حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان در دیدار با رزا اوتنبایوا، نماینده ویژه سازمان ملل در کابل گفته تفاهم ملی، برای صلح و ثبات پایدار ضروری است. آقای کرزی در این دیدار همچنین درباره اهمیت بازگشایی مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران سخن گفته است.
رئیسجمهور سابق افغانستان روز شنبه، ۲۳ جدی، در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «در دیدار با خانم اوتنبایوا درباره بازگشایی مکاتب و دانشگاههای دخترانه، وضعیت کنونی افغانستان، گزارش ارزیابی ملل متحد و قطعنامه ۲۷۲۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره افغانستان، تبادل نظر کردیم».
آقای کرزی تفاهم ملی را برای ثبات صلح و ثبات پایدار در کشور ضروری دانست و از همکاری «ملتهای دوست» با افغانستان به ویژه در زمینه آموزش و تامین نیازهای مردم افغانستان سپاسگزاری کرد.
شورای امنیت سازمان ملل در ۲۵ میزان قطعنامه ۲۷۲۱ را که در آن خواهان تعیین یک نماینده ویژه برای پیشبرد گفتوگوی میان افغانها شده، با ۱۳ رای موافق و دو رای ممتنع تصویب کرد.
این قطعنامه «نقشه راه» گفتوگو با طالبان و «ادغام کامل افغانستان» در جامعه بینالمللی را ترسیم کرده است.
خبرگزاری جمهوری اسلامی گفته افغانستان با احداث سدهای متعدد بر روی رودخانههای منتهی به ایران، مانع ورود سیلاب به این کشور شده است. یک مقام محلی ایران گفته با تکمیل بند کمال خان تاکنون هیچ آبی وارد منطقه سیستان و تالاب بینالمللی هامون نشده است.
محمدرضا علیمرادی، سرپرست ادارهکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان به ایرنا گفت: «تقریبا دو سال پیش یک انحراف آبی در افغانستان رخ داد که آب از هیرمند به منطقه گودزره در افغانستان هدایت شد اما آبی به تالاب هامون نرسید؛ در واقع ایران حقابه خود را در این مدت دریافت نکرده است.»
این مقام گفته که در چند نشستی که با «مسئولان افغانستان» در تهران انجام شده، آنها قول دادهاند که با بهتر شدن وضعیت بارندگی، حقابه هیرمند را بدهند.
او افزوده که تمام پهنه تالاب هامون کاملا خشک شده و هیچ گونه آبی در آن وجود ندارد.
حبیبالله دهمرده، نماینده زابل در مجلس ایران هم به ایرانا گفت: «احداث بند کمال خان در نقطه صفر مرزی ایران و افغانستان، بزرگترین مانع در جاری شدن آب در رودخانه هیرمند است».
او گفت که بند کمال خان در ۸۰ کیلومتری مرز ایران با افغانستان ساخته شده و از زمان تاسیس آن، آبی در رودخانه هیرمند رها نشده و زمین رودخانه کاملا خشک است.
خبرگزاری جمهوری اسلامی افزوده است: «ساخت بند کمال خان نه تنها لبهای هفتمین تالاب بین المللی هامون را خشکانده بلکه زندگی، اشتغال، محیط زیست و نفس ساکنان شمال سیستان و بلوچستان را تحت تاثیر قرار داده است.»
ایرنا در ادامه نوشته که با وجود انعقاد قرارداد حقابه هیرمند، از اواخر دهه ۱۳۷۰ و همزمان با کاهش بارش سالانه و گسترش خشکسالی بر سیستان، میزان ورودی آب رود هیرمند به دریاچه هامون مرتبا کاهش یافت.
این خبرگزاری همچنین افزود: «نبود دولت قدرتمند در افغانستان، حفر نهرها و رودهای متعدد برای انتقال آب رودخانه، نصب و بکارگیری انواع پمپ در مسیر رودخانه هیرمند برای کشاورزی در افغانستان در نهایت خشک شدن تالاب هامون به عنوان هفتمین تالاب بینالمللی جهان را در پی داشت.»
پیش از این نیز در ماه ثور ۱۴۰۲، ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور ایران در سفر به سیستان و بلوچستان با لحنی تهدیدآمیز خطاب به حکومت طالبان گفت: «میخواهم به حاکمان افغانستان عرض کنم که این سخن بنده را مطلب عادی تلقی نکنند، بسیار جدی بگیرند؛ به مسئولین و حاکمان افغانستان اخطار میکنم که حق مردم و منطقه سیستان و بلوچستان را سریعا بدهند.»
اظهاراتی که جدال لفظی مقامات دو کشور را در پی داشت و سپس هر دو طرف خواستند تنشها را آرام کنند.
وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان میگوید کشورهایی که در افغانستان «حکومت همهشمول» میخواهند، قصد دارند «جاسوسان» و «همدستان» آنان گماشته شود. به گزارش باختر، ملا خیرالله خیرخواه روز شنبه، ۲۳ جدی در نشستی در کابل گفت نظام طالبان اکنون همهشمول است.
پس از به قدرت رسیدن طالبان در اسد سال ۱۴۰۰، جامعه جهانی، سازمانهای بینالمللی و منطقهای بارها تاکید کردهاند که باید حکومتی فراگیر با حضور همه اقوام و جریانهای سیاسی در افغانستان تشکیل شود.
تشکیل حکومت فراگیر یکی از شرایط اصلی کشورهای منطقه و جهان برای به رسمیت شناختن طالبان خوانده شده است.
حتی جمهوری اسلامی ایران که روابط نزدیکی با طالبان دارد، به صراحت اعلام کرده تا زمانی که در افغانستان حکومتی فراگیر تشکیل نشود، این کشور طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
هرچند مقامهای طالبان بارها گفتهاند که نظامشان همهشمول است و نیازی به تغییرات گسترده در آن نمیبینند، اما منتقدان میگویند اکثر اعضای کابینه طالبان پشتون و سنی مذهب هستند.
ابراهیم نشات، فیلمساز مصری در مستند «هالیوود گیت» نشان میدهد که طالبان چگونه با استفاده از زیرساختهای نظامی جا مانده از نیروهای امریکایی برای خود ارتش میسازد. این فیلم اولین هفتههای ورود طالبان به کابل را به تصویر کشیده که طالبان به امکانات یک دولت فروپاشیده دست یافته است.
آقای نشات در مصاحبهای با هندوستان تایمز گفت نام اثر خود را از کلمه رمز «هالیوود» گرفته است. به گفته این فیلمساز مصری این نام برای نامیدن پایگاه امریکایی در بگرام به کار میرفت.
او گفته نیروهای امریکایی بخشهایی از بگرام را با شمارهها و رمزهایی مثل هالیوود ۱ و هالیوود ۲ نام گذاری کرده بودند.
این کارگردان میگوید پایگاه «هالیوود گیت» با تجهیزات پیشرفته نظامی خود، نمادی از قدرت و نفوذ ایالات متحده در افغانستان بود.
او با فیلمبرداری روزهای نخستین بازگشت طالبان به قدرت در کابل، در مستند نشان داده که چگونه طالبان از بقایای نیروهای بینالمللی و دولت فروپاشیده افغانستان به ساخت نیروی هوایی خود آغاز میکند.
این مستند ۹۱ دقیقهای به زبانهای فارسی، پشتو و انگلیسی در هفتههای پس از تسخیر کابل توسط طالبان در سال ۱۴۰۰ فیلمبرداری شده است.
براساس گزارش پنتاگون، ایالات متحده با خروج از افغانستان در اواسط سال ۲۰۲۱، بیش از ۷.۱۲ میلیارد دالر تجهیزات نظامی باقی گذاشت.
کارگردان در فیلم خود نشان میدهد که طالبان پس از کشف تجهیزات نظامی در پایگاههای متروکه با خوشحالی این ابزارها را از آن خود ساختند.
آقای نشات درباره فیلم خود میگوید: «به طور استعاری، فضای تسخیر پایگاه امریکایی توسط طالبان همه چیزهایی را داشت که من به عنوان یک فیلمساز نیاز داشتم».
او گفت پس از خروج ایالات متحده، این طالبان بودند که آن فضای غربی و تختخوابهای امریکایی را با امکانات و حتی الکل به اشغال خود در آورده بودند.
این مستند در جشنواره فیلم ونیز در سال ۲۰۲۳ به نمایش درآمد و با استقبال منتقدان روبرو شده است.
محمدخالد حنفی، نمایندگی سازمان ملل در افغانستان را به انتشار گزارشهای «یکجانبه و دور از واقعیت» متهم کرد. وزیر امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز شنبه ۲۳ جدی در نشستی در کابل گفت یوناما باید گزارشهای خود را قبل از نشر با این وزارت شریک کند.
یوناما در گزارش جدید خود گفته است که طالبان در کابل و دایکندی «تعداد زیادی» از زنان را خودسرانه بازداشت کرده است. نمایندگی سازمان ملل در کابل همچنین خبر داد که مستندات این دفتر نشان میدهد که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان از یازدهم جدی، مجموعهای از کمپاین حجاب را در شهرهای کابل و نیلی آغاز کرده است.
یوناما، بازداشت دختران توسط طالبان را نگرانکننده خوانده و گفته در حال بررسی گزارشها، مبنی بر درخواست پول در ازای رهایی دختران است.
خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان گزارش داد که محمدخالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز شنبه (۲۳ جدی) در نشستی با حضور علما و بزرگان قومی در کابل تاکید کرد که یوناما باید از انتشار گزارشهای «یکجانبه خودداری کند».
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان هم پیشتر در پاسخ به درخواست یوناما برای توقف «بازداشتهای خودسرانه»، گفته بود که هیچکسی بهطور خودسرانه بازداشت نشده است.
آقای مجاهد خطاب میگوید اقدامات این گروه «قانونی» است و بر اساس «اصول شریعت اسلامی» انجام میشود.
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان تاکنون واکنشی به اظهارات این دو مقام طالبان نشان نداده است.
پیش از این نهادهای حامی آزادی بیان گزارش داده بودند که طالبان از طریق اعمال زور و فشار، سانسور شدیدی را بر نشرات رسانههایی داخل افغانستان وضع کرده است.
«سانسور دروازه سازمان ملل را کوبید»
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی در واکنش به اظهارات تازه وزیر امر به معروف و نهی از منکر نوشتهاند سانسور بعد از رسانههای داخلی، اکنون بر دروازه دفتر سازمان ملل نیز رسیده است.
جلب کمکهای بشردوستانه و توزیع آنها و همچنین گزارشدهی از وضعیت حقوق بشر در افغانستان پس از اسد ۱۴۰۰ از مهمترین کارکردهای دفاتر سازمان ملل در این کشور بوده است.
با این حال در جریان نزدیک به دو و نیم سال گذشته دفتر یوناما متهم شده که در بخش مستندسازی و گزارشدهی نقض حقوق بشر توسط طالبان «کمکاری» کرده است.
مدافعان حقوق بشر این دفتر را متهم کردهاند که «نقض حقوق بشر توسط طالبان» را «کمرنگ جلوه داده» و جهان را در زمینه تعامل با طالبان تشویق کرده است.
دونالد ترامپ از حملات هوایی امریکا به حوثیها در یمن انتقاد کرد و گفت ما «دوباره در خاورمیانه بمب میاندازیم» و وزیر دفاع «جنگ را از لپتاپ خود در شفاخانه اجرا میکند». رئیسجمهور سابق امریکا افزود: «به یاد داشته باشید، این همان باندی است که در افغانستان تسلیم شد».
او باری دیگر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در اگست ۲۰۲۱ را «شرمآورترین لحظه تاریخ ایالات متحده» خواند و گفت در آن زمان، هیچکس پاسخگو نبود و یا هیچ مقامی از سمتش «اخراج نشد».
اظهارات آقای ترامپ در حالی مطرح شده که امریکا حملات هوایی به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را ادامه داده و جو بایدن، رئیسجمهور امریکا این حملات را موفقیتآمیز خوانده است.
ستاد فرماندهی مرکزی امریکا اعلام کرده که ایالات متحده با موشکهای تاماهاک حوثیها را هدف قرار داده است.
دونالد ترامپ با انتقاد از این حملات گفت: «بگذارید این مسئله را روشن کنم. ما دوباره در سراسر خاورمیانه بمب میاندازیم (جایی که من داعش را شکست دادم!) و وزیر دفاع ما که به تازگی برای پنج روز ناپدید شد، جنگ را از لپتاپ خود در اتاق بیمارستان پیش میبرد».
شبکه خبری سیانان روز جمعه (۲۲ جدی) گزارش داد که جمهوریخواهان معتقدند جو بایدن ۸۱ ساله قادر به حفظ اقتدار ایالات متحده نیست و برای ریاستجمهوری در دوره دوم ناتوان است.
آقای ترامپ میگوید ایالات متحده در حال حاضر در سه جنگ جهان شرکت کرده، اما از مشکلات داخلی خود بیاطلاع است.
چهل و پنجمین رئیس جمهور گفت «ما در حال حاضر در اوکراین، اسرائیل و یمن در حال جنگیم، اما در مرز جنوبی خود جنگ نداریم.» آقای ترامپ با کنایه گفت «اوه، این خیلی منطقی است».