روزنامه جمهوری اسلامی: پاکستان و تاجیکستان با طالبان تسویه‌حساب می‌کنند، اما ایران مدارا

طبق آماری که مرکز خبرنگاران افغانستان ارائه کرده، نقض آزادی رسانه‌ها و خبرنگاران در این بازه زمانی، شامل ۷۲ مورد تهدید و ۶۴ رویداد بازداشت خبرنگاران است.

مرکز خبرنگاران افغانستان در آستانه روز جهانی آزادی مطبوعات در گزارشی گفته که میزان محدودیت‌های طالبان بر رسانه‌ها، نه تنها کاهش نیافته بلکه افزایش هم داشته است.

سوم ماه می روز جهانی آزادی مطبوعات است.

در گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان که روز پنجشنبه (۱۳ ثور) منتشر شده آمده است: علاوه بر اداره استخبارات طالبان، وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه هم خبرنگاران را احضار و بازجویی می‌کند و حکم بازداشت آنان را می‌دهد.

مرکز خبرنگاران افغانستان می‌گوید در این شرایط، نقش کمیسیون رسیدگی به شکایات و تخلفات رسانه‌ای به حاشیه رفته و «این کمیسیون به ابزاری برای پیشبرد روند سیاست سرکوب رسانه‌ها تبدیل شده است.»

خودداری طالبان از مصاحبه

در بخشی دیگر از گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان آمده است که مقام‌های طالبان به ندرت با رسانه‌ها مصاحبه می‌کنند.

این نهاد می‌گوید سخنگویان رسمی طالبان هم «به سادگی و به راحتی از پاسخ‌گویی به سوال‌های جدی و عمیق خودداری می‌کنند.»

بررسی‌های مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می‌دهد که برای پوشش رویدادهای رسمی در افغانستان به رادیو و تلویزیون ملی و یا خبرگزاری دولتی باختر که تحت کنترول طالبان است اولویت داده می‌شود.

دستورالعمل‌های طالبان برای رسانه‌ها

مرکز خبرنگاران افغانستان می‌گوید طالبان از زمان روی کار آمدن در اسد سال ۱۴۰۰، دست‌کم ۱۷ دستورالعمل صادر کرده است.

منع کار زنان در رادیو تلویزیون ملی، منع پوشش خبری تظاهرات و اعتراض‌های مدنی، الزام به نام بردن از طالبان به عنوان حکومت افغانستان، منع پخش موسیقی، الزام زنان خبرنگار به پوشاندن صورت، منع حضور زنان در نمایش‌نامه‌ها و برنامه‌های سرگرمی رسانه‌ای، تفکیک جایگاه حضور زنان و مردان در رسانه‌ها، منع مصاحبه زنان با مردان و یا مردان با زنان از جمله محدودیت‌هایی است که به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان توسط طالبان اعمال شده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان از وضعیت رسانه‌ها در این کشور ابراز نگرانی کرده و تاکید کرده که سیاست سرکوب را نه تنها نتیجه بخش نمی‌داند، بلکه نسبت به پیامدهای منفی آن بر جامعه و آینده کشور هشدار می‌دهد.

مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواسته با احترام به آزادی رسانه‌ها، اجازه دهند رسانه‌ها و خبرنگاران بر مبنای قانون رسانه‌های همگانی و قانون دسترسی به اطلاعات، از حقوق خود برخوردار شوند.

این رویدادها در بازه زمانی اول جنوری تا ۳۱ مارچ سال جاری رخ داده‌اند.

گزارش یوناما که وضعیت حقوق بشر افغانستان در همین بازه زمانی را پوشش داده، روز پنجشنبه (۱۳ ثور) منتشر شد.

سازمان ملل گفته طالبان در حالی به بازداشت، شکنجه و قتل کارمندان و نظامیان حکومت پیشن ادامه داده که سخنگویان آن همواره بر پایبندی این گروه به «عفو عمومی» تاکید می‌کنند.

تلفات غیرنظامیان

در گزارش فصلی یوناما همچنین آمده که دست‌کم ۷۹ غیرنظامی در شش روز، از ششم جنوری تا ۱۱ این ماه، در رویدادهای انفجاری در کابل کشته و زخمی شده‌اند.

طبق گزارش، در ششم جنوری انفجاری در منطقه عمدتاً هزاره‌نشین دشت‌‌ برچی در کابل رخ داد که پنج کشته و ۲۰ زخمی برجا گذاشت. انفجار دیگری هم در همین منطقه در یازدهم جنوری رخ داد که سه نفر را کشته و ۳۵ نفر دیگر را زخمی کرد. مسئولیت رویداد اولی را داعش برعهده گرفت اما گروهی مسئولیت انفجار دوم را برعهده نگرفته است.

در گزارش آمده که انفجار دیگری در نهم ماه جنوری یک وسیله نقلیه حامل اداره زندان‌های طالبان را هدف قرار داد که سه نفر کشته و ۱۳ نفر زخمی شدند. داعش مسئولیت این حمله را برعهده گرفت و گفت افراد طالبان را مورد حمله قرار داده است.

علاوه بر این‌ها، یک حمله انتحاری در ۲۱ مارچ در مقابل کابل‌بانک قندهار صورت گرفت که دست‌کم ۲۵ کشته و ۵۰ زخمی برجا گذاشت. این حمله در میان گروهی از نیروهای پولیس طالبان صورت گرفت که برای گرفتن معاش خود به بانک رفته بودند. داعش مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.

یوناما همچنین گفته که در ۱۸ مارچ حملات هوایی پاکستان در خوست و پکتیکا یک نفر را کشت و دو نفر دیگر را زخمی کرد. طبق گزارش، در همان روز نیروهای طالبان با مرزبانان پاکستانی نیز درگیر شدند که در آن چهار غیرنظامی از جمله سه کودک کشته و هفت نفر دیگر زخمی شدند.

آزادی بیان

یوناما در گزارش خود گفته در کنار چالش‌های اقتصادی رسانه‌ها در افغانستان، محدودیت‌های گذشته علیه این نهادها و بازداشت خودسرانه روزنامه‌نگاران همچنان ادامه دارد.

ملل متحد به چهار مورد بازداشت خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در کابل و سمنگان اشاره که همه این فراد آزاد شده‌اند.

طبق این گزارش، طالبان همچنین به تنبیه بدنی متهمان ادامه داده که در ماه فبروری، سه مورد اجرای حکم اعدام ثبت شده است.

جنبش شنبه‌های ارغوانی با نشر بیانیه‌ای، ادعای طالبان برای تامین امنیت در افغانستان را زیر سوال برده و گفته افغانستان تحت حاکمیت این گروه به «پایگاه امن تروریستان بین‌المللی» تبدیل شده است.

این جنبش در بیانیه‌ای به حمله اخیر به مسجد شیعیان در هرات اشاره کرده و تاکید کرده که ادعای تامین امنیت از سوی طالبان «تهی از حقیقت» است.

در این بیانیه آمده است «حملات تروریستی هدفمند بالای شیعیان در نقاط مختلف کشور به ویژه حمله تروریستی اخیر بالای نمازگزاران در هرات یکبار دیگر ثابت می‌سازد که ادعا تامین امنیت سرتاسری، تهی از حقیقت بوده و یا هم طالبان خود بر اساس اعتقادات افراطی شان در چنین جنایات دست دارند.»

وزارت داخله طالبان گفته است که در حمله مسلحانه دوشنبه شب در مسجد امام زمان در شهرک محمدی دست‌کم شش نمازگزار از جمله یک زن و یک کودک کشته شدند.

جنبش شنبه‌های ارغوانی می‌گوید طالبان تاکنون هیچ یک از عوامل حمله به شیعیان را بازداشت، محاکمه و مجازات نکرده است.

این جنبش گفته جامعه جهانی باید به جای درخواست از طالبان برای محافظت از شیعیان، این گروه را تحت فشار قرار دهد و عوامل جنایات در افغانستان را به دادگاه بکشاند.

در اعلامیه‌ طالبان آمده است که حکم مجازات این افراد پس از تایید دادگاه عالی این گروه روز پنجشنبه توسط دادگاه ابتدایی ولایت پکتیکا اجرا شد.

دادگاه عالی طالبان درباره هویت این افزاد چیزی نگفته است.

در آخرین مورد، دادگاه عالی طالبان روز سه‌شنبه از مجازات سه نفر را در ولایت خوست به اتهام کلاهبرداری و روابط جنسی خارج از ازدواج در محضر عام خبر داد.

پیش از این سخنگوی دادگاه عالی طالبان گفت که این گروه در یک ماه گذشته بیش از ۴۰ نفر را به اتهام‌های گوناگون در شهرهای مختلف افغانستان مجازات بدنی کرده است.

در خبرنامه این وزارتخانه که روز چهارشنبه (۱۲ ثور) منتشر شده آمده است که وزیر دفاع طالبان بازگشایی سفارت آذربایجان در کابل را یک «اقدام مثبت» خوانده است.

آذربایجان همانند دیگر کشورها طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد.

با این حال، وزارت دفاع طالبان گفته است که سفیر آذربایجان وعده داده که این کشور آماده همکاری با طالبان و مردم افغانستان است.

مقام‌های طالبان پیش از این گفته بودند که از آذربایجان در منازعه قره‌باغ حمایت می‌کنند.