فریدون الهام، معاون پیشین اداره امور ریاستجمهوری افغانستان، که در این نشست حضور داشته، در تماسی با افغانستان اینترنشنال گفت فعالان مدنی که در استانبول با خانم دکر ملاقات کردند، به صراحت گفتند که طالبان در بیش از دو و نیم سال گذشته نشان دادهاند که اعتقادی به گفتوگو ندارند.
آقای الهام افزود نشست آخر دوحه نشان داد که طالبان حتی از روبهرو شدن با چهار فعال مدنی افغانستان هراس دارند.
او همچنان با اشاره به روند تاسیس هزاران مدارس دینی در افغانستان تحت کنترول طالبان گفت، این مراکز در آینده نزدیک به «دانهای سرطانی» نه تنها برای مردم افغانستان، بلکه برای همه جهان بدل خواهد شد. چرا که به قول او بنیادگرایی دینی که توسط طالبان ترویج میشود تهدید جدی در برابر امنیت کشورهای منطقه، اروپا و امریکا ایجاد خواهد کرد.
فریدون الهام در این نشست گفته دنیا باید برای ایجاد یک «حکومت همهشمول» در افغانستان دست به دست یکدیگر بدهند و نوع نظام سیاسی در این کشور باید تغییر کند.
فرزانه ابراهیمی، یکی دیگر از فعالان مدنی، که در ملاقات با کارن دکر در استانبول حضور داشت، متن کامل سخنرانی خود در این نشست را به افغانستان اینترنشنال فرستاده است.
در متن سخنرانی خانم ابراهیمی چیزی برای حمایت از «تعامل با طالبان» نیامده است. خانم ابراهیمی جنگ و خشونت را «درمان» افغانستان ندانسته و گفته برای بیرون شدن از بحران باید راهحلی سیاسی جستجو کرد.
این فعال مدنی بر شکلگیری چارچوبی تاکید کرده که زمینه شکلگیری حکومت مردمی متشکل از همه جناحهای قومی را فراهم کند.
در سخنرانی خانم ابراهیمی آمده است که مردم، به ویژه جوامع آسیبپذیری مانند هزارهها و زنان و کارمندان دولت سابق در حال حاضر به طور فراگیر نبود امنیت روحی و جسمی را تحمل میکنند.
او گفت با وجود ادعاهایی درباره تامین امنیت و مبارزه با تروریسم، جوامع هزاره و شیعه افغانستان حوادث خونینی را تحمل میکنند که به صراحت از مصادیق «نسلکشی» و «جنایت علیه بشریت» است.
در سخنرانی فرزانه ابراهیمی آمده که افغانستان بحرانی عمیق، چندوجهی و پیچیده را تجربه میکند که طالبان مسئول آن است.
علی فولادوند، پزشک مقیم استانبول، نیز نسخهای از سخنرانی خود را در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار داده است که در آن جملهای درباره حمایت از تعامل با طالبان دیده نمیشود.
در سخنرانی آقای فولادوند آمده که «ساختار بسیار متمرکز و انحصاری و روایت مخرب مسلط از قدرت در افغانستان» مشکل اساسی این کشور است. به گفته او، روایت قدرت در افغانستان «بر اساس طرد، انحصار تمام قدرت و فرصتها در دست یک قوم و طرد سایر اقوام ساکن در این کشور» بنا نهاده شده است.
او گفته تاریخ افغانستان نشان میدهد «تا زمانی که این مشکل ریشهای حل نشود، افغانستان یک کشور صلحآمیز و در حال پیشرفت نخواهد بود.»
در سخنرانی این فعال مدنی آمده که حاکمیت طالبان طالبان اوضاع را برای همه در کشور غیر از خود این گروه طاقتفرسا کرده است. به گفته علی فولادوند، «اقلیتهای مذهبی و قومی مانند هزارهها، پنجشیریها، اوزبیکها، سیکها و صوفیها تحت فشار شدید هستند.»
او به گونه مثال از حذف کامل هزارهها از قدرت سیاسی انتقاد کرده و گفته است که طالبان در تلاش است هزارهها را از حوزه سیاسی «کاملاً محو کند.» آقای فولادوند همچنین از تصرف زمینها و خانههای مردم هزاره توسط فرماندهان طالبان انتقاد کرده است.
در این سخنرانی گفته شده که کمکهای امریکا به افغانستان تحت کنترول طالبان نباید بدون قید و شرط باشد.
کارن دکر، کاردار سفارت امریکا برای افغانستان، در ۱۸ حوت از دیدار خود با برخی از فعالان افغان در استانبول خبر داد. او در شبکه اکس نوشت: «استعداد و انرژی زیادی در این جا آماده است تا از نقشهراه سیاسی و تعامل با طالبان حمایت کند.»
یادداشتی که انتقادهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی نیز در پی داشت.
پیش از این مایکل مکال، رئيس کمیته روابط خارجی کانگرس امریکا، در واکنش به سخنان کارن دکر گفت: «پیشنهاد اینکه امکان هرگونه تعامل با طالبان وجود دارد، به منزله سیلی به صورت مردم افغانستان است.»
