منابع امنیتی در پاکستان و ساکنان محل به افغانستان اینترنشنال گفتند مرزبانان پاکستانی و نیروهای طالبان عصر پنجشنبه در باجور، منطقه هممرز با ولایت کنر درگیر شدند. یک منبع محلی گفت که «نبرد شدیدی» میان طالبان و نیروهای مسلح پاکستان جریان دارد.
تاکنون علت این درگیری مشخص نیست و مقامهای پاکستانی و طالبان رسما درباره این تبادل آتش چیزی نگفتهاند.
این اولین درگیری مرزی و نظامی بین طالبان و پاکستان نیست. نیروهای سرحدی طالبان و نظامیان پاکستان طی نزدیک به سه سال گذشته بارها درگیر شدند و دو طرف در این کشمکشها تلفات دادند.
علاوه بر رویارویی نظامی و مرزی، روابط سیاسی و دیپلوماتیک پاکستان و طالبان به خاطر فعالیت تحریک طالبان پاکستان نیز پرتنش است.
در ماههای گذشته پاکستان حملاتی را در داخل خاک افغانستان علیه شبهنظامیان تیتیپی راهاندازی کرده و وزیر دفاع پاکستان اخیرا بار دیگر هشدار داد ارتش پاکستان ممکن است اهدافی را در افغانستان مورد حمله قرار دهد.
وزیر خارجه طالبان روز پنجشنبه نیز گفت داعش در کشورهای منطقه و همسایه افغانستان مراکز دارند و برای حمله به افغانستان حمایت میشوند.
مرکز خبرنگاران افغانستان با نشر گزارشی خبر داد که هفت نهاد رسانهای در نیمه اول ۲۰۲۴ به دستور طالبان بسته شدهاند. این مرکز همچنین از ثبت ۸۹ مورد نقض حقوق خبرنگاران و رسانهها شامل ۶۰ مورد تهدید و ۲۹ مورد بازداشت خبر داد.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز پنجشنبه (۲۸ سرطان) گفت که وضعیت رسانهها و خبرنگاران را در نیمه اول سال ۲۰۲۴ میلادی مورد بررسی قرار داده است.
این مرکز گفت در این مدت فشار و نظارت بر محتوای نشرات رسانههای آزاد از سوی طالبان افزایش یافته است.
این نهاد حامی رسانهها میگوید روند اعمال فشار و تهدید در این مدت افزایش یافته و استخبارات طالبان و امر به معروف این گروه بهگونه مستقیم و غیرمستقیم بر کار رسانهها دخالت کردهاند.
یافتههای مرکز خبرنگاران افغانستان نشان میدهد که در این مدت هفت رسانه به دستور طالبان بسته شدهاند.
در گزارش این مرکز آمده است: «دو تلویزیون از سوی وزارت عدلیه طالبان در کابل، دو رادیو از سوی شهرداری طالبان در غزنی، یک رادیو در لغمان و یک رادیو در پروان و یک رادیو در خوست بسته شده است.»
به گفته این مرکز برخی این رسانهها به دلیل تمدید نشدن جواز از سوی استخبارات طالبان از فعالیت بازماندهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفت سه رادیو محلی بهگونه موقت بسته شدند اما دو تلویزیون و دو رادیو همچنان بسته هستند و اجازه بازگشایی به آنها داده نشده است.
در گزارش این نهاد آمده است که از جمله خبرنگاران بازداشت شده یک خبرنگار که در ۱۸ حمل ۱۴۰۳ خورشیدی در غزنی بازداشت شده بود، همچنان زندانی است.
به گفته این مرکز محدودیتهای طالبان بر کار رسانهها در ولایتهای جنوب و شرق بیشتر است و رسانهها در این مناطق به دلیل نشر برنامهها با صدای زنان یا با پسزمینه موسیقی تهدید شدهاند.
در بخشی از این گزارش آمده است: «خبرنگاران محلی تنها با تایید مسؤلان محلی میتوانند با رسانههای سراسری همکاری کنند. این فشار شامل نشر هرگونه موضوع در شبکههای اجتماعی و حسابهای شخصی خبرنگاران نیز میشود.»
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید گروه طالبان درحالی که دسترسی به اطلاعات را محدود میکنند همکاری با رسانههای فعال در تبعید نیز ممنوع شده است.
این مرکز از طالبان خواسته تا از تحمیل خواستههای ناموجه و فراقانونی بر خبرنگاران و رسانهها خودداری کند و زمینه کار رسانهای در محیط بدون ترس را فراهم کند.
بیش از ۵۰ هزار نفر عمدتاً شهروندان امریکایی طوماری را برای قطع کمکهای مالی به طالبان و دعوت از احمد مسعود برای شهادت در کانگرس امضا کردهاند. پیشتر منبعی از جبهه مقاومت به افغانستان اینترنشنال گفت این طومار از طرف این جبهه راهاندازی نشده است.
این کارزار از سوی شان رایان، خبرنگار و عضو نیروی دریایی سابق ایالت متحده حدود دو هفته پیش آغاز شده است.
پیشتر یک منبع از جبهه مقاومت ملی، راهاندازی این کارزار را یک «ابتکار شخصی» خواند و گفت «ربطی به جبهه ندارد.»
احمد مسعود در مصاحبه با شان رایان که این کارزار را راهاندازی کرده، گفته گروه طالبان برای استفاده از کمکهای مالی امریکا ۹۰۰ موسسه غیردولتی ایجاد کرده است.
در متن این طومار از کانگرس خواسته شده که احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت را برای شهادت در مورد کمکهای مالی امریکا به طالبان به ایالات متحده دعوت کند.
به باور امضاکنندگان این طومار، شهادت رهبر جبهه مقاومت ملی در کانگرس درباره «وضعیت واقعی» در افغانستان روشنی میاندازد و به تصمیمگیری «آگاهانه» در زمینه حمایتهای مالی کمک خواهد کرد.
تنها روز پنجشنبه، ۲۸ سرطان بیش از ۱۵ هزار نفر این کارزار را امضا کردهاند.
در متن طومار آمده: «ادامه حمایت مالی از کسانی که خشونت را تبلیغ میکنند نه تنها غیراخلاقی است بلکه علیه امنیت ملی نیز است.»
در این طومار وضعیت افغانستان «نگرانکننده» توصیف شده و آمده است: «برخلاف منافع و اصول امریکا ۸۰ میلیون دالر در هفته از مالیات دهندگان امریکایی به طالبان داده میشود.»
امضاکنندگان این طومار با استناد به گزارشهای ملل متحد گفتهاند که طالبان «کارزار تروریستی» خود ادامه دادهاند.
امریکا گفته در نزدیک به سه سال گذشته بیش از دو میلیارد دالر به افغانستان کمک کرده و این کمکها از طریق سازمانهای امدادی در اختیار مردم افغانستان قرار گرفته است.
منتقدان به این باور دارند که بخشی از این کمکها به جیب طالبان میرود که از نظر آنها یک گروه تروریستی ضدامریکایی است.
به تازگی دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان اعلام کرد که وزارت خارجه امریکا نتوانسته است کار نهادهای مصرفکننده ۲۹۳ میلیون دالر کمکی امریکا در افغانستان را بررسی کنند. سیگار این احتمال را مطرح کرده که ممکن است طالبان از این وضعیت سود برده باشد.
«رد شدن درخواست ویزای احمد مسعود»
این کارزار در حالی خواستار دعوت از احمد مسعود به امریکا شده که پیشتر یک منبع از جبهه مقاومت ملی به افغانستان اینترنشنال گفت که ایالات متحده برای رضایت طالبان درخواست ویزای احمد مسعود، رهبر این جبهه، را رد کرده است.
شان رایان نیز میگوید امریکا آقای مسعود را در فهرست سیاه خود قرار داده تا از سفر او به این کشور جلوگیری کند. تاکنون وزارت خارجه امریکا در این مورد واکنشی نشان نداده است.
پس از به قدرت رسیدن طالبان، نیروهای تحت رهبری احمد مسعود مقاومت مسلحانه علیه این گروه را در ولایتهای مختلف آغاز کردند. در مدت سه سال حکومت طالبان، جبهه مقاومت پیوسته از حملاتش علیه این گروه خبر میدهد.
سیاست ایالات متحده پس از خروج از افغانستان تعامل با طالبان است و هیچ گونه تمایلی به نیروهای نظامی ضدطالبان نشان نداده است.
با این حال در ماه دلو سال گذشته، مایکل مکال، رئيس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا به افغانستان اینترنشنال گفت خواهان گفتوگو با «رهبران شمال» از جمله احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت است.
پیشتر جان بولتن، مشاور امنیت ملی پیشین امریکا در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت برای حل بحران در افغانستان باید طالبان کنار گذاشته شود.
او از کمک به نیروهای مخالف طالبان حمایت کرد و خواهان کمک نظامی امریکا به گروههای مقاومت در افغانستان شد.
وزیر خارجه طالبان میگوید این گروه برنامه یکساله داعش برای حمله به مراسم عاشورا را خنثی کرده است. امیرخان متقی گفت براساس تحقیقات از افراد بازداشت شده داعش، مراکز این گروه در بیرون از افغانستان است. او افزود برای داعش پایگاه، تجهیزات و نیرو فراهم و سپس به افغانستان منتقل میشود.
آقای متقی روز پنچشنبه (۲۸ سرطان) در نشستی در مقر وزارت خارجه طالبان، از جامعه جهانی خواست به پایگاههای داعش در منطقه توجه کند.
او در مورد اینکه داعش در چه کشورهایی مرکز دارد جزئيات نداد، اما آقای متقی قبلا گفته بود سه کشور همسایه از حملات داعش در افغانستان و منطقه حمایت میکنند.
رسانههای وابسته به استخبارات طالبان به تکرار نوشتهاند که پاکستان به داعش پایگاه فراهم کرده و تاجیکستان نیروی انسانی این گروه را تامین میکند.
خنثی کردن برنامه یک ساله داعش
وزیر خارجه طالبان مدعی شد که مراسم عاشورا امسال در امنیت «مثالزدنی» برگزار شد.
هفته گذشته فرماندهی پولیس طالبان در کابل اعلام کرد که به یک مخفیگاه شبکه داعش در کابل حمله و شماری از اعضای داعش را بازداشت کرده است.
سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در کابل گفته بود اعضای این شبکه قصد داشتند به مراسم عاشورا حمله کنند.
المرصاد رسانه وابسته به استخبارات طالبان گزارش داد که سردسته این شبکه از بلوچستان پاکستان به افغانستان فرستاده شده بود.
وزیر خارجه طالبان با اشاره به حملات داعش در کشورهای منطقه از جمله حمله اخیر به مسجدی در عمان گفت که در افغانستان حملات داعش دفع شده و مراسم عاشورا در امنیت کامل برگزار شده است.
او گفت که برگزاری مراسم عاشورا در فضای امن، نشانگر توجه طالبان به تمام مردم افغانستان به ویژه جامعه اهل تشیع است.
محدودیتهای گسترده طالبان بر مراسم محرم
مراسم محرم امسال مانند سالهای گذشته تحت شعاع محدودیتهای شدید طالبان برگزار شد. طالبان در جریان ده روز گذشته در شهرهای مختلف به ویژه در غرب کابل و هرات پرچمهای محرم را پایین کردند و شیعیان را به دلیل شرکت در این مراسم مذهبی لتوکوب و بازداشت کردند.
افراد طالبان پنجشنبه ۲۱ سرطان یک جوان اهل تشیع را در شهرک جبرئیل هرات کشتند.
طالبان همچنین مراسم عاشورا را در غرب کابل برهم زدند. طبق ویدیوها و گزارشهای منتشر شده جنگجویان طالبان شیعیان را در خیابانهای غرب کابل لتوکوب کردند و دستههای سینهزنی را با شلیک هوایی متفرق کردند.
این گروه همچنین در برخی شهرها شبکههای مخابراتی را در روز عاشورا قطع کردند.
استفاده سیاسی و اقتصادی از عاشورا
وزیر خارجه طالبان با اشاره به گزارشها درباره وضع محدودیت بر مراسم عاشورا گفت که در دو دهه گذشته از مراسم عاشورا «استفاده سیاسی و اقتصادی» میشد.
او درباره استفاده سیاسی و اقتصادی از مراسم عاشورا توضیحی ارایه نکرد.
امیرخان متقی گفت که در سالهای پیش از یک طرف کاروان عزاداران حسینی در جادهها گشتزنی میکردند و از سوی دیگر، امبولانسها (کشتهها و زخمیها) را انتقال میدادند.
منابع امنیتی پاکستان به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که فضل عمر، دومین جنگجوی طالبان افغان است که مهاجمان تحریک طالبان پاکستانی را در حمله به یک پایگاه ارتش در خیبرپختونخوا همراهی کرد. به گفته منابع، فضل عمر در عملیات ارتش پاکستان کشته شده است.
ارتش پاکستان گفته جنگجویان گروه حافظ گل بهادر، از فرماندهان تحریک طالبان پاکستانی روز دوشنبه به یک پایگاه نظامی در بنو در ایالت خیبرپختونخوا حمله کردند. در نتیجه این حمله هشت سرباز ارتش پاکستان کشته شدند.
منابع امنیتی پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفتند در این حمله دو جنگجوی طالبان افغان نیز نقش داشته است.
براساس اطلاعات منابع، فضل عمر، از ولسوالی چرخ ولایت لوگر است و قرار بود جمعه ۲۹ سرطان مراسم ازدواج خود را برگزار کند.
ارتش پاکستان پس از حمله جنگویان گروه حافظ گل بهادر، عملیاتی را در بنوی خیبرپختونخوا راهاندازی و اعلام کرد که ۱۰ جنگجوی این گروه را از پای درآورده است.
منابع میگویند که فضل عمر در عملیات ارتش در خیبرتختونخواه کشته شده است. برپایه اظهارات منابع، فضل عمر یکی از جنگجویان طالبان افغان، وابسته به گروه حافظ گل بهادر بوده است.
ارتش پاکستان گفته گروه حافظ گل بهادر در افغانستان مستقر است و در خاک پاکستان عملیات تروریستی انجام میدهد.
روز گذشته منابع امنیتی پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفتند که یک جنگجوی طالبان افغان به نام عثمانالله کامران، در حمله به پایگاه ارتش پاکستان در بنوی خیبرپختونخوا نقش داشته است.
در پی حمله گروهی و مرگبار تحریک طالبان پاکستان به پایگاه ارتش این کشور، وزارت خارجه پاکستان معاون سفارت طالبان در اسلامآباد احضار کرد.
وزارت خارجه پاکستان از طالبان خواسته بهطور کامل درباره این حمله تحقیق کند و اقدامات فوری، قوی و موثر را علیه عاملان حمله بنو انجام دهد.
طالبان افغان تاکنون درباره دست داشتن جنگجویان این گروه در حمله به پایگاه ارتش پاکستان اظهار نظر نکرده است.
وزارت انرژی و آب طالبان روز پنجشنبه اعلام کرد که سه توافقنامه پروژه تولید برق خورشیدی را به ارزش ۲۵ میلیون دالر با یک شرکت خصوصی امضا کرده است. به گفته طالبان با اجرای این پروژهها هشت مگاوات برق در پکتیکا، ارزگان و فراه تولید خواهد شد.
عبداللطیف منصور، وزیر انرژی و آب طالبان و حاجی پهلون، رئیس شرکت خصوصی «استخراج معادن عوفی بهرام» این توافقنامهها را روز پنجشنبه (۲۸ سرطان) امضا کردند.
افغانستان به دلیل کمبود دسترسی به انرژی برق، بیشتر از سوختهای فسیلی و جنراتورها استفاده میکند و برای تامین نیازهای انرژی خود به شدت به برق کشورهای همسایه وابسته است.
این کشور ۷۵ درصد نیاز برق خود را از کشورهای اوزبیکستان، ترکمنستان و ایران تامین میکند و هر سال برای آن میلیونها دالر هزینه میپردازد.
سازمان ملل اواخر سال ۱۴۰۲ خورشیدی اعلام کرد که افغانستان با یک بحران بزرگ انرژی مواجه است و تنها ۴۰ درصد خانوادهها در این کشور به برق دسترسی دارند.