اختلاف موضع کشورهای شرکتکننده در مورد توافق احتمالی برسر حذف تدریجی سوختهای فسیلی در کنفرانس تغییرات اقلیمی در دبی تنش برانگیخت. عربستان، روسیه و چند کشور دیگر میگویند در این نشست بر کاهش آلودگی آبوهوا تمرکز شود و نه حذف تدریجی سوختها.
اما، حدود ۸۰ کشور از جمله ایالات متحده و اتحادیه اروپا خواهان تعیین موعد برای پایان مصرف سوخت فسیلی هستند.
نامه درز کرده از رئیس اوپک در نشست کاپ ۲۸ به اختلافات دامن زده است. در این نامه او از اعضا خواست که با کنار گذاشتن نفت و گاز از چرخه سوخت کشورها مخالفت کنند.
روز شنبه هیثمالغیس، دبیرکل اوپک در اظهاراتی که از سوی یک مقام برای نمایندگان اجلاس خوانده شد، گفت: «ما به رویکردهای واقعبینانه برای مقابله با انتشار گازهای گلخانهای نیاز داریم. رویکردی که رشد اقتصادی را ممکن میکند و به ریشهکنی فقر کمک میکند.»
با اینحال مسئول امور اقلیمی اتحادیه اروپا از این نامه انتقاد کرد و آن را «تلاشی ناموفق و بیفایده» خواند.
عربستان سعودی و روسیه به عنوان بزرگترین تولیدکنندگان نفت، با اصرار بر جلوگیری از انتشار گازهای گلخانهای به جای حذف سوختهای فسیلی، به فناوری گرانقیمت جذب کاربن چشم امید دوخته اند. اما، به گفته هیئت علمی اقلیمی سازمان ملل این تکنولوژی نمیتواند جایگزین کاهش مصرف سوختهای فسیلی در سراسر جهان شود.
کشورهای دیگر از جمله هند و چین صراحتا حذف تدریجی سوختهای فسیلی را تایید نکردهاند اما از یک فراخوان عمومی برای تقویت انرژیهای تجدیدپذیر حمایت کردهاند.
در آستانه روز جهانی حقوق بشر، سازمان حقوق بشر ایران با انتشار مشخصات ۱۵۰ نفر از مدافعان حقوق بشر در ایران، از جمله وکیلان دادگستری، روزنامهنگاران و دیگر فعالان صنفی، اعلام کرد این افراد در مجموع به ۵۴۱ سال زندان و ۵۷۷ ضربه شلاق محکوم شدهاند.
بر اساس گزارش حدود ۸۰ صفحهای سازمان حقوق بشر ایران، این افراد شامل گروههای مختلفی همچون وکیلان دادگستری، معلمان، فعالان محیط زیست، اعضای خانوادههای دادخواه، فعالان مدنی، روزنامهنگاران، فعالان حقوق کارگران، هنرمندان و افرادی دیگر هستند که هر یک به نوعی به دلیل تلاش برای احقاق حقوق بشر در ایران هدف سرکوب حکومت قرار گرفتهاند.
سازمان حقوق بشر ایران نوشت: «این فهرست دریچه کوچکی به وضعیت رو به وخامت مدافعان حقوق بشر در ایران است.»
این سازمان غیردولتی حقوق بشری افزود: «این مدافعان که مجموعا به بیش از ۵۴۱ سال زندان و ۵۷۷ ضربه شلاق محکوم شدهاند، نمونههای بارز سرکوب مداوم کسانی هستند که به طور خستگیناپذیر برای ترویج عدالت، برابری و آزادی در ایران تلاش میکنند.»
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان بینالمللی حقوق بشر ایران در مقدمه این گزارش اعلام کرد: «از آنجایی که جامعه بینالمللی شاهد تشدید نگرانکننده نقض حقوق بشر در ایران است، شناخت روحیه تسلیمناپذیر این افراد و حمایت بیدریغ از آرمانهای آنان ضروری است.»
او تاکید کرد که اعطای جایزه نوبل صلح به نرگس محمدی، صدای او را تقویت میکند، تابآوری و عزم مدافعان حقوق بشر در ایران را در کانون توجه قرار میدهد و در عین حال از جامعه جهانی میخواهد در همبستگی با کسانی که شجاعانه از جامعه عادلانهتر و آزادتر بودن دفاع میکنند، بایستد.
در میان کسانی که در این گزارش معرفی شدهاند نام چندین وکیل به چشم میخورد که به دلیل اعلام وکالت از معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» هدف سرکوبهای حکومت قرار گرفتند. از جمله این وکلا، مریم آروین، وکیل مدافع ۲۶ ساله بود که کمتر از یک ماه پس از آزادی از زندان، در شرایط مشکوکی درگذشت.
مامای مریم آروین، جمعه ۲۱ بهمن ۱۴۰۱ در مراسم تشییع پیکر او گفت که مریم را در زمان بازداشت به شدت مورد ضربوشتم قرار داده بودند.
با انتشار این گزارش، سازمان حقوق بشر ایران (IHRNGO) از جامعه بینالمللی خواست که حمایتی فعالتر و قاطعتر از مدافعان ایرانی نشان دهد؛ مدافعانی که «تزلزلناپذیر در خط مقدم نبرد برای حقوق اساسی بشر در ایران» ایستادهاند.
دبیرکل سازمان ملل روز شنبه در شبکه اکس نوشت شلیک راکتهای کور حماس به اسرائیل و استفاده آن از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی، خلاف قوانین جنگ است. با اینحال، گوترش گفت که «قساوت حماس هرگز نمیتواند مجازات دستهجمعی مردم فلسطین را توجیه کند.»
او تاکید کرد که اسرائیل نباید به طور گزینشی با قوانین بشردوستانه برخورد کند.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرد که تلفات ملکی در این منطقه به مرز ۱۸ هزار نفر نزدیک شده است. در همین حال، مشاور امنیت ملی اسرائیل گفته است که دستکم ۷ هزار شبهنظامی فلسطینی در جریان جنگ غزه کشته شدند.
گوترش روز شنبه حملات «تروریستی» حماس را محکوم کرد اما گفت اسرائیل به این بهانه مسئولیتهای حقوقی و بشری خود در این جنگ را نادیده میگیرد.
موضعگیریهای دبیرکل سازمان ملل بارها انتقاد اسرائیل را برانگیخته است. به نظر میرسد که تقبیح صریح حملات حماس پاسخی به این انتقادهاست.
دبیرکل سازمان ملل امروز پیش از رایگیری شورای امنیت از اعضای آن خواست که «از هیچ تلاشی برای آتشبس فوری بشردوستانه» در غزه دریغ نکنند.
با این حال، امریکا به این قطعنامه رای منفی داد و تصویب نشد. این اقدام امریکا واکنش تند برخی کشورها از جمله ترکیه را برانگیخت که رئیس جمهور آن غرب را به «بربریت» متهم کرد و خواستار اصلاح شورای امنیت سازمان ملل شد.
امریکا میگوید که توقف عملیات نظامی به حماس اجازه میدهد تا «بذرهای جنگ بعدی را بکارد.»
رئیسجمهور ترکیه روز شنبه پس از آنکه امریکا قطعنامه آتشبس در غزه را وتو کرد، گفت که شورای امنیت باید اصلاح شود. رجب طیب اردوغان سازمان ملل را «حامی اسرائیل» خواند و گفت: «ما امید و انتظار خود را از شورای امنیت سازمان ملل از دست دادهایم.»
اردوغان روز شنبه (۱۸ قوس) در یک کنفرانس در استانبول گفت که «از ۷ اکتوبر، شورای امنیت سازمان ملل که ماموریت آن برقراری صلح جهانی است، به حامی اسرائیل تبدیل شده است.» او گفت که اصلاحات در شورای امنیت سازمان ملل ضروری است.
وزارت بهداشت غزه میگوید که از آغاز حملات زمینی و هوایی اسرائیل بر غزه تاکنون بیش از ۱۷ هزار و ۷۰۰ فلسطینی کشته شدهاند.
اردوغان تاکید کرد که حکومت اسرائیل با حمایت همهجانبه غرب در غزه جنایات و قتلعامهای انجام میدهد که باعث «شرمندگی کل بشریت» میشود.
رئیسجمهور ترکیه با اشاره به کشورهای غربی گفت که «ظاهرا این کشورها معتقدند که حقوق مندرج در اعلامیه جهانی حقوقبشر توسط سازمان ملل متحد تنها برای کسانی قابل اعمال است که آنها را انسانهای قابل قبول میدانند.»
وزیر داخله پاکستان در آستانه انتخابات سراسری این کشور نسبت به تهدیدات تروریستی احتمالی علیه جان رهبران سیاسی پاکستان هشدار داد. سرفراز بوگتی مشخصا به تهدیدهای احتمالی به جان مولانا فضلالرحمان، رهبر جمعیت علمای اسلام در پاکستان اشاره کرد.
انتخابات سراسری پاکستان قرار است در ۱۹ دلو برگزار شود.
وزیر داخله پاکستان روز شنبه گفت که حضور رهبران سیاسی در گردهماییهای انتخاباتی، از چالشهای مهم انتخابات پیشرو است. او همچنین به بیمیلی رهبران سیاسی پاکستان به محدودسازی گردهماییهای انتخاباتیشان و ارجحیت آنها برای تماس مستقیم با مردم اشاره کرد.
آقای بوگتی با اشاره به تهدیدهای امنیتی مشابه، از ترور و زخمی شدن رهبران سیاسی پاکستان در گذشته در جریان کارزارهای انتخاباتی یاد کرد.
تاکید بر منع فعالیت سیاسی مهاجران افغان
وزیر داخله پاکستان بار دیگر هشدار داد که مهاجران افغان در این کشور در صورت هرگونه فعالیت سیاسی در جریان انتخابات، اخراج خواهند شد.
سرفراز بوگتی تصریح کرد که «حق سیاست [در پاکستان] تنها متعلق به ما است.» او گفت که هیچ خارجی دارای مدرک قانونی حق فعالیت سیاسی در پاکستان را ندارد.
به گفته وزیر داخله پاکستان، تاکنون ۱۰ شهروند خارجی دخیل در فعالیت سیاسی در این کشور شناسایی شدهاند.
آقای بوگتی گفت این افراد بدون در نظرداشت وضعیت قانونی آنها، از پاکستان اخراج خواهند شد.
وزیر داخله پاکستان در بخشی از سخنانش گفت که از زمان آغاز روند اخراج پناهجویان بدون مدرک، تاکنون بیش از ۴۰۰ و ۸۲ هزار مهاجر افغان «پاکستان را ترک کردهاند.» آقای بوگتی ادعا کرد که ۹۰ درصد آنها «داوطلبانه به کشور خود بازگشتهاند.»
مراسم اهدای جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳ به نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در ایران، ۱۹ قوس در پایتخت ناروی برگزار میشود. محمدی در آستانه اهدای این جایزه اعلام کرد همزمان با روز جهانی حقوق بشر در اعتراض به نقض فاحش و گسترده حقوق بشر در ایران اعتصاب غذا میکند.
در بیانیهای که در صفحه اینستاگرام نرگس محمدی منتشر شده، آمده است این اعتصاب در همراهی با زنان زندانی بهائی همبند او در اوین انجام میشود.
فریبا کمالآبادی و مهوش ثابت شهریاری، دو زندانی بهائی در زندان اوین در تهران، از روز شنبه ۱۸ قوس دست به اعتصاب غذای سه روزه زدند.
آنها با نوشتن نامهای دلیل این اعتصاب غذا را «اعتراض به رویکرد ویرانگر حکومت علیه بهائیان» عنوان کردند و گفتند خواهان احقاق حقوق شهروندی بهائیان ایران هستند.
بهائیان یک اقلیت دینی در جمهوری اسلامی است که اعضای آن از حقوق اجتماعی محروم بوده و شماری از چهرههای آن از سوی حکومت دستگیری و زندانی میشوند.
نرگس محمدی در بیانیه خود هدفش را از اعتصاب غذا چنین اعلام کرد: «اعتصاب غذا میکنم تا با اعتصاب غذا در روز دریافت جایزه نوبل صلح و هفتادوپنجمین سالروز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر، صدای اعتراض مردم تحت ظلم و سرکوب ایران به دست رژیم جمهوری اسلامی باشم.»
این فعال حقوق بشر زندانی در قسمتی از بیانیه خود نوشت: «کمتر روزی است که خبر اعدام هموطنان مان را در شهرهای مختلف نشنویم. کمتر روزیاست که صدای فریاد مادران و پدران دادخواه، زندانیان، بازداشتشدگان، شکنجهشدگان، محبوسان در سلولهای انفرادی بندهای امنیتی، مورد تعرض قرار گرفتگان و زنان تحت سرکوب را نشنویم و صد البته کمتر روزی است که فریاد آزادیخواهی و عدالتطلبی، مقاومت و مبارزات جانانه مدنی مردم در پهنای سرزمینمان به گوش نرسد.»
او با بیان اینکه «جدل سختی است بین حکومت استبداد دینی و مردمِ خواهانِ آزادی، برابری و دموکراسی»، تاکید کرد: «در چنین شرایطی سرکوب و اعمال شیوههای قهرآمیز حکومت علیه جامعه بهائی شدت گرفته است.»
مراسم اهدای جایزه نوبل صلح به نرگس محمدی
جایزه نوبل صلح نرگس محمدی قرار است روز یکشنبه ۱۰ دسامبر (۱۹ قوس)، در غیاب این فعال حقوق بشر زندانی، به همسرش تقی رحمانی و فرزندانش کیانا و علی تقدیم شود.
بر اساس اعلام کمیته نوبل در روز ۱۴ میزان، نرگس محمدی «به دلیل مبارزهاش با ظلم بر زنان ایرانی و تلاش برای ارتقای حقوق بشر و آزادی برای همه»، برنده جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳ میلادی شد.
بریت ریس اندرسن، رییس کمیته نوبل صلح، از نرگس محمدی به عنوان «مبارز آزادی» یاد کرد که نبرد شجاعانهاش هزینههای شخصی بسیاری برای او به همراه داشته است.
اکنون تصویر این فعال حقوق بشر زندانی در کنار برندگان قبلی جایزه نوبل صلح، در محل موزیم دائمی مرکز نوبل صلح قرار گرفته است.
محمدی دومین ایرانی برنده این جایزه پس از شیرین عبادی است که در سال ۲۰۰۳ نوبل صلح را از آن خود کرد.
بخش نقدی این جایزه حدود یک میلیون دلار است که معمولا برنده یا برندگان نوبل صلح آن را صرف اهداف انساندوستانه میکنند.
نرگس محمدی کیست؟
نرگس محمدی، فعال مدنی و حقوق بشر، متولد سال ۱۳۵۱ در زنجان و دانشآموخته رشته فیزیک کاربردی است. او که از سالهای دانشجویی فعالیتهای مدنی و سیاسی خود را آغاز کرد، پیش از این چندین جایزه بینالمللی از جمله «جایزه ساخاروف انجمن فیزیک امریکا در سال ۲۰۱۸»، «جایزه روز جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۱۶» و «جایزه الکساندر لانگر در سال ۲۰۰۹» را دریافت کرده است.
نرگس محمدی در سالهای گذشته بارها با عناوین اتهامی مختلف به دلیل فعالیتهای حقوق بشریاش بازداشت، محاکمه و حدود شش سال زندانی شد. او آخرین بار در عقرب ۱۴۰۰ بازداشت شد و از آن زمان تاکنون در زندان اوین محبوس است.
محمدی که سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر است، با وجود محبوس بودن دست از فعالیتهای خود برنداشته و بارها با انتشار نامههایی از زندان به وضعیت زنان زندانی به ویژه زندانیان سیاسی، شکنجه شدنشان، وضعیت نامناسب زندانها و آزار و اذیت بهائیان اعتراض کرده است.
او همچنین بارها به «تعرض و اذیت و آزار جنسی زنان» در بازداشتگاهها و حتی در محل و هنگام بازداشت واکنش نشان داده، اعتراض کرده و در این باره نامهای هم خطاب به جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران نوشته است.
این نامه همراه با چهار مورد دیگر، باعث شد چندی پیش پروندهای جدید با اتهام «تبلیغ علیه نظام از طریق دادن بیانیه از داخل زندان» برای محمدی باز شود.
بر اساس همین پرونده، او از سوی دادسرای امنیت زندان اوین در شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب به یک سال حبس تعزیری دیگر محکوم شد و مجموع مجازاتهایش به ۱۰ سال و ۹ ماه زندان و ۱۵۴ ضربه شلاق افزایش یافت.
او به تازگی نامهای خطاب به نمایندگان پارلمان اروپا و حاضران در اکران فیلم «شکنجه سفید» (ساخته این فعال حقوق بشر) منتشر کرد و سلول انفرادی را ابزار «شکنجه، سرکوب، اعتراف اجباری و اعدام» خواند.
