وزارت دفاع آذربایجان از آغاز رزمایش نظامی مشترک با ترکیه تحت عنوان «مصطفی کمال آتاترک ۲۰۲۳» خبر داد. این رزمایش با مشارکت نیروی زمینی و هوایی هر دو کشور در بخشهایی از آذربایجان، نخجوان و قرهباغ انجام میشود.
این رزمایش از روز دوشنبه (اول عقرب) برای سه روز برگزار شده و به گزارش رسانههای ترکی، سه هزار نظامی از ترکیه و آذربایجان در آن مشارکت دارند.
در این رزمایش از انواع مختلف تجهیزات نظامی استفاده میشود و هدف از برگزاری آن، هماهنگی نیروهای نظامی هر دو کشور، تبادل تجربه و افزایش مهارت عنوان شده است.
آذربایجان و ترکیه از اعضای اصلی سازمان کشورهای ترک هستند و در دو سال گذشته همکاری نظامی خود را افزایش دادهاند.
الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان اوایل ماه میزان امسال با یاشار گولر، وزیر دفاع ترکیه در باکو دیدار کرد و سطح همکاری نیروهای مسلح هر دو کشور را «عالی» خواند.
وزارت بهداشت فلسطین اعلام کرد که در حملات اسرائیل در دو هفته گذشته بیش از ۴۶۵۰ نفر از جمله ۱۸۷۰ کودک در غزه کشته شدهاند. خبرگزاری فلسیطینی وفا گزارش داده که فقط در ۲۴ ساعت گذشته ۴۰۰ نفر کشته شدند.
به نوشته این رسانه، حداقل ۲۵ حمله هوایی اسرائیل در ۲۴ ساعت گذشته به مناطق مختلف غزه انجام شده است.
ارتش اسرائیل هم پیشتر اعلام کرده بود که بیش از ۱۴۰۰ اسرائیلی در جنگ با حماس کشته شدهاند.
غزه تاکنون در محاصره کامل اسرائیل است و بیش از دو میلیون نفر در آن زندگی میکنند.
همزمان محمد ابوسلمیه، مدیر شفاخانه الشفاء در شمال غزه اعلام کرده که این مرکز درمانی در آستانه یک فاجعه واقعی است. اوگفته احتمالا ظرف ۴۸ ساعت آینده سوخت این شفاخانه تمام خواهد شد.
با قطع برق توسط اسرائیل، شفاخانههای غزه با جنراتورهایی کار میکنند که از سوخت استفاده میکنند.
به گفته محمد ابوسلمیه، شفاخانه الشفاء بیشترین تعداد افراد مجروح را دارد، ولی هنوز هیچ کمکی از سازمان ملل دریافت نکرده است.
شمار افراد زخمی در غزه بیش از چهارده هزار نفر اعلام شده است.
روزنامه بریتانیایی تلگراف گزارش داد که در پی متهم شدن جمهوری اسلامی به «همدستی» در قتل عام ۱۴۰۰ نفر در اسرائیل به دست حماس، وزارت خارجه امریکا از بریتانیا خواسته تا سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
این روزنامه چاپ لندن روز شنبه ۲۹ میزان در گزارش خود نوشت که این در خواست دولت جو بایدن از متحدانش به دلیل ارتباط سپاه پاسداران با تروریسم در سراسر جهان مطرح شده است.
وزارت خارجه امریکا پیشتر در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی خارجی قرار داده است.
یک منبع آگاه دولت بریتانیا که نامش فاش نشده به تلگراف گفت برخی مقامهای ارشد امریکایی به طور خصوصی از همتایان بریتانیایی خود خواستهاند که لندن نیز اقدام مشابه واشنگتن را در مورد سپاه پاسداران انجام دهد.
تلگراف نوشت که متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت: «ما کاملا فکر میکنیم که سایر کشورها باید سپاه پاسداران را به عنوان یک سازمان تروریستی معروفی کنند.»
او افزود: «این موضعی است که ما بارها آن را روشن کردهایم. آنها فعالیتهای تروریستی را تامین مالی میکنند، مدتی است که این اقدام را در سرتاسر جهان انجام میدهند، و ما فکر میکنیم که کشورهای دیگر باید این اقدام را برای شناسایی آنها انجام دهند.»
این موضعگیری رسمی امریکا در یک نشست خبری در واشنگتن، پس از آن که چند نماینده محافظهکار پارلمان بریتانیا علنا از ریشی سوناک نخستوزیر این کشور در هفته گذشته خواستند دست به چنین اقدامی بزند، فشار را بر دولت لندن افزایش خواهد داد.
فراخوان علنی امریکا برای تروریستی شناختن سپاه در حالی است که وزارت خارجه امریکا در ماه فبروری گفته بود که این اقدام به نظر هر کشوری بر اساس منافع خود مربوط است.
روز پنج شنبه ۲۸ میزان، رابین سیمکوکس، رییس کمیسیون مبارزه با افراطگرایی در بریتانیا، گفت این که اعضا و حامیان این گروه قانونی باقی بمانند «ناپایدار» است.
لیام فاکس، وزیر دفاع پیشین بریتانیا نیز که مدتهاست برای قرار گرفتن سپاه در فهرست گروههای تروریستی مبارزه کرده، به تلگراف گفت: «دیدگاه دولت امریکا نمیتواند واضحتر از این باشد که آنها انتظار دارند متحدان خود برای تحریم سپاه پاسداران به سرعت عمل کنند.»
فاکس، که ریاست گروه توافقنامه آبراهام بریتانیا را بر عهده دارد، افزود: «اگر میخواهیم نفوذ خود را در منطقه حفظ کنیم، بریتانیا نباید به عنوان یک کشوری که کند عمل میکند، تلقی شود».
سپاه پاسداران به عنوان مدافع ایدئولوژیک انقلاب ۱۳۵۷ ایران تاسیس شد، اما از آن زمان تاکنون به یک نیروی نظامی، سیاسی و اقتصادی بزرگ در کشور تبدیل شده است.
اعضای ارشد حماس به وال استریت ژورنال گفتند که افسران سپاه پاسداران از ماه اگست گذشته با این گروه برای طراحی حمله هفتم اکتبر همکاری کردهاند.
علی فدوی جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران گفته است: «ضربههای جبهه مقاومت علیه اسرائیل تا ریشهکن شدن این «غده سرطانی» از نقشه جهان ادامه خواهد داشت.»
سخنگوی وزارت خارجه امریکا در نشست خبری روز دهم اکتبر از توضیح درباره «مکالمات خاص» امریکا با متحدان اروپایی در رابطه با ایران خودداری کرد، اما یک منبع دولت بریتانیا به تلگراف گفت برخی از مقامهای امریکایی ضمن احترام به حاکمیت ملی بریتانیا، مستقیما همتایان بریتانیایی خود را ترغیب کردند که سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
نخستوزیر بریتانیا هشدار داده که اسرائیل پس از حمله حماس، اکنون با تهدید حزبالله در مرزهای شمالی خود مواجه است.
او پس از دیدار با رهبران اسرائیل، مصر، عربستان سعودی، قطر و تشکیلات خودگردان فلسطینی برای تلگراف نوشت: «این قتلعام با یک نفرت شیطانی تحریک شد. اما همچنین این قتلعام از ترس این بود که ممکن است طلوع جدیدی در خاورمیانه آغاز شود، که نفرتهای قدیمی را پشت سر بگذارد و امید به زندگی بهتر، امنتر و مرفهتر در سراسر منطقه ایجاد کند. در این سفر، مصمم بودم که امید به آیندهای بهتر را زنده نگه دارم.»
تحلیلگران معتقدند که حماس از جمله برای جلوگیری از توافق برقراری روابط میان اسرائیل و عربستان سعودی دست به چنین حمله بیسابقه و غافلگیرانهای زده است.
الی کوهن وزیر خارجه اسرائیل نیز برای تلگراف نوشت: «رژیم آیتالله متعصب ایران از حماس از نظر نظامی، مالی و سیاسی حمایت میکند. رژیم ایران در حال دامن زدن به جنگ است و تلاش میکند از طریق نماینده دیگرش، حزبالله، جبهه دیگری را از لبنان ایجاد کند.»
او افزود: «همه آنها برای نابودی اسرائیل تلاش میکنند تا ایران را قادر سازد کل خاورمیانه را تصرف کند و انقلاب اسلامی ستیزهجوی خود را به سمت مدیترانه، اروپا و سراسر جهان گسترش دهد.»
سوئلا براورمن، که به عنوان وزیر کشور بریتانیا مسئول تحریم گروههای تروریستی است، اعلام کرده که او به طور رسمی سپاه را به عنوان یکی از این گروهها تحریم کرده است. چنین اقدامی عضویت در سپاه یا حمایت از این سازمان را غیرقانونی میسازد.
جیمز کلورلی وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرده بسیاری از چیزهایی که مردم از قرار دادن در فهرست گروههای تروریستی میخواهند، به وسیله تحریمهایی به دست میآیند که اکنون برقرار است.
سخنگوی وزارت خارجه بریتانیا گفته است: «سیاست امریکا برای حمایت علنی از تروریستی اعلام کردن سپاه جدید نیست. با این حال، این یک تصمیم مستقل است و در حالی که همیشه به عنوان یک گزینه موجود است، در حال حاضر موضع دولت بریتانیا نیست.»
او افزود: «سپاه نه تنها به طور کامل تحریم شده، بلکه تعدادی از افراد این گروه نیز خود تحریم شدهاند.»
همچنین یک منبع نزدیک به وزارت خارجه بریتانیا به تلگراف گفت که آنچه منبع آگاه در نخستوزیری درباره گفتوگوی خصوصی مقامهای ارشد امریکایی با همتایان بریتانیایی خود گفته، «دارای ویژگیهایی نیست که ما به رسمیت بشناسیم.»
تلگراف در پایان گزارش خود نوشت که سفارت امریکا در لندن از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرده است.
وزیر خارجه هند روز یکشنبه (۳۰ میزان) اعلام کرد که دیپلوماتهای کانادایی در امور داخلی این کشور به طور مداوم «مداخله» کردهاند. وزیر خارجه هند افزود که روابط این کشور با کانادا از مرحله دشواری عبور میکند.
او درباره مداخله این دیپلوماتها توضیحی نداد.
سوبرامانیام جی شنکر، وزیر خارجه هند روز یکشنبه گفت: «روابط در حال حاضر از مرحله دشواری عبور میکند. اما من میخواهم بگویم که مشکلات ما با بخش خاصی از سیاست کانادا است.»
کانادا روز پنجشنبه مجبور شد ۴۱ دیپلومات خود را از هند خارج کند، زیرا دهلینو تهدید کرده بود که مصئونیت دیپلوماتیک آنها را لغو میکند.
نخستوزیر کانادا روز جمعه (۲۸ میزان) گفت که اقدامات دهلی نو زندگی عادی را برای میلیونها نفر در کانادا و هند دشوار کرده است.
ملنی جولی، وزیر امور خارجه کانادا، هفته گذشته گفت موضع هند غیرمنطقی و بیسابقه است و به وضوح کنوانسیون ویانا در مورد روابط دیپلوماتیک را نقض میکند.
با اینحال جیشنکر گفت که هند بر اساس کنوانسیون ویانا از حق برخورد متقابل دیپلوماتیک استفاده کرده است، «زیرا ما نگرانیهایی در مورد مداخله مستمر پرسنل کانادایی در امور خود داشتیم.»
جیشنکر همچنین گفت که هند از چند هفته پیش صدور ویزا در کانادا را به دلیل نگرانی در مورد امنیت دیپلوماتهایش هنگام رفتن به محل کار متوقف کرده است.
او گفت که در صورت رفع نگرانی از امنیت دیپلوماتهایش، صدور ویزا از سر گرفته خواهد شد.
گفته میشود که حدود ۵ درصد جمعیت کانادا هندیالاصل هستند.
رییسجمهور اسرائیل با اشاره به حافظههای کمپیوتری کشفشده از نیروهای حماس در حمله به اسرائیل، به اسکاینیوز گفت آنها با استفاده از دستورالعملی برگرفته از القاعده قصد داشتند «سلاح کیمیاوی» تولید کرده و عامل سیانور را علیه غیرنظامیان استفاده کنند.
اسحاق هرتزوگ گفت: «این مواد رسمی القاعده است. ما با داعش، القاعده و حماس سروکار داریم.»
رئیسجمهور اسرائیل روز یکشنبه (۳۰ میزان) در گفتوگو با شبکه اسکاینیوز مجموعهای از اسناد بدستآمده از حماس را نشان داد که حاوی دستورالعملهایی برای ساخت سلاحهای کیمیاوی بوده است.
رئیسجمهور اسرائیل دستیابی به این اسناد را «بسیار تکاندهنده» خواند.
این مقام اسرائیلی میگوید که مواد مذکور را از حافظه الکترونیکی از بدن جنگجویان کشته شده حماس کشف کرده اند.
آقای هرتزوگ اتهاماتی مبنی بر این که بمباران غزه از سوی اسرائیل تاثیر نامتناسبی بر غیرنظامیان وارد کرده را رد کرد و گفت «اسرائیل چارهای جز از بین بردن حماس ندارد.»
او افزود: «ما اهداف واقعبینانهای داریم. ما میگوییم میخواهیم زیرساختهای نظامی حماس را از بین ببریم. ما این را به وضوح گفتهایم، اما محتاط هستیم. در حالحاضر دو هفته گذشته است و ما در زمین عملیاتی نکردهایم چون محتاط هستیم.»
شماری از سازمان های بین المللی از هدفگیری خانههای مردم و تلفات ملکی غزه در حملات اسرائیل انتقاد کرده اند. این حملات باعث شده که نزدیک به پنج هزار کشته بر جای گذاشته است.
هرتزوگ در پاسخ به اینکه اگر اسرائیل به اهداف خود دست یابد و حماس را نابود کند، سرنوشت غزه چه خواهد شد؟ گفت: «در حالحاضر وقتی ملت من در حال خونریزی، درد و رنج است، من نمیتوانم وارد این [راهحل دو کشوری] شوم.»
او تصریح کرد: «من به ادغام اسرائیل در منطقه اعتقاد دارم. به عنوان بخشی از روند، ما باید راهی برای زندگی با فلسطینیها پیدا کنیم. اما نه زمانی که آنها این واقعیت را جشن میگیرند که هزاران اسرائیلی در وحشتناکترین حمله تروریستی در دوران حاضر کشته میشوند.»
رویترز در گزارشی به نقل از ۹ مقام ایرانی نوشت حکومت ایران در مواجهه با بحران روزافزون کنونی در مناقشه حماس و اسرائیل، دچار سردگمی شده است. این مقامها گفتند که جمهوری اسلامی نگران واکنش اسرائیل به مشارکت این کشور در حمایت از حماس است.
این مقامها که خواستند هویت شان افشا نشود به رویترز گفتند واکنش نشان ندادن ایران به حمله همهجانبه اسرائیل به نوار غزه، راهبرد استراتژیک ایران را برای دستیابی به تسلط منطقهای که بیش از چهار دهه به دنبال آن بوده است، به عقب میراند.
این ۹ مقام با اشاره به اولویتهای نظامی، دیپلوماتیک و داخلی حاکمیت ایران افزودند هرگونه حمله جدی به اسرائیل میتواند خسارت سنگینی برای ایران به همراه داشته باشد و باعث خشم عمومی مردم نسبت به حاکمان دینی در کشوری شود که هماکنون در بحران اقتصادی فرو رفته است.
در گزارش رویترز به نقل از سه مقام اطلاعاتی آمده است تصمیمگیران ارشد ایران در مورد نحوه مواجهه با مناقشه کنونی به اجماع رسیدهاند که شامل حمایت از حملات محدود حزبالله، گروه نیابتی مورد حمایت ایران به مواضع نظامی اسرائیل در نزدیکی مرز لبنان، حمایت از حملات محدود سایر گروههای متحد ایران به اهداف امریکا در منطقه و جلوگیری از هرگونه تنشی که پای ایران را به مناقشه کنونی باز خواهد کرد، میشود.
وحید جلیلزاده، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس روز چهارشنبه ۲۷ میزان گفت: «ما با دوستان خود حماس، جهاد اسلامی و حزبالله در تماس هستیم؛ آنها از ما انتظار ندارند که عملیات نظامی انجام دهیم.»
وزارت امور خارجه ایران به پرسشی در مورد نحوه مواجهه با بحران کنونی پاسخی نداد. مقامهای نظامی اسرائیل نیز از پاسخ دادن به سوالی مشابه امتناع کردند.
این موقعیتی حساس برای تهران است
رویترز همچنین به نقل از سه منبع نوشت: «از دست رفتن پایگاههای قدرت در نوار غزه که در طول سه دهه گذشته از سوی حماس و جهاد اسلامی تثبیت شده است، برنامههای ایران در منطقه را مختل خواهد کرد زیرا این برنامهها بر پایه ایجاد شبکههایی از گروههای نیابتی مسلح در خاورمیانه بنا شدهاند.»
این سه مقام امنیتی همچنین گفتند انفعال ایران در میدان میتواند از سوی گروههای نیابتی، که برای دههها سلاح اصلی تهران برای نفوذ منطقهای بودند، نشانهای از ضعف تلقی شود.
به گفته آنها انفعال ایران همچنین میتواند موجب خدشه دار شدن موضع این کشور در قبال مسئله فلسطین شود، زیرا ایران همواره از آرمان فلسطین دفاع کرده و اسرائیل را جز به عنوان اشغالگری شیطانی به رسمیت نشناخته است.
اوی ملامد، افسر اطلاعاتی پیشین اسرائیل و مذاکرهکننده این کشور در جریان انتفاضههای اول و دوم نیز به رویترز گفت: «ایران اکنون با یک موقعیت دشوار مواجهه است: یا باید حزبالله را برای حفظ نیروهای مورد حمایت خود در نوار غزه وارد جنگ کند یا این که از نیروهای خود در غزه دست بکشد.»
ملامد افزود مقامهای ایران هماکنون مشغول محاسبه خطرات احتمالی این اقدامات اند.
بقا، اولویت اصلی است
به نوشته رویترز، اهداف استراتژیک ایران در تقابل با دخالت نظامی آنی قرار میگیرد زیرا اسرائیل در تلافی حمله حماس که منجر به کشته شدن هزار و ۴۰۰ اسرائیلی شد، حملات هوایی سنگینی را علیه نوار غزه به انجام رسانده است که در جریان آن دستکم چهار هزار و ۴۰۰ فلسطینی جان باختند.
