نماینده ویژه امریکا برای افغانستان روز پنجشنبه از برگزاری نشست امریکا و پنج کشور آسیای میانه در آستانه، پایتخت قزاقستان خبر داد. تام وست گفت با نمایندگان قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و اوزبیکستان درباره افغانستان گفتوگو کرده است.
آقای وست در توییت خود از دیپلوماتهای این پنج همسایه شمالی افغانستان بخاطر نظرهای شان درباره امنیت، حقوق بشر، اقتصاد و نیازهای بشردوستانه افغانستان ابراز سپاسگزاری کرده است.
هنوز جزئیات بیشتر این گفتوگوها در رسانهها منتشر نشده است.
تام وست از ماه میزان ۱۴۰۰ که به جای زلمی خلیلزاد بهعنوان نماینده ویژه امریکا برای افغانستان تعیین شد، چند بار به کشورهای منطقه برای گفتوگو درباره افغانستان سفر کرده است.
آقای وست پشتیبان سیاست تعامل با طالبان است، او با سفرهایش کمکهای بشردوستانه به افغانستان را تسهیل میکند اما معتقد است که به رسمیت شناختن طالبان به نحوه برخورد این گروه با مردم افغانستان بستگی دارد.
شورای امنیت سازمان ملل گزارش داد که القاعده با حمایت مقامات بلندپایه طالبان در نهادهای دولتی این گروه نفوذ کرده است. طبق این گزارش، شبکه القاعده به خاطر تعهد طالبان مبنی بر قطع روابط با گروه های تروریستی، به طور مخفیانه در افغانستان فعالیت میکند.
این نهاد وابسته به سازمان ملل در سی و یکمین گزارش نظارتی خود بر عملکرد طالبان نوشته است که رابطه بین طالبان و القاعده همچنان نزدیک و بر پایه همزیستی مشترک است.
گزارش افزوده که در بیشتر موارد، القاعده برای ترویج این روایت طالبان که از خاک افغانستان برای اهداف تروریستی استفاده نمی شود، به صورت مخفیانه در این کشور فعالیت میکند.
با وجود آنکه ایمن الظواهری، رهبر القاعده در حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا در کابل کشته شد، ماه گذشته، رئیسجمهور امریکا در یک نشست خبری گفت که القاعده دیگر در افغانستان حضور ندارد. جو بایدن تاکید کرده بود که امریکا برای نابودی این شبکه از طالبان کمک خواهد گرفت.
جو بایدن گفته بود: «یادتان است در مورد افغانستان چیگفتم؟ گفتم القاعده آنجا نیست. گفتم از طالبان کمک خواهیم گرفت. الان چه جریان دارد؟ مطبوعات را بخوانید. حق با من بود.»
طالبان از سخنان جو بایدن استقبال کرد.
طبق گزارش تازه شورای امنیت سازمان ملل، اعضای القاعده با حمایت مقامات بلندپایه طالبان با هدف تضمین امنیت هستههای خود در سراسر کشور نفوذ کردهاند.
در ماه جوزای امسال، مجله لانگ وار ژورنال، یک رسانه امریکایی در گزارشی نوشت که تعدادی از اعضای شبکه القاعده به عنوان مدیران کلیدی در اداره طالبان کار میکنند.
این مجله از معاون اداره استخبارات طالبان، مدیر آموزشی وزارت دفاع، والی کاپیسا و نورستان به عنوان افراد القاعده در اداره طالبان اسم برده بود.
در این گزارش آمده است که القاعده از افغانستان به عنوان یک مرکز ایدئولوژیک و لجستیکی برای بسیج و استخدام جنگجویان جدید استفاده میکند. گزارش افزوده که القاعده در حال حاضر در مرحله سازماندهی مجدد و ایجاد مراکز آموزشی جدید در کنر و نورستان است.
طبق یافتههای گزارش شورای امنیت، در حالی که القاعده از توانایی کافی برای انجام حملات تروریستی در مقیاس بزرگ برخوردار نیست اما این موضوع به عنوان هدف سازمانی این شبکه حفظ شده است.
طبق این بررسی، کشورهای عضو ارزیابی کردند که القاعده احتمالاً در کوتاهمدت غیرفعال خواهد ماند و در عین حال توانایی عملیاتی خود را توسعه میدهد.
شورای امنیت سازمان ملل در گزارش خود خاطر نشان کرده که رهبران القاعده به دنبال تقویت همکاری با گروههای تروریستی منطقهای در افغانستان هستند.
برپایه این گزارش، القاعده تلاش کرده تا با گروههای ستیزهجو در کشورهای آسیای میانه چون جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله تعامل داشته باشد.
یکی از کشورهای عضو در این گزارش ارزیابی کرده که چشم انداز میان مدت تا بلندمدت القاعده به وضعیت کلی در افغانستان بستگی دارد.
این بررسی پیشبینی کرده که اگر افغانستان وارد هرج و مرج و ناامنی شود، پایگاه القاعده احتمالا تقویت خواهد شد. بر همین اساس، در صورت دستیابی به ثبات در افغانستان، القاعده احتمالاً به دنبال انتقال هسته اصلی خود به سایر کشورها مانند یمن یا شمال افریقا خواهد بود.
شورای امنیت در گزارش خود تاکید کرده که افغانستان با فعالیت تقریباً ۲۰ گروه تروریستی در این کشور، همچنان به عنوان یک مکان مهم برای فعالیتهای تروریستی باقی مانده است.
گزارش تخمین زده که بین ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ جنگجوی جنبش اسلامی ترکستان شرقی در افغانستان حضور دارند.
کشورهای منطقه گزارش دادند که این گروه برای دستیابی به سلاح و ایجاد پایگاه های جدید در افغانستان ادامه میدهد.
طبق گزارشها، این گروه به طور فعال دامنه عملیات خود را در افغانستان گسترش داده و پایگاه های عملیاتی و جنگ افزارها را در ولایت بغلان مستقر کرده است.
گزارش براساس ارزیابی یکی از کشورهای عضو به موضوع امکان ادغام القاعده و تحریک طالبان پاکستان اشاره کرده است.
طبق این مشاهدات، اعضای القاعده با تحریک طالبان پاکستان برای انجام حملات بیشتر در داخل پاکستان همکاری میکند.
همچنین گزارش شده است که از کمپهای آموزشی جنبش اسلامی ترکستان شرقی در ولایت کنر برای آموزش جنگجویان تحریک طالبان پاکستان استفاده میشود.
طبق این گزارش، القاعده با هدف گسترش فعالیت خود در شبه قاره هند میخواهد تا عملیات خود را در کشورهای همسایه بنگلادیش، جامو و کشمیر تحت کنترول هند و میانمار گسترش دهد.
گزارش سازمان ملل تخمین زده که ۳۰۰ جنگجوی القاعده با خانوادههایشان که تعداد آن به دو هزار نفر میرسد در افغانستان فعالیت میکنند.
این گزارش میافزاید که حملات تحریک طالبان پس از تسلط طالبان بر افغانستان افزایش است.
گزارش شورای امنیت ملل متحد، داعش خراسان را به عنوان "جدیترین تهدید تروریستی" که افغانستان و حوزه گسترده اطراف آن با آن روبروست، توصیف کرده است.
گزارش گفته است که ثناالله غفاری مشهور به شهاب المهاجر به عنوان جاه طلبترین رهبر داعش تلقی میشود. طبق گزارش یکی از کشورهای عضو به شورای امنیت ملل غفاری در ماه جون در افغانستان کشته شد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارش خود بدون اشاره به جزییات بیشتر در این خصوص نوشته است که این خبر باید تایید شود.
شورای امنیت ملل متحد، مولوی رجب را رهبر عملیات خارجی داعش معرفی کرده و شمار نیروهای این گروه تروریستی به شمول اعضای خانواده آنها در افغانستان را تا شش هزار نفر تخمین زده است.
گزارش خاطر نشان کرده که عملکرد شاخۀ خراسان داعش در حملات خود علیه طالبان و اهداف بینالمللی پیچیدهتر میشود و تمرکز این گروه بر اجرای یک استراتیژی حملات برای تضعیف توانایی طالبان برای تامین امنیت بوده است.
بر اساس گزارش شورای امنیت ملل متحد، داعش کمپین تروریستی "قابلیت عملیاتی قوی شامل شناسایی، هماهنگی، ارتباط، برنامه ریزی و اجرا" را به نمایش گذاشته است. شورای امنیت در خصوص فعالیت داعش در افغانستان نوشته که این گروه در حملات خود علیه طالبان، اهداف بینالمللی و افراد بلند پایه طالبان را هدف گرفته است.
طبق این ارزیابی، حملات علیه مقامات بلند پایه طالبان در ولایات بلخ، بدخشان و بغلان روحیه داعش را تقویت کرده و سبب جذب نیروی بیشتر از سوی این گروه شده است.
جعفر مهدوی، نماینده پارلمان در حکومت پیشین گفته طالبان به خاطر تهدیدات احتمالی گروههای تروریستی، بر مراسم محرم محدودیت وضع کرده است. آقای مهدوی با تیغزنی و کاروانهای عزاداری در خیابانها مخالفت کرده و آن را بدعت «دلالان مذهبی» خوانده است.
با آغاز ماه محرم، طالبان تعداد مساجد برای عزاداری را محدود و نصب پرچمهای مذهبی، ایجاد سقاخانهها و نیز حضور کاروانهای عزداری را در خیابانها ممنوع کرد.
در روزهای اخیر، تصاویری از برخورد طالبان با عزاداران محرم در کابل منتشر شد که نشان میدهد جنگجویان طالبان عزاداران محرم را لت و کوب میکنند.
در پی این محدودیتها، شورای علمای شیعه خواستار لغو این محدودیتها شد.
اخیراً سید محسن حجت، روحانی با نفوذ شیعه در کابل از ممنوعیت نصب پرچمها، راه اندازی دستههای عزاداران در خیابانها و دیگر مناسک عاشورا انتقاد کرد و از شیعیان خواست که به دستورات طالبان توجهی نکنند.
با این حال، جعفر مهدی روز پنجشنبه، پنجم اسد، در بیانیهای نوشت که در سالهای اخیر شماری از «دلالان مذهبی با وارد کردن برخی اقدامات و رفتارهای بدعت آمیز همچون برآمدن دستههای عزادار با بدنهای برهنه در سرکها و استفاده از قمه و زنجیرهای تیغدار، باعث آزار و اذیت مردم شدهاند.»
آقای مهدی تاکید کرده که مراجع تقلید این نوع عزاداری را «حرام» میدانند.
جعفر مهدوی پس از سقوط حکومت پیشین در کابل ماند و هر از گاهی با مقامات ارشد طالبان دیدار و گفتوگو میکند.
او در بیانیه خود افزوده است که مردم هزاره و شیعیان افغانستان «هرگز فریب اغواگری و دکانداران سیاست و مذهب» را نمیخورند.
این نماینده پارلمان حکومت پیشین در مورد وضع محدویتهای طالبان هم گفته این گروه به دلیل «تهدیدات احتمالی گروههای تروریستی تکفیری» تعداد مساجد و اماکن عزاداری را محدود کرده است.
آقای مهدوی بدون اشاره به رفتار خشونتآمیز جنگجویان طالبان با عزاداران محرم، از طالبان به خاطر تامین امنیت مراسم محرم قدردانی کرده است.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان حملات اخیر راکتی نظامیان پاکستان به ولسوالی برمل ولایت پکتیکا را محکوم کرد. آقای کرزی در توییتی این حملات را «تجاوز آشکار» به خاک افغانستان و اقدامی خلاف تمام معیارها خواند.
حامد کرزی روز پنجشنبه پنجم اسد، در این توییت از حکومت پاکستان خواست که سیاست خود را در قبال افغانستان تغییر دهد.
او تاکید کرد که پاکستان به جای افراط گرایی و خشونت، برادری و روابط خوب و متمدن بین دو کشور را تقویت کند.
پیشتر منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که بر اثر حملات راکتی ارتش پاکستان به ولسوالی برمل پکتیکا، دو مهاجر وزیرستانی زخمی شدند.
منابع گفتند که به دنبال این حملات، نظامیان پاکستان و طالبان درگیر شدند.
این رویداد چاشت روز دوشنبه، دو اسد رخ داده است. به گفته منابع، سربازان پاکستانی به اردوگاه آوارگان وزیرستان به نام کوند در ولسوالی برمل حمله راکتی انجام دادند.
به گفته منابع، درگیری میان نظامیان پاکستانی و طالبان چند ساعت ادامه داشت و ارتش پاکستان از سلاح سنگین علیه طالبان استفاده کرده است.
منابع پاکستانی نیز حمله راکتی ارتش پاکستان به ولسوالی برمل در جنوب شرق پکتیکا و آتش باری متقابل نیروهای مرزی طالبان را تایید کردند.
با این حال، عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع طالبان، در پاسخ به پرسش افغانستان اینترنشنال وقوع این حادثه را تکذیب کرد.
رئیسجمهور پیشین افغانستان گفته از همه مردم انتظار دارد «تجلیل از محرم را در فضای موجود بدل به وحدت و همدلی کرده و از هر نوع تفرقه و اختلاف دوری کنند.» اشرف غنی بدون اشاره به محدودیتهای طالبان بر محرم، مردم را به همزیستی و برادری تشویق کرد.
با شروع ماه محرم، طالبان محدودیتهای گستردهای را بر شیعیان افغانستان اعمال کرد. شورای علمای شیعه افغانستان هرچند خواهان لغو این محدودیتها شد، اما طالبان اعلام کرد تمام آنچه اعمال شده به دلایل امنیتی پابرجاست.
طالبان از شیعیان خواسته که از نصب داربست و پرچمهای بزرگ مذهبی در سطح شهر خودداری کنند. طالبان همچنین گشایش سقاخانه و توزیع نوشیدنی در روزهای محرم را ممنوع کرده است.
در روزهای گذشته ویدئوهایی به افغانستان اینترنشنال رسید که افراد طالبان عزاداران محرم را لتوکوب میکنند.
سید محسن حجت، روحانی با نفوذ شیعه از برخورد خشن طالبان با عزاداران محرم به شدت انتقاد کرده و از مردم شیعه خواسته به دستورهای محدودکننده طالبان اعتنایی نکنند.
او محدودیتهای طالبان را احترام نگذاشتن به مذهب مردم شیعه دانسته است.
محدودیتهای طالبان واکنشهای گستردهای را به دنبال داشته و شمار زیادی از جبهات ضد طالبان و چهرههای شناخته شده افغانستان خواهان لغو آن شدهاند.
اشرف غنی اما در پیامی که روز پنجشنبه (۵ اسد) در صفحه فیسبوک خود منتشر کرده، در مورد محدودیتهای طالبان بر شیعیان در محرم، هیچ اشارهای نکرده است.
او تاکید کرده که یک نگاه گذرا به خوبی نشان خواهد داد که کلیه مذاهب مسلمانان، «اعم از تسنن و تشیع، مالامال از درسهای همدلی و اخوت، همزیستی و برادری میباشند.»
اشرف غنی که در پیامهای قبلی خود از طالبان انتقادهایی داشته، نوشته است: «امام حسین (رض) با یاران خود با پیام اصلاح به میدان آمد تا دین جد امجد خود را به محور اصلی آن که عدالت است، برگرداند. او اراده خونریزی نداشت، اما وقتی جنگ بر وی تحمیل شد، با فداکاری بی نظیر شهادت را در آغوش کشید.»
مقامهای طالبان و جمهوری اسلامی ایران در دیداری در تهران درباره تشکیل کمیسیون مشترک کنسولی، مهاجران افغان و آغاز صدور پاسپورت برای نوزادان گفتوگو کردند.
خبرگزاری باختر روز پنجشنبه (۵ اسد) گزارش داد که فضل محمد حقانی، سرپرست سفارت طالبان در تهران با علیرضا محمودی، مدیرکل کنسولی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در تهران دیدار و گفتوگو کرده است.
گفتوگو درباره تشکیل کمیسیون مشترک کنسولی در حالی انجام شده که برخی نمایندگان مجلس جمهوری اسلامی مخالفت خود را بر ادامه روابط دیپلوماتیک با طالبان اعلام کردند.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس جمهوری اسلامی گفته برای گرفتن حقابه، سفارت طالبان در تهران تعطیل شود. به گفته او، پس از هشدار رئیسجمهور ایران به طالبان در مورد حقابه، انتظار این بود که اقدامی انجام شود ولی نشد.
آقای مالکی در مصاحبهای با رسانه عصر ایران که روز یکشنبه (اول اسد) منتشر شد، تاکید کرده است که برای دریافت حقابه ایران از رودخانه هلمند میتوان سفارت طالبان را در تهران بست.
جمهوری اسلامی ایران ماه حوت ۱۴۰۱ سفارت افغانستان در تهران را به طالبان واگذار کرد.