محمد محقق از عزاداران محرم خواست مراسم عاشورا را باشکوه برگزار کنند و محدودیتهای طالبان را «بشکنند». او در گفتوگو با رادیوی افغانستان اینترنشنال گفت که طرفدار خونریزی نیست، ولی از عزاداران میخواهد به اعتراضات از راه مسالمتآمیز ادامه دهند.
تصاویری که از کابل به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که جنگجویان طالبان در روز عاشورا در دشتبرچی کابل برای متفرق کردن عزاداران شلیک هوایی کردند.
در همین حال، منابع مردمی در شهر غزنی گفتند که براثر تیراندازی طالبان بر عزاداران عاشورا دستکم یک نفر کشته و چند نفر دیگر زخمی شدند.
با آغاز ماه محرم، طالبان زیر عنوان تامین امنیت، محدودیتهای گسترده را بر مراسم محرم وضع کرد.
این گروه شماری از مساجد و محلات برگزاری محرم را محدود کرده و نصب پرچمهای مذهبی و کاروانهای عزاداری در خیابانها را ممنوع کرده است.
در روزهای گذشته ویدیوهایی در رسانهها پخش شد که نشان میدادند طالبان عزاداران محرم را لتوکوب میکنند.
رهبر حزب وحدت سلامی مردم افغانستان همچنان تاکید کرد که «رژیم طالبان باید نابود شود». او افزود که در این راستا از راههای دیگر تلاش میکند.
پیکر واصف باختری، شاعر نامدار زبان فارسی، با حضور بیش از ۱۵۰ چهره فرهنگی در آرامگاه «پیرز برادرز والاها» در شمال هالیوود در شهر لسآنجلس امریکا به خاک سپرده شد. واصف باختری روز پنجشنبه (۲۹ سرطان) در ۸۱ سالگی در بیمارستانی در کالیفرنیا درگذشت.
از آقای باختری بیش از بیست عنوان کتاب شعر، ترجمه شعر تحقیق در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد چاپ شده است.
شمار زیادی از چهرههای فرهنگی و سیاسی افغانستان به درگذشت واصف باختری واکنش نشان دادند و او را «شاعر شاعران» و مرگش را ضایعه بزرگ توصیف کردند.
عبدالباری جهانی، وزیر سابق اطلاعات و فرهنگ افغانستان و از شاعران مطرح زبان پشتو درباره واصف باختری نوشت: «به درستی و بدون اغراق میتوان گفت که واصف باختری چنان ستاره درخشان شعر و ادب فارسی معاصر بود که گمان نمیکنم سالهای زیادی جای خالی او پر شود.»
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان در توییتی واصف باختری را شاعر، نویسنده و پژوهشگر سرشناس و توانای افغانستان خواند و نوشت که خدمات آقای باختری در راستای غنامندی زبان و ادبیات فارسی به یادماندنی است.
میرویس بلخی، وزیر سابق معارف افغانستان درباره درگذشت باختری نوشت: «دروازه تقویم قرن بسته شد. استاد هر فارسیزبان و شعر دوستِ امروز و نسلهای بعدی را وامدار خود ساخت.»
عبدالله عبدالله، رئیس شورای مصالحه در حکومت پیشین افغانستان نیز در یادداشتی نوشت: «بیگمان درگذشت کاج بلند شعر، زبان، تاریخ و ادبیات، ضایعهای است کلان و پُر نشدنی.»
واصف باختری در نیم قرن گذشته از شمار تاثیرگذارترین و مهمترین شاعران افغانستان بوده است.
کاظم کاظمی، شاعر و ویراستار درباره واصف باختری نوشت: «او شاعر شاعران ما بود، پیشکسوت و پیشگام شعر افغانستان در نیم قرن اخیر. بعد از استاد خلیلالله دیگر چون او نداشتیم.»
رنگین دادفر سپنتا، مشاور پیشین امنیت ملی افغانستان واصف باختری را «شاعر شاعران زبان فارسی» خواند و در توییتی نوشت که واصف باختری «شاعر و اندیشمند بزرگی در گسترهٔ زبان ما بود. یک نسل از شاعران و نویسندگان کشور ما در سایهٔ شعر و زبان واصف بزرگ شدند.»
رسول موسوی، دستیار وزیر خارجه ایران به درگذشت واصف باختری واکنش نشان داد. آقای موسوی در توییتی نوشت که درگذشت واصف باختری «بدون شک خسارت بزرگی برای فارسی زبانان جهان خصوصا افغانستان است.»
براساس زندگینامهای که در وبسایت واصف باختری منتشر شده، او در ۲۴ حوت سال ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر مزارشریف زاده شد و در ۲۹ سرطان ۱۴۰۲ در کالیفرنیای امریکا درگذشت.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان ضمن رد گزارش شورای امنیت درباره نفوذ القاعده در نهادهای دولتی این گروه، گفته که این شبکه در افغانستان حضور ندارد. آقای مجاهد گفت طالبان به هیچ کس اجازه نمیدهد که از خاک افغانستان علیه امنیت کشوری دیگر استفاده کند.
شورای امنیت به تازگی گزارش مفصلی از همکاری طالبان با شبکه القاعده در افغانستان منتشر کرده است.
طبق این گزارش، شبکه القاعده به دلیل تعهد طالبان مبنی بر قطع روابط با گروههای تروریستی، به طور مخفیانه در افغانستان فعالیت میکند.
این شورا در گزارش خود نوشته که شبکه القاعده با حمایت مقامهای بلندپایه طالبان در نهادهای دولتی این گروه نفوذ کرده است.
اما سخنگوی طالبان روز جمعه در توییتی نوشت: «امارت اسلامی به هیچ کس اجازه نمیدهد که از خاک افغانستان علیه امنیت کشوری دیگر استفاده کند.»
این در حالی است که شورای امنیت سازمان ملل در چهاردهمین گزارش نظارتی خود درباره عملکرد طالبان نوشته که رابطه بین این گروه و شبکه القاعده همچنان نزدیک و بر پایه همزیستی مشترک است.
گزارش افزوده که در بیشتر موارد القاعده برای ترویج این روایت طالبان که از خاک افغانستان برای اهداف تروریستی استفاده نمیشود، به صورت مخفیانه در این کشور فعالیت میکند.
طبق این گزارش، اعضای شبکه القاعده با حمایت مقامات بلندپایه طالبان با هدف تضمین امنیت هستههای خود در سراسر کشور نفوذ کردهاند.
در ماه جوزای امسال، مجله امریکایی لانگ وار ژورنال در گزارشی نوشت که شماری از اعضای شبکه القاعده به عنوان مدیران کلیدی در اداره طالبان کار میکنند.
این مجله از معاون اداره استخبارات طالبان، مدیر آموزشی وزارت دفاع، والی کاپیسا و نورستان به عنوان افراد القاعده در اداره طالبان اسم برده بود.
قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان طرحی برای ایجاد مرکز منطقهای سازمان ملل در شهر آلماتی برای تحقق اهداف توسعه پایدار در افغانستان و آسیای میانه پیشنهاد داده است. این طرح را معاون اول وزیر خارجه این کشور در نشست امروز آستانه ارائه کرد.
نشست چندجانبه امریکا و پنج کشور آسیای میانه با محوریت افغانستان در روزهای پنجم و ششم اسد در شهر آستانه برگزار شد.
محور گفتوگوهای این نشست ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان، همکاریهای بینالمللی، امنیت و مبارزه با تروریسم عنوان شده است.
غیرت عمروف، معاون اول وزیر خارجه قزاقستان در این نشست با تشریح طرح رئیسجمهور این کشور گفته است که قزاقستان از تلاشهای بینالمللی برای کمک به افغانستان و رسیدگی به بحران بشری در این کشور حمایت میکند.
افزون بر آن تالگات کالیف، نماینده ویژه قزاقستان در امور افغانستان، در این نشست بر اهمیت یک رویکرد «عملگرایانه» در جهت تثبیت وضعیت افغانستان تاکید کرده است.
در همین حال، توماس وست، نماینده ویژه امریکا در افغانستان از اقدامات حکومت قزاقستان برای ارائه کمک به مردم افغانستان به ویژه اقداماتی مبنی بر تثبیت وضعیت اجتماعی و اقتصادی در این کشور قدردانی کرده است.
نشست آستانه با حضور نمایندگان قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و اوزبیکستان در شهر آستانه برگزار شد.
هنوز جزئیات بیشتری از این گفتوگوها در رسانهها منتشر نشده است.
سیانان گزارش داد که پولیس پاکستان افغانهایی را که برای انتقال به امریکا و کشورهای دیگر به پاکستان آمدند، آزار و اذیت میکند. طبق این گزارش، شماری از این پناهجویان گفتند که پولیس در صورت نپرداختن رشوت آنها را به افغانستان اخراج میکند.
سیانان در گزارش خود نوشته که افغانهای منتظر در پاکستان به دلیل آزار و اذیت پولیس از جمله دستگیری و تقاضای پول تحت فشار هستند.
گروههای حقوق بشری میگویند که پولیس پاکستان صدها افغان را با وجود در معرض خطر بودن به افغانستان اخراج کرده است.
سیانان نوشته که تاخیر در رسیدگی به پروندههای انتقال این پناهجویان باعث شده تا بسیاری از آنان فشار روانی و اقتصادی را به دلیل مشخص نبودن سرنوشت شان متحمل شوند.
طبق آمار وزارت امور خارجه امریکا، نزدیک به ۹۰ هزار افغان تاکنون در ایالات متحده اسکان داده شده اند، اما بسیاری دیگر به دلیل حجم زیاد درخواست ویزای ویژه مهاجرتی امریکا منتظر رسیدگی به پروندههای شان هستند.
وزارت خارجه امریکا به سیانان گفته که دولت جو بایدن به «افغانهای شجاع» که با ایالات متحده همکاری کردند متعهد است.
وزارت خارجه امریکا میگوید «ظرفیت پردازش آنها در پاکستان محدود است، اما کارکنان آن فعالانه در تلاش برای رسیدگی به درخواستها هستند.»
وزارت خارجه پاکستان از اظهار نظر در این مورد خودداری کرده است.
محمدعمر داوودزی، وزیر داخله سابق افغانستان در گفتوگو با افغانستان انترنشنال گفت که طالبان با الگوبرداری از شگردهای جمهوری اسلامی ایران، زنان را زندانی و شکنجه میکنند. او میگوید که در تاریخ افغانستان هیچگاه یک زن تنها زندانی و شکنجه نشده است.
آقای داوودزی در برنامه میدان به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان این روش را از جمهوری اسلامی آموختهاند. او افزود که در حکومت قبلی هم جمهوری اسلامی درباره برخورد با مخالفان مشورههای میداد، اما به گفته او چون مقامهای حکومت پیشین متعقد به نظام دموکراسی و جمهوریت بودند، به آن گوش نمیدادند.
این مقام ارشد حکومت پیشین افغانستان گفت: «بعضی اقدامات طالبان را که دقیق میبینم و با اقدامات (جمهوری اسلامی) مقایسه میکنم که در آنجا سفیر بودم، بسیار شباهت دارد.»
آقای داوودزی افزود، تاکتیکهای که مقامهای حکومت ایران برای حفاظت از انقلابشان استفاده میکنند، در افغانستان طالبان «کاپی» میکنند.
آقای داوودزی به افغانستان اینترنشنال گفت که این روش در هیچ یک از دورههای تاریخی افغانستان بهجز از دوره طالبان اتفاق نیفتاده است.
پس از حاکمیت طالبان در افغانستان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، روند بازداشت خودسرانه زنان به ویژه زنان معترض افزایش یافت.
اخیراً مجله فارن پالیسی نیز در یک گزارش تحقیقی دریافته بود که طالبان زنان بازداشتی را به سینه و اندام تناسلی شان میزنند تا زنان نتوانند آثار شکنجه را نشان دهند.
این مجله در اوایل ماه سرطان سال جاری با نشر این گزارش همچنان به «بردگی جنسی» زنان از سوی طالبان اشاره کرد و نوشت که زنان به دلیل مقاومت در برابر «بردگی جنسی» ماموران اداره امر به معروف طالبان، به قتل رسیده و اجساد آنها در کنار جادهها پیدا شده یا از درختان آویزان شدهاند.
دیوید آزبورن، از گروه نظارتی «شاهد افغان» به فارن پالیسی گفته که این سازمان حقوق بشری بیش از ۱۴۰ گزارش از «کشته شدن زنان، اغلب در شرایط خشونت و بیرحمی شدید» جمعآوری کرده است.
افزون بر آن، در اواخر ماه ثور سال جاری نیز روزنامه هشت صبح در یک گزارشی از شکنجه و تجاوز جنسی بر زنان زندانی توسط طالبان خبر داد.
در این گزارش که بر اساس گفتوگو با قربانیان، پزشکان و منابع دیگر تهیه شده، آمده است که برخی از این زنان زیرفشار شکنجه و آزار تن به سوءاستفاده جنسی طالبان دادهاند.