گروهی از فعالان افغان در شهر اشتوتگارت آلمان به مناسبت روز جهانی زن، در یک حرکت اعتراضی خواهان محاکمه مقامهای طالبان در دادگاه بینالمللی شدند. این فعالان گفتند که طالبان افغانستان را به «شکنجهگاه جسمی و روحی زنان» و دختران تبدیل کرده است.
این فعالان روز شنبه (۱۹ حوت) با نشر اعلامیهای گفتند که طالبان با اعمال محدودیتهای روز افزون، زنان را از حق کار، تحصیل و آزادیهای فردی محروم کرده و به حاشیه رانده است.
در اعلامیه آمده است: «زندانهای طالبان پر از زنانیاند که بیهیچ جرمی مورد شکنجه و تجاوز قرار میگیرند.»
این فعالان حقوق بشر و حقوق زنان به مناسبت روز جهانی زن از شهروندان افغانستان خواستند که در این «فصل سیاه از تاریخ افغانستان» زنان را فراموش نکنند و در کنار آنها بایستند.
این فعالان همچنین از جامعه جهانی و سازمان ملل خواستند «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان را به عنوان یک جرم و جنایت بهرسمیت شناخته و با عاملان آن برخورد قانونی انجام بدهند. آنها همچنین خواستار محاکمه مقامهای طالبان در دادگاه بینالمللی شده و از جامعه جهانی خواستند که در کنار زنان افغانستان «صادقانه» بایستد و صدای آنها را بشنود.
معترضان از دفتر یوناما در کابل هم خواستند برای رهایی منیژه صدیقی و بقیه زندانیان زن از بند طالبان وارد عمل شود.
در بخش پایان اعلامیه فعالان حقوق زن در اشتوتگارت آلمان از جامعه جهانی خواسته شده تا از تعامل با طالبان خود داری کنند. آنها به رسمیت شناختن طالبان را به معنای به رسمیت شناختن «تروریسم جهانی» قلمداد کردهاند.
مسئولان دو شرکت توریستی بریتانیایی به اسکاینیوز گفتهاند که تقاضا برای تورهای سیاحتی به افغانستان افزایش یافته است. این در حالی است که وزارت خارجه بریتانیا اخیرا به شهروندان این کشور درباره سفر به افغانستان هشدار داده بود.
جووان تورس، بنیانگذار شرکت مسافرتی «آگینست دی کومپاس» گفته که در سال ۲۰۲۳ تنها سه تور سیاحتی به افغانستان داشته است، اما این آمار در اوایل سال جاری میلادی دو برابر افزایش یافته است.
او افزود که در گذشته گردشگران سوریه و عراق را ترجیح میدادند، اما با درنظرداشت وضعیت خاورمیانه، ممکن است افغانستان به زودی «به پروفروشترین مقصد ما تبدیل شود.»
شرکت «انتمید بوردر» که به جالبترین و غیرقابلدسترسترین مکانها سفر میکند، نیز مدعی شده که تقاضاها برای گردشگری به افغانستان افزایش یافته است.
تورهای سیاحتی «انتمید بوردر» در ماه آگست ۲۰۲۱ پس از تسلط طالبان بر افغانستان، متوقف شد و در سپتامبر ۲۰۲۲ مجددا آغاز شد.
جیمز ویلکاکس، موسس این شرکت، به اسکاینیوز گفت که گردشگران «میخواهند جایی را تجربه کنند که از نظر فرهنگی متفاوت است، با غذا و معماری متفاوت.»
او افزود اکنون با تسلط طالبان، گردشگران میتوانند از مناطقی بازدید کنند که قبلا نمیتوانستند بازدید کنند. این مسئول شرکت مدعی شده که «وضعیت امنیتی به طور کلی بهبود یافته است.»
ملا حمیدالله نثار، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در ولایت غزنی نیز مدعی شد که این منطقه «به مقصد مطلوب گردشگران بینالمللی تبدیل شده است.»
او افزود که از آغاز امسال تاکنون ۲۹۳ بازدیدکننده از کشورهای مختلف از جاذبههای طبیعی و اماکن باستانی غزنی بازدید کردهاند.
طالبان در جریان دو و نیم سال گذشته بر آزادیهای گشت و گذار زنان محدودیت وضع کرده و شماری از شهروندان کشورهای خارجی نیز در پی سفر به افغانستان بازداشت شدهاند.
با این این وجود، مسئولان این دو شرکت سیاحتی بریتانیایی گفتند که گردشگران زن غربی مجاز به بازدید هستند و تورهای سیاحتی مختلط برگزار میکنند.
بامیان، هرات، کابل، مزارشریف، غزنی از جمله مکانهایی پربازدید گردشگران خارجی گفته شده است.
به گزارش اسکاینیوز، تحت اداره طالبان، ورود به افغانستان و کسب مجوز کار سادهای نبوده است. در این گزارش آمده که تنها تعداد انگشت شماری از سفارتخانههای افغانستان در سراسر جهان قادر به صدور ویزا بودهاند و متقاضیان سفر به افغانستان شخصا باید درخواست ویزا بکنند.
ضرورت به بیمه تخصصی یکی دیگر از مشکلاتی است که شرکتهای سیاحتی با آن مواجهاند.
وزارت عدلیه طالبان اعلام کرد که تحقیقات درباره زمینهای غصب شده هندوها و سیکها را در سراسر افغانستان آغاز کرده است. هندوها و سیکها میگویند بخش بزرگی از زمینها و جایداد آنها در برخی ولایات از جمله کابل و جلالاباد غصب شده است.
وزارت عدلیه طالبان روز شنبه اعلام کرد که به تیمهای فنی جلوگیری از غصب زمین در مرکز و ولایات دستور داده تا کار بررسی اسناد و مدارک مربوط به زمینهای سیکها و هندوها را شروع کنند.
این وزارت از شهروندان هندو و سیک افغانستان خواسته اسناد و اطلاعات دقیق خود را در اختیار تیمهای فنی قرار دهند.
وزارت عدلیه طالبان برای رسیدگی به دعواها در مورد غصب زمین، یک کمیسیون ویژه ایجاد کرده است.
چندی پیش نمایندگان هندوها و سیکها در دیدار با مولوی عبدالکبیر، معاون رئیسالوزرای طالبان گفته بودند که املاک آنها در شهر کابل غصب شده است.
در سالهای پس از سقوط دولت داکتر نجیبالله، اقلیت هندو و سیک افغانستان تحت فشار فزاینده قرار گرفتند و در مواردی زیادی گفته میشود که املاک و زمینهای آنها در کابل، جلالآباد، خوست، گردیز، مزار شریف، غزنی، هرات غصب شده و این اقلیت مجبور به مهاجرت شدند.
واشنگتنپست گزارش داد که طالبان از اینفلوئنسرها استفاده میکند تا درباره بهبود وضعیت در افغانستان پس از تسلط این گروه به قدرت تبلیغ کنند. این روزنامه امریکایی نوشته اگر یک اینفلوئنسر برخلاف خواست طالبان عمل کند، جواز کارش گرفته خواهد شد.
در گزارش آمده است که طالبان به دنبال بازتاب روایتی مثبت در مورد افغانستان تحت کنترول خود با استفاده از یوتیوبران است.
یوتیوبرانی که با داشتن میلیونها بازدیدکننده میتوانند در میان مردم افغانستان نفوذ گستردهای داشته باشند.
در این گزارش آمده طالبان به یوتیوبرهایی که به نفع این گروه تبلیغ میکنند، حتی اجازه میدهند وارد وزارتخانهها شوند.
با این حال برخی از اینفلوئنسرها در مصاحبه با واشنگتنپست تایید کردهاند که پس از نقض قوانین وضع شده توسط طالبان بازداشت و بازجویی شدهاند.
واشنگتن پست نوشت طالبان با اینفلوئنسرها روابط «سودمندی» میان همدیگر ایجاد کردهاند. برخی از گردانندگان کانالهای یوتیوب در افغانستان میگویند کانالهای موفق میتوانند هزاران دالر درآمد تبلیغات خارجی از هر ویدیو به دست آورند. این پول، مبلغ قابل توجه در کشوری است که چند صد دالر بهعنوان یک معاش ماهانه خوب به حساب میآید.
برای دور زدن سیستم بانکی افغانستان که تحت تحریمهای بینالمللی است، برخی از یوتیوبرهای افغان همکارانی را در ایالات متحده یا اروپا استخدام کردهاند تا پرداختها را دریافت و به آنها منتقل کنند.
سرعت اینترنت در افغانستان محدود است. بنابراین اینفلوئنسرها عمدتا حدود شش میلیون افغانی را که در خارج از کشور به عنوان مهاجر یا پناهنده زندگی میکنند هدف قرار میدهند. واشنگتنپست نوشته بیشتر محتوای تولید شده به زبان فارسی منتشر میشود «که رایجترین زبان در افغانستان است.»
در ادامه گزارش آمده که افغانهای خارج از کشور اغلب مشتاق تماشای ویدیوهایی در مورد چگونگی تغییرات در کشور تحت حکومت طالبان هستند.
به عنوان نمونه، در بعضی موارد یوتیوبران مقامهای طالبان را همراهی میکنند و نشان میدهند که آنها غذاهای فاسد شده را میسوزانند.
جک مالون، سخنگوی گوگل که مالک یوتیوب است گفته تعدادی از کانالهای افغانستان را به دلیل ارسال «محتوای تمجید کننده یا ترویج تراژدیهای خشونتآمیز» متوقف کرده است.
جک مالون در پاسخ به سوالی درباره فعالیت کانالهای یوتیوب در افغانستان گفت: «یوتیوب متعهد به تبعیت از همه تحریمها و قوانین بازرگانی بینالمللی از جمله تحریمهای ایالات متحده علیه طالبان افغانستان است.» او افزود «اگر حسابی را پیدا کنیم که گمان میرود متعلق به طالبان افغانستان باشد، آنرا میبندیم. علاوه بر این، سیاستهای ما محتوای تحریککننده خشونت را ممنوع میکند.»
قبل از تسلط طالبان در اگست ۲۰۲۱، رسانههای اجتماعی افغانستان روزها تحت سلطه کلیپهایی از پیامدهای انفجار بمب و تیراندازی بود. با این حال برای افغانها فرصتی هم بود که احساس میکردند میتوانند آزادی بیان داشته باشند.
اکنون اما وضعیت به شدت تغییر کرده است. چندین تولیدکننده ویدیویی گفتند که دولت تحت کنترل طالبان موسیقی را در ویدیوها ممنوع کرده و مجریان زن را مجبور کرده روسری و ماسک بر دهان خود داشته باشند.
یک دختر ۲۰ ساله یوتیوبر در کابل گفت پس از بستن مکاتب و دانشگاهها برای زنان توسط طالبان، شروع به انتشار ویدیو کرده است.
او عمدتا از کانال خود تولیداتی را به اشتراک میگذارد که در میان جامعه شیعه در افغانستان محبوبیت دارد و تا حد زیادی قوانین طالبان را در مورد نحوه لباس پوشیدن در ویدئوها زیر پا گذاشته است. او امیدوار است طالبان نتوانند او را شناسایی کنند.
با این حال تعداد فزایندهای از بینندگان با عصبانیت به آپلودهای او پاسخ دادهاند یا تهدید کردهاند که او را به مقامات گزارش خواهند داد.
او که خواست نامش فاش نشود، گفته «من عاشق کارم هستم و متوقف نخواهم شد.»
واشنگتنپست میگوید نشانههایی وجود دارد که طالبان قصد دارد کنترول خود را بر اینفلوئنسرهایی که طبق قوانین آن عمل نمیکنند، بیشتر کند.
هشدار یه اینفلوئنسرها
شماری از اینفلوئنسرها تایید کردهاند که بسیاری از یوتیوبرها در هفتههای اخیر هشدارهایی دریافت کردهاند یا از سوی طالبان از آنها خواسته شده تا همکاری نزدیک داشته باشند.
طبق گزارش واشنگتنپست، ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان تایید کرده که به همه کانالهایی که «قوانین را نقض میکنند» هشدار داده میشود و متهم هستند.
مجاهد توضیح داد: یوتیوبرها میتوانند آزادانه کار کنند، اما «اگر آنها فقط جنبه منفی را ارائه دهند، به کشور خدمتی نمیکند.»
گفته شده اجمل حقیقی، یوتیوبری است که تصمیم گرفت در کابل بماند تا به انتشار فیلمهای خود ادامه دهد. اما با تعداد فزایندهای از تهدیدها مواجه شد و در نهایت به اتهام تمسخر قرآن بازداشت شد.
اجمل حقیقی که اخیرا به پاکستان نقل مکان کرده، گفت: «میخواستم به کشورم خدمت کنم. اما تنها چیزی که به دست آوردم این بود که به مدت شش ماه به زندان افتادم. با این حال، حتی در زندان، شهرت یوتیوب او باعث حسادت شد. نگهبانان و زندانیان نزد او آمدند و گفتند: «تو باید پولدار باشی.»
کشته شدن یوتیوبر زن
طالبان در ماه سنبله امسال تایید کرد که حورا سادات، یک دختر یوتیوبر کشته شده است. خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل در در آن زمان گفت که خانم سادات در حوزه ۱۸ کابل به قتل رسیده است.
خالد زدران بدون اشاره به زمان دقیق کشته شدن این یوتیوبر گفت که یک زن و دو نفر دیگر به اتهام قتل حورا سادات بازداشت شدند.
خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان چهره نازگل یوسنووا، معاون وزیر انرژی قرغیزستان را در عکس مراسم امضای قرارداد پروژه کاسا یکهزار سانسور کرد. شرکت ملی برق افغانستان (برشنا) گفته که این مراسم جمعه، ۱۸ حوت در استانبول ترکیه برگزار شده بود.
طبق گزارش رسانههای قرغیزستان، نازگل یوسنووا در سپتامبر ۲۰۲۳ به عنوان معاون وزیر انرژی این کشور تعیین شده بود. او در شمار دیگر از نشستهای مرتبط با پروژه انتقال گاز کاسا ۱۰۰۰ دیده میشود.
پیش از این تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان نیز چهره رزا اوتونبایوا، نماینده دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان را سانسور کرده بود.
در یک مورد رسانه خصوصی طلوع نیوز اقدام به سانسور سینه سخنگوی وزارت خارجه روسیه کرده بود که واکنشهای زیادی در شبکههای اجتماعی داشت.
پیشتر، در قندهار، خاستگاه اصلی طالبان، والی این ولایت تصویر موجودات زنده را حرام اعلام کرده بود. تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان هم در یک مورد گزارشی که از قندهار داشت، صورت انسانها را در آن گزارش سانسور کرده بود.
سختگیریها بر کار رسانهها در افغانستان با گذشت هر روز بیشتر میشود.
حدود دو هفته پیش مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرد که وزیر امر به معروف طالبان در دیدار با مسئولان رسانهها هشدار داده اگر زنان خبرنگار موقع ظاهر شدن در تلویزیون صورتشان را نپوشانند، ممکن است رهبری این گروه زنان را برای همیشه از کار در رسانهها منع کند.
پس از آن که ستاد فرماندهی مرکزی امریکا (سنتکام) اعلام کرد نیروهای این کشور و کشورهای عضو ائتلاف، حمله پهپادی حوثیها در دریای سرخ را که در مقیاس گسترده صورت گرفته بود، خنثی کردند، حوثیها حملات خود را به نیروهای امریکایی تایید کردند.
یحیی سریع، سخنگوی شبهنظامیان حوثی یمن روز شنبه، ۱۹ حوت، در یک پیام تلویزیونی گفت این شبهنظامیان وابسته به جمهوری اسلامی یک کشتی تجاری امریکا (Propel Fortune) را در خلیج عدن هدف قرار دادند.
این سخنگوی حوثیها گفت شبهنظامیان تعدادی ناوشکن جنگی امریکا را در دریای سرخ و خلیج عدن با ۳۷ پهپاد هدف قرار دادند.
سنتکام روز شنبه گزارش داد کشتیها و هواپیماهای نیروی دریایی امریکا ۱۵ هواپیمای بدون سرنشین (پهپاد) را که از سوی حوثیهای یمن در منطقه دریای سرخ شلیک شده بود، سرنگون کردند.
سنتکام در رسانه اجتماعی اکس نوشت که این حمله گسترده «تروریستهای حوثی تحت حمایت ایران» بین ساعت چهار تا شش و نیم صبح (به وقت محلی) روز شنبه در دریای سرخ و خلیج عدن صورت گرفت.
ارتش آمریکا تاکید کرد پهپادهای حوثیها به عنوان «یک تهدید قریبالوقوع برای کشتیهای تجاری، نیروی دریایی ایالات متحده و کشتیهای ائتلاف در منطقه» شناسایی و منهدم شدند.
سنتکام درباره سرنگون کردن این پهپادها اضافه کرد: «این اقدامات برای حفاظت از آزادی دریانوردی و ایمنتر کردن آبهای بینالمللی انجام میشود.»
از زمان آغاز جنگ غزه، شبهنظامیان حوثی تحت حمایت جمهوری اسلامی با ادعای حمایت از فلسطینیان، حملاتی را به کشتیرانی تجاری در منطقه دریای سرخ انجام میدهند.
آمریکا و متحدانش ائتلافی را در واکنش به این حملات تشکیل دادهاند و تا کنون بسیاری از مواضع و تجهیزات حوثیها را هدف گرفتهاند.
با این حال این ائتلاف هنوز نتوانسته حملات حوثیها را متوقف کند.
پیشتر در حمله موشکی حوثیها به یک کشتی یونانی سه ملوان کشته شدند. این نخستین بار بود که حملات شبهنظامیان حوثی به کشتیها در یکی از شلوغترین آبراههای جهان، منجر به تلفات جانی شد.
فرمانده سنتکام به تازگی در یک نشست نمایندگان سنا در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا امریکا کشتیهای بهشاد و ساویز ایران را که در حال جمعآوری اطلاعات برای حمله به نیروهای امریکا هستند، غرق نمیکند، گفت او برای حمله به کشتیهای ایران اختیار ندارد و برای چنین اقدامی جو بایدن باید اجازه دهد.
امریکا در ماههای اخیر مواضع شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی در عراق و سوریه را نیز بمباران کرده است.
به عنوان نمونه پیشتر ویدیوهایی منتشر شدهاند که نشان میدهند شامگاه جمعه ۱۳ دلو، امریکا حملات هوایی به مواضع نیروهای قدس سپاه و شبهنظامیان وابسته به آن در عراق و سوریه انجام داد.
سنتکام اعلام کرد ارتش امریکا با چندین فروند هواپیمای جنگنده، از جمله بمبافکنهایی که از ایالات متحده آمدهاند به بیش از ۸۵ سایت شامل مراکز فرماندهی، راکتی و موشکی، انبارهای پهپادی و نیز تاسیسات زنجیره تامین لجستیک و مهمات برای گروههای شبهنظامی و حامیان آنها در سپاه، حمله کردند.
این حملات در پاسخ به حمله روز یکشنبه شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی به پایگاه ارتش امریکا در مرز اردن بود که منجر به کشته شدن سه سرباز امریکایی شد.