جبهه آزادی در خبرنامهای گفت که سهشنبه بر یک پاسگاه طالبان در منطقه ماشگندی در ولسوالی دولتشاه ولایت لغمان حمله کرده است. به نقل از این جبهه، در این حمله یک طالب کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند. در بین زخمیان مسئول پاسگاه فوق نیز شامل است.
براساس خبرنامه جبهه آزادی، در بین زخمیان، قاری ودود هلمندی، مسئول این قرارگاه هم بوده است.
طالبان تاکنون درباره این حمله و تلفات آن اظهارنظر نکرده است.
جبهه آزادی از گروههای مخالف مسلح طالبان است که هرازگاهی بر مواضع طالبان در مناطق گوناگون افغانستان حمله میکند.
این جبهه عمدتا از نیروهای امنیتی پیشین افغانستان تشکیل شده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که حدود ۲۵۰۰ جنگجوی طالبان به اتهام «زنا، لواط، تجاوز جنسی، آدمربایی، قتل و همکاری با داعش» در پلچرخی زندانی هستند. منبعی در وزارت داخله طالبان گفت افرادی به نام طالبان تخلف میکنند، اما الزاما طالب نیستند.
به گفته این منابع، مجموع افرادی که تحت عنوان عضو گروه طالبان با اتهامهای گوناگون در ظرف دو سال اخیر در زندان پلچرخی زندانی شدهاند، به حدود هزار و پنجصد نفر میرسد.
از زمان بهقدرت رسیدن طالبان موارد زیادی از نقض گسترده حقوق بشر به دست افراد این گروه منتشر شده است. برخی موارد از جمله بازداشتهای خودسرانه و کشتار نظامیان پیشین مستند شده و از سوی نهادهای معتبر بینالمللی از جمله سازمان ملل نشر شده است.
طالبان در پاسخ به این گزارشها به صورت عموم صحت این گزارشها را رد کردهاست، اما در مواردی برخی قتلها را به خصومتهای شخصی نسبت داده است.
با توجه به گستره جغرافیایی حاکمیت طالبان و اینکه در مواردی فرماندهان کمتر از مرکز فرمانبری میکنند، موضوع اقدامات خودسرانه افراد طالبان در برخورد با شهروندان افغانستان، بهخصوص خانوادههای نظامیان پیشین بعید بهنظر نمیرسد.
در افغانستان تحت کنترول طالبان وضعیت طوری است که در فقدان مکانیزمهای نظارتی مانند کمیسیون حقوق بشر پیشین و دیگر نهادهای ناظر، افراد طالبان بدون ترس از پیگرد قانونی میتوانند اقدام به هر کاری بکنند.
علاوه بر این، در طول ۲۰ سال جنگ هزاران نفر از دو طرف درگیر در افغانستان کشته شدهاند. حس انتقامجویی بهخصوص در ولایات و مناطق دور دست که دستهبندیهای جناحی مشخصتر است قویتر است.
منابع میگویند که طالبان حدود ۲۵۰۰ نفر از افراد خود را که در قضایای مثل «زنا، لواط، و قتل» دست دارند، بازداشت و زندانی کردهاند. مواردی هم از برخی مقامهای این گروه در شبکههای اجتماعی رسانهای شده، اما طبق گزارشها، این افراد دوباره تبرئه و از زندان آزاد شدهاند.
یک منبع دیگر در وزارت داخله طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت که افراد زیادی به نام طالبان اقدام به تخلف کردهاند که زندانی شدهاند که به گفته او لزوما این افراد عضو گروه طالبان نیستند.
محمدکاظم کاظمی، شاعر سرشناس افغان در ایران گفته که موضعگیری سیاسی ایران در قبال فارسی بهانهای برای سرکوب این زبان در افغانستان میدهد. این پژوهشگر ادبی در نشستی در مشهد گفت که به فارسی باید نگاه تمدنی کرد و نه سیاسی.
این نشست تحت عنوان «چالشهای زبان فارسی افغانستان» به ابتکار مشترک بنیاد فرهنگی احمدشاه مسعود و دفتر فرهنگی در دری در شهر مشهد ایران برگزار شد.
به گزارش شهرآرانیوز، آقای کاظمی گفته است که موضعگیری سیاسی جمهوری اسلامی در قبال زبان فارسی باعث میشود که فارسیزبانان افغانستان تحت فشار قرار گیرند و برچسب وابستگی به ایران بر آنها زده شود.
آقای کاظمی که چند کتاب تحقیقی درباره زبان فارسی در افغانستان نوشته، در این نشست گفت: «دست اندرکاران امور افغانستان به مسایل، سیاسی نگاه میکنند و وضعیت اداره افغانستان را از جنبه جهانی نگاه میکنند.»
او ضمن تاکید بر داشتن نگاه تمدنی به زبان فارسی، گفت که باید به این پرسش پرداخت که «آیا برای تمدن بزرگ زبان فارسی وضعیت فعلی افغانستان یک وضعیت مطلوب است یا نه؟»
در این نشست همچنین ابوطالب مظفری، مسئول موسسه فرهنگی دُرّ دَری، گفت که زبان فارسی در افغانستان مربوط به یک قوم خاص نیست و «نباید این تصور ایجاد شود که زبان فارسی امر داخلی افغانستان است و دخالت در امر داخلی یک کشور ربطی به کشور همسایه ندارد.»
او گفت زبان را نباید به مثابه امری سیاسی دانست: «وقتی ما یک مسئله را سیاسی میکنیم، آن وقت تابع امر سیاست شده و فراموش میشود. ایران همانطور که در راستای منافع ملی خود در رابطه با آب و بسیاری از مسائل دیگر با افغانستان وارد گفتوگو میشود، در رابطه با زبان فارسی هم میتواند گفتوگو کند.»
اقای مظفری گفت: «ما باید با مخالفان این زبان از این زاویه وارد گفتوگو شویم که شما حق ندارید میراثهای جهانی و بشری را مورد هجمه قرار دهید و این یعنی در افتادن با جهان.»
او با اشاره به جایگاه زبان فارسی در کشورهای منطقه تاکید کرد همه نهادهای فرهنگی افغانستان، ایران و تاجیکستان وظیفه دارند که همه جانبه به دفاع از زبان فارسی برخیزند.
این پژوهشگر ادبی افزود: «ما باید به عنوان یک میراث مشترک از زبان فارسی دفاع کنیم.»
طالبان در دو سال اخیر در افغانستان گامهای زیادی برای محدود کردن زبان فارسی برداشته و از جمله تابلوهای فارسی نهادهای دولتی به ویژه مراکز علمی را حذف و اصطلاحات پشتو را جایگزین اصطلاحات فارسی کرده است.
منتقدان طالبان به این باورند که این گروه با انگیزههای «فارسیستیزی» دست به این کارها میزند و هدف این گروه توسعه زبان پشتو و محدود کردن زبان فارسی است.
طالبان به این انتقادها پاسخ نداده است.
در حالی که فارسی در افغانستان برای مدت درازی زبان فرهنگی و اداری بوده، از سال۱۳۴۳ زبان پشتو هم در کنار این زبان به عنوان زبان رسمی معرفی شده است.
وزارت معادن و پترولیم طالبان از فروش دو هزار و ۱۱۸ قیراط زمرد پنجشیر به ارزش ۱۲۳ هزار و ۴۰۰ دالر در یک مزادیده خبر داد. این وزارت گفته که این مزایده با حضور هفتاد تاجر برگزار شد و پنج نفر موفق به خریداری این زمرد شدند.
این وزارت روز سه شنبه، ۲۸ قوس، در خبرنامهای نوشت که از این مزایده والی و رئیس معادن و پترولیم طالبان در پنجشیر نظارت کردند.
طالبان از اوسط ماه اسد گذشته کار استخراج معدن زمرد پنجشیر را آغاز کرد و در هشت دوره مقداری از زمرد استخراج شده را به فروش رساند.
طالبان گفته که در پنجشیر ۷۵۰ معدن زمرد به ثبت رسیده که از این میان ۵۰۰ معدن آن فعال است.
برنامه جهانی غذای سازمان ملل اعلام کرد که اتحادیه اروپا برای مردم فقیر و آواره افغانستان ٢٥ میلیون یورو کمک کرده است. این سازمان گفت این بودجه برای درمان سوءتغذیه کودکان و کمک به خانوادههای گرسنه در سراسر کشور به مصرف خواهد رسید.
برنامه جهانی غذا روز سهشنبه (٢٨ قوس) با پخش پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که با این بودجه همچنین از مادران باردار و شیرده در افغانستان حمایت میکند.
فرانسوا گومنز، ناظر کمکهای بشردوستانه اتحادیه اروپا در افغانستان گفت: «از هر سه افغان یک نفر نمیداند وعده غذاییاش از کجا میآید. در وضعیتی که کشور از اقتصاد آسیبدیده و زلزله ویرانگر و بازگشت اجباری مهاجران رنج میبرد، مردم با زمستان سختی روبهرو هستند.»
برنامه جهانی همچنین در اعلامیه خود از وضعیت بد خشکسالی و بحران اقتصادی اظهار نگرانی کرده است.
در اعلامیه آمده است: «در مناطق روستایی، خانوادهها آخرین داراییهای باقی مانده خود شامل بذر، گاو و ابزار کشاورزی را فروختند و در شهرها، از هر سه خانواده یک خانواده فرصت معیشتی ندارند.»
شاو وی لی، رئیس برنامه جهانی غذا در افغانستان گفت: «این کمکهای بشردوستانه اتحادیه اروپا زمانی صورت میگیرد که ما قبل از رسیدن زمستان و برفباریها هنوز فرصتی برای دسترسی به آسیبپذیرترین خانوادهها داریم.»
این سازمان گفته از اول جدی سال ١٤٠١ تا پایان میزان ١٤٠٢ به بیش از ١٧ میلیون نفر در سراسر افغانستان کمک کرده است که ٨.٦ میلیون آنها زنان و دختران بودهاند.
با این کمک مجموعه کمکهای اتحادیه اروپا برای برنامه جهانی غذا در افغانستان در سال ٢٠٢٣ به ٧٤.٧ میلیون یورو رسیده است.
حزب جمعیت اسلامی افغانستان گزارش فریدون سینیرلیاوغلو، هماهنگکننده ویژه سازمان ملل در افغانستان، را تلاشی برای «سفیدنمایی جنایات حقوق بشری طالبان» خواند. شورای امنیت گزارشهای یوناما و سینیراوغلو درباره افغانستان را روز چهارشنبه بررسی میکند.
حزب جمعیت با پخش اعلامیهای در آستانه برگزاری این نشست به انتقاد از گزارش هماهنگکننده ویژه سازمان ملل پرداخته و گفته که هرچند در این گزارش با «شماری از طرفهای ذیربط داخلی و بینالمللی گفتوگو شده، اما محتوا و پیشنهادهای آن بیشتر در هماهنگی با سیاستهای برخی از قدرتهای جهانی بوده و نظریات طیف وسیعی از احزاب و جریانهای سیاسی و مدنی افغانستان را منعکس نمیکند.»
اعلامیه همچنین به سنیراوغلو تاخته که پیشنهادهای او برای «شکستن بنبست و تغییر وضعیت» نه تنها مردمی، و حقوق اساسی شهروندان و حاکمیت قانون را تضمین نمیکند، بلکه به «دوام و وخیمتر شدن وضعیت اسفبار کنونی» در افغانستان کمک خواهد کرد.
حزب جمعیت اسلامی گزارش هماهنگکننده ویژه سازمان ملل در افغانستان را به نحوی تلاش برای «تلطیف و حتی الامکان سفیدنمایی» وضعیت حقوق بشری افغانستان خوانده است.
در اعلامیه این حزب همچنین آمده است: «ادعای بهبود وضع امنیتی، کاهش فساد اداری و مبارزه طالبان با تروریسم، چیزی جز تحریف واقعیتها به هدف مشروعیتبخشی به طالبان نیست».
در اعلامیه حزب جمعیت اسلامی پیشنهادها در گزارش سنیراوغلو «برای تقویت همکاریهای مرزی، همکاری در بخش مبارزه با مواد مخدر، راهاندازی گفتمان اقتصادی و از سرگیری تدریجی حضور دیپلوماتیک کشورها در افغانستان، تنها به عادیسازی و تقویت بنیۀ مالی و نظامی گروه طالبان کمک کرده و تحکم جاهلانه و انعطافناپذیری این گروه را در برابر دعوت به مذاکره و جستجوی راه حل سیاسی برای بحران افغانستان، بیشتر از پیش افزایش خواهد داد.»
گزارش فریدون سینیرلیاوغلو، هماهنگکنندۀ ویژۀ سازمان ملل پیش از این نیز مورد انتقاد وسیعی چهرههای سیاسی افغانستان قرار گرفته است.
بسیاری از گزارش او به عنوان نقشه راه تعامل جامعه جهانی با طالبان و شناسایی رژیم این گروه یاد کردهاند.
در نشست فردا قرار است هم این گزارش به تفصیل مورد بررسی قرار گیرد. بسیاری به این نظر اند که این گزارش نقشه راه تعامل آینده جامعه جهانی با طالبان را مشخص میکند.
برگزاری این نشست در حالی است که طالبان به رغم گذشت بیش از دو سال از حاکمیت این گروه بر افغانستان نه تنها برای بهبود وضعیت حقوق بشری، به خصوص حقوق زنان کاری نکرده، بلکه محدودیتهای بیشتری برای زنان و دختران وضع کرده است.
