سفیر جاپان در کابل میگوید بارها به رهبران طالبان گفته که حمایت زنان برای ایجاد ثبات در افغانستان ضروری است. اوکادا تاکاشی میگوید زنان در افغانستان به طور فزایندهای از فرصتهای اجتماعی محروم شدهاند.
آقای تاکاشی در مصاحبهای که روز یکشنبه (۲۲ اسد) منتشر شده، گفت در گفتوگو با رهبران طالبان نگرانیهای خود را در مورد محدودیتهای حقوق زنان مطرح کرده است.
اوکادا تاکاشی ابراز امیدواری کرده که تغییراتی در آینده رخ دهد، «زیرا به نظر میرسد اعضای طالبان از ارائه یک سیاست آرامتر در مورد زنان حمایت میکنند.»
جاپان همانند دیگر کشورها دولت طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
سفارت جاپان پس از روی کار آمدن طالبان در کابل، فعالیت خود را در این شهر به گونه موقت متوقف کرد و در سپتامبر ۲۰۲۲ تا حدی کار خود را از سر گرفت.
اوکادا تاکاشی که تاکنون هم با مردم افغانستان و هم با رهبران طالبان دیدار کرده است، میگوید مردم افغانستان همچنان برای زنده ماندن تقلا میکنند.
او توضیح داد: «مردم با مشکلاتی مانند کمبود مواد غذایی مواجهاند، زیرا کمکهای خارجی کاهش یافته است.»
احمد مسعود روز شنبه با انتشار بیتی از یک شعر مشهور اقبال لاهوری «به اظهارات اخیر زلمی خلیلزاد تلویحا واکنش نشان داد.» در آستانه دومین سالگرد سقوط کابل به دست طالبان، رهبر جبهه مقاومت در پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خدا آن ملتی را سروری داد / که تقدیرش به دست خویش بنوشت.»
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی انتشار این بیت را واکنش تلویحی به سخنان زلمی خلیلزاد تعبیر کردند که در گفتوگوی ویژهای با افغانستان اینترنشنال گفته بود رهبران مخالف طالبان منتظر حمله دوباره امریکا بر طالبان نباشند.
نماینده پیشین امریکا برای صلح افغانستان در آستانه دومین سال تسلط طالبان بر افغانستان، در مصاحبه ویژه با افغانستان اینترنشنال از رهبران مخالف طالبان خواست به کابل بروند و با طالبان گفتوگو کنند. آقای خلیلزاد تاکید کرده که اگر رهبران مخالف طالبان به این تصور باشند که امریکا بار دیگر بر طالبان حمله کند و نیروهایش را برای محافظت از آنها بگمارد، اشتباه میکنند و آن دوره پایان یافته است.
آقای خلیلزاد به صورت مشخص از احمد مسعود خواست که فعالیتهای خود را از داخل افغانستان ادامه دهد. او گفت که راههای مذاکره مستقیم و غیر مستقیم با پادرمیانی ملل متحد و سایر افغانهای با نفوذ در بین طالبان وجود دارد.
سخنان زلمی خلیلزاد در میان رهبران سیاسی و جبهات ضد طالبان واکنش گستردهای داشته است.
پیشتر، شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان سخنان آقای خلیلزاد را «اهانت» به مردم و جامعه سیاسی افغانستان خوانده بود.
عبدربالرسول سیاف نیز به تازگی بیتی را در پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس، توییتر سابق منتشر کرده که به نظر میرسد واکنشی به اظهارات اخیر خیلزاد است. این فرمانده جهادی در این توییت نوشت: «هرزهگویی شیوه مردان نشد / مرد بودن آنقدر آسان نشد.»
خانواده محمودشاه حبیبی، رئیس پیشین اداره هوانواردی ملکی افغانستان میگوید او با گذشت یک سال در زندان طالبان است. به گفته این خانواده، آقای حبیبی در دهم اگست ۲۰۲۲، تنها یک روز پس از اینکه امریکا ایمنالظواهری، رهبر القاعده را در شیرپور کابل هدف قرار داد، از این منطقه بازداشت شد.
محمودشاه حبیبی، یک شهروند امریکایی-افغانیالاصل است که در دولت پیشین افغانستان بهعنوان رئیس عمومی اداره هوانوردی ملکی کار کرده بود.
تیمورشاه حبیبی، برادر محمودشاه حبیبی به افغانستان اینترنشنال گفت با گذشت یک سال هیچ ارگان طالبان درباره بازداشت برادرش به خانواده او توضیح نداده است.
به گفته آقای حبیبی با این حال خانواده او از طریق «منابع غیررسمی» اطلاع یافت که رئیس پیشین اداره هوانوردی ملکی افغانستان توسط طالبان بازداشت شده است.
او گفت طالبان همراه با آقای حبیبی، حدود ۳۰ نفر دیگر را بازداشت کرده بود که از آن جمله همه از زندان آزاد شدند ولی تنها دو نفر در زندان باقی ماندند.
تیمورشاه حبیبی گفت دو نفر باقی مانده در زندان محمودشاه حبیبی و فردی به نام اکرم که انجنیر یک شرکت شخصی است، در زندان ماندهاند.
آقای تیمورشاه در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال توضیح داد که «ما هیچ وقت نمیگوییم محمودشاه حبیبی در ارتباط با کشته شدن رهبر القاعده بازداشت شده است.»
با این حال او میگوید افرادی که با محمودشاه حبیبی بازداشت شده بودند، بعد از آزادی از زندان گفتند «از ما درباره این مورد [کشتن ایمنالظواهری] تحقیق کردند.»
به گفته خانواده محمودشاه حبیبی با گذشت یک سال از زندانیشدن او، خانوادهاش اجازه نیافتند با او صحبت کنند.
هنوز طالبان درباره بازداشت رئیس پیشین اداره هوانوردی ملکی ابراز نظر نکردهاند.
جو بایدن، رئیس جمهور امریکا در هم اگست ۲۰۲۲ در سخنانی در کاخ سفید گفت که امریکا در عملیاتی در منطقه شیرپور کابل ایمن الظواهری، رهبر القاعده، را به قتل رسانده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در واکنش به این اظهارات گفت این گروه از آمدن و سکونت ایمن الظواهری در اینجا، هیچگونه اطلاعی ندارد و این گروه در این مورد تحقیق خواهد کرد.
طالبان در یکسال گذشته کشته شدن رهبر القاعده در کابل را تایید نکرد.
مسئولان اداره تنظیم امور زندانهای طالبان روز شنبه تایید کردند که ۱۶ شهروند خارجی در زندانهای این گروه در افغانستان زندانیاند. این مسئولان درباره هویت و ملیت این شهروندان توضیح ندادند.
پیش از این مقامات امریکایی نیز تایید کرده بودند که شماری از شهروندان امریکایی در زندانهای طالبان در افغانستان زندانیاند. آنان نیز درباره شمار دقیق و هویت این زندانیان توضیح ندادهاند.
آزادی زندانیان امریکایی از زندانهای طالبان یکی از موضوعاتی بود که تام وست و رینا امیری در جلسه دوحه در نهم اسد با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در مورد آن گفتوگو کردند.
نمایندگان امریکا در این دیدار خواهان آزادی «فوری و بیقیدوشرط» شهروندان امریکایی از زندان طالبان شده بودند. معلوم نیست که آیا موضوع بازداشت محمودشاه حبیبی نیز در گفتوگوها بین مقامات طالبان و نمایندگان امریکا مطرح شده است یا خیر.
معاون سیاسی رئیسالوزرای طالبان میگوید سفارت افغانستان در ۱۶ کشور فعال است و روابط این گروه با جهان در حال توسعه است. با گذشت دو سال از ورود طالبان به کابل، دیپلوماتهای دولت پیشین افغانستان برخی از سفارتها را فعال نگه داشتهاند که مولوی عبدالکبیر آنها را در شمار نیاورده است.
به نظر میرسد منظور او از «سفارتهای فعال افغانستان» نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان در خارج از کشور است که کارمندان ارشد آن از طرف وزارت خارجه این گروه تعیین شدهاند یا از این وزارت دستور میگیرند.
خبرگزاری باختر، رسانه دولتی تحت کنترول طالبان روز یکشنبه (۲۲ اسد) گزارش داد که مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی ریاستالوزرا در مراسم خوشآمد گویی بازگشت «کادرهای علمی» به کشور گفت در حال حاضر در ۱۶ کشور سفارتخانههای افغانستان فعال است و روابط امارت اسلامی با جهان در حال توسعه است.
با این حال او توضیح نداد که این ۱۶ کشور کدام کشورها هستند.
ترکیه، قطر، پاکستان، ایران، ترکمنستان، روسیه و چین از جمله کشورهاییاند که در دو سال گذشته نمایندگان طالبان را پذیرفتهاند.
این کشورها در حالی نمایندگان طالبان را به سفارتخانههای افغانستان راه دادند که تاکنون هیچ کشوری در جهان اداره موقت طالبان را بهعنوان دولت رسمی افغانستان به رسمیت نشناخته است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان پیش از این مدعی شده بود که این گروه دیپلماتهای خود را به ۱۴ کشور فرستاده و تلاش برای کنترل سایر نمایندگیهای افغانستان هم ادامه دارد.
نماینده ویژه رئیسجمهور ایران در امور افغانستان تایید کرد که کارشناسان این کشور برای اولین بار از سرچشمههای رودخانه هلمند دیدار کردهاند. حسن کاظمی قمی گفت هیئت بررسی ما در حال حاضر در کابل است و بهزودی گزارش این هیئت به دست ما خواهد رسید.
ایرنا، خبرگزاری جمهوری اسلامی روز یکشنبه (۲۲ اسد) به نقل از کاردار سفارت جمهوری اسلامی در کابل گزارش داد که این دیدار در ادامه اقدامات جمهوری اسلامی برای گرفتن حقابه هلمند انجام شده است.
در این گزارش آمده است متخصصان ایرانی از ایستگاه سنجشآب در منطقه «دهراوود» دیدار کردهاند. ایستگاه آبسنجی دهراوود در بالا دست سد کجکی موقعیت دارد که میزان آب وارد شده به رود هیرمند را محاسبه میکند.
محاسبه کارشناسان ایرانی نشان خواهد داد که امسال این رودخانه تا چه میزانی آب داشته است.
حسن کاظمی قمی یادآوری کرده که ایران میتواند طبق معاهدهای که با افغانستان دارد، ادعای طرف مقابل مبنی بر کمبود آب را راستیآزمایی کند.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان پیش از این گفته بود که این گروه به موافقتنامه سال ۱۳۵۱ درباره حقابه متعهد است، اما آب کافی وجود ندارد.
مشاور وزارت تحصیلات عالی طالبان میگوید یگانه دلیل این گروه برای بستن مکاتب و دانشگاهها، اطاعت از فرمانهای هبتالله آخندزاده است. مولوی عبدالجبار گفت آخندزاده دستور داد که دانشگاهها تعطیل شوند، بنابراین آنها تعطیل شدند و وقتی او بگوید باز شود، همان روز باز خواهد شد.
او در مصاحبهای با آسوشیتدپرس که روز شنبه (۲۱ اسد) منتشر شد، گفت: «همه رهبران ما طرفدار (از سرگیری آموزش دختران) هستند، حتی وزرای ما طرفدار آن هستند.»
این مقام وزارت تحصیلات عالی طالبان گفت به محض اینکه دستور لغو ممنوعیت آموزش توسط هبتالله آخندزاده صادر شود، دانشگاهها آماده پذیرش مجدد دانشجویان دختر هستند. با این حال او نگفت که این اتفاق چه زمانی رخ خواهد داد.
او میگوید آخرین بار هبتالله آخندزاده را هفت یا هشت سال پیش ملاقات کرده است. طالبان پس از تسلط بر افغانستان تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرد. به رغم انتقادات جامعه جهانی و سران کشورهای اسلامی، نه تنها دختران نمیتوانند تحصیل کنند که محدودیتهای گسترده دیگری هم از طرف طالبان بر زنان وضع شد.
آسوشیتدپرس در گزارش خود نوشت که اظهارات مشاور وزارت تحصیلات عالی طالبان، نشانهای دیگری از تفاوتنظر بین اعضای طالبان است.
به گونهای که ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان بخشی از اظهارات او را تایید نمیکند.
ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان گفته است ممنوعیت آموزش دختران یک اقدام موقت خواهد بود. او گفت این تصمیم اتخاذ شده است تا تصمیمهایی درباره مشکلاتی مثل تفکیک جنسیت، مواد درسی و یونیفرم اتخاذ شود.
با گذشت بیش از دو سال از بسته بودن مکاتب به روی دختران، طالبان بهانههای مشابهی را برای بسته ماندن دروازه مکاتب پیش میآورند، ولی هنوز نشانهای از حل شدن این مشکلات و بازگشایی مکاتب دیده نمیشود.