نشست سهروزه زنان در آلبانیا با حضور بیش از صد زن افغان آغاز شد. رینا امیری، نماینده ویژه امریکا در امور زنان افغانستان، ایگلی حسنی، وزیر امور خارجه آلبانیا و چندین دیپلومات ارشد اروپایی از جمله سخنرانان این نشست هستند.
این نشست که بهعنوان بزرگترین گردهمایی زنان افغان شناخته میشود، روز چهارشنبه ۲۱ سنبله با حضور بیش از ۱۲۰ زن افغان در تیرانا، پایتخت آلبانیا، آغاز شد.
رینا امیری در آغاز این نشست گفت طالبان با اعمال محدودیتهای جدید به سیاستهای خود در دهه ۹۰ بازگشته و این گروه لفاظیهای امیدوارکننده خود را کنار گذاشته است.
نماینده ویژه امریکا در امور زنان افغانستان تاکید کرد که ایدیولوژی طالبان ایدیولوژی مردم افغانستان نیست.
فوزیه کوفی، عضو پارلمان پیشین افغانستان در این نشست، از زنان افغان خواست تا زیر چتر وحدت گردهم آیند و برای بهبود وضعیت کشورشان تلاش کنند. او همچنین هدف از برگزاری این نشست را بررسی وضعیت افغانستان، بهویژه زنان، ترسیم دیدگاههای سیاسی، اقتصادی و حقوق بشری آنان و تعریف آینده سیاسی زنان افغان عنوان کرد.
خانم کوفی با اشاره به محدودیتهای طالبان علیه زنان، قانون امر به معروف این گروه را آخرین ضربه بر زنان افغانستان دانست.
این نشست با حمایت آلبانیا، اسپانیا و سوئیس برگزار شده و تا دو روز دیگر ادامه دارد.
گروهی از زنان روز چهارشنبه در غرب کابل در اعتراض به سیاستهای طالبان علیه زنان به خیابان رفتند و راهپیمایی کردند. اعضای «جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان» با سر دادن شعارهای ضد طالبان، این گروه را «تروریستی» خواندند و خواستار سرنگونی حکومت طالبان شدند.
این زنان با تاکید بر حقوق برابر زنان و مردان شعار دادند که «طالبان جنایت میکند، جهان حمایت میکند.»
این زنان معترض همچین شعار «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.
براساس ویدیوی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، این زنان از جامعه جهانی خواستند طالبان را محکوم کند.
مبارزات زنان در شرایط سخت
جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان با انتشار بیانیهای گفتند که زنان افغانستان سه سال است که در سختترین شرایط زندگی و مبارزه میکنند. در بیانیه آمده است که مبارزات زنان با «زندان، شلاق و اعدام، تجاوز و سنگسار به همراه بوده است.»
این جنبش از جامعه جهانی و سازمانهای حقوق بشری خواسته است با اعمال فشار بر طالبان از اعدام گروهی شهروندان افغانستان جلوگیری کنند.
تصرف نمایندگی سیاسی افغانستان توسط طالبان
این جنبش گفته است با وجودی که اکثريت رهبران طالبان در فهرست سیاه قرار دارند اما آنها به راحتی به کشورها سفر میکنند. جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان افزوده است که سفرهای آزادنه مقامهای طالبان این گروه را جسورتر کرده و طالبان اکنون در صدد تصرف نمایندگیهای سیاسی افغاستان در بیرون از کشور است.
این زنان گفتهاند که طالبان مشروعیت داخلی و بینالمللی ندارد و سپردن نمایندگیهای سیاسی افغانستان به این گروه «پشت کردن به آزادیهای فردی و اجتماعی مردم افغانستان است.»
حمایت از زنان در مقابل دیکتاتوری طالبان
زنان معترض از جهان خواسته است که از حقوق بشر، آزادی بیان و آزادایهای فردی و اجتماعی زنان افغانستان در مقابل «دیکتاتوریها و تندرویهای طالبان» حمایت کند. آنها تاکید کردهاند این مطالبه تنها با ایجاد یک حکومت مردمسالار تحقق پیدا میکند.
زنان معترض پس از راهپیمایی در دشتبرچی در غرب کابل به اعتراض شان پایان دادند.
پس از سرکوب شدید زنان معترض توسط طالبان، اعضای جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان
علیه طالبان تظاهرات کردند.
طالبان با استفاده از خشونت، بازداشت و تهدید، تمامی فعالیتهای مدنی از جمله اعتراض زنان را سسرکوب کرده است.
طالبان روز چهارشنبه از سفر ملاحسن آخند، رئیسالوزرای این گروه به ترکمنستان برای شرکت در مراسم افتتاح پروژه تاپی خبر داد. طالبان گفت در این سفر کار روی پروژههای دیگر هم در بخشهای نفت و گاز، انرژی و ترانسپورت بین طالبان و ترکمنستان آغاز خواهد شد.
ارگ زیر اداره طالبان روز چهارشنبه، ۲۱ سنبله در اعلامیهای نوشت که رئیسالوزاری این گروه ابتدا به هرات و سپس به منطقه سلیم چشمه شهر ماری در جنوب غرب ترکمنستان سفر کرده است.
در تصاویری که طالبان منتشر کرده است، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان نیز دیده میشود.
طالبان در این مورد جزئیات بیشتری ارائه نکرده اما پیشتر وزارت کار و امور اجتماعی طالبان روز چهارشنبه را در هرات به دلیل افتتاح پروژه تاپی تعطیل اعلام کرد.
پروژه انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان و هند مشهور به تاپی یکی از پروژههای بزرگ منطقهای به شمار میرود.
بحث روی پروژه تاپی به دوره اول حکومت طالبان در سال ۱۹۹۴ میلادی برمیگردد اما گامهای اجرایی آن در زمان حکومت حامد کرزی و بیشتر در زمان حکومت محمداشرف غنی برداشته شد.
در چهارم حوت سال ۱۳۹۶ خورشیدی محمداشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، قربانقلی بردی محمدوف، رئیسجمهور ترکمنستان، شاهد خاقان عباسی، نخستوزیر پاکستان و مبشرجاوید اکبر، وزیر سابق دولت در امور خارجه هند، در سلیم چشمه شهر ماری این پروژه را بهصورت رسمی افتتاح کردند.
در آن زمان هم طالبان با نشر بیانیهای از این پروژه حمایت کرده بود و گفته بود که در ساحات تحت کنترول این گروه امنیت آن را تامین میکند.
پروژه تاپی از غرب ترکمنستان آغاز میشود و پس از عبور از هرات و قندهار در افغانستان، به کویته و ملتان در پاکستان میرسد و در نهایت به غرب هند امتداد مییابد.
وزارت معادن طالبان گفته است که انتقال گاز ترکمنستان به پاکستان و هند از طریق خط لوله گاز تاپی، سالانه ۴۰۰ میلیون دالر برای افغانستان درآمد خواهد داشت.
دونالد ترامپ در مناظره با کامالا هریس گفت توافقنامه دوحه در زمان او فسخ شد، چون طالبان به مفاد آن عمل نکرد. آقای ترامپ گفت: «این توافقنامه توسط ما فسخ شد، چون آنها کاری را که قرار بود انجام دهند، ندادند.»
او در عین حال به دولت بایدن تاخت و گفت: «این افراد بدترین عقبنشینی و به نظر من شرمآورترین لحظه در تاریخ کشور ما را انجام دادند.»
آقای ترامپ در دفاع از خود گفت: ما توافقی داشتیم، اما سربازان را از دست نمیدادیم، بسیاری از امریکاییها را پشت سر نمیگذاشتیم و نمیرفتیم و تسلیحاتی به ارزش ۸۵ میلیارد دالر را جا نمیگذاشتیم.
مناظره کامالا هریس و دونالد ترامپ، نامزدان اصلی انتخابات ریاست جمهوری امریکا، سهشنبه ۲۰ سنبله ساعت ۲۱:۰۰ به وقت واشنگتن برگزار شد.
در این مناظره علاوه بر مسائل داخلی امریکا، درباره جنگ اوکراین و روسیه، اسرائیل و حماس و افغانستان صحبت شد.
دونالد ترامپ گفت پس از توافق با طالبان، در مدت ۱۸ ماه هیچ سرباز امریکایی کشته نشد.
او افزود: به عبدالغنی برادر گفتم که دیگر سربازان ما را نکشید که برایتان دردسر میشود، پس از آن در مدت ۱۸ ماه سربازان ما را نکشتند.
توافقنامه دوحه در سال ۲۰۲۰ که دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا بود، امضا شد.
دونالد ترامپ انتقاد کرد که دولت بایدن مفاد این توافقنامه را رعایت نکرد.
ترامپ با بیان اینکه دولت بایدن اجازه نداد که مفاد توافقنامه دوحه پیاده شود، افزود: «توافق مشروط و مرحله به مرحله بود که رعایت نشد.»
اظهارات کامالا هریس در مناظره
کامالا هریس اما از دونالد ترامپ در مساله افغانستان به شدت انتقاد کرد. او گفت که ترامپ دولت افغانستان را دور زد و «مستقیما با یک سازمان تروریستی به نام طالبان مذاکره کرد.»
ترامپ در دفاع از خود تاکید کرد: با طالبان مذاکره کردم، چون امریکاییها را میکشتند.
خانم هریس از پاسخ به این سوال که آیا او مسئول خروج آشفته از افغانستان است، طفره رفت و گفت: «من با تصمیم بایدن برای خروج از افغانستان موافق بودم.»
خانم هریس در صحبتهای خود در مورد خروج از افغانستان ادامه داد: چهار رئیسجمهور گفتند که این کار را خواهند کرد و جو بایدن هم این کار را کرد. در نتیجه، مالیات دهندگان امریکا ۳۰۰ میلیون دالر در روز را که ما برای آن جنگ بی پایان میپرداختیم، پرداخت نمیکنند.
کامالا هریس اما توافقنامه امریکا با طالبان در زمان ریاست جمهوری ترامپ را یکی از ضعیفترین توافقنامهها دانست.
خانم هریس گفت: ترامپ خود را معاملهگر مینامد، اما حتی مشاوران او گفتند که این یک توافق ضعیف و وحشتناک بود.
او افزود: ترامپ حتی با طالبان مذاکره کرد و این گروه را به کمپ دیوید جایی که نماد ارزشهای دموکراسی امریکا است، دعوت کرد.
توافقنامه دوحه در سال ۱۳۹۹ میان امریکا و طالبان در قطر امضا شد و دو طرف روی خروج سربازان امریکایی از افغانستان توافق کردند.
مایکل مکال، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا و دیگر منتقدان میگویند که امریکا به طور غیرمشروط و در فقدان توافق میان طالبان و اشرف غنی، افغانستان را ترک کرد و زمینه سقوط دولت افغانستان را فراهم کرد.
مایکل مکال روز یکشنبه ۱۸ سنبله در گفتوگو با شبکه سیبیاس، توافقنامه دوحه را اشتباه زلمی خلیلزاد دانست و گفت که این توافق تاثیر منفی بر روحیه حکومت پیشین افغانستان گذاشت.
زلمی خلیلزاد اظهارات مکال را «اتهام نادرست» خوانده و گفته توافقنامه دوحه زمینه «مذاکرات تاریخی» حکومت اشرف غنی با طالبان را فراهم کرد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در مصاحبهای با یک روزنامه ایرانی، از مهاجران افغان در ایران خواست که به افغانستان بازگردند. او همچنین از جمهوری اسلامی ایران درخواست کرد که حقوق مهاجران افغان را رعایت کند و به گفته او، «اعمال فشار نتیجه نمیدهد.»
اخیراً اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، از مهاجران افغان خواسته بود که «به کشور خودشان بازگردند و آنجا را آباد کنند». مومنی در یک برنامه تلویزیونی گفت: «ایران توان این حجم از مهاجرت را ندارد.»
مجاهد در واکنش به این اظهارات روز سهشنبه در مصاحبه با روزنامه سازندگی ایران بیان کرد که «اعمال فشار نتیجه نمیدهد.»
پس از سقوط دولت پیشین افغانستان، صدها هزار افغان به کشورهای همسایه، به ویژه ایران و پاکستان، مهاجرت کردند. در سه سال گذشته، هر دو کشور تعداد زیادی از مهاجرین افغان را اخراج کردهاند. حکومت جدید ایران تصمیم گرفته است که مرز را ببندد و مهاجران افغان را بیرون کند.
کینهتوزی غرب
مجاهد در این مصاحبه درباره عدم به رسمیت شناخته شدن رژیم طالبان گفت که کشورهایی که در اشغال افغانستان نقش داشتند، کینهتوزی میکنند و بهبود روابط به زمان نیاز دارد.
او در خصوص آموزش زنان اظهار داشت که متون دینی نیاز به بازنگری دارند و مسائلی مانند مکان تحصیل و حملونقل زنان باید مورد بررسی قرار گیرد.
مجاهد درباره حقآبه ایران گفت که طالبان متعهد به رعایت آن است، اما در زمان خشکسالی، ایران باید شرایط را درک کند. او ادعا کرد که امسال حقآبه ایران به دلیل بارندگی کافی پرداخت شده است.
پیش از این، فداحسین مالکی، یکی از نمایندگان مجلس ایران گفته بود که طالبان سیلاب را با حقآبه اشتباه گرفته است.
بحران ریشه در تعدد احزاب دارد
مجاهد درباره بحث تشکیل حکومت فراگیر گفت که «امارت اسلامی افغانستان یک حکومت فراگیر است».
به گفته او، مشارکت احزاب در حکومت عامل بحرانهای گذشته بوده و این امر دیگر ممکن نیست.
در حالیکه کشورهای غربی بر رعایت حقوق بشر تاکید دارند، روسیه و ایران از طالبان خواسته اند که نمایندگان اقوام غیرپشتون را در حکومت خود سهم بدهد. وزیر خارجه روسیه ادعای طالبان در مورد حضور اقوام دیگر در حکومت طالبان را رد کرد و گفت که آنها نیز عضو طالبان اند.
تهدید داعش
مجاهد گفت که داعش در افغانستان پایگاه منسجمی ندارد و قادر به سربازگیری نیست. او ادعای شورای امنیت درباره حضور القاعده و داعش در افغانستان را رد کرد. بربنیاد گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد، داعش در بدنه نهادهای امنیتی طالبان رخنه کرده است.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا اخیراً اعلام کرد که القاعده در حال بازسازی پایگاههای خود در افغانستان است و طالبان امکاناتی مانند خانه، تسلیحات، زن و حمایت مالی به این گروه ارائه میکنند.
اتحادیه اروپا روز سهشنبه از ارسال سومین محموله کمکهای بشردوستانه حامل ۱۰۰ تن تجهیزات پزشکی به افغانستان خبر داد. اتحادیه اروپا میگوید از سال ۲۰۲۱ حدود ۱۹۰۰ تن کمکهای بشردوستانه به افغانستان فرستاده است.
اتحادیه اروپا روز سهشنبه در صفحه اکس خود نوشت که تجهیزات پزشکی ضروری برای کمک به افغانهای نیازمند ارسال شده است.
این اتحادیه از سهسال بدینسو در ۳۷ پرواز هزاران تن کمکهای بشردوستانه به افغانستان ارسال کرده است.
پیشتر برنامه جهانی غذای سازمان ملل اعلام کرد که اتحادیه اروپا به ارزش ۲۵ میلیون یورو برای تامین نیازهای غذایی صدها هزار نفر بهشمول کودکان و زنان باردار و شیرده به افغانستان کمک کرده است.
همچنان، اتحادیه اروپا در ماه اسد امسال بیش از یک میلیون دالر به صندوق بشردوستانه افغانستان کمک کرد.