جمهوری اسلامی ایران: حکومت تنها یک جریان در افغانستان بقا و دوام ندارد

قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، شاخه بیرون مرزی سپاه پاسداران بود که در سال ۱۳۹۸ در حمله هوایی نیروهای امریکایی در عراق کشته شد. سپاه قدس در سال‌های قبل از سقوط دولت پیشین افغانستان، رابطه نزدیکی با طالبان داشت. گفته می‌شود که سپاه برای افراد طالبان آموزش نظامی و سلاح می‌داد.

پس از ماه‌ها تنش، هفته گذشته یک هیئت پارلمانی از ایران به افغانستان رفت و با مقامات طالبان دیدار کرد. آقای قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فارس که روز پنج‌شنبه نشر شد، گفت که آنها برای بررسی روابط طالبان با جمهوری اسلامی به کابل سفر کرده بودند.

در حال حاضر، موضوع حقابه ایران مهمترین نکته تنش‌آفرین در روابط طالبان و جمهوری اسلامی است. طالبان با پذیرش هیئت فنی برای بررسی منابع آبی در افغانستان کوشش کرده که از میزان انتقادهای مقامات جمهوری از رعایت نشدن حقابه ایران بکاهد.

قدوسی در این گفت‌و‌گو توضیح نداده است که به جز از حقابه، انتظارات ایران از طالبان چیست. جمهوری اسلامی در دو سال گذشته از طالبان خواسته که حکومت فراگیر و چند قومی در افغانستان تشکیل دهد.

این خواست خشم طالبان را برانگیخته است. امیرخان متقی دیروز چهارشنبه در یک سخنرانی بدون نام بردن از وزیر خارجه ایران که موضوع حکومت فراگیر را مطرح کرده گفت: «آیا شما حکومت فراگیر دارید؟ در زندان‌های ما آن قدر زندانی نیست که شما اعدام می‌کنید. در کشورتان هزاران نفر ناپدید شده، اما کسی جرات پرسیدن ندارد.»

این افغان‌ها پس از سقوط کابل، به بریتانیا انتقال یافتند و با هزینه حکومت بریتانیا موقتاً در هوتل ها اسکان یافتند. مشکل یافتن مسکن باعث شده که بعد از دو سال، هنوز بخشی از پناهجویان در هوتل‌ها بمانند. این در حالیست که حکومت بریتانیا به علت بالا بودن هزینه اقامت در هوتل‌ها، از این پناهجویان خواسته است که آنجا را ترک بگویند.

رسانه‌های بریتانیایی به نقل از شماری از شوراهای محلی گزارش دادند که از زمان تعیین این ضرب‌الاجل درصد افغان هایی که به عنوان بی خانمان به شوراها معرفی می شوند در یک ماه گذشته افزایش یافته است.

موسسه خیریه شورای پناهندگان اسکاتلند نیز هشدار داده است که پناهجویان افغان در اسکاتلند با آینده‌ای "تلخ" روبه‌رو هستند مگر اینکه مسکن مناسب برای آنها فراهم شود.

در حالی که برخی از این افغان‌ها توانسته‌اند به کمک شوراهای محلی یا شخصی برای خود سرپناه پیدا کنند شورای پناهندگان اسکاتلند ابراز نگرانی کرده که برخی دیگر در معرض "فراموش شدن" هستند.

در همین حال به گفته مقامات یک انجمن محلی بریتانیا، بیش از یک پنجم این افغان‌ها در انگلستان و ولز در این وضعیت قرار دارند.

به گفته این انجمن شمار خانواده‌های بی‌خانه افغان از نهم اسد بدین سو از ۱۹ به ۲۲ درصد افزایش یافته است.

در همین حال به گفته این شوراها، با توجه به تعداد بی‌سابقه خانوارهایی در سرپناه‌های موقت و کمبود شدید مسکن در سراسر بریتانیا، فشار زیادی را بر شوراها وارد می‌کند و خانواده‌ها را نیز در شرایط سختی قرار می‌دهد.

پس از سقوط کابل در ۱۴۰۰، چندین هزار همکار نهادهای دولتی و غیردولتی بریتانیا به این کشور انتقال یافتند.

با این حال، جانی مرسر، معاون وزارت امور کهنه‌سربازان بریتانیا روز یکشنبه، پنجم سنبله گفت بیشتر پناهجویانی که پس از سقوط کابل به این کشور انتقال یافتند، از هوتل‌ها بیرون شده و در خانه‌های جدید خود اسکان یافته‌اند.

او گفت که برای «تعداد خیلی اندکی» از پناهجویان باقی‌مانده در هوتل‌ها هنوز راه حلی پیدا نشده است. به گفته او، آنها اقامتگاه‌هایی را که برای‌شان در نظر گرفته شده، نپذیرفته‌اند.

براساس آمار وزارت داخله بریتانیا تاکنون در مجموع به ۱۰ هزار و ۵۰۰ افغان خانه داده شده است. با این حال، هنوز هشت هزار و ۸۰۰ افغان تا پایان ماه مارچ در هوتل ها زندگی می‌کردند.

حکومت ریشی سونک در نظر دارد که هزینه نگهداری پناهجویان در هوتل‌ها را برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی به مصرف برساند.

به گفته مقامات بریتانیایی، نگهداری مهاجران در هوتل‌های دولتی این کشور روزانه میلیون‌ها پوند برای لندن هزینه داشته است.

وزارت داخله طالبان روز چهارشنبه، هشتم سنبله، اعلام کرد که برای تامین امنیت شهر کابل و بخش‌هایی از پایتخت دوربین‌های امنیتی نصب کرده است.

هدایت‌الله هدایت، معاون تلویزیون ملی، تحت مدیریت طالبان، در شبکه اکس نوشت که با همکاری مردم ۶۰ هزار دوربین امنیتی در بخش‌هایی از شهر کابل نصب شده است.

عفو بین‌الملل هشدار داده است که طالبان با نصب این کمره‌های نظارتی به بهانه تامین امنیت، آزادی‌ها و حریم خصوصی مردم، به خصوص زنان را نقض می‌کنند.

مت محمودی، از سازمان عفو بین‌الملل گفت: «این سیستم نظارتی حق داشتن حریم خصوصی و آزادی برگزاری تجمعات و اعتراض‌ها را تدریج از بین می‌برد؛ آزادی‌هایی که پس از بازگشت طالبان به شدت مورد هجوم قرار گرفته اند.»

گفته می‌شود که شرکت چینی هواوی با طالبان در راه‌اندازی این سیستم همکاری می‌کند.

طالبان گفته‌اند که این کمره‌ها برای مبارزه با جلوگیری از جرایم و دیگر خطرها لازم است.

مدافعان آزادی شهروندان بارها هشدار داده‌اند که حکومت‌های غیردموکراتیکی چون چین و ایران از این کمره‌ها برای شناسایی و دستگیری معترضان و مخالفان خود استفاده می‌کنند.

این مرکز در اعلامیه‌ای گفت که طالبان در ماه اسد حسیب حساس، عطاالله عمر، محبوب‌الله حکیمی و جان‌آغا صالح، خبرنگاران سلام وطندار، طلوع نیوز و رادیو کلید و فقیر محمد فقیرزی، خبرنگار آزاد را در کندز، قندهار و ننگرهار بازداشت کرده بود.

مرکز خبرنگاران افغانستان تاکید کرد که بازداشت آنان از ابتدا «غیرقانونی» بود.

طالبان این خبرنگاران را از همکاری با برخی از رسانه‌های فارسی زبان در بیرون از افغانستان منع کرده است.

مقامات طالبان هیچ‌گاه درباره بازداشت خبرنگاران و دلایل آن توضیح نداده اند. این گروه معمولاً خبرنگاران را به دلیل فعالیت خبرنگاری شان بازداشت و شکنجه کرده‌اند.

این مرکز ضمن تاکید بر رهایی پنج کارمند رسانه‌‌‌ها، می‌گوید که از وضعیت محمد حسین ولایتی، عکاس‌-خبرنگار ایرانی، اطلاعات تازه‌ای در دسترس نیست.

پس از خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان در نهم سنبله ۱۴۰۰ و تسلط طالبان بر کابل، بسیاری از شهروندان افغانستان با واهمه از این گروه تلاش کردند از کشور فرار کنند.

دولت امریکا برای کمک به افغان‌های همکار با نیروها و دولت این کشور در جنگ بیست ساله افغانستان ده‌ها هزار نفر را به ایالات متحده انتقال داد.

در بیانیه وزیر دفاع امریکا آمده است که در روزهای پایانی جنگ، ایالات متحده به همراه متحدان و شرکایش، بیش از ۱۲۴ هزار غیرنظامی را در بحبوحه تسلط طالبان بر کشور از افغانستان خارج کرده است.

این مقام امریکایی در بیانیه‌ خود گفته که مفتخر است که کشورش از زمان بازگشت طالبان به قدرت تاکنون به بیش از ۱۱۵ هزار افغان تاکنون پناه داده است.

وزیر دفاع ایالات متحده در بیانیه خود اضافه کرد «ما عمیقاً متعهد به حمایت از متحدان افغانی هستیم که در کنار ما جنگیدند و به کسانی که اکنون در حال ساختن زندگی جدید در خارج از سرزمین پرآشوب خود هستند، متعهد هستیم.»