وزیر خارجه طالبان روز جمعه، اول جدی، در راس یک هیئت به ایران سفر کرد. وزارت خارجه طالبان گفته شرکت در یک نشست «مشورتی و سیاسی» درباره فلسطین هدف سفر امیرخان متقی به ایران است. طالبان افزود این سفر به دعوت رسمی وزیر خارجه ایران صورت میگیرد.
وزارت خارجه طالبان دستکم دوبار حملات اسرائیل بر غزه را محکوم کرده است اما مقامهای طالبان برخلاف رئیسجمهور ترکیه و شماری دیگر از سیاستمداران ایرانی و عربی، از موضعگیریهای تند و ابراز حرفهای جنجالی درباره اسرائیل خودداری کردهاند.
همچنین، برخلاف جمهوری اسلامی ایران، افغانستان تحت حاکمیت طالبان شاهد تظاهرات محدود برای تقبیح حملات اسرائیل علیه فلسطینیها بوده است.
وزارت خارجه طالبان ماه گذشته در بیانیهای از سازمان ملل متحد خواست تا جلو "جنایات" اسرائیل در غزه گرفته شود.
روز گذشته، سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان نیز در دیدار با یک هیئت ترکی که ظاهراً موضع طالبان در برابر حملات اسرائیل بر غزه را «قوی» ندانسته، گفت که افغانها در عمل و نه در حرف از فلسطین دفاع میکنند.
جمهوری اسلامی اما که از حامیان کلیدی حماس محسوب میشود، موضوع تندی علیه حملات اسرائیل گرفته و مقامهایش در جریان حملات علیه غزه چندین بار با رهبران حماس دیدار کردهاند.
وزیر داخله طالبان پنجشنبه در محفل فراغت دانشجویان دانشگاه کابل به ملاقات اخیرش با هیئت علمای ترکیه اشاره کرد. ظاهراً هیئت ترکی موضع طالبان در برابر حملات اسرائیل بر غزه را «قوی» ندانسته است. سراج الدین حقانی به آنها گفت که «مردم افغانستان مردم انقلابی است، اهل عمل اند تا حرف.»
حقانی گفت که در ۲۹ قوس «ترکها به دیدنم آمده بودند و گفتند که چرا امارت اسلامی در مسئله فلسطین عکس العمل تندتر از کشورهای دیگر نشان نداده است. من به آنها گفتم که مردم افغانستان بسیار انقلابی هستند، آنها مردم حرف نیستند اهل عمل هستند.»
وزارت خارجه طالبان دستکم دوبار حملات اسرائیل بر غزه را محکوم کرده است اما مقامهای طالبان برخلاف رئیس جمهور ترکیه و شماری دیگر از سیاستمداران ایرانی و عربی، از موضعگیریهای تند و ابراز حرفهای جنجالی درباره اسرائیل خودداری کردهاند.
همچنین، برخلاف جمهوری اسلامی ایران، افغانستان تحت حاکمیت طالبان شاهد تظاهرات محدود برای تقبیح حملات اسرائیل علیه فلسطینیها بوده است.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در ۲۴ عقرب گفت که در صورت تداوم قتلعام در فلسطین توسط اسرائیل به شکل کنونی، به تمام جهان ثابت خواهد شد که این کشور یک 'دولت تروریستی و نفرین' شده است.
مقامهای طالبان به ندرت در مورد حملات خونین اسرائیل بر غزه حرف زدهاند یا با اظهارات تند واکنش نشان دادهاند.
وزیر داخله طالبان در این مورد گفت که «اگر رهبری ما امروز حرفی[درباره فلسطین] بزند چه کسی افغانها را کنترول کرده میتواند.»
سراجالدین حقانی حکومت طالبان را «غمخوارتر» از هر حکومت دیگر برای کشورهای مسلمان دانست. او در سخنرانیاش خطاب به دانشجویان گفت:
«چشم امید مسلمانان جهان به این نظام اسلامی[طالبان] است. در جهان نظامی وجود ندارد که غمخوار و همدرد مسلمانان باشد، تنها این نظام این ویژگی را دارد.»
روز پنجشنبه مراسمی در ادیتوریم دانشگاه کابل برگزار شده بود که برخی از مقامات ارشد طالبان به شمول سراجالدین حقانی وزیر داخله، ملا محمد یعقوب وزیر دفاع و ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی این گروه شرکت کرده بودند.
وزیر داخله طالبان گفت که در گذشته مدرسه و دانشگاه به هم به دیده شک مینگریستند و «باهم خیلی دشمن بودند.» او گفت که حالا مدرسه و دانشگاه باهم یک دست و متحد اند. او تاکید کرد که افغانستان زمانی پیشرفت کرده میتواند که «وحدت داخلی» قوی شود.
او مدعی شد که رهبر طالبان به «تحصیلات عالی، معارف و مکاتب بیشتر از مدارس مذهبی امتیازات داده است.»
آقای حقانی در صحبت با دانشجویان از آنها خواست کسانی را که افکار «مغایر» رژیم طالبان دارند، «باید بفهمانند که نظام فعلی نظام اسلامی و نظام علما است و این افراد با مطرح کردن افکار مغایر رژیم باعث ایجاد فساد نشوند.»
این مقام ارشد طالبان در سخنرانی خود به نشست شورای امنیت نیز واکنش داد. حقانی گفت که اعضای این شورا به پیشرفتها و عقبگردهای طالبان اشاره کرده است. با این حال او در سخنرانی اش تاکید کرد که طالبان تسلیم فشار نمیشوند.
حقانی گفت: «یک نکته برای جهان ثابت شده و جای خوشحالی است که امارت اسلامی زیر فشار کسی گردن خم نمیکند.»
او افزود: «خداوند پیروزی نصیب افغانها کرده و حکومت وارث خود را به آنها عطا کرده است. ما بر بنیاد امکانات موجود به خودکفایی رسیده ایم، دنیا هم به [این خودکفایی] ما حیران است و ما هم نیز حیرانیم. افغانستان به برکت معادن و استعدادهای خود چنان خود کفا شده است که کارهای ناممکن را ممکن شده است.»
در نشست شورای امنیت در ۲۹ قوس تمام کشورهای عضو، از جمله روسیه و چین که برای به رسمیت شناختن طالبان تلاش دارند، به تهدید گروههای تروریستی در افغانستان اشاره کردند. حتا پاکستان که حامی طالبان است گفت که گروههای تروریستی تحت حفاظت طالبان در افغانستان حضور دارند و از آنجا بر سربازان پاکستانی حمله میکنند.
با این حال حقانی بار دیگر تاکید کرد که افغانستان تهدیدی برای هیچ کشوری نیست و به موافقتنامه دوحه پایبند است.
سخنگوی سازمان ملل میگوید که افغانستان یکی از «بدترین کشورها از نظر مرگومیر مادران در هنگام زایمان» است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، استفان دوجاریک گفته که «در هر دو ساعت یک زن باردار در حین زایمان جان خود را از دست میدهد.»
کمیته ناروی برای افغانستان نیز میگوید که ۵ هزار مرگ مادر در هر ۱۰۰ هزار تولد در مناطق دورافتاده رخ میدهد.
خبرگزاری فرانسه روز پنجشنبه در گزارشی نوشت که بر اساس آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی از سال ۲۰۱۷ بدینسو، سالانه ۶۳۸ زن در افغانستان به ازای هر ۱۰۰ هزار تولد جان خود را از دست میدهند. این آمار در مورد ایالات متحده ۱۹ نفر است.
مسئول کمیته ناروی برای افغانستان نیز با اشاره به مرگومیر مادران در مناطق دور افتاده میگوید: «مردان، زنان را روی شانههای خود حمل میکنند و زنان در راه رسیدن به شفاخانه در مسیرهای کوهستانی میمیرند.»
او افزود که پس از تسلط طالبان بر افغانستان «بسیاری از متخصصان زن کشور را ترک کردهاند.»
مدیر کمیته ناروی برای افغانستان گفت که با وجود این وضعیت مقامات طالبان میخواهند «از شر تیمهای سیار پزشکی برای زنان، خلاص شوند.»
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، از یکسو کاهش کمکهای بشردوستانه بهویژه در بخش صحت، از دیگرسو فرار نیروهای متخصص موجب شده تا زنان باردار با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
در حاکمیت طالبان، زنان از تحصیل در رشته های پزشکی ممنوع شده اند که این تهدیدی برای سلامت زنان در افغانستان است؛ به خصوص که بسیاری از خانوادهها از فرستادن زنان نزد پزشکان مرد اجتناب میکنند.
فیلیپ ریبیرو، رئیس پزشکان بدون مرز در افغانستان گفت که «دسترسی به مراقبتهای قبل از زایمان و پس از زایمان برای یک زن در افغانستان همیشه بسیار پیچیده بوده، امروز پیچیدهتر شده است.»
نورخانم احمدزی، هماهنگکننده بخش صحی سازمان «تری دهومز» در کابل میگوید که بحران اقتصادی، فشار مالی بر خانوادهها نیز افزایش داده است.
او گفت که بهرغم خطرات زایمان، «اکنون زنان ترجیح میدهند در خانه زایمان کنند زیرا پول ندارند.»
تخمین زده میشود که حدود ۴۰ درصد از زنان افغان در خانه زایمان میکنند و این آمار در مورد مناطق دور افتاده افغانستان تا مرز ۸۰ درصد نیز میرسد.
رئیس نمایندگی وزارت خارجه طالبان در نیمروز روز پنجشنبه گفت که بیش از ۲۰۰ زندانی افغان از زندان در ایران آزاد شده و به مقامهای طالبان در نیمروز سپرده شدند. یارمحمد حقیار گفت که این افراد به علت «نداشتن اسناد قانونی» در ایران زندانی شده بودند.
حقیار همچنین افزود که در هفته گذشته نیز ۱۹۳ زندانی افغان از زندانهای ایران آزاد و به افغانستان تحویل داده شدند.
بر اساس آمارهای رسمی وزارت خارجه ایران هماکنون حدود شش هزار افغان در ایران زندانیاند.
با اینحال در مورد جرایم و اتهامات وارده بر این افراد اطلاعاتی در دست نیست.
چندی پیش معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان از وزیر داخله ایران خواست که زندانیان افغان مرتکب جرایم سبک را به این گروه تحویل دهد.
عبدالغنی برادر به احمد وحیدی گفت که این زندانیان بقیه دوران حبس خود را در زندانهای افغانستان سپری کنند.
محمد اشرف غنی، رییس جمهور پیشین افغانستان در مصاحبهای به تنشها بر سر شماری از اصطلاحات چون دانشگاه و پوهنتون اشاره کرده است. او گفت که این تنشها را در دانشگاه کابل از بین برده بود اما شماری از تلویزیونها قصداً دوباره به آن دامن زدند.
آقای غنی در یک مصاحبه با یک خبرنگار افغان که روز پنجشنبه در حساب او در شبکه اکس نشر شد، گفت که در زمان ریاست دانشگاه کابل با این تنشها روبرو شد و در آن زمان توانست که جنجال بر سر این اصطلاحات را از بین ببرد اما شماری از تلویزیونها قصدا 'اصطلاحات ملی افغانستان' را از بین بردند.
حکومتهای کرزی و اشرف غنی بارها به کاربرد واژگانی چون دانشگاهها در دوایر دولتی و رسانههای فارسی زبان حساسیت نشان داده و طالبان نیز واژگان فارسی را از لوحههای شماری از ادارات دولتی حذف کرده است.
منتقدان میگویند که مخالفت با کاربرد واژگان جدید فارسی ضدیت با زبان فارسی است. اما، برخی از مقامهای دولتی و حامیان شان گفتهاند که کلماتی چون دانشگاه جز «مصطلحات رسمی» کشور اند و نباید با کلمات «بیگانه» جایگزین شوند.
اشرف غنی در سال ۱۳۸۴ ریاست دانشگاه کابل را به عهده داشت.
اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین پس از فرار از کابل در ۱۴۰۰ به امارات متحده عربی رفته است. او اخیراً یک رشته مصاحبهها را به صورت پادکست و متن نشر کرده که آن درباره مسائل روز ابرازنظر کرده است.
آقای غنی در جدیدترین مصاحبهاش در مورد انتقام گرفتن از پاکستان هم صحبت کرده است. او گفته که مخالف انتقام گرفتن از پاکستان نیست اما باید بصورت منطقی انتقام گرفته شود و به ساختن سد بر روی دریای کنر اشاره کرده است. او گفته «اگر انتقام گرفتن به مهاجران زیان میرساند، باید تمام جوانب آن را بررسی و خود را قوی کنیم.»
در این پادکست رییس جمهور پیشین بدون اشاره به حکومت دوره حامد کرزی میگوید که در ۱۴ سال اول دولت پیشین نزدیک به یک میلیون هکتار زمین از سوی زورمندان در افغانستان غضب شده بود.
مدیریت آب
رئیسجمهور پیشین میگوید: «محیطزیست در جهان بهشدت در حال تغییر است و باید تلاش شود تا هزار سال آینده برای ساخت سدها در نظر گرفته شود و اگر در طراحی دقت نشود، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود.»
وی گفت: «هر جا که مردم می گویند سروی بند فلانی را مرحوم داوود خان یا امریکایی ها انجام داده اند، همه را نگاه کردم، جز بررسی اولیه چیزی نبود.»
رئیس جمهور پیشین در مورد بند کنر گفت که در طراحی و سروی بند باید دقت شود و مهم ترین مسئله آب بند کابل است که باید مدیریت شود.
وزارت تحصیلات عالی طالبان به موسسات تحصیلی خصوصی افغانستان دستور داده تا کتابخانههای خود را 'تصفیه' کنند. بر اساس یک نامه این وزارت، کتابهای 'خلاف فقه حنفی، سیاسی و کتابهایی که مشکلات فکری ایجاد میکنند'، از کتابخانهها 'جمعآوری' شوند.
این مکتوب از سوی اداره دعوت و ارشاد وزارت تحصیلات عالی طالبان در ۲۳ قوس به ریاستهای ذیربط فرستاده شده و در روزهای اخیر در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
منابعی در وزارت تحصیلات عالی طالبان اصالت این مکتوب را تایید کرده است. وزارت تحصیلات عالی طالبان رسماً در مورد این اقدام ابرازنظر نکرده است.
در نامه رسمی وزارت تحصیلات توضیح داده نشده که کدام کتابها از نظر این طالبان قابل جمعآوری اند. اما، این مکتوب میتواند زمینه جمعآوری کتابهای فکری و مذهبی متعلق به شیعیان افغانستان و دیگر گروههای مذهبی و فکری را فراهم کند.
وزارت تحصیلات عالی از دانشگاهها و موسسات آموزشی خصوصی خواسته تا 'کتابهای سیرت نبوی' جایگزین کتابهای جمعآوری شده گردد.
این وزارت تاکید کرده که قبل از جایگزینی کتابها در کتابخانهها، فهرست آن باید به این وزارت فرستاده شود.