یعقوب رضازاده، عضو مجلس شورای اسلامی ایران، مرزبانان پاکستان و طالبان افغانستان را به همکاری با جندالله متهم کرد. آقای رضازاده گفت: نیروهای طالبان و پاکستان نه تنها در تامین امنیت مرزهایشان ضعیفاند، بلکه بعضا با جندالله همکاری میکنند.
یعقوب رضازاده که به عنوان دبیر دوم کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی کار میکند، در مصاحبه با خبرگزاری حیات در ایران که روز پنجشنبه، ۲۳ حمل منتشر شد، گفت: ایران حدود دو هزار و صد کیلومتر مرز مشترک با افغانستان و پاکستان دارد، اما هر دو کشور «اشراف لازم و کافی بر امنیت مرزهای شان با کشورمان ندارند.»
آقای رضازاده میگوید بار تامین امنیت مرزهای شرقی ایران با افغانستان و پاکستان فقط بر عهده نیروهای مرزبانی ایران است.
به گفته این نماینده مجلس جمهوری اسلامی همکاری نیروهای مرزی طالبان و پاکستان با جندالله، موجب نفوذ این گروه به خاک ایران میشود.
به گفته وی هرچند برای جلوگیری از نفوذ جندالله به ایران تلاش میشود، اما در حملات اخیر آنها چندین عضو نیروی مسلح ایران کشته شدند.
مقامهای اسلامآباد و مقامهای طالبان افغانستان تاکنون در مورد اظهارات این نماینده مجلس ایران واکنشی نداشتهاند.
آیتالله واعظزاده بهسودی، روحانی شیعه از طالبان خواست که زمینه آموزش دختران را فراهم کند. آقای بهسودی گفت «اصل تحصیل» را نمیتوان منکر شد چرا که تحصیل «عمل صالح» است و «هر که عمل صالح انجام دهد، زن باشد یا مرد، خدا او را حیات طیبه خواهد داد.»
با این حال آقای بهسودی در سخنرانی نماز عید که ویدیوی آن در اختیار ما قرار گرفته، گفت که با صنفهای آموزشی مختلط مخالف است و «فضا باید اسلامی باشد و صنفهای دختران و پسران جدا شود.»
او گفت راهحل این است که طالبان از دنیا بخواهد که «اگر ده هزار لیسه ذکور داریم، دههزار لیسه اناث هم برای ما بسازد.»
آیتالله واعظزاده بهسودی گفت نمیشود به دلیل اینکه زمینه مساعد نیست، بیشتر از نیم جامعه را از «تحصیل و درس که حق شرعی، حق قانونی و حق انسانیشان است، محروم کنیم.»
آقای بهسودی علاوه کرد که به خاطر جداسازی دانشگاهها، مکاتب و صنفهای آموزشی دختران و پسران، به بودجه بلند و نیروی انسانی وسیع نیاز است که در توان افغانستان نیست. با این حال، به گفته او اگر این نهادها تعطیل هم شوند، «به صلاح نیست.»
او با تاکید از حکومت طالبان خواست که فضا را برای تحصیل دختران در محیطهای جداگانه فراهم کند.
طالبان پس از به قدرت رسیدن خود، مکاتب دخترانه بالاتر از صنف شش را بست و دختران را از رفتن به دانشگاه و موسسات تحصیلات عالی هم منع کرد.
جامعه جهانی از جمله تعداد زیادی از کشورهای اسلامی و عالمان جهان اسلام، منع آموزش دختران به دست طالبان را محکوم کرده و خواستار لغو این تصمیم شدهاند.
از «تجاوز» کوچیها به روستاها و علفزارهای مردم جلوگیری شود
آیتالله واعظزاده بهسودی در بخشی دیگر از سخنرانی خود در نماز عید از طالبان خواست که از «تجاوز» کوچیهای «مسلح» به روستاها و علفزارهای مردم جلوگیری کند. این روحانی شیعه گفت که همواره با فرا رسیدن بهار، هجوم کوچیها کام مردم را تلخ کرده است.
او گفت: «ما مانع ملکیتهای شخصی و ملکیتهای قبالهدار نیستیم و بار بار اعلام کردیم که ما ملکیتها را محترم میداریم.»
با این حال، آقای بهسودی تصریح کرد «تجاوز از ملکیتهای شخصی به ملکیتهای عامه را جایز نمیدانیم.»
او گفت که کوچیها به هر جایی که «زمین و قباله دارند برود مانعی نیست، اما مسلح نرود.»
واعظزاده بهسودی گفت که سال گذشته والیهای طالبان در غزنی، میدانوردک و بامیان «تصریح کردند که کوچیها نباید مسلح باشند، آما آنها از این دستور تخطی کرده و مسلح به این مناطق رفتند.»
او همچنین گفت که کوچیها در ملکیتهای خود مستقر شوند و مسیر راه، به کشتزارها و علفزارهایی که در حریم روستاهای مردماند، «تعدی و تجاوز نکنند و خیمههای خود را هم در آبادیها نزنند.»
آقای بهسودی کوچیها را متهم کرد که از خانههای مردم «به زور هیزم گرفتهاند و نان آنها را مردم به اجبار پخته کردهاند.»
بهسودی گفت: «ما با کوچیگری مخالف نیستم، ولی با تجاوز و تعدی و حقکشی مخالفیم.»
او از طالبان همچنین خواست که زمینه اسکان کوچیها را فراهم کند تا این مردم «از کوچیگیری بیرون شوند.»
به گفته آقای بهسودی، «ماهیت کوچی هم جای بحث دارد که اصلا کوچی به چه کسی گفته میشود. آیا کوچی به انسانهای بیزمین گفته میشود، در حالی که کوچیهای ما زمین دارند، مارکیتها دارند و ملکیتهایی در هر شهر و دیار دارند. آنها در حقیقت کوچی نیستند.»
آیتالله واعظزاده بهسودی همچنین گفت که کوچیها باید از مرحله کوچیگری عبور کنند، چرا که «کوچیگری از مدنیت فاصله دارد، آنها از تحصیل و درس میمانند و از شهرنشینی فاصله میگیرند و به صلاح کشور نیست که زندگی عشیرهای و قبیلهای و کوچیگری در آنجا ترویج شود.»
شبکه تحلیلگران افغانستان در ماه حوت پاسال در گزارشی نوشت که با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، توازنقوا در هزارهجات به طرز چشمگیری به نفع کوچیها تغییر کرده است.
این شبکه گفته است که بازگشت طالبان به قدرت به کوچیها امکان داد که به هزارهجات و ارتفاعات مناطق مرکزی افغانستان هجوم ببرند.
طبق این گزارش کوچیها مناطق مرکزی را علفچرهای تابستانی خود میدانند و دعوای مالکیت دارند.
شبکه تحلیلگران افغانستان در این گزارش نوشت که هرچند در سال گذشته از بروز خشونتهای گسترده جلوگیر شد، اما کوچیها همچنان با استفاده از «زور و ارعاب به آزار و اذیت هزارهها ادامه دادند.»
پس از به قدرت رسیدن دوباره طالبان در اسد ۱۴۰۰، بارها از درگیری کوچکیها و ساکنان محلی در تخار، فاریاب و مناطق مرکزی گزارش شده است. این درگیریها در مورادی منجر به زخمی شدن افراد هم شده است.
یک روز پس از رد تعیین نماینده ویژه سازمان ملل از سوی طالبان، وزارت خارجه امریکا به افغانستان اینترنشنال گفت کشورش همچنان از تعیین نماینده خاص برای افغانستان حمایت میکند. به گفته این وزارت، تعیین نماینده خواست اعضای شورای امنیت سازمان ملل است.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان روز سهشنبه در واکنش به سخنان سخنگوی دبیرکل ملل متحد گفت که تعیین نماینده ویژه برای افغانستان اقدامی غیرضروری است.
او تاکید کرد که با حضور یوناما در افغانستان نیازی به تعیین نماینده ویژه جدید نیست.
سخنگوی سازمان ملل گفته است که کار بر تعیین نماینده ویژه جریان دارد.
یک سخنگوی وزارت خارجه امریکا، به عارف یعقوبی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که براساس قطعنامه ۲۷۲۱ شورای امنیت سازمان ملل، این شورا از دبیر کل این سازمان میخواهد تا یک نماینده ویژه برای افغانستان تعیین کند.
او گفت: «ما از این موضوع همچنان حمایت میکنیم و منتظر انتصاب او هستیم.»
نمایندگان کشورهای غربی گفتهاند که تعیین نماینده ویژه برای هماهنگی روابط جهان با طالبان ضروری است. با این حال، یک منبع دیپلوماتیک به روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون گفت که احتمال عقبنشینی طالبان از موضع شان در قبال پذیرش نماینده ویژه برای افغانستان کم است.
اکسپرس تریبون به نقل از منابعش گزارش داد که رزا اوتونبایوا، رئیس یوناما بعد از عید «گفتوگوهای جدی» را با مقامهای طالبان برای متقاعد کردن این گروه برای پذیرش نماینده ویژه آغاز خواهد کرد.
به گفته این روزنامه، یک طرح این است که دبیرکل یک هماهنگکننده ویژه به عوض نماینده ویژه تعیین کند.
وزارت خارجه طالبان در ماه جدی در واکنش به قطعنامه ۲۷۲۱ سازمان ملل گفت که این قطعنامه بدون مشورت با این گروه به تصویب رسیده است.
قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل در خصوص «ارزیابی مستقل و توصیههای» فریدون سینیرلی اوغلو، هماهنگ کننده ویژه این سازمان، نهم ماه جدی با ۱۳ رای موافق و دو رای ممتنع روسیه و چین به تصویب رسید.
آقای سینیرلی اوغلو در گزارش خود خواهان تعیین نماینده ویژه سازمان ملل شده بود.
روسیه و کشورهای دیگر عضو سازمان پیمان امنیت جمعی، روز چهارشنبه، ۲۲ حمل با برگزاری نشستی در مسکو درباره تهدیدات تروریستی از افغانستان ابراز نگرانی کردند. آنان بر خطرات ناشی از تروریسم و قاچاق مواد مخدر از افغانستان تاکید داشتند.
به نقل از خبرگزاری دولتی تاس، در بیانیه آنان آمده است : «در این جلسه تبادل نظر جامعی در مورد وضعیت افغانستان صورت گرفت و شرکت کنندگان در این نشست بر تداوم روندهای نامطلوب در حوزههای اجتماعی، اقتصادی و همچنین امنیتی تاکید کردند.»
این سیونهمین نشست گروه کاری شورای وزیران خارجه عضو این سازمان بود.
بر بنیاد بیانیه سازمان، «اشتراککنندگان گفتند که گروه کاری سازمان آماده است که به انسجام فعالیتهای دولتهای عضو برای با ثبات کردن وضعیت و ایجاد روند صلح در افغانستان یاری رساند.»
همچنین رئیسان مراکز ملی مبارزه با تروریسم کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی نیز در هفدهمین نشست این گروه روز چهارشنبه در مسکو گفتند که سازمانهای تروریستی بینالمللی و حملات سایبری تهدیدات مشترکی برای این کشورها هستند.
خبرگزاری دولتی تاس گزارش داد که اشتراککنندگان عوامل کلیدی ظهور و توسعه تهدیدات تروریستی علیه کشورهای عضو این اتحادیه را به فعالیت سازمانهای تروریستی بینالمللی در افغانستان، سوریه و عراق و همچنین تحولات در اوکراین و خاورمیانه مرتبط دانستهاند.
خطرات تروریستی با قاچاق غیرقانونی سلاح و مهمات به قلمرو کشورهای سازمان پیمان امنیت جمعی و افزایش استفاده از فناوریهای جدید، هوش مصنوعی، سیستمهای بدون سرنشین و سازههای رباتیک از موضوعاتی است که در این نشست به آن پرداخته شده است.
روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرغیزستان و تاجیکستان اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی هستند.
مایکل مکال، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا روز چهارشنبه بار دیگر از بحران بشری در افغانستان و سوءاستفاده طالبان از کمکهای خارجی ایالات متحده انتقاد کرد. او گفت که بحران کنونی در افغانستان نتیجه نحوه خروج امریکا از این کشور است.
مکال گفت که کمکهای بشردوستانه امریکا به مردم، به خصوص «زنان و کودکان رنج کشیده افغانستان نمیرسد.» در عوض به گفته مکال، «ما بر اساس فکت میدانیم کمکهای مالیات دهندگان امریکایی به جیب طالبان و متحدان این گروه میرود.»
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا روز چهارشنبه مجلس استماعیه با حضور سمنتا پاور، رئیس سازمان کمکهای بینالمللی امریکا(USAID) برگزار کرد. در این جلسه، خانم پاور به پرسش نمایندگان درباره موثریت کمکهای بشردوستانه و توسعهای امریکا در کشورهای مختلف پاسخ داد.
مکال گفت که «خروج آشفته نیروهای امریکایی در زیر نظارت حکومت بایدن، بحران گسترده انسانی را در افغانستان ایجاد کرده است.»
او افزود که دستاوردهای افغانستان در عرصه حقوق بشر و حقوق زنان با تصمیم بایدن برای خروج یکجانبه از افغانستان از دست رفت و « اکنون افغانستان یکی از رژیمهای سرکوبگر را برای زنان در جهان دارد.»
ایالات متحده در بیش از دو سال گذشته بیش از ۲ میلیارد دالر به افغانستان کمک کرده است.
سمنتا پاور به طور ضمنی انحراف کمکهای امریکا در افغانستان را تایید کرد اما در عین حال تاکید کرد که سازمانهای امدادی در برخی مواقع مجبور شدهاند که فعالیتهای خود را برای جلوگیری از سوءاستفاده از کمکها در افغانستان متوقف کنند.
پاور گفت: «علاوه بر تدابیر، مقررات و گزارشدهی سازمانهای همکار درباره سوءاستفاده از کمکها در افغانستان، یک طرف ثالت و ناظر نیز وجود دارد که به محلات توزیع کمکها میرود.»
او افزود: «ما شاهد بودیم که برخی از سازمانهای همکار ما توزیع کمکها را به علت سوءاستفاده[طالبان] یا این که زنان را استخدام نمیتوانستند، به حالت تعلیق در آوردند.»
سیگار که از سوی کانگرس برای نظارت بر کمکهای امریکا به افغانستان ایجاد شده است،گفته است که امریکا هیچ ابزار و تدابیری برای جلوگیری قطعی از سوءاستفاده طالبان از کمک ها در افغانستان در اختیار ندارد.
جنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در روز اول عید فطر از مناطق هممرز با افغانستان دیدار کرد. روابط عمومی ارتش پاکستان روز چهارشنبه نوشت که او آمادگی عملیاتی ارتش و وضعیت امنیتی مرزهای این کشور با افغانستان را بررسی کرد.
رئیس ارتش به میرانشاه و اسپینوام در وزیرستان شمالی سفر کرده است که با ولایت خوست افغانستان همجوار هستند.
این نخستین سفر فرمانده ارتش پاکستان پس از حملات هوایی این کشور به خوست و پکتیکا است.
نیروی هوایی پاکستان بامداد روز ۲۸ حوت به پکتیکا و خوست حمله هوایی کرد. به گفته ارتش، هدف حمله نیروهای تحریک طالبان در خاک افغانستان بود.
با این که طالبان افغان متحد اسلام آباد خوانده شده اما پس از بازگشت این گروه به قدرت، نگرانیهای امنیتی پاکستان از فعالیتهای شبه نظامیان پاکستانی در افغانستان بیشتر شده است.