پدرخوانده دختر دو ساله افغان در بریتانیا به حبس ابد محکوم شد

وزارت خارجه پاکستان روز جمعه، ۲۷ دلو، در این اعلامیه‌ نوشت: «هر گونه ادعای خودخواهانه و واهی در مورد قانونی بودن و مقدس بودن مرز پاکستان و افغانستان نمی‌تواند واقعیت‌های جغرافیایی، تاریخی و حقوق بین‌الملل را تغییر دهد.»

پیشتر آقای استانکزی در همایشی به مناسبت سالگرد خروج ارتش شوروی سابق از افغانستان در لوگر گفته بود که اختلافات درونی افغان‌ها در زمان حکومت فرزندان احمدشاه ابدالی باعث حمله انگلیس به افغانستان شد.

آقای استانکزی همچنین گفته بود که در نتیجه این اختلافات درونی، انگلیس نیم افغانستان را با کشیدن «خط فرضی دیورند» جدا کرد و اکنون پاکستان به طور «ظالمانه» مهاجران افغان را از آنجا بیرون می‌کند. او تاکید کرد: «ما در تمام عمر خط دیورند را به رسمیت نشناخته‌ایم و نمی‌شناسیم.»

وزارت خارجه پاکستان در واکنش به این اظهارات معاون وزیر خارجه طالبان به این گروه توصیه کرده که به‌جای «چنین اظهارات ناگوار، که توجه عمومی را منحرف می‌کند»، به نگرانی‌های واقعی امنیتی پاکستان رسیدگی کند.

این وزارت گفته که متعهد است تا تردد تنظیم شده مردم و کالاهای تجاری در دو سوی مرز را براساس معیارهای بین دولتی تسهیل کند.

تنش بر سر مرز میان دو کشور موضوع تازه‌ای نیست. تاکنون تقریبا تمام حکومت‌های افغانستان در چند دهه گذشته این مرز را به رسمیت نشناخته است. در زمان ریاست جمهوری حامد کرزی دستور داده شد که اداره‌های دولتی آن را «خط فرضی دیورند» بخوانند، اما پاکستان می‌گوید که این خط مرز رسمی میان دو کشور است که در سطح بین‌الملل به رسمیت شناخته شده است.

خانم امیری روز جمعه در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس از دیدارش با خانم محمد خبر داد. او در این یادداشت از طالبان به عنوان گروهی که «سیاست‌های افراطی» علیه زنان وضع کرده نام نبرده است.

طالبان با وضع محدودیت‌های گسترده علیه زنان و دختران افغان متهم شده که این گروه زنان را از عرصه‌های عمومی جامعه حذف و آپارتاید جنسیتی را در افغانستان برقرار کرده است.

در پی اجرای سختگیرانه سیاست‌های طالبان در افغانستان، دختران از رفتن به مکتب و دانشگاه و همچنین زنان از اشتغال و بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی محروم شده‌اند.

همزمان با دیدار نماینده امریکا و معاون دبیرکل سازمان ملل، هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان، یوناما، با پخش یک گزارش تحقیقی اعلام کرد که که ۹۶ درصد زنان مخالف به‌رسمیت شناختن طالبان‌اند.

سازمان ملل به طور رسمی اعلام کرده که طالبان تاکنون ۵۰ قانون وضع کرده است که حقوق زنان را به طور مستقیم مورد حمله قرار می‌دهد. پیش از این گروه‌هایی از زنان معترض شمار این دستورها را بیش از ۸۰ خوانده بودند.

پیشتر منابع محلی و برخی از خبرنگاران از وقوع انفجاری در ناحیه چهارم شهر کابل خبر داده بودند.

جبهه آزادی گفته که این حمله شام روز جمعه (۲۷ دلو) انجام شد. این جبهه درباره نوعیت این حمله توضیحی نداده است.

این جبهه نظامی مخالف طالبان گفته است که جنگجویان مستقر در این پاسگاه در روزهای اخیر خانه‌های ساکنان ناحیه دوم شهر کابل را به بهانه‌های مختلف بازرسی کرده‌اند.

در اطلاعیه این جبهه آمده است که این جنگجویان طالبان در جریان بازرسی خانه‌های شهروندان، آنها «آزار و اذیت» و به اتهام عضویت نیروهای امنیتی حکومت پیشین «شکنجه» کرده‌اند.

مقام‌های طالبان تاکنون درباره این حمله و تلفات جنگجویان خود چیزی نگفته‌اند.

طبق این تحقیق ۳۲ درصد مصاحبه‌شوندگان گفته‌اند که طالبان بعد از آن به‌رسمیت شناخته شود که همه محدودیت‌های وضع شده علیه زنان و دختران را کنار بگذارد، اما ۲۸ درصد گفتند که طالبان اصلا و تحت هیچ شرایطی به‌رسمیت شناخته نشود.

یوناما در این گزارش افزوده که ۱۴ درصد دیگر مصاحبه‌شوندگان گفتند که طالبان پس از آن به‌ر سمیت شناخته شود که کلیه محدودیت‌‌های اعمال شده علیه آموزش دختران و کار زنان را بردارد.

برپایه این گزارش، ۱۱ درصد هم گفتند که طالبان پس از لغو محدودیت بر آموزش دختران به رسمیت شناخته شود و شش درصد دیگر پاسخ داده‌اند که حکومت طالبان در صورتی به‌رسمیت شناخته شود که این گروه متعهد شود وضعیت زنان و دختران بهبود می‌بخشد.

در این تحقیق، که برای تهیه آن با نزدیک به ۷۵۰ زن در ۳۴ ولایت افغانستان گفت‌وگو شده، پنج درصد زنان شرکت‌کننده گفته‌اند که هیچ نظری ندارند.

دفتر نمایندگی سیاسی سازمان ملل، یوناما، گفته که در این تحقیق حدود ۶۷ درصد از زنان گفتند که به رسمیت شناختن طالبان بحران حقوق زنان و خطر این گروه را تشدید می‌کند.

یوناما افزوده است که نتایج یک نظرسنجی دیگر در ماه جولای ۲۰۲۳ نشان می‌داد که ۹۶ درصد از زنان در پاسخ به سوال مشابه گفته بودند که به رسمیت شناختن طالبان یا باید پس از بهبود وضعیت زنان رخ دهد یا اصلا چنین اتفاقی نباید بیفتد.

سازمان ملل به طور رسمی اعلام کرده که طالبان تاکنون ۵۰ قانون وضع کرده است که حقوق زنان را به طور مستقیم مورد حمله قرار می‌دهد. پیش از این گروه‌هایی از زنان معترض شمار این دستورها را بیش از ۸۰ خوانده بودند.

زنان به کارمندان یوناما گفته‌اند که پس از بازداشت‌های خودسرانه اخیر طالبان، از بیرون شدن از خانه و راه رفتن در خیابان‌ها هراس دارند.

برپایه گزارش یوناما، ۵۷ درصد زنانی که با آن‌ها گفت‌وگو شده، از اینکه خانه را بدون «محرم» مرد خانواده ترک کنند، می‌ترسند. در گزارش آمده است که با صدور هر فرمان جدید سطح اضطراب زنان بیشتر می‌شود.

این تحقیق بیانگر آن است که تنها یک درصد از زنان فکر می‌کنند که در حال حاضر بر تصمیم‌گیری‌ها در سطح جامعه تاثیر «خوب» یا «کامل» دارند.

در گزارش همچنین آمده که میزان تاثیرگذاری یا نفوذ زنان در تصمیم‌گیری‌ها در سطح خانواده از ۹۰ درصد در ۲۰۲۳ به ۳۲ درصد در جنوری ۲۰۲۴ کاهش یافته است.

بر مبنای یافته‌های این تحقیق، زنان در افغانستان به جامعه جهانی پیشنهاد داده‌اند که طالبان را بدون لغو محدودیت‌های اعمال شده بر زنان و دختران، به رسمیت نشناسد.

در این گزارش همچنین آمده است که زنان از کشورهایی که بدون در نظر گرفتن رفتار طالبان با زنان، با این گروه رابطه برقرار می‌کنند، ابراز ناامیدی کرده‌اند.

من این برنامه را به صورت زنده تماشا می‌کردم و برای تلویزیون افغانستان انترنشنال هم‌زمان تحلیل ارائه می‌کردم.

از اینرو باید با دقت پرسش‌ها، پاسخ‌ها و حتا واژه‌های این نشست مهم را با دقت بررسی و تحلیل می‌کردم.

در فرهنگ سیاسی بلغاریا به سیاستمداران مجرب و چالاک که قدرت فرار از مسئولیت و توجیه هر نوع عمل‌کرد خوب و زشت را دارند «روباه پیر» می‌گویند.

این طنز سیاسی در عملکرد سیاسیون (افغان) معنا پیدا می‌کند. ما دیروز (جمعه ۲۷ دلو) با یک روباه پیر مواجه بودیم که در تلاش توجیه عمل‌کردهای خود در ۲۰ سال اخیر در افغانستان بود.

نشست از لحاظ اهمیت زمانی خود قابل دقت بود. جمهوری‌خواهان در تلاش پاسخ‌گو ساختن دکترین جو بایدن در خروج بدون قیدوشرط از افغانستان هستند. این رویکرد در آستانه انتخابات ریاست جمهوری می‌تواند مهم تلقی شود.

سخنان افتتاحیه مایکل مکال، رئیس‌جلسه خطاب به خلیل‌زاد حکایت از قدرت مجلس می‌کرد. او خطاب به خلیل‌زاد گفت «خوب شد خود به مجلس آمدید ورنه ما شما را به زور این‌جا می‌آوردیم.» آن‌گاه از خلیل‌زاد خواست تا سخنان نخستین‌ اش را بگوید.

خلیل‌زاد در سخنرانی که نوشتاری تهیه شده بود گفت که امریکا سه گزینه داشت: نخست نادیده‌گرفتن توافق‌نامه دوحه، دوم خروج تحت شرایط و سوم عملی‌ساختن توافق‌نامه دوحه که در نتیجه بایدن به گزینه سوم حکم داد.

طرح این گزینه‌ها پرسش‌های جدی را از خلیل‌زاد به‌دنبال داشت. آن‌گاه همه می‌پرسیدند پس چرا این توافق‌نامه عملی نشد یا دست‌کم بخش‌های مهم آن که ایجاد یک دولت گذار بود، عملی نشد.

این‌جا خلیل‌‌‌زاد با لبخندهای معنا‌دار اشرف‌غنی را مقصر اصلی معرفی کرد. آن‌گاه آقای مکال مداخله کرد و گفت. این‌را همه می‌دانند که اشرف غنی با فرار بُزدلانه‌اش وضعیت را بحرانی‌تر ساخت. اما چرا قبل از آن کاری نکردید؟ خلیل‌زاد دوباره دست به کار شد و غنی را بازهم متهم به عدم همکاری کرد.

پرسش دیگری را آقای برد شیرمن، شخصیت معروف کانگرس امریکا چنین مطرح کرد. پس شما چرا با تحلیل همه‌جانبه وضعیت را پیش‌بینی نکردید؟ پاسخ خلیل‌زاد دوباره به ارگ ریاست جمهوری ارجاع شد. خلیل‌زاد گفت که ارگ او را اغفال می‌کرد. ارگ به خلیل‌زاد پیوسته می‌گفت که آن‌ها بدون امریکا و با ارتش کلان و مجهز می‌توانستند از دولت و افغانستان در برابر طالبان دفاع کنند.

این پاسخ خلیل‌زاد بار سنگین مسئولیت را به شانه‌های غنی می‌اندازد. خلیل‌زاد در ادامه گفت که او به‌صورت آنی مطلع شد که غنی فرار کرده است و خله‌ی قدرت به وجود آمده است.

این‌جا تصویری که از اشرف غنی در مهم‌ترین صحنه سیاسی امریکا داده می‌شود، این‌ بود: «اشرف غنی به قدرت چنان چسبیده بود که امکان مذاکره را نابود کرده بود، زمینه برای حکومت گذار را محدود کرده بود و با فرار خود منافع امریکا را به خطر انداخته بود.»

خب، در چنین حالتی فقط یک گزینه باقی مانده بود و آن مفاهمه با طالبان، در غیر آن امکان جنگ می‌رفت و در این میان گروه‌های ضد امریکایی از منافع امریکا انتقام می‌گرفتند.

استنباط من از پاسخ خلیل‌زاد

حالا من از دید یک تحلیل‌گر چه چیزی می‌توان از این سخنان استنتاج کنم. من از این نشست مهم پنج نکته را در یافتم.

نخست، خلیل‌زاد از معامله پنهانی خود با طالبان که از طریق استخبارات امریکا مدیریت می‌شد، چیزی نگفت. در حالی‌که این اصل مسئله است. این معامله ضربه شدید به قدرت سیاسی و اقتدار نیروهای رزمی دولت زد و منجر به فروپاشی جمهوریت شد.

من نمی‌دانم چرا اعضای کمیته به این پرسش مهم نپرداختند. تنها خانم واگنر، عضو کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان از این مسئله با جدیت پرسشی را از خلیل‌زاد مطرح کرد، اما خلیل‌زاد زیرکانه از آن طرفه رفت.

دوم، خلیل‌زاد برای نخستین‌بار یک راز را افشا کرد که بسیار مهم است. او گفت که با طالبان به نتیجه رسیده بودند که قسمتی از نیروهای امریکایی در صورت نیاز در افغانستان باقی می‌ماند. این در حالی‌ است که طالبان همیشه خود را پیروز میدان می‌دانند و در ادبیات شان واژه شکست امریکا را به کار می‌برند. اما این سخنان خلیل‌زاد به وضاحت پرده از روی معاملات طالبان با امریکا را برمی‌دارد.

سوم، این‌که خلیل‌زاد اذهان قانون‌گذاران و رسانه‌ها را بر نقش اشرف‌غنی به عنوان بازیگر اصلی ولی فراری مصموم ساخت. این ضربات بسیار دقیق و هدفمند بودند و در بالا ترین صحنه سیاسی امریکا استفاده شدند.

من نمی‌دانم اشرف‌غنی چگونه آن‌را جبران خواهد کرد. به نظرم اگر اشرف‌غنی به این پرسش‌های مجلس نمایندگان و این پاسخ‌ها و تحلیل‌های خلیل‌زاد واکنش نشان ندهد، تاریخ امریکا بر وی داوری دردناکی خواهد کرد.

چهارم، شما در سخنان خلیل‌زاد یک نفرت عجیبی را نسبت اشرف‌غنی حس می‌کردید. به نظر می‌رسد این نفرت که شاید در روابط شخصی این دو نفر نقش داشته است به روال یک برنامه کلان سیاسی و یک تحلیل جدی مستولی بود که به صورت جدی به حاضرین و شنوندگان این نشست اثرگذار بود.

پنجم، خلیل‌زاد هیچ نامی از حامد کرزی، رئیس‌جمهور سابق و عبدالله عبدالله، رئیس شورای مصالحه ملی سابق و سایر بازیگران مهم در بر وضعیت سیاسی افغانستان به ویژه در دوران خروج از امریکا اثرگذار بودند، نام نبرد. این کار خلیل‌زاد به شدت تقصیر اشرف‌غنی را در برابر مجلس نمایندگان فربه تر می‌ساخت. او از فرار چهره‌های کلیدی قدرت که نقش مهمی در ساختار سیاسی افغانستان داشتند هیچ نامی نبرد و راه را برای آینده همکاری آنان با امریکا را باز نگه‌داشت.