وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرد که برای نخستین بار نمایشگاه زمرد ۲۰ سرطان در پنجشیر برگزار میشود. توسعه استخراج معادن افغانستان و افزایش صادرات سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی از اهداف این نمایشگاه اعلام شده است.
طبق خبرنامهای که وزارت صنعت و تجارت طالبان روز دوشنبه ۴ سرطان در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده این نمایشگاه تا ۲۲ سرطان باز خواهد بود.
طالبان از میانه ماه اسد ۱۴۰۲ کار استخراج معدن زمرد در ولسوالی حصه اول ولایت پنجشیر را آغاز کرد. وزارت معادن و پترولیم طالبان در آن زمان اعلام کرده بود که به ۲۰۰ معدنکار زمرد جواز فعالیت داده است.
بر اساس آمار طالبان، ۷۵۰ معدن زمرد در پنجشیر به ثبت رسیده و از این میان «۵۰۰ معدن فعال است.»
با کاهش کمکهای خارجی به افغانستان در پی تسلط طالبان، این گروه برای تامین نیازهای مالی خود بر سرمایهگذاری در استخراج معادن و سنگهای قیمتی به عنوان منبع درآمد پایدار تمرکز کرده است.
یک منبع سازمان ملل به افغانستان اینترنشنال تایید کرد که نشست سوم دوحه زیر نظر رزماری دیکارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل برگزار خواهد شد. این منبع افزود که خانم دیکارلو با نمایندگان طالبان و جامعه مدنی افغانستان به صورت جداگانه دیدار خواهد کرد.
نشست دوحه حدود یک هفته دیگر با حضور نمایندگان ویژه چندین کشور و هیئتی از جانب طالبان و شماری از فعالان مدنی افغانستان در دوحه، پایتخت قطر، برگزار خواهد شد.
سازمان ملل در حالی خانم دیکارلو را به این نشست میفرستد که اخیراً این سازمان به گونه گستردهای هدف انتقاد قرار گرفته که از حضور نمایندگان زن و طرح حقوق زنان در این نشست «چشمپوشی» کرده است.
منتقدان گفتهاند که سازمان ملل به درخواست طالبان، که زنان را از همه زمینههای زندگی عمومی حذف و از جمله اشتغال و آموزش زنان را ممنوع کرده، زنان و حقوق زنان را از نشست دوحه کنار گذاشته است.
با این حال، روزا اتونبایوا، فرستاده ویژه سازمان ملل، در افغانستان گفته است که حقوق زنان در زمینههایی مانند مبارزه با مواد مخدر در این نشست مطرح خواهد شد.
به گفته خانم اتونبایوا، زنان ۳۵ درصد از جمعیت سهمیلیونی معتادان را در افغانستان تشکیل میدهند و طرح این موضوع در نشست دوحه اهمیت دارد.
پیش از این یک مقام وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که دستور کار نشست دوحه با این گروه در میان گذاشته شده و گفتوگوهای این نشست بر مسائل بخش خصوصی، مالی، بانکی و مبارزه با مواد مخدر متمرکز خواهد بود.
با این حال، شماری از معترضان به این نشست در تجمعی اعتراضی در پاریس از کشورهای اروپایی خواستند که این نشست را تحریم کنند.
رزماری دیکارلو معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی و دیپلوماتیک است و به گزارش برخی رسانههای خبری، چند هفته پیش به کابل رفت و در دیدار با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، از این گروه دعوت کرد که در نشست دوحه شرکت کند.
نشست قبلی سازمان ملل در دوحه درباره افغانستان با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، برگزار شد و در آن شماری از نمایندگان زن و فعالان مدنی افغانستان هم حضور داشتند.
سخنگوی سازمان ملل روز یکشنبه گفت که هدف از نشست دوحه، «تشویق طالبان به تعامل با جهان با رویکرد هماهنگ و منظم در راستای منافع مردم افغانستان است.» استفان دوجاریک افزود حقوقبشر بهویژه حقوق زنان، «در تمام مباحث[نشست دوحه] برجسته خواهد بود.»
دوجاریک افزود نشستهای دوحه «بخشی از یک فرآیند هستند و نه یک اتفاق تکمرحلهای» و زنان و جامعه مدنی افغانستان همچنان بخشی از این روند خواهند بود.
طالبان اواخر هفته آینده نمایندگان خود را به قطر میفرستد تا در یک نشست دو روزه با حضور مقامات ارشد سازمان ملل و نمایندگان ویژه ۲۵ کشور برای افغانستان در شهر دوحه دیدار کنند.
این سومین نشست به رهبری سازمان ملل و نخستین نشستی است که با حضور مقامات طالبان برگزار خواهد شد، اما حذف نمایندگان زنان و جامعه مدنی از نشست اصلی، انتقادات گستردهای را برانگیخته است.
تیرانا حسن، مدیر اجرایی دیدبان حقوقبشر به رویترز گفت: «کنار گذاشتن زنان [از نشست دوحه] خطر مشروعیت بخشیدن به طالبان و آسیب جبرانناپذیر به اعتبار سازمان ملل به عنوان مدافع حقوق زنان و مشارکت معنادار آنان را به همراه دارد.»
اگنس کالامار، دبیرکل عفو بینالملل درباره نشست سوم دوحه گفت که «به حاشیه بردن بحثهای خیلی مهم درباره حقوقبشر غیرقابل قبول است و یک سابقه بسیار مخرب ایجاد میکند.»
رزماری دیکارلو، مسئول امور سیاسی سازمان ملل و رزا اوتونبایو، نماینده ویژه سازمان ملل در امور افغانستان قرار است پس از دیدار با طالبان بهطور جداگانه با گروههای جامعه مدنی افغانستان دیدار کنند.
با اینحال رزا اوتنوبایوا در یک نشست خبری در نیویارک، در پاسخ به سوال مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال، درباره مخالفت طالبان با حضور زنان در نشست دوحه گفت:«[طالبان] مانند ما و شما نیستند. طالبان از کوهها و از جنگ آمدهاند و تبدیل کردن آنها به کسانی که دور میز گفتوگو بنشینند و اصول ما را بپذیرند آسان نیست.»
اوتونبایوا گفت که نشست دوحه بر بخش خصوصی و مبارزه با مواد مخدر تمرکز خواهد کرد. او همچنین گفت که نشست آتی «انتظارات قابل توجهی ایجاد کرده است که به طور واقع بینانه در یک جلسه نمیتوان آنها را برآورده کرد.»
مدیر عمومی مبارزه با مواد مخدر طالبان در ولایت هرات روز یکشنبه مدعی شد که در سهسال اخیر بیش از ۱۰هزار معتاد درمان شدهاند. حیاتالله روحانی افزود معتادان به «روشهای آبدرمانی، گفتار درمانی و انجام ورزشها درمان شدهاند.»
خبرگزاری باختر تحت کنترول طالبان روز یکشنبه، ۳ سرطان، به نقل از مدیر عمومی مبارزه با مواد مخدر طالبان در ولایت هرات گزارش داد که هزاران معتاد در ولایت هرات در چندین مرکز ترک اعتیاد تحت درمان قرار گرفته و صحتیاب شدهاند.
پیش از این در اواخر ماه جوزا نیز طالبان در هرات اعلام کرد که بیش از هزار و ۳۰۰ معتاد پس از درمان به خانوادههای شان تحویل داده شدهاند.
بنابر ادعای روحانی، شهر هرات عاری از افراد معتاد شده است.
بر اساس برآورد دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل، از هر سه خانواده در افغانستان یک خانواده از مواد مخدر متاثر است.
برخی از کشاورزان در ولایت هلمند به افغانستان اینترنشنال گفتند که مزارع خود را برای فصل پاییزی کشت خشخاش آماده میکنند. به گفته کشاورزان هرچند طالبان بازارهای فروش تریاک را بسته است اما آنها کسب و کار تریاک را در محوطه خانههای خود انجام میدهند.
بخش پشتوی افغانستان اینترنشنال با برخی از کشاورزان و فروشندگان تریاک در ولایت هلمند مصاحبه کرده است.
این دهقانان گفتند که به رغم ممنوعیت کشت، فروش و قاچاق تریاک از سوی طالبان، دهقانان در ولسوالیهای سنگین، موسی قلعه، دیشو، مارجه و برخی مناطق دیگر هلمند برای برداشت پاییزی، خشخاش کشت میکنند.
علی محمد و حاجی شیر که در ولسوالی سنگین مزارع خشخاش دارند، گفتند که از یک ماه پیش، حاصلات کوکنار فصل بهار را جمعآوری کردند و در حال آماده سازی زمین برای بذر خشخاش برای یک فصل دیگر اند.
آنان افزودند: «کشت خشخاش در ولایات جنوبی به ویژه ولسوالیهای هلمند به دلیل شرایط اقلیمی متفاوت است. حدود یک ماه پیش، برداشت کوکنار در اکثر مناطق به پایان رسید. از این پس بسیاری از مردم در حال آماده سازی زمین برای کشت پاییزی خشخاش اند که حدود دو هفته دیگر کار آن آغاز میشود.»
به گفته آنها، دهقانان در بسیاری از مناطق اطراف مزارع خشخاش را دیوار کشیده یا در صحن خانههای خود کاشتهاند.
آنها گفتند که در فصل گذشته، در بسیاری از مناطق کشاورزان نیمی از محصولات کوکنار را به طالبان محلی دادند تا آنها به مزارع شان آسیب نرسانند.
اگرچه میزان کشت خشخاش در هلمند و سایر ولایات جنوبی مشخص نیست، اما تخمین زده میشود که ۳۰ تا ۴۰ درصد مردم خشخاش کاشتند. با اینحال کشاورزان پیشبینی میکنند که بیش از ۵۰ درصد مردم قصد دارند سال آینده خشخاش بکارند.
حاجی ولیشاه، باشنده ولسوالی موسی قلعه، یکی از کشاورزانی است که خشخاش را در محوطه خانهاش کشت میکند.
او به افغانستان اینترنشنال گفت: «ما اکنون در خانههای خود کسبوکار تریاک را انجام میدهیم و بیشتر طالبان محلی نیز از موضوه آگاه هستند.»
به گفته وی، به دلیل این ممنوعیتها، قیمت تریاک نسبت به قبل افزایش یافته است، چنانچه قیمت یک من تریاک(معادل پنج کیلو)، از ۴ صدهزار به ۹ صد هزار روپیه افزایش یافته است.
پیشتر روزنامه دیلی تلگراف در گزارشی نوشت که با افزایش قیمت تریاک، کشاورزان افغان به دنبال کشت مخفی خشخاش اند.
به گزارش تلگراف، پس از بازگشت طالبان به قدرت، قیمت هر کیلو تریاک از ۳۰ پوند به ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ پوند افزایش یافته که برخی از مقامات ارشد طالبان نیز از آن سوء استفاده میکنند.
ماه گذشته، زارعان خشخاش در لشکرگاه مرکز هلمند تجمع کردند و از طالبان خواستند تا بازار تریاکی را که ۲۰ سال منبع درآمد طالبان بود، بازگشایی کنند. اما طالبان این درخواست را نپذیرفت و بر ممنوعیت کشت و تولید تریاک تاکید کرد.
هلمند یکی از مراکز عمده تولید تریاک افغانستان بود اما با ممنوعیت کشت خشخاش، تولید تریاک، به گفته سازمان ملل در این ولایت، شدیداً کاهش یافته است.
جبهه مقاومت اعلام کرد که احمد مسعود، رهبر جبهه، برای شرکت در نشست احزاب و چهرههای سیاسی و مدنی افغان عازم ویانا شد. این نشست روز دوشنبه، ۴ سرطان در پایتخت اتریش برگزار میشود که به گفته برگزارکنندگان، ۷۰ مخالف سیاسی طالبان در آن شرکت میکنند.
جبهه مقاومت روزیکشنبه در خبرنامهاش نوشت که هدف از نشست روند ویانا، «ترسیم یک نقشه راه برای آینده افغانستان» است.
در نشست سوم ویانا که در قوس ۱۴۰۲ در پایتخت اتریش برگزار شد، نیز هدف نشست ترسیم یک نقشه راه تعیین شده بود.
پیش از این منابع به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که در چهارمین نشست ویانا در کنار احمد مسعود، اعضای جبهه آزادی، احزاب جمعیت، جنبش و وحدت اسلامی شرکت خواهند کرد.
مانند نشستهای قبلی، علاوه بر جریانهای سیاسی و نظامی، از اعضای دولت پیشین، استادان دانشگاه، فعالان مدنی و نمایندگان رسانهها نیز دعوت شده است.
در فهرست اولیه اشتراک کنندگان، نامهای احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت، رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه پیشین، رحمت الله نبیل، رئیس پیشین ریاست امنیت ملی افغانستان، سیما سمر، رئیس پیشین کمیسیون حقوق بشر نیز دیده میشود.
مشخص نیست که چه کسی از احزاب سیاسی و جریانهای نظامی دیگر افغان به این نشست خواهند آمد.