وزیر داخله پاکستان: روند اخراج مهاجران غیرقانونی افغان از روز پنجشنبه شروع می‌شود

وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان با پخش پستی در صفحه کاربری خود در شبکه اکس نوشت که برای حل مشکلات مهاجران، پناهجویانی که پس از ثبت نام به کشور بر می‌گردند، به‌گونه رایگان به ولسوالی و ولایت‌های‌شان انتقال داده خواهند.

پیشتر وزارت داخله پاکستان به مهاجران فاقد مدرک اقامتی هشدار داده است که تا اول نوامبر این کشور را به طور داوطلبانه ترک کنند.

طالبان اخیرا در پی اعلام تصمیم حکومت پاکستان برای اخراج مهاجران افغان، کمیسیونی برای رسیدگی به مشکلات مهاجران اخراجی تشکیل داده است.

حکومت موقت پاکستان اعلام کرده که حدود یک میلیون و هفتصد هزار مهاجر، که بیشتر شهروندان افغانستان هستند، به دلیل نداشتن مدارک اقامتی تا اول نوامبر پاکستان را ترک کنند یا اخراج خواهند شد.

ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در پاسخ به اعتراضات گسترده نهادهای بین‌المللی و حقوق بشری گفته است که این تصمیم براساس اصول بین‌المللی اتخاذ شده است.

به گزارش رویترز، با افزایش فشار پاکستان برای اخراج مهاجران، حدود ۱.۷ میلیون افغان‌ مجبور به زندگی در حکومت طالبان خواهند شد.

مقام‌های پاکستانی گفته‌اند که بیش از چهار میلیون مهاجر و پناهنده افغان را پناه داده که حدود ۱.۷ میلیون نفر از آنها فاقد مدرک هستند و باید اخراج شوند.

پاکستان گفته بود تا قبل از یکم نوامبر ۲۰۲۳ باید همه مهاجران افغان فاقد مدرک معتبر اقامتی به افغانستان بازگردند. طی هفته‌های گذشته شمار زیادی از آن‌ها بازداشت و به اجبار اخراج شدند.

درصد زیادی از آن‌ها مهاجرانی‌اند که پس از روی‌ کار آمدن طالبان به پاکستان فرار کردند و شماری هم هرچند در این کشور به دنیا آمدند اما با مشکلات اقامتی مواجه بودند.

محمد رحیم از جمله کسانی است که از کراچی اخراج و به افغانستان فرستاده شده است. این مرد ۳۵ ساله افغان که در پاکستان به دنیا آمده، با یک زن پاکستانی ازدواج کرده است و فرزندان پاکستانی خود را در این شهر بزرگ کرد، اما اخراج شد.

او به خبرگزاری رویترز گفته است: «اگر ما را اخراج نمی‌کردند، تمام عمرمان را در این جا زندگی‌ می‌کردیم، اما هیچ مدرک هویتی پاکستانی نداریم.»

طالبان گفته است که در‌ حدود ۶۰ هزار افغان فقط از ۲۳ سپتامبر تا ۲۲ اکتوبر از پاکستان به افغانستان بازگشتند.

پاکستان اعلام کرده است که مهلت تعیین شده تمدید نمی‌شود و تمام مهاجران غیرقانونی را اخراج خواهد کرد.

عبدالمطلب حقانی، سخنگوی وزارت مهاجرین طالبان به رویترز گفته که آمار اخیر عودت‌کنندگان روزانه سه برابر بیشتر از حد معمول است.

منبعی به رویترز گفته است که پیش از این هفته‌ای یک اتوبوس به افغانستان می‌رفت، اما‌ حالا هفته‌ای چهار تا پنج اتوبوس حامل مهاجران به افغانستان می‌رود.

به رغم انتقادات گسترده سازمان‌های جهانی، پاکستان گفته است که طرح اخراج مهاجران با موازین و اصول بین‌المللی مطابقت دارد.

طرح اخراج در پاکستان پس از آن تشدید یافت که اسلام‌آباد افغان‌ها را متهم به شرکت در حملات تروریستی در این کشور کرد. سمر عباس از شبکه مدافعان حقوق بشر به رویترز گفته با وجود چالش‌هایی که مهاجران با آن مواجه هستند، پاکستان تنها خانه‌ای است این مهاجران به آن پناه آورده‌اند. به گفته او، بیشتر این مهاجران به دلیل محرومیت اقتصادی و سختگیری‌های شدید طالبان به پاکستان فرار کرده‌اند.

دولت پاکستان هشدار داده که مهاجران «غیرقانونی» اگر تا بعد از اتمام این مهلت (اول نوامبر) در پاکستان بمانند، بازداشت و جریمه و به طور اجباری اخراج خواهند شد.

پاکستان اوایل این ماه به مهاجران غیرقانونی تا اول نوامبر مهلت داد که این کشور را ترک کنند. البته فشارها بر افغان‌ها برای ترک پاکستان پیش از آن افزایش یافته بود.

مقام‌های پاکستانی به روزنامه دان گفتند که در یک ماه حدود ۱۰۰ هزار نفر به افغانستان برگشته‌اند.

سازمان ملل می‌گوید بیش از دو میلیون افغان فاقد مدرک در پاکستان زندگی می‌کنند و دست‌کم ۶۰۰ هزار نفر از ماه اسد ۱۴۰۰ که طالبان به قدرت برگشتند، به پاکستان گریخته‌اند.

به گفته مقام‌های پاکستانی، از زمان تشدید فشارها بر افغان‌ها برای ترک پاکستان، بیش از ۲۰۰ هزار نفر به افغانستان برگشته‌اند.

جنگجویان طالبان ندا پروانی را در اواخر ماه ماه سنبله و ژولیا پارسی را یک هفته بعد در اوایل ماه میزان در کابل بازداشت کردند.

خانم پارسی مسئول جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان و ندا پروانی عضو این جنبش‌اند.

کارشناسان سازمان ملل روز سه‌شنبه (نهم عقرب) در بیانیه‌ای ضمن ابراز نگرانی از وضعیت جسمی و روحی این دو زن معترض نوشتند که آزادی خانم پروانی و خانم پارسی و اعضای خانواده‌های آنها از بازداشت موضوعی فوری است.

این کارشناسان با تاکید بر آزادی تجمع مسالمت‌آمیز به عنوان اصل اساسی در قوانین بین‌المللی حقوق بشر، هشدار دادند که افراد نباید صرفا به دلیل بیان دیدگاه‌های مخالف و برای استفاده از حقوق مشروع خود از آزادی محروم شوند.

به گفته کارشناسان سازمان ملل، مدافعان حقوق بشر به ویژه زنان در معرض خطر هستند و به احتمال زیاد به دلیل جنسیت خود هدف قرار می‌گیرند.

این کارشناسان از طالبان خواستند که با توجه به تعهدات بین‌المللی افغانستان به اسناد حقوق بشر، باید به آزادی بیان و اعتراض مسالمت‌آمیز احترام بگذارند.

آنها همچنین گفتند با گذشت یک ماه از بازداشت ندا پروانی و ژولیا پارسی و اعضای خانواده‌هایشان نه دادگاهی در مورد اتهام آنها برگزار شده است و نه به آنها اجازه دسترسی به وکیل داده داده شده است.

کارشناسان سازمان ملل با استقبال از آزادی مرتضی بهبودی، روزنامه‌نگار افغان-فرانسوی و مطیع‌الله ویسا، فعال آموزش از طالبان خواستند که خانم پروانی و خانم پارسی را بدون تاخیر آزاد کنند.

این در حالی است که به گفته این سازمان‌ها،‌ تا دو ماه پیش از اعلام تصمیم پاکستان،‌ شمار افرادی که به افغانستان برمی‌گشتند،‌ به طور متوسط روزانه به ۳۰۰ نفر می‌رسید.

طالبان در افغانستان گفته‌اند که در ماه میزان (از ۲۳ سپتامبر تا ۲۲ اکتبر) حدود ۶۰ هزار نفر به افغانستان برگشتند.

هشدار به اتباع پاکستانی

همزمان، وزیر داخله پاکستان به پاکستانی‌ها درباره پناه دادن به افغان‌های فاقد مدرک هشدار داده است.

سرفراز بگتی گفته است که اگر اتباع پاکستان از روز سه‌شنبه،‌ ۳۱ اکتبر، به مهاجران غیرقانونی خانه کرایه بدهند، «شریک جرم» محسوب خواهند شد.

طبق گزارش روزنامه پاکستانی دان، حدود ۳۰۰ هزار شهروند افغان به‌صورت غیرقانونی در ایالت خیبرپختونخوا زندگی می‌کنند.

مقام‌ها گفتند که با پایان مهلت خروج داوطلبانه،‌ برنامه خروج افغان‌های فاقد مدرک از این ایالت از فردا، چهارشنبه، شروع می‌شود.

روزنامه دان از قول یک مقام دیگر پاکستانی نوشت که از فردا، اول نوامبر، پولیس افراد فاقد مدرک را بازداشت و این افراد به دلیل اقامت غیرقانونی در پاکستان جریمه خواهند شد.

به گفته مقام‌های پاکستانی، مهاجران غیرقانونی که بازداشت می‌شوند به جای زندان به اردوگاه‌ها فرستاده می‌شوند و پس از ثبت‌نام برای اخراج به مرز منتقل می‌شوند.

در پی افزایش خشونت‌ها در پاکستان و پیدا شدن رد پای افغان‌ها در حملات انتحاری،‌ مقام‌های ارشد این کشور تصمیم گرفتند که همه‌ مهاجران غیرقانونی از جمله بیش از ۱.۷ میلیون افغان را از پاکستان اخراج کنند.

به رغم فشارهای جامعه جهانی و سازمان ملل، دولت پاکستان هنوز کوتاه نیامده است و اصرار دارد که این تصمیم را عملی خواهد کرد.