رویترز در این گزارش به تاریخ پنجشنبه ۱۷ جوزا، پس از بررسیها و همچنین رایزنی با سه مقام ارشد امریکایی که تحولات میدان منازعه را رصد میکنند، به این نتیجه رسیده که تعداد نیروهای حماس بهشدت تقلیل یافته و به ۹ تا ۱۲ هزار نفر رسیده است. در حالی که پیشتر و زمانی که غزه در اختیار حماس بود، شمار نیروهای این گروه ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر ارزیابی میشد.
این گزارش میگوید جنگجویان حماس به شدت از درگیری رو در رو با نیروهای اسرائیلی در نزدیکی رفح، جنوبیترین شهر غزه احتراز میکنند و به شهادت یکی از این مقامات بلندپایه امریکایی، در مقابل به اجرای عملیات کمین یا کارگذاشتن بمب عمدتا در پشت خطوط نیروهای اسرائیلی تمایل نشان میدهند.
وسام ابراهیم، از شهروندان منطقه هم این تغییر رویه را تایید میکند و میگوید شاهد تغییر شیوه عملیاتی حماس بوده است. او در گفتوگویی تلفنی با رویترز تصریح کرده است: «در ماههای اول منازعه، نیروهای حماس به محض حضور نیروهای اسرائیلی در منطقه با آنها درگیر میشدند اما در حال حاضر تغییر مشهودی در شیوه عملیات آنها قابل مشاهده است. آنها منتظر مستقر شدن نیروهای اسرائیلی میشوند و بعد عملیات کمین و غافلگیری را پی میگیرند.»
مقامات امریکایی که به دلیل حساسیت مبحث درخواست کردند تا نامشان فاش نشود، بر این باورند که حماس میتواند تا ماهها با کمک سلاحهایی که از تونلهای زیرزمینی به غزه قاچاق میشود به این شیوه مبارزه ادامه دهد. آنها همچنین با اشاره به حجم عمده مهمات منفجر نشده، تجهیزات تغییر کاربری داده شده و تسلیحات به جامانده از ارتش اسرائیل به عنوان عناصری برای ادامه این رویه تاکید میکنند.
این گزارش میافزاید با درک این موضوع بود که تساخی هانگبی، مشاور امنیت ملی نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته در ارزیابی خود از وضعیت جنگ پیشبینی کرد این منازعه دستکم تا پایان سال ۲۰۲۴ ادامه خواهد داشت.
این درحالی است که پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اعلام کرده بود تا زمانی که تواناییهای گروه حماس از بین نرفته، پایانی برای جنگ غزه وجود نخواهد داشت و اسرائیل حاضر به برقراری آتشبس دایمی نخواهد شد.
سخنگوی حماس به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر درباره تغییر راهبرد نظامی این گروه پاسخی نداد. این در حالی است که برخی از جنگجویان وابسته به این گروه در یک حرکت تبلیغاتی موازی، ویدیوهایی از حملات مخفیانه به نیروهای اسرائیلی ضبط و پس از ویرایش، آنها را در تلگرام و دیگر رسانههای اجتماعی منتشر میکنند.
این گزارش با اشاره به اینکه اسرائیل تنها حدود ۳۰۰ سرباز در جنگ غزه از دست داده، به نقل از پیتر لرنر، یک سخنگوی نیروهای دفاع اسرائیل (IDF) آورده است مقامات نظامی این کشور بر این باورند که هنوز تا نابودی کامل حماس راه زیادی باقی مانده است. لرنر تاکید میکند هنوز حدود نیمی از توان نظامی حماس به قوت خود باقی مانده است.
لرنر میگوید اگرچه ارتش اسرائیل در حال تطبیق با تغییر شیوه جنگی حماس است اما واقعیت این است که ارتش اسرائیل قادر نیست نفر به نفر جنگجویان حماس و تک تک تونلهای حماس را از بین ببرد.
او گفت: «کشتن و از میان برداشتن تک تک تروریستها از روی زمین هیچوقت هدف ما نبوده. چنین هدفی واقع گرایانه هم نیست. اما نابود کردن توان نظامی و حکمرانی حماس یک هدف نظامی شدنی و قابل دستیابی است.»
نتانیاهو و دولت او تحت فشار واشنگتن هستند تا به طرح آتشبس پیشنهادی برای پایان منازعه تن بدهند.
راهحل سریع وجود ندارد
مقامات اسرائیلی و امریکایی بر این باورند که چیزی بین هفت تا هشت هزار جنگجوی حماس در آخرین دژ مهم مقاومت این گروه در رفح به دام افتادهاند. به باور آنها رهبران ارشد حماس یعنی یحیی سنوار، برادرش محمد، و دستیار دوم او، محمد ضیف هنوز زنده هستند و به همراه گروگانهای اسرائیلی در تونلها پنهان شدهاند.
یکی از مقامات دولتی امریکا که برای این گزارش مصاحبه کرده، گفته است این گروه فلسطینی نشان داده آنها میتوانند پس از انجام حملات، به سرعت منطقه را ترک کنند و به پناهگاههای امن بروند، خود را بازسازی کنند و در مناطقی که اسرائیل فکر میکرد پاکسازی شدهاند، دوباره ظاهر شوند.
لرنر، با اشاره به مبارزه طولانی پیشرو با گروهی که از سال ۲۰۰۶ به غزه تسلط دارد میگوید: «پس از ۱۷ سال اجازه دادن به آنها برای ایجاد و استفاده از ظرفیتهای موجود و ساختوساز (تونلها)، راهحل سریعی پیش رویمان وجود ندارد.»
حماس در طی سالهای تسلطش بر غزه توانسته مجموعهای از تونلها به مسافت ۵۰۰ کیلومتر بنا کند. این مارپیچ که توسط نیروهای نظامی اسرائیل با عنوان «متروی غزه» نامگذاری شده است، تقریبا معادل نیمی از طول سیستم متروی نیویارک است. این سازهها با آب، برق و تهویه هوا تجهیز شدهاند و نه تنها مخفیگاه رهبران حماس و مراکز فرماندهی و کنترول به شمار میروند که حجم معتنابهی از سلاح و مهمات را در خود جای دادهاند.
