دفتر نخستوزیر اسرائیل و دفتر رسانهای حماس گزارشها درباره آتشبس موقت برای ورود کمکهای بشردوستانه به غزه و خروج شهروندان خارجی را تکذیب کردند. رویترز روز دوشنبه ۲۴ میزان به نقل از منابعی در مصر از توافق آتشبس در جنوب غزه خبر داده بود.
روزنامه تایمز اسرائیل، به نقل دفتر بنیامن نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نوشت: «در حال حاضر هیچ آتشبسی برای کمکهای بشردوستانه در نوار غزه و خروج خارجیها وجود ندارد.»
چند وزیر عضو حزب لیکود، از احزاب راستگرای سکولار در اسرائیل نیز مخالفت خود را با آتشبس احتمالی اعلام کردند.
عزت الرشیق، عضو دفتر سیاسی حماس هم گفته اطلاعات مربوط به باز شدن گذرگاه مرزی رفح یا آتشبس موقت درست نیست.
پیش از این، رویترز به نقل از منابع خود نوشته بود مصر، اسرائیل و امریکا به آتشبس موقت دست یافتهاند و گذرگاه رفح ساعاتی باز خواهد شد. این گذرگاه، تنها نقطه عبور میان مصر و نوار غزه است.
پیشینه تنش میان اسرائیلیها و فلسطینیها به درازای تاریخ است و دو طرف در این درگیریها هزاران نفر کشته داده اند. اما از زمانی که کشور مستقل اسرائیل در سال ۱۹۴۸ ایجاد شد، دو طرف روز خوشی ندیده اند.
دولت اسرائیل ۷۵ سال پیش در ۱۴ می سال ۱۹۴۸ ایجاد شد تا رویاها و امیدهای دیرپای یهودیان را برآورده کند. یهودیها همواره آرزو داشتند که سرزمین مستقل خود را داشته باشند و روزی هم به سرزمین آبایی خویش بازگردند که امپراتوری روم باستان از آن گرفته بود.
حاکمان امپراتوری روم که بزرگترین امپراتوری را از سوریه تا اسکاتلند در اختیار داشتند و از ۷۰۰ سال پیش از میلاد تا ۴۷۶ سال بعد از میلاد حاکمیت کردند، یهودیها را از سرزمین فلسطین رانده بودند. هرچند شمار معدودی از یهودیان در این منطقه در خاورمیانه همچنان مانده بودند، اما بیشتر آنها به سراسر جهان و بیشتر اروپا و خاور میانه آواره شده بودند.
ایجاد کشور مستقل اسرائیل تا قرن ۱۹ بیشتر در آرزوهای یهودیان بود.
اما با روی کار آمدن امپراتوری بریتانیا و تصرفاتش در سراسر جهان از خاورمیانه تا آسیا، تلاشها برای ایجاد دولت مستقل اسرائیل آنهم در سرزمین فلسطین شدت گرفت.
بریتانیا در سال ۱۹۱۷ میلادی با صدور اعلامیه تاریخی «بالفور» از آنچه حمایت لندن از ایجاد «خانه ملی برای یهودیان» در فلسطین می خواند، اعلام حمایت کرد. در شرایطی که سرزمین فلسطین جزء قلمرو و تحت کنترل امپراتوری عثمانی بود، گروه کوچکی از مردم یهود در آن زندگی می کردند و اما بیانیه بالفور به یک جنبش جهانی برای بازگشت یهودیان به فلسطین انجامید. آرتور جیمز بالفور که در سال ۱۹۱۷ وزیر خارجه بریتانیا بود، وزن بزرگی در سطح بینالمللی قلمداد میشد و بیانیه او سنگبنا تشکیل دولت یهود را گذاشت.
بیانیه بالفور در واقع نامه کوتاه وزیر خارجه وقت بریتانیا است که به یک رهبر یهودی سرشناس بریتانیایی نوشته بود. اما ۳۱ سال طول کشید تا این نامه در عمل محقق شود و براساس آن، اسرائیل در سال ۱۹۴۸ در خاورمیانه ایجاد شود.
در این نامه ۶۷ کلمهای لرد بالفور به لرد والتر روتشیلد، سیاستمدار یهودی که عضو مجلس عوام بریتانیا بود، مینگارد: «بریتانیا به ایجاد خانه ملی برای یهودیان در سرزمین فلسطین سیاست مثبت دارد.»
اهمیت نامه از آن جهت است که سه سال بعد از آغاز جنگ جهانی اول نگاشته شد که به پایان امپراتوری عثمانی انجامید که قیومیت فلسطین را داشت و با فروپاشی عثمانی، اکنون دیگر قیومیت سرزمین فلسطین داشت به بریتانیای کبیر واگذار می شد.
با آنهم این سیاست با واکنشهای تند جهان عرب و مردم فلسطین مواجه میشود که بینتیجه میماند.
آنچه اما آرزوها و تلاشها برای تقویت جنبش صهیونیسم با محور ملیگرایی یهود و ایجاد و حفاظت از دولت یهودی را رمق بیشتر میبخشد، فاجعه هولوکاست است.
بعد از کشتار هولوکاست در جریان جنگ دوم جهانی که به قتل عام نژادی بیش از شش میلیون یهودی انجامید، اراده یهودیها و حامیان آنها به ایجاد دولت مستقل در سرزمین فلسطین شدت بیشتر هم گرفت.
سه سال بعد از پیروزی نیروهای متفقین بر آلمان نازی، دولت اسرائیل به حمایت سازمان ملل متحد در فلسطین تشکیل می شود.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۸ به تقسیم فلسطین میان دولت یهود و عرب رای داد که براساس آن، اورشلیم یا بیتالمقدس به عنوان پایتخت تحت یک رژیم بین المللی خارج از کنترل اسرائیل یا فلسطین اداره شود. یهودها با این تصمیم ملل متحد موافقت کردند اما عربها مخالفت ورزیدند. آنها به این بیانیه عنوان نکبه را دادند که به معنای فاجعه است.
پس از آن بود که درگیریهای پراکنده و پیوستهای آغاز شد و سپس حمله پنج ارتش عرب به اسرائیل رخ داد که منجر به شکست آنها و پیروزی قاطع اسرائیل شد.
اسرائیل ظرف دو سال تا رسیدن به آتش بس در سال ۱۹۴۹، تسلطش بر قلمروی فلسطین را بیشتر گسترش داد که فقط کرانه باختری در همسایگی اردن و غزه در کنار مصر باقی ماند و اورشلیم هم میان دو طرف مورد مناقشه باقی ماند. صدها هزار فلسطینی مجبور به ترک یا فرار از سرزمینهایشان شدند و اقتدار اسرائیل بر این سرزمینها بیش از پیش محکمتر شد.
استدلال فلسطینیها این است که پیش از بیانیه بالفور ۹۷ درصد زمینها در این سرزمین متعلق به آنها بوده و ۶۵۰ هزار عرب در این قلمرو زندگی می کردند در حالی که شمار یهودیان تنها هشتاد هزار نفر بود.
دو طرف با تلاش جامعه جهانی بارها پای میز مذاکره نشسته اند. موافقتنامه صلح اسلو در سال ۱۹۹۳ میان اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین بزرگترین پیشرفت در زمینه رسیدن به صلح در این سرزمین بوده است. در نتیجه این پیمان، زمینه ایجاد تشکیلات خودگردان فلسطین فراهم شد با این امید که این اداره به حکومت مستقل فلسطین در کنار اسرائیل ظرف پنج سال آینده تبدیل شود. اما درگیریها و اختلافات درونی هم در اسرائیل و هم در سرزمینهای فلسطین چنین ارتقایی را اجازه نداد.
رئیسجمهور امریکا گفته است اشغال غزه توسط اسرائیل اشتباهی بزرگ خواهد بود. جو بایدن در عین حال تاکید کرد حماس باید کاملا حذف شود، اما لازم است که راهی برای تشکیل دولت فلسطینی وجود داشته باشد.
او روز یکشنبه (۲۳ میزان) در مصاحبه با سیبیاس نیوز درباره احتمال ورود امریکا به این جنگ گفت: فکر نمیکنم نیازی به این مساله باشد، اسرائیل یکی از بهترین نیروهای جنگنده را دارد.
با این حال رئیس جمهور امریکا تاکید کرد اسرائیل هر چیزی که نیاز داشته باشد، در اختیارشان قرار میگیرد.
حماس از روز شنبه ۱۵ میزان حمله به اسرائیل را آغاز کرد و تاکنون هزاران بمب به مواضع اسرائیل پرتاب کرده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرده که نیروهای نظامی این کشور به زودی وارد غزه میشوند تا حماس را نابود کنند.
سخنگوی ارتش اسرائیل گفته این کشور آماده است در صورت نیاز، در دو یا چند جبهه بجنگد.
آقای بایدن میگوید به دلیل افزایش ناآرامی در خاورمیانه خطر تروریسم در امریکا افزایش یافته است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل روز یکشنبه از حماس خواست گروگانها را بدون شرط آزاد کند. گوترش از اسرائیل نیز تقاضا کرد تا اجازه دسترسی بشردوستانه به غزه را بدهد، چرا که به گفته او این موارد «نباید به عنوان ابزار چانهزنی به کار گرفته شوند».
دبیرکل سازمان ملل در شبکه اکس نوشت که این اهداف باید اجرا شود، «زیرا کار درستی است.»
ارتش اسرائیل اعلام کرده است که حماس بیش از ۱۵۵ نفر را این گروگان گرفته است. آنها در جریان حمله شبه نظامیان فلسطینی گروگان گرفته شده و به غزه انتقال یافتهاند که در میان شان افراد زیادی ملکی و همچنین شماری از نظامیان حضور دارند.
حماس پیشتر گفته بود که ۱۳ نفر از گروگانها در حملات اسرائیل به غزه کشته شدند.
آنتونیو گوترش گفت غزه با کمبود آب، برق و دیگر منابع ضروری روبهرو است و افزود سازمان ملل در مصر، اردن، کرانه باختری و اسرائیل ذخایر غذا، آب، اقلام غیرخوراکی، تجهیزات پزشکی و سوخت در دسترس دارد و این کالاها ظرف چند ساعت قابل ارسال به غزه هستند.
سخنان گوترش در حالی مطرح شد که اسوشیتدپرس به نقل از کادر درمان در نوار غزه گزارش داد بیمارستانهای این منطقه مملو از مجروح است و احتمال مرگ هزاران نفر به دلیل کمبود سوخت و دارو وجود دارد.
در همینحال، شبکه آی۲۴ اسرائیل گزارش داد گذرگاه مرزی رفح بامداد دوشنبه برای خروج اتباع خارجی و ورود کمکها بازگشایی میشود. پیشتر، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا، پس از دیدار با رییسجمهوری مصر وعده داده بود گذرگاه رفح باز خواهد بود.
اسوشیتدپرس یکشنبه به نقل از پرسونل صحی در غزه گزارش داد شفاخانههای این منطقه مملو از مجروحان حملات اسرائیل است و احتمال مرگ هزاران نفر به دلیل کمبود سوخت و دارو وجود دارد. بسیاری از فلسطینیها در نوار غزه در تلاش برای پیدا کردن آب و غذا هستند.
سازمان ملل اعلام کرد سوخت جنراتورهای شفاخانههای غزه تنها برای دو روز دیگر کافی خواهد بود و این به معنای به خطر افتادن جان هزاران بیمار بستری شده است.
تنها نیروگاه برق غزه پس از آن که اسرائیل این منطقه را به محاصره درآورد و مانع از ورود سوخت به آن شد، از کار افتاد.
همزمان با آرایش نظامی نیروهای اسرائیلی در نزدیکی مرز غزه، گمانهزنیها درباره حمله زمینی ارتش این کشور به غزه بالا گرفته است.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرده است از آغاز درگیریها در روز ۱۵ میزان تاکنون، دو هزار و ۳۲۹ فلسطینی در حملات اسرائیل به نوار غزه جان باختند.
این آمار بیشتر از تعداد قربانیان فلسطینی جنگ حماس و اسرائیل در سال ۲۰۱۴ است که بیش از شش هفته به طول انجامید.
بخش مراقبتهای ویژه شفاخانه ناصر، در شهر جنوبی خان یونس، پر از مجروحان حملات اخیر است که اکثریت آنها را کودکان زیر سه سال تشکیل میدهند.
محمد قندیل، یکی از پزشکان بیمارستان ناصر گفت ۳۵ نفر در بخش مراقبتهای ویژه به ونتیلاتور نیاز دارند و ۶۰ بیمار دیگر نیز مشغول دیالیز هستند.
او افزود سوخت جنراتور این مرکز درمانی روز دوشنبه به اتمام میرسد و با قطع برق، خطر مرگ همه این بیماران را تهدید میکند.
حسام ابوصفیه، رییس بخش اطفال شفاخانه کمال عدوان در شمال غزه گفت علیرغم هشدارهای اسرائیل مبنی بر ترک این منطقه، آنها نمیتوانند بیمارستان را تخلیه کنند.
مقامهای اسرائیلی طی چند روز گذشته بارها به ساکنان نوار غزه هشدار دادند برای در امان ماندن از حملات ارتش اسرائیل، شمال غزه را ترک کنند و در جنوب این منطقه مستقر شوند.
سازمان عفو بینالملل روز ۲۱ میزان گفت دستور اسرائیل به مردم غزه برای عزیمت به جنوب این منطقه را میتوان معادل «جابهجایی اجباری غیرنظامیان» دانست و تاکید کرد این مساله ناقض قوانین بشردوستانه بینالمللی است.
به گفته ابوصفیه، هفت نوزاد در بخش مراقبتهای ویژه به ونتیلاتور متصل هستند و تخلیه این مرکز به معنی مرگ نوزادان و سایر بیماران بستری شده در این بخش خواهد بود.
شفاخانه شفا، بزرگترین بیمارستان نوار غزه هم اعلام کرد پس از تکمیل ظرفیت سردخانهاش، ۱۰۰ جسد را در گوری دستهجمعی دفن خواهد کرد.
همچنین به دلیل نبود سوخت، بسیاری از نانواییها در نوار غزه تعطیل شدهاند و مردم دیگر قادر به تهیه نان نیستند.
در پی قطع جریان آب از سوی اسرائیل، سخنگوی آژانس پناهندگان فلسطینی هشدار داد که غزه «در حال خشک شدن» است. او گفت حدود نیم میلیون ساکن غزه در پناهگاههای سازمان ملل با کمبود شدید آب آشامیدنی مواجه اند و مجبور به نوشیدن آب کثیف و شور شدهاند.
خبرگزاری اسوشیتدپرس روز یکشنبه (۲۳ میزان) نوشت با این که جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی امریکا به نقل از مقامات اسرائیلی گفت که آب در جنوب غزه دوباره به جریان افتاده است، اما سخنگوی وزارت انرژی و آب اسرائیل میگوید که تنها در یک نقطه در جنوب غزه آب جریان دارد.
امدادگران در غزه نیز گفتهاند که هنوز شواهدی مبنی بر بازگشت آب ندیدهاند.
اسرائیل در واکنش به حملات حماس جریان آب، غذا، دارو و برق را به غزه قطع کرده که برخی آن را مجازات جمعی مردم غزه توصیف کردهاند که در قوانین بینالمللی جرم به حساب میآید.
ژولیت توما، سخنگوی آژانس پناهندگان فلسطینی در سازمان ملل میگوید که شمار زیادی از مردم غزه در ۲۴ ساعت گذشته به مدارس سازمان ملل پناه آورده اند ولی در اینجا هم «آب پاک واقعا تمام شده است.»
در سراسر غزه، خانوادهها منابع آبی موجود خود را جیرهبندی کرده و بسیاری مجبور به نوشیدن آب کثیف یا شور شدهاند.
بر مبنای گزارش اسوشیتدپرس، بسیاری مردم مجبور شدهاند که از آب چاهای کثیف و دریا استفاده کنند و خطر کمآبی و بیماریهای ناشی از آب آلوده، احتمال مرگومیر را بیشتر افزایش خواهد داد.
در شهر خانیونس، ساکنان به مساجدی هجوم آوردند که در حال حاضر منابع آب پاکیزه هنوز در دسترس است.
گروههای امداد خواستار حفاظت از بیش از ۲ میلیون غیرنظامی در غزه شده و بر ایجاد دهلیزی برای انتقال کمکهای بشردوستانه تاکید کردهاند، اما مدیر منطقهای سازمان جهانی بهداشت گفت که هیچ نشانهای مبنی بر اینکه چنین کریدوری به زودی ایجاد شود، وجود ندارد.
