تلاش برای پنهان کردن روابط خود با گروههای تروریستیاند.»
این نشریه همچنین از «دروغ طالبان در دو دهه گذشته در مورد حضور القاعده» پرده برداشته و نوشته است که رهبران ارشد این گروه در افغانستان حضور داشتند و در آنجا کشته شدند.
این نشریه به «دروغ طالبان» در سال ۱۹۹۸ نیز اشاره و اذعان کرده که طالبان به یک دیپلومات امریکایی از حضور اسامه بنلادن، رهبر القاعده اظهار بیخبری کرده بود، اما چهار ماه بعد در آگوست ۱۹۹۸، اعضای القاعده دو کامیون بمب را وارد سفارتخانههای امریکا در کنیا و تانزانیا کردند.
وزارت خارجه عربستان سعودی در بیانیهای، اعطای مجوز در سویدن برای «هتک حرمت قرآن» را به شدت محکوم کرد. سلوان مومیکا که اصالتا عراقی است روز پنجشنبه ۲۹ سرطان بار دیگر قرآن را در استکهلم لگد مال کرد.
عربستان سعودی عوامل هتاکی به قرآن را افراطی خوانده و از سویدن خواسته صدور مجوز برای چنین اقداماتی را متوقف کند.
سلوان مومیکا در روز اول عید قربان هم قرآن را آتش زد. پس از آن طالبان (روز سهشنبه، ۲۰ سرطان) اعلام کرد تا زمانی که حکومت سویدن به دلیل سوزاندن قرآن در استکهلم از مسلمانان عذرخواهی نکند، همه فعالیتهای نهادهای سویدنی را در افغانستان متوقف میکند.
با این حال عربنیوز گزارش داده که سلوان مومیکا روز پنجشنبه پس از سوزاندن یک نسخه دیگر از قرآن در خارج از مسجد استکهلم، آن را بازهم زیر پا گذاشت و لگدمال کرد.
وزارت خارجه عربستان سعودی گفته کاردار سفارت سویدن را احضار خواهد کرد. عربستان این اقدام را «تحریک احساسات میلیونها مسلمان در سراسر جهان » دانسته است.
عراق هم روز پنجشنبه اعلام کرد که سفیر سویدن را از این کشور بیرون کرده و کاردار سفارت خود در استکهلم را فراخوانده است.
رویترز به نقل از دو مقام امریکایی گزارش داد که بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان نتوانسته حمایت واشنگتن را برای آزادسازی داراییهای افغانستان جلب کند. براین اساس، ۳.۵ میلیارد دالر ذخیره شده در صندوق امانی سوئیس همچنان مسدود خواهد ماند.
یک مقام خزانهداری امریکا که نخواسته نامش فاش نشود، گفت که ارزیابیهای انجام شده دیدگاه این وزارت را نسبت به انجام اصلاحات بانک مرکزی افغانستان تغییر نداده است. این مقام وزارت خزانهداری گفته که این نهاد مالی طالبان باید ثابت کند که کنترول کافی را علیه پولشویی و تامین مالی تروریسم را ایجاد کرده است.
او با اشاره برای جایگزینی سه مقام طالبان که بر بانک نظارت میکنند و تحت تحریمهای امریکا و سازمان ملل هستند، گفت که بانک مرکزی افغانستان باید ثابت کند که مستقل از نفوذ و مداخله سیاسی است.
از آنجایی که یک هیئت چهار نفره بر صندوق امانی در سوئیس نظارت میکنند رضایت نماینده دولت امریکا برای آزادسازی این وجوه ضروری است.
بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان چگونگی کارکرد و نظارت بانک مرکزی در برابر پولشویی و تامین مالی تروریسم و نحوه پرداختهای آن را ارزیابی کرده است. هنوز یافتههای این بررسی علنی نشده است.
مقام وزارت خزانهداری امریکا این حسابرسی را یک ارزیابی اولیه نامید و گفت که ممکن است که به تلاشهای جامعتری برای ارزیابی شخص ثالث نیاز باشد.
وزارت امور خارجه امریکا از ابراز نظر در این خصوص خودداری کرده است.
شاه محرابی یکی از اعضای امانی صندوق سوئیس گفته که او نتایج این تفتیش را ندیده است و اکنون در اختیار وزارت خارجه امریکا گذاشته شده است.
او با انورالحق احدی، از دیگر اعضای چهار نفره نظارت بر صندوق امانی سوئیس گفتهاند که به محض در دسترس قرار گرفتن یافتههای این ارزیابی، آن را مورد بررسی قرار خواهند داد.
آقای محرابی به یو اس نیوز گفته که نیاز است تا استفاده از داراییهای صندوق امانی افغان بر تثبیت قیمتها و حصول اطمینان از نقدینگی کافی بانکها متمرکز شود چرا که به نظر او کل سیستم مالی افغانستان در خطر کاهش وجوه تمویل کنندگان خارجی قرار دارد.