منابع نزدیک به نجیبالله جامع، به افغانستان اینترنشنال خبر دادند این استاد دانشگاه و منتقد سیاستهای طالبان، روز دوشنبه، ۲۰ حمل، از بند این گروه آزاد شد. طالبان آقای جامع را که در اوایل حامی حکومت این گروه بود، در روز پانزدهم حمل بازداشت کرد.
مقامهای طالبان تاکنون درباره بازداشت و رهایی آقای جامع چیزی نگفتهاند. همچنین دلیل بازداشت او روشن نیست.
پیشتر منابع ما گفتند استخبارات طالبان روز چهارشنبه، ۱۵ حمل، با آقای جامع تماس گرفت و پس از مراجعه او به این اداره، این استاد دانشگاه را بازداشت کرد.
جامع هرچند در ابتدا حامی نظام طالبان و «برقراری امنیت» در کشور بود اما رفته رفته به انتقاد از فضای حاکم و محدودیتهای شهروندی رو آورد.
او اخیرا در برنامههای تلویزیونی خواستار بازگشایی دروازههای مکاتب بهروی دختران شده بود.
برنامه جهانی غذا میگوید که سال گذشته رقم افراد مبتلا به سوءتغذیه در مراکز بهداشتی برخی مناطق افغانستان، سه برابر شد. به گفته این سازمان، انتظار میرود در سال ۲۰۲۴ حدود سه میلیون کودک دچار سوءتغذیه شدید شوند.
در یک ویدیو که برنامه جهانی غذا در شبکه اکس نشر کرده، رئيس بخش سوءتغذیه این سازمان در افغانستان گفته که برنامه جهانی غذا در سال جاری میلادی، تنها قادر خواهد بود که درمان ۱.۶ میلیون کودک مبتلا به سوءتغذیه کمک کند.
به گفته او، در حال حاضر ۲۷۰۰ مرکز بهداشتی فعال در سراسر افغانستان دارد.
مونا شیخ افزود که در این مراکز به کودکان و زنان مبتلا به سوءتغذیه خدمات درمانی ارائه میشود.
خانم مونا گفت که سال گذشته این سازمان تخمین زده بود که ۸۰۰ زن حامله و شیرده دچار سوءتغذیه شوند، اما آمارها از مرز این رقم عبور کرد و به ۱.۲ میلیون نفر رسید. او افزود که تخمین زده میشود امسال این رقم افزایش بیشتری داشته باشد.
این مقام برنامه جانی غذا اضافه کرد که این سازمان، در حال حاضر توزیع کمکهای غذایی به خانوادهها را کاهش داده که این امر منجر به افزایش آمار مبتلایان به سوءتغذیه خواهد شد.
موسسه جورج بوش، در گزارشی با اشاره به حفظ رابطه طالبان با گروههای تروریستی و تداوم نقض حقوق زنان بهدست این گروه، از امریکا و جامعه جهانی خواست طالبان را به طور رسمی به عنوان «سازمان تروریستی خارجی» معرفی کنند.
این موسسه گفت که معرفی طالبان به عنوان «گروه تروریستی خارجی» دست این گروه را از جلب برخی حمایتها و منابع مالی کوتاه خواهد شد.
موسسه جورج بوش این درخواست را با آوردن دلایلی مانند حفظ روابط طالبان با «چندین گروه تروریستی» از جمله القاعده و تحریک طالبان پاکستان که شامل «گروههای توریستی خارجی»اند، مطرح کرده است.
طبق این گزارش، طالبان نه تنها که در جلوگیری از تروریسم ناتوان بوده، به نقض حقوق زنان، کودکان و «فعالیتهای جنایتکارانه و آلوده به فساد» برای تحکیم حکومت خود نیز ادامه داده است.
موسسه جورج بوش نوشت که هر سازمان خارجیای که امنیت ملی امریکا را با استفاده از خشونت از قبل برنامهریزی شده با انگیزه سیاسی تهدید کند، میتواند بر اساس قوانین ایالات متحده در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» قرار گیرد.
به نوشته موسسه جورش بوش، قرار گرفتن طالبان در این فهرست، هرگونه تلاش برای مشروعیتبخشی بینالمللی طالبان را تضعیف کرده، جریان کمک به این گروه را متوقف و برای رهبران آن محدودیت سفر ایجاد خواهد کرد. طبق این گزارش، این اقدام طالبان را همچنین از دسترسی به نهادهای مالی محروم خواهد کرد.
علاوه بر این، با معرفی شدن طالبان به عنوان «سازمان تروریستی خارجی»، کشورها مکلف خواهند بود که افراد مرتبط به این گروه را به عنوان «تروریست» بشناسند و تحریمهای اقتصادی و محدودیتهای صدور ویزا علیه آنها وضع کنند.
طبق این گزارش، این اقدام همچنین موسسات مالی را وادار خواهد کرد که میکانیسم مشخصی برای شناسایی افراد نزدیک و وابسته به طالبان تهیه کنند و اطلاعات در این زمینه به اشتراک گذاشته شود تا تلاشهای منسجمی در جهت منع طالبان از دسترسی به حمایتها و منابع مالی شکل گیرد.
در گزارش آمده که اقدامات «جنایتکارانه» طالبان و سرکوب جوامع آسیبپذیر در سراسر افغانستان، محکومیت مداوم جامعه جهانی را به دنبال داشته، اما این محکومیتها نتوانسته به گونه معناداری طالبان را در قبال نقض حقوق بشر پاسخگو کند.
برپایه گزارش، طالبان با توسل به «فساد و دزدسالاری» توانسته میکانیسمهای پاسخگویی موجود را دور بزند.
به نوشته موسسه جورج بوش، برخی کشورهای «فرصتطلب» سواستفاده طالبان از دولت را نادیده گرفته و افغانستان تحت کنترول این گروه را به مثابه وسیلهای برای دستیابی به اهداف ژئوپلیتیکی خود مینگرند.
موسسه جورج بوش توصیه کرده که باید شیوههای هماهنگ اشتراکگذاری اطلاعات میان بازرس ویژه امریکا برای افغانستان (سیگار) و وزارتخانههای خارجه، دفاع و مالیه ایالات متحده ایجاد شود تا به شفافیت و تقویت تلاشهای واشنگتن در قبال افغانستان بیانجامد.
این موسسه همچنین پیشنهاد کرده که جامعه جهانی باید اقدامات «قطعیتری» برای مقابله با تواناییهای طالبان در ارتکاب فساد و سودجویی از «دزدسالاری» و نقض حقوق بشر انجام دهد.
کمیته محافظت از خبرنگاران، روز دوشنبه، تصمیم طالبان مبنی بر وضع محدودیت یا مسدود کردن فیسبوک در افغانستان را نگرانکننده خواند. این کمیته از مقامات طالبان خواست تا مانع جریان آزاد اطلاعات نشوند.
نجیب الله مهاجر، وزیر مخابرات و تکنالوژی طالبان روز یکشنبه، ۱۹ حمل، اعلام کرد که این وزارت طرح محدودیت یا بستن کامل برخی شبکههای اجتماعی از جمله فیسبوک را نهایی کرده است.
او علت این اقدام را «جلوگیری از صرف وقت و هزینه» جوانان و دیدن «مسائل غیراخلاقی» گفته است.
کمیته حفاظت از خبرنگاران روز دوشنبه، ۲۰ حمل، در واکنش به این تصمیم طالبان گفت که این گروه از آغاز تسلط بر افغانستان ضمن بازداشت خبرنگاران، وبسایتهای خبری را تعطیل و دسترسی به رسانههای خارجی را نیز محدود کرده است.
بیه لیهایی، از کمیته حفاظت از خبرنگاران گفت: «طرح طالبان برای محدود کردن و یا مسدود کردن دسترسی به فیسبوک ضربه بیشتری به آزادی اطلاعات در افغانستان خواهد زد.»
او افزود که پلتفرمهای رسانههای اجتماعی از جمله فیسبوک خلای ناشی از افول رسانهها در افغانستان و سرکوب آزادی مطبوعات پر کرده است، اما این ممنوعیت پیشنهادی وضعیت سانسور رسانهها از سوی طالبان را بدتر میکند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان به کمیته محافظت از خبرنگاران گفته که «فیسبوک مسدود نخواهد شد، اما محدودیتهایی بر آن اعمال خواهد شد.»
منابع محلی در سمنگان، روز دوشنبه گفتند که بر اثر یک زمینلرزه، گودالهای بزرگی در روستای خوستیها در شهر ایبک ایجاد شده و تاکنون چندین باغ و خانه فرونشسته است. به گفته آنها، شماری از مردم این روستا وادار به ترک خانههای شان شدهاند.
این منابع گفتند که یکی از این گودالها حدود ۸۰ متر عمق دارد.
در تصاویری که به افغانستان اینترنشنال فرستاده شده، حفرههای بزرگی در چند باغ این روستا دیده میشود.
یک باشنده روستای خوستیها در جریان فیلمبرداری از یک حفره در یک باغ میگوید که «زمین خود به خود فرو میریزد.»
فرونشستن زمین ترس را در مردم این روستا ایجاد کرده است. بنا به تصاویری رسیده، شماری از مردم با بارکردن اثاثیه خانهشان در حال ترک آنجا اند.
پیش از این، زلزله مرگبار هرات در ماه میزان پارسال، مناطقی را در ولسوالیهای هرات ویران کرد. در یک مورد، تمام ۷۰۰ خانه روستای چاهک ولسوالی انجیل با خاک یکسان شد.
بانک جهانی در گزارش تازه خود درباره جایگاه زنان در اقتصاد و تجارت، ایران و افغانستان را در ته جدول ردهبندی جهانی، بالاتر از یمن و فلسطین قرار داده است. در این گزارش، تاثیر قوانین بر فرصتها و مشارکت اقتصادی زنان در ۱۹۰ کشور جهان بررسی شده است.
بانک جهانی در گزارش «زنان، تجارت و قانون ۲۰۲۴» وضعیت زنان و موانع بر سر راه توانمندی اقتصادی آن را بررسی کرده و افغانستان در رتبه ۱۸۷ و ایران را در رده ۱۸۸ قرار داده است.
در این گزارش کارشناسان بانک جهانی وضعیت زنان را در سه بخش چهارچوبهای قانونی، سیاستگذاری و اجرای قوانین و سیاستها بررسی کرده اند.
کارشناسان بانک جهانی این سه بخش را براساس ده شاخص از جمله آزادی گشتوگذار، وضعیت محل کار، میزان دریافت حقوق و امتیاز، حقوق مادران، کارآفرینی، سرمایهگذاری، مراقبت از کودکان، امنیت، وضعیت ازدواج و حقوق بازنشستگی ارزیابی کرده است.
در این گزارش بانک جهانی وضعیت زنان افغانستان در بخش چهارچوبهای قانونی از ۱۰۰ تنها ۲۰ امتیاز، در بخش سیاستگذاریها از ۱۰۰ تنها ۱۳.۳ امتیاز گرفته است.
این ارزیابی بیانگر آن است که در قوانین افغانستان تحت کنترول طالبان و همچنین در طرحها و سیاستگذاریها، حقوق زنان در وضعیت بدی قرار دارد.
در این گزارش بانک جهانی وضعیت زنان در افغانستان یک رتبه بهتر از ایران تشخیص داده شده است.
برای تهیه این گزارش، کارشناسان بانک جهانی نتوانستهاند دیدگاه کارشناسان افغان را در مورد اینکه حقوق پیشبینی شده زنان در قوانین و سیاستگذاریها تا چه اندازه عملی شده است بگیرند.
به همین دلیل، وضعیت زنان افغانستان در گزارش سال ۲۰۲۴ بانک جهانی تنها با بررسی قوانین و سیاستگذاریها رتبهبندی شده است.
در این صورت، حقوق زنان در قوانین تصویبشده افغانستان بهتر از ایران تشخیص شده است. این بانک در کل به وضعیت زنان در ایران از ۱۰۰ تنها ۳۱.۳ و به وضعیت زنان در افغانستان ۳۱.۹ امتیاز داده است.
این در حالی است که زنان در افغانستان از حقوق آموزش، اشتغال، گشتوگذار آزادانه و حتی ورزش محروم هستند، اما زنان ایرانی به صورت رسمی از این حقوق محروم نیستند.
برپایه ارزیابی بانک جهانی، وضعیت زنان در افغانستان و ایران اندکی بهتر از وضعیت زنان در یمن و فلسطین، در سرزمین درگیر جنگ و قحطی، تشخیص داده شده است. یمن در این ردهبندی در رده ۱۸۹ و فلسطین در رده آخر، یعنی ۱۹۰ قرار گرفتهاند.
بانک جهانی بلجیم، کانادا و دنمارک را در صدر این فهرست ردهبندی قرار دارند.