شماری از مقامهای پیشین و اعضای شورای علمای شیعه افغانستان به مناسبت سی و پنجمین سالروز مرگ روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی به تهران رفتند. آنها در سفر به تهران در دو نشست بینالمللی درباره غزه و فلسطین به میزبانی ایران نیز شرکت کردند.
اسدالله سعادتی، معاون پیشین شورای عالی مصالحه افغانستان، عبدالرزاق احمدی از نزدیکان اسماعیل خان، عبدالقیوم سجادی، نماینده پیشین پارلمان، محمدهاشم صالحی مدرس، رئیس شورای علمای شیعه و محمد اکبری معاون این شورا و همایون جریر عضو حزب اسلامی و داماد گلبدین حکمتیار از شرکت کنندگان این نشست بودند.
کنفرانس بینالمللی غزه در ۱۲ جوزا در تالار صدا و سیما و همایش بینالمللی فلسطین و بیداری اسلامی در ۱۳ جوزا در سالن اجلاس سران در تهران برگزار شد.
برخی از روحانیون و سیاستمداران کشورهای اسلامی و عربی، هند و بنگلادش، ترکیه و کشورهای افریقایی نیز در این نشست شرکت کردند.
جمهوری اسلامی به مناسبت سی و پنجمین سالروز مرگ روحالله خمینی چندین نشست را در تهران برگزار کرد.
حسن خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و علی باقری کنی، سرپرست وزارت امور خارجه ایران از سخنرانان اصلی اجلاس بینالمللی غزه در تهران بودند.
دو منبع معتبر در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان در سفر به امارات متحده عربی با مقامهای امنیتی امریکا دیدار خواهد کرد. به گفته منابع، دو طرف درباره نگرانیهای امنیتی گفتوگو میکنند.
سراجالدین حقانی روز گذشته در اولین سفر خارجی به امارات متحده عربی رفت و با رئیس دولت امارات دیدار و گفتوگو کرد.
سراجالدین حقانی، رئیس شبکه حقانی است و طالبان از او به عنوان «فاتح کابل» یاد میکند. با توجه به جایگاه سراجالدین حقانی در اداره طالبان، نقش او با گذشت زمان بیشتر و پر رنگتر میشود.
موضوعات حل ناشده میان طالبان و امریکا
انتظار میرود وزیر داخله طالبان در دیدار با مقامهای امریکایی درباره مسایل مهم و حل ناشده میان طالبان و واشنگتن گفتوگو کند.
لیست سیاه
طالبان تایید میکنند که نامهای بیش از ۲۰ مقام این گروه هنوز در لیست سیاه امریکا قرار دارد. پس از حاکمیت مجدد طالبان نه تنها نامهای این مقامها از لیست سیاه واشنگتن خارج نشد، بلکه نام چند مقام دیگر طالبان نیز به این فهرست اضافه شد.
پرواز هواپیماهای بیسرنشین
پس از خروج امریکا از افغانستان هواپیماهای بیسرنشین این کشور به گشتزنی در آسمان افغانستان ادامه دادند. مقامهای طالبان گفتند که حریم هوایی افغانستان در «اشغال امریکا» است و آنها ادامه گشتزنی این پهپادها را زورگویی امریکا قلمداد کردند.
مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی طالبان اخیرا اعتراف کرد که این گروه توانایی توقف این گشتزنیها را ندارد.
زندانیها
امریکا تایید میکند که دو شهروند این کشور نزد طالبان زندانیاند. یکی از این زندانیها رایان کوربت است که در ماه اگست ۲۰۲۲ بازداشت شد. هویت فرد دومی هنوز روشن نیست.
طالبان تایید کرده است که ۱۶ شهروند خارجی در زندانهای این گروه بسر میبرند.
ده میلیون دالر جایزه برسر سراجالدین حقانی
امریکا در سال ۲۰۱۲ شبکه حقانی را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد.
اداره فدرال این کشور سراجالدین حقانی را یک تروریست بینالمللی میداند و برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری او شود ابتدا پنج میلیون دالر تعیین کرد. پس از تسلط طالبان بر افغانستان این جایزه از پنج میلیون دالر به ده میلیون دالر افزایش یافت. این جایزه هنوز لغو نشده است.
مکاتب دخترانه و حقوق زنان
امریکا خواهان بازگشایی مکاتب دخترانه و بهبود وضعیت حقوق بشر در حاکمیت طالبان است، اما این گروه در نزدیک به سه سال گذشته به خواستهای امریکا و جامعه جهانی در این مورد اعتنایی نکرده است.
رابطه طالبان با القاعده
قطع رابطه طالبان با القاعده یکی از موارد مهم توافقنامه دوحه است. اما شورای امنیت سازمان ملل میگوید این گروه هنوز با القاعده رابطه دارد.
براساس گزارشها، ایمن الظواهری، رهبر القاعده که در حمله امریکا هوایی امریکا در کابل کشته شد در مهمانخانه سراجالدین حقانی زندگی میکرد.
افغانستان اینترنشنال این اطلاعات را با مقامهای طالبان در میان گذاشت اما این مقامها آنرا تایید یا رد نکردند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان میگوید سراجالدین حقانی در دیدار با مقامهای امارات متحده عربی درباره تقویت روابط افغانستان و امارات متحده عربی، جلب همکاری آن کشور در بخشهای صحی و ساختمانی ارگانهای امنیتی این گروه گفتوگو کرده است.
سخنگوی طالبان روز چهارشنبه (۱۶ جوزا) نوشت که مقامهای امارات متحده عربی موضوع رهایی زندانیان افغان از زندانهای این کشور را پذیرفتهاند.
صدور ویزا به افغانها و دیجیتالی کردن سیستم ترافیک افغانستان از دیگر موضوعات مقامهای طالبان و امارات متحده عربی بوده است.
سخنگوی طالبان گفته امارات متحده عربی در بازسازی افغانستان سهم میگیرد و شرکتهای سرمایهگذاری آن کشور در افغانستان سرمایهگذاری میکنند.
جورج مایر، وزیر داخله ایالت تورینگن آلمان میگوید برای اخراج پناهجویان «مجرم و خطرناک» به افغانستان لازم نیست با طالبان اسلامگرا توافق شود. او گفته به جای تماس با طالبان با کشورهای همسایه افغانستان مانند پاکستان گفتوگو شود.
وی گفت «منافع امنیت ملی آلمان مهمتر از حمایت از افراطگرایان اسلامگرا است.»
این سیاستمدار عضو حزب سوسیال دموکرات روز چهارشنبه (۱۶ جوزا) در مصاحبه با یک رادیوی آلمانی، بدون اشاره به تصمیم دولت فدرال، به شکل تلویحی با طرح اخراج پاهجویان افغان از این کشور مخالفت کرد.
او پیشنهاد داد که پناهندگان مجرم و خطرناک افغان به کشورهای همسایه افغانستان اخراج شوند.
پس از حمله مرگبار یک افغان در شهر مانهایم، وزیر داخله آلمان گفت که افرادی که به طور بالقوه تهدیدی برای امنیت آلمان اند، باید سریعاً از کشور اخراج شوند.
در پی این حمله برخی احزاب آلمانی خواهان اخراج اسلامگرایان رادیکال و مجرمان خطرناک به کشورهای شان از جمله افغانستان و سوریه شدند.
سلیمان عطایی روز جمعه ۱۱جوزا با چاقو به تجمع منتقدان راستگرای اسلام در شهر مانهایم حمله کرد. در این حمله شماری زخمی و یک افسر پولیس کشته شد. مرگ او واکنشهای گسترده مقامات دولتی و شهروندان آلمانی را برانگیخت.
جبهه متحد افغانستان، تحت رهبری سمیع سادات، فرمانده پیشین نیروهای ویژه افغانستان، گزارشی درباره تهدیدات داعش نشر کرد. در گزارش آمده داعش خراسان در حال حاضر ۹ هزار سرباز در افغانستان دارد و با این نیرو، ظرفیت حمله به «سراسر منطقه» را پیدا کرده است.
گرازش مفصل جبهه متحد افغانستان روز چهارشنبه، ۱۶ جوزا، منتشر شد.
در این گزارش آمده که تعداد نیروهای داعش خراسان مستقر در افغانستان «به سرعت در حال افزایش است و آنها ظرفیت عملیاتی برای حملات انتحاری، شورش و ترور در شهرها را به دست آوردهاند و می توانند به تأسیسات دولتی یا مراکز اقتصادی در سراسر منطقه حمله کنند.»
کمیسیون استخبارات جبهه متحد افغانستان گفته است که در حال حاضر، بزرگترین و قویترین مرکز داعش در جهان، شبکه داعش در ولایت خراسان است که رهبری آن در بلوچستان پاکستان و اعضای عملیاتی آن در افغانستان مستقرند.
برپایه این گزارش، در پایان سال ۲۰۲۳ بسیاری از اعضای فعال رهبری داعش از سوریه و عراق به منطقه بلوچستان پاکستان و ولایت کنر افغانستان سفر کردهاند.
در گزارش آمده که پس از شکست داعش در سوریه و اعراق، اعضای این گروه از آسیای میانه نیز به افغانستان و پاکستان رفتند که این امر منجر به تقویت داعش خراسان شد.
حبهه متحد افغانستان هشدار داده که «گروه داعش خراسان از نیرو فکری، نیروی بشری و جذب برای انجام حملات در اروپا و امریکا برخوردار است و آنها این توانایی را در افغانستان و ایران نیز ثابت کردهاند.»
طالبان هرچند ادعا میکند که داعش را سرکوب کرده، این گروه هرازگاهی حملاتی را علیه نیروهای طالبان و غیرنظامیان عمدتا شیعیان و هزارهها راهاندازی کرده است.
حضور داعش خراسان در افغانستان و گسترش آن به منطقه، از نگرانیهای عمده کشورهای آسیای میانه نیز است.
برخی احزاب، جریانهای سیاسی و زنان مخالف طالبان، در یک بیانیه مشترک نگرانیهای خود را درباره سومین نشست دوحه مطرح کردند. این جریانها گفتند هر نوع گفتوگو در غیاب نمایندگان اصلی مردم افغانستان، امتیاز دادن به «گروه تروریستی» طالبان است.
احزاب و جریانهای سیاسی مخالف طالبان در بیانیهای که روز چهارشنبه نسخهای ازآن به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، تاکید کردند که تجارب گفتوگوهای مشابه طی چهار دهه گذشته نشان داده که هرگاه اراده و خواست مردم توسط نمایندگان مشروع آنها مطرح نشود، «تعامل با جریانات تروریستی مشکل را حل نساخته و بر پیامدهای بحران خواهد افزود.»
در بیانیه آمده است که افغانستان تحت سلطه «غاصبانه» گروه طالبان قرار دارد و افزایش تعامل بینالمللی ساختارمند و منسجم زمانی معنا دارد که اراده و منافع تمام مردم در نظر گرفته شود.
بیانیه افزوده است: «احزاب، جریانهای سیاسی دخیل در قضایا و جنبشهای اعتراضی زنان به عنوان تبیینکننده اراده مردم، اقوام و زنان در مقابل اختناق، تروریسم، تبعیض و آپارتاید مسلط بر کشور در اجلاس حضور داشته و در مورد تعامل بین المللی با افغانستان» گفتوگو کنند.
این جریانها بار دیگر گفتند که از تعیین نماینده ویژه ملل متحد برای افغانستان استقبال میکنند، اما مشروط بر اینکه «گزینش و ماموریت وی در مشورت همهجانبه با جریانهای داخلی، منطقهای و بینالمللی دخیل در قضیه افغانستان صورت گیرد.»
احزاب سیاسی و جنبشهای زنان مخالف طالبان تصریح کردند که ماموریت نماینده احتمالی ملل متحده برای افغانستان، «حل ریشهای بحران بر محور حقوق انسانی و اساسی مردم افغانستان باشد و نه در مسیر فراموشی رنجهای مردم به منظور رسیدن به تعامل با تروریسم انعطافناپذیر و عریان.»
در بیانیه آمده است که هرگونه «يکجانبهگرایی» در تعیین نماینده ويژه ملل متحد، موثریت کار او و همکاری جریانهای داخلی و بینالمللی با او را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
در بیانیه به «اعمال جنایتکارانه» حکومت طالبان طی نزدیک به سه سال اشاره شده و گفته شده «هرگونه تعامل یک جانبه و پشت درهای بسته با این گروه به مثابه چشمپوشی بر اراده، حقوق انسانی و تمامی رنجها و مصیبتهایی است که مردم افغانستان در سه دهه از این گروه متحمل شدهاند.»
سومین نشست دوحه با حضور نمایندگان کشورها برای افغانستان در دهم و یازدهم سرطان برگزار میشود.
سازمان ملل هدف از این نشست را «افزایش تعامل بینالمللی با افغانستان به صورت منسجم و ساختارمند» اعلام کرده است.
طالبان نیز به این نشست دعوت شدهاند و در روزهای گذشته وزارت خارجه این گروه از رایزنیها درباره تعیین نمایندهاش برای دوحه خبر داده است.
رنگین دادفر سپنتا در واکنش به حمله یک مهاجم افغان در مانهایم، خواهان اخراج همفکران طالبان از آلمان شد. وزیر خارجه سابق افغانستان از حکومت این کشور خواست تا حامیان «افکار طالبان» و «آپارتاید جنسیتی را فورا به افغانستان بازگرداند.»
حمله مرگبار مهاجم افغان در شهر مانهایم بحثهای مربوط به پناهجویان را در آلمان داغ کرده است. در حالیکه احزاب راستگرا با استفاده از این فرصت خواهان جلوگیری از پذیرش مهاجران شدهاند، وزیر داخله آلمان گفتهاست که راههای اخراج پناهجویان افغان مجرم و بالقوه خطرناک برای امنیت آلمان به افغانستان را بررسی میکند.
وزیر خارجه سابق افغانستان روز سه شنبه در شبکه اکس نوشت که اقلیتی در آلمان زندگی میکنند که با ایدیولوژی طالبان موافق هستند.
او نوشت: «یک اقلیت بسیار کوچکی وجود دارد که باید آنها را شناخت. این افراد با ایدیولوژی طالبان موافق اند، از تبعیض جنسیتی حمایت و بر اساس آن عمل میکنند. این افراد باید فوراً به افغانستان اخراج شوند.»
به نظر میرسد که آقای سپنتا نگران پیامدهای منفی بحثهای ضدمهاجران در آلمان و سخت شدن شرایط برای پناهجویان است. او خواهان حفاظت از پناهجویانی شد که از دست طالبان فرار کردهاند. او گفت که پناهجویان مخالف طالبان به ویژه زنان، شایسته حفاظت و امنیت هستند.
برخی از احزاب آلمانی خواهان اخراج پناهجویان مجرم به افغانستان شدهاند. در حال حاضر، آلمان پناهجویان افغان و سوری را به دلیل وضعیت سیاسی و امنیتی کشورهای شان اخراج نمیکند.
سلیمان عطایی، اهل هرات افغانستان، روز جمعه در شهر مانهایم با چاقو به تجمع منتقدان اسلام حمله کرد و شش نفر به شمول یک پولیس را زخمی کرد. افسر پولیس بعداً در شفاخانه جان باخت.
آقای سپنتا با اشاره به اظهارات سیاستمداران آلمانی درباره اخراج پناهجویان افغان گفت که در خصوص برگرداندن پناهجویان مجرم به افغانستان باید براساس «قانون» و «کرامت انسانی» تصمیم گرفته شود.
این حمله در آستانه انتخابات پارلمانی اروپا صورت گرفته است. احزاب راست افراطی سعی دارند از رویداد پیش آمده بیشترین بهره سیاسی را ببرند.