بنا بر اعلام دولت آذربایجان، اداره خدمات مرزی این کشور بر اساس توافق تعیین مرزها بین باکو و ایروان، کنترول چهار روستا به مساحت ۶.۵ کیلومتر مربع در منطقه مرزی غازاخ همجوار با ارمنستان را به دست گرفته است.
دولت ارمنستان، ماه گذشته اعلام کرده بود این روستاها را که غیرمسکونی هستند به آذربایجان بازخواهد گرداند، اقدامی که هر دو طرف به عنوان نقطه عطفی در مسیر دستیابی به توافق صلح بین ایروان و باکو که بیش از سه دهه با هم درگیر بودهاند، توصیف میکنند.
تصمیم نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، برای واگذاری این چهار روستا باعث اعتراضات داخلی در این کشور شد و معترضان خواستار استعفای او به دلیل آنچه که خیانت میخواندند، شدند.
پاشینیان در سخنرانی جمعه شب که از رسانههای این کشور پخش شد با اشاره به تاریخ تلاش ارمنیها برای داشتن وطن در یک منطقه جغرافیایی مشخص، توضیح داد چگونه تعیین مرزهای ملی بخشی از این فرایند است.
او گفت هدف همه ارمنیها این است که «یک ارمنستان مستقل و دموکراتیک با مرزهای مشخص به یک ایدئولوژی و مفهوم ملی تبدیل شود.»
توافق برای بازگراندن این چهار روستای مرزی به آذربایجان اول ثور در نشست معاونان نخستوزیرهای ارمنستان و آذربایجان، حاصل شد و همان زمان وزیر خارجه امریکا با استقبال از این توافق دو کشور، این اقدام را گامی مهم برای نهایی کردن یک توافق صلح پایدار بین ارمنستان و آذربایجان خوانده بود.
بازپسگیری کامل منطقه ناگورنو-قرهباغ از سوی آذربایجان در پاییز سال گذشته، باعث خروج گسترده ارمنیتبارها از آنجا شد و اگرچه ضربه دردناکی به ایروان وارد کرد اما با توجه به حذف منبع دیرینه اختلافات از روی میز مذاکرات، راه را برای یک توافق دیرینه بین طرفین را باز کرد.
پس از آن، در ماه قوس پارسال آذربایجان و ارمنستان در بیانیهای به طور مشترک اعلام کردند دو کشور در خصوص فرصت ایجاد شده برای دستیابی به صلح همنظر بوده و قصد امضای توافقنامه صلح دارند و بر اساس توافق دو کشور، جمهوری آذربایجان ۳۲ نظامی ارمنی و ارمنستان نیز دو نظامی آذربایجانی را به نشانه حسن نیت آزاد کردند.
با این حال، آذربایجان و ارمنستان همچنان بر سر مناطقی که هر دو طرف میخواهند دیگری کنترول آنها را واگذار کند یا دسترسی به آنها را فراهم کند، اختلافات سرزمینی حلنشدهای دارند.
این توافق در پی تماس تلفنی جو بایدن، رئیسجمهور ایالات متحده با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر در روز جمعه ۴ جوزا به دست آمده است.
بنا بر بیانیه کاخ سفید، جو بایدن در این تماس به همتای مصری خود گفته واشینگتن از تلاشها برای بازگشایی گذرگاه جنوبی رفح تحت شرایطی که مورد قبول هر دو کشور مصر و اسرائیل باشد، حمایت میکند و ایالات متحده هفته آینده یک تیم ارشد به قاهره خواهد فرستاد تا در این باره گفتوگو کنند.
در بیاینه کاخ سفید با اشاره به استقبال بایدن از تعهد السیسی برای اجازه دادن به ورود کمکهای بشردوستانه سازمان ملل به غزه از طریق گذرگاه کرم شالوم گفته شده «این کار به نجات جان انسانها کمک خواهد کرد.»
به گزارش رویترز، دفتر ریاست جمهوری مصر هم در بیانیهای حصول به این توافق را ناشی از «وضعیت انسانی دشوار فلسطینیان در نوار غزه، کمبود وسایل زندگی در این باریکه و کمبود سوخت مورد نیاز برای بیمارستانها و نانواییها» خوانده است.
در بیانیه طرف مصری تاکید شده السیسی موافقت کرده کمکهای بشردوستانه از طریق این گذرگاه به صورت موقت ارسال شود تا زمانی که مکانیسمهای قانونی برای بازگشایی گذرگاه مرزی رفح از سمت فلسطینیها برقرار شود.
از سوی دیگر آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا، جمعه در تماس با بنی گانتز، وزیر کابینه جنگ اسرائیل، با اشاره به تلاشها برای ارسال کمکهای انساندوستانه به غزه، بر ضرورت بازگشایی گذرگاه رفح تاکید کرد.
پیشتر شبکه تلویزیونی خبری القاهره وابسته به دولت مصر به نقل از یک مقام ارشد این کشور گزارش داده بود مصر به دلیل درگیریها در رفح از هماهنگی با اسرائیل در مورد ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه از طریق گذرگاه رفح خودداری کرده است.
همزمان سازمان ملل و دیگر نهادهای کمکرسان بینالمللی هشدار داده بودند که بسته شدن دو گذرگاه به سمت جنوب نوار غزه، رفح و کرم شالوم تحت کنترل اسرائیل، عملا ارسال کمکهای بشردوستانه به این منطقه را متوقف کرده است.
سریع روز جمعه در سخنرانی در جریان تظاهرات هواداران حوثیها در صنعا گفت نیروهای حوثی کشتی یانیس در دریای سرخ، اسکس در دریای مدیترانه و اماسسی الکساندرا در دریای عمان (عرب) را هدف قرار دادهاند.
او اضافه کرد حوثیها با چند موشک به کشتی اسکس در دریای مدیترانه شلیک کردند و بهانه آنها از این حمله نقض ممنوعیت اعلامشده از سوی حوثیها برای ورود کشتیها به بنادر اسرائیل بود.
این سخنگوی نظامی حوثیها توضیحی درباره زمان وقوع این حملات ارائه نکرد.
سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد که حوثیها دو موشک بالستیک ضد کشتی را در روز پنجشنبه به دریای سرخ شلیک کردهاند، اما هیچ تلفات یا خسارتی گزارش نشده است.
دادههای کشتیرانی نشان میدهد نفتکش اسکس با پرچم لیبریا روز جمعه در سواحل بندر اسکندریه مصر در دریای مدیترانه لنگر انداخته است.
این کشتی توسط شرکت کشتیرانی زودیاک اداره میشود که متعلق به یک میلیاردر اسرائیلی به نام ایال اوفر است.
سخنگوی این شرکت گفت که این کشتی به سلامت در آبهای مصر لنگر انداخته و هیچ نشانهای از چیز غیرعادی مشاهده نشده است.
شرکت امنیت دریایی بریتانیا، آمبری با اشاره صریح به اسکس، در یادداشتی گفت این کشتی بین اسکندریه و پورت سعید، یک بندر دیگر در مصر در حرکت بوده و در هفتههای اخیر به هیچ بندری در اسرائیل نرفته است.
در ماه حمل نیز رسانههای جمهوری اسلامی گزارش دادند سپاه پاسداران تایید کرده یک کشتی تجاری مرتبط با اسرائیل را که با پرچم پرتغال در تنگه هرمز در حرکت بوده، توقیف کرده است.
ایبیسی نیوز نوشت که این کشتی با شرکت زودیاک ماریتایم در ارتباط بوده است.
کشور جزایر مارشال که بیشترین ثبت کشتی در جهان را دارد، هفته گذشته به نقل از منابع مختلف امنیتی ارزیابی کرد که موشکها و پهپادهای حوثیها برد کافی برای رسیدن به شرق مدیترانه از مبدا یمن را دارند.
این منابع همچنین ارزیابی کردهاند که نیروهای ائتلاف و ارتشهای محلی دارای سیستمهای دفاع هوایی کافی برای مقابله با این حمله احتمالی حوثیها هستند.
بالاترین ثبت جهانی کشتی جزایر مارشال در یک مشاوره امنیتی هفته گذشته اعلام کرد.
عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیهای یمن در اوایل ماه جاری میلادی گفته بود همه کشتیهایی که به سمت بنادر اسرائیل حرکت میکنند، مورد حمله این گروه تحت حمایت ایران قرار میگیرند.
حوثیها ماههاست که حملات خود را در دریای سرخ و خلیج عدن افزایش دادهاند و میگویند که در راستای همبستگی با فلسطینیها در نوار غزه عمل میکنند.
مرکز اطلاعات دریایی مشترک که تردد کشتیها در این منطقه ترانزیت استراتژیک را رصد میکند، روز پنجشنبه اعلام کرد که یک کشتی فلهبر یونانی با پرچم مالت در سواحل یمن هدف موشک قرار گرفته است.
ایالات متحده که متحد اسرائیل است، در ماه دسامبر یک نیروی چند ملیتی برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ ایجاد کرد و پس از مدتی با کمک بریتانیا حملاتی را در یمن علیه مواضع حوثیها آغاز کرد.
اما این حملات، هنوز موجب جلوگیری از حملات حوثیها نشده است.
حوثیها اکنون کنترل بخشهای وسیعی از قلمرو یمن را در اختیار دارند.
در ماههای گذشته مایکل اریک کوریلا، فرمانده سنتکام، در جلسه استماع کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان بار دیگر به حمایت گسترده جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی خود در منطقه اشاره کرد.
او گفت حملات حوثیها به کشتیهای جنگی امریکا و کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ و نیز حملات شبهنظامیان متحد جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه، «نتیجه مستقیم» تهدید جمهوری اسلامی است که به تدریج در حال گسترش است.
این نظامی ارشد امریکایی افزود حملات اوایل فوریه ایالات متحده به نیروهای نیابتی ایران در خاورمیانه، گروههای شبهنظامی در عراق و سوریه را از حمله به نیروهای امریکایی منصرف کرده اما در برابر شورشیان حوثی در یمن موثر نبوده است.
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه امریکا در امور ایران، در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد: «امریکا برای رسیدگی به همه تهدیدهای جمهوری اسلامی، از نقض حقوق بشر در ایران تا حمایت از حوثیها در حمله به خطوط کشتیرانی بینالمللی، حمایت از تروریسم و تشدید تنشهای هستهای، از همه ابزارهای موجود استفاده میکند و هیچ گزینهای را از روی میز حذف نخواهد کرد.»
گرانت شاپس، وزیر دفاع بریتانیا نیز پیش از این هشدار داده بود کشورش برای «مقابله مستقیم» با حملات حوثیها تردیدی به خود راه نخواهد داد.
گیلاد اردان، نماینده اسرائیل در سازمان ملل، با محکوم کردن حکومت ایران در این رابطه گفته است: «کسی که حماس، حزبالله و حوثیها را حمایت میکند و عروسکگردان آنهاست، جمهوریاسلامی است.»
اتحادیه عرب به تازگی حملات حوثیها به کشتیها در دریای سرخ و خلیج عدن را شدیدا محکوم کرد.
جمهوری اسلامی بارها ادعا کرده که از حوثیها حمایت تسلیحاتی نمیکند.
امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد، روز سهشنبه ۲۹ دلو سال گذشته در نامهای به شورای امنیت اعلام کرد حکومت ایران در انتقال سلاح به حوثیهای یمن دست ندارد.
سازمان ملل میگوید تنها در هفت ماه گذشته در جنگ غزه بیش از ۲۵۰ کارمند امدادی کشته شدهاند. بیشتر این افراد برای آژانس پناهندگان سازمان ملل در غزه کار میکردند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل خواهان تحقیق درباره کشته شدن کارمندان امداد در غزه شده است.
رابرت وود، معاون سفیر امریکا در سازمان ملل نیز در شورای امنیت گفت که کشته شدن بیش از ۲۵۰ کارمند بشردوستانه در درگیری میان اسرائیل و حماس «بیش از هر درگیری دیگر در تاریخ سازمان ملل» غیرقابل قبول است.
شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامه تازه به شدت خشونت علیه امدادگران و «محرومیت غیرقانونی دسترسی بشردوستانه» به کمکها را محکوم کرده است.
قطعنامه پیشنهادی سوئیس روز جمعه با رای موافق ۱۴ عضو شورای امنیت و تنها رای ممتنع روسیه به تصویب رسید.
در این قطعنامه که پس از هفت ماه درگیری بین اسرائیل و حماس به تصویب رسیده، به درگیری مشخصی اشاره نشده است.
اسرائیل تحت فشار فزاینده قرار دارد تا اجاز دهد کمکهای بیشتری به غزه برسد، جای که سازمان ملل میگوید قحطی سایه افگنده است.
پاسکال بائریسویل، سفیر سوئیس در سازمان ملل متحد به خبرنگاران گفت: «این قطعنامه مربوط به یک زمینه خاص نیست، بلکه برای همه کارکنان بشردوستانه در سراسر جهان است.»
