گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان میگوید از موج حملاتی که مسئولیت آنها را داعش به عهده میگیرد، نگران است. ریچارد بنت در شبکه اجتماعی اکس نوشت نشانههایی از جنایت بینالمللی در «کشتار هولناک» هزارهها در دایکندی دیده میشود.
آقای بنت در این یادداشت بر نیاز به پیشگیری، حفاظت و پاسخگویی بینالمللی در افغانستان تاکید کرده است.
او ضمن همدردی با خانوادههای قربانیان این رویداد، ابراز نگرانی کرد که موج حملاتی که ادعا میشود از سوی داعش انجام شده است، به طور جدی نیازمند توجه است.
پیش از این، شام پنجشنبه، گروه داعش در اعلامیهای مسئولیت کشتار غیرنظامیان هزاره در مسیر دایکندی و ولایت غور را بر عهده گرفت. داعش مدعی شد که در این حمله ۱۵ نفر کشته و شش نفر دیگر زخمی شدهاند.
حدود سه هفته پس از توشیح قانون امر به معروف که صدا و صورت زنان را جرمانگاری میکند، ملاخیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان با الگا لوبیمووا، وزیر فرهنگ روسیه دیدار کرد. وزیر فرهنگ روسیه گفته در این دیدار درباره روابط فرهنگی صحبت شد.
وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان روز سهشنبه ۲۰ سنبله به روسیه رفت تا در نشست «اتحاد فرهنگها» در سنپترزبورگ شرکت کند.
در حاشیه این اجلاس، وزیر فرهنگ طالبان به دیدار وزیر فرهنگ روسیه رفت.
وزیر فرهنگ روسیه روز پنجشنبه ۲۲ سنبله در تلگرام خود نوشت: در دیدار با خیرالله خیرخواه در مورد ارتباط موسسات باستانشناسی روسیه و افغانستان و همکاری در زمینه آموزش گفتوگو شد.
بر اساس یادداشت الگا لوبیمووا، همکاری برای برگزاری نمایشگاههای مشترک با هدف آشنایی مردم افغانستان و روسیه به فرهنگ و تاریخ هر دو کشور از دیگر موضوعات گفتوگو بوده است.
این دیدار در حالی انجام شده که طالبان روز چهارشنبه ۳۱ اسد اعلام کرد رهبر این گروه «قانون امر به معروف و نهی از منکر» را توشیح کرده است.
در این قانون از مردان مسلمان خواسته شده است با زنان نامحرم دیدار نکنند و صدای و صورت زنان «عورت» خوانده شده است.
منع فروش نان به مهاجران افغان در شهرستان بردسیر استان کرمان ایران با واکنشهای گستردهای مواجه شده است. از جمله رسول موسوی، دستیار وزیر خارجه ایران، از نصب یک آگهی در شهرستان بردسیر کرمان با مضمون «ممنوعیت فروش نان به مهاجران» انتقاد کرده است.
موسوی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «چه بر ما رفته است با این تاریخ و فرهنگ و ادب و عرفانی که داریم، اینچنین شدیم؟»
رسول موسوی، مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران، روز جمعه ۲۳ سنبله در واکنش به ممنوعیت فروش نان به اتباع خارجی در ایران نوشت: «بر سر در خانقاه ساده و بیتکلف عارف کامل، شیخ ابوالحسن خرقانی، نگاشته بودند: "هرکه در این سرا درآید، نانش دهید و از ایمانش مپرسید. آنکه به درگاه باریتعالی به جان ارزد، بر خوان بوالحسن به نان ارزد."»
آقای موسوی که همزمان دستیار وزیر خارجه ایران نیز هست، این اظهار را همراه با تصویری از تابلوی یک نانوایی در شهرستان بردسیر استان کرمان، منتشر کرد که بر آن نوشته شده است: «به دستور دادستان محترم، فروش نان به اتباع ممنوع میباشد.»
پیش از این جمهوری اسلامی ایران حضور مهاجران افغان در برخی از شهرهای این کشور را ممنوع کرده بود.
مقامات ایران در ماههای اخیر روند اخراج اتباع افغانستان را تشدید کرده و مهاجران افغان بدون مدرک را بازداشت و از این کشور اخراج میکنند.
پیش از این، غلامحسین عرب، فرمانده انتظامی سمنان، اعلام کرده بود که برای ساماندهی مهاجران، «طرح هجرت» در شهرستان دامغان این استان آغاز شده است. او گفت که با اجرای این طرح، ۱۰۶ مهاجر فاقد سند اقامت بازداشت شدند. رسانههای ایرانی به نقل از او گزارش دادند که «طرح هجرت» از ابتدای ماه سنبله سال جاری آغاز شده است.
سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل روز جمعه، ۲۳ سنبله، تیراندازی به شیعیان در ولایت دایکندی را محکوم کرد. این سفارت خواستار مجازات عاملان این تیراندازی شده و اعلام کرده است که آماده همکاری در این زمینه است.
شاخه داعش خراسان روز پنجشنبه ۲۲ سنبله در بیانیهای اعلام کرد که ۱۵ غیرنظامی را در دایکندی کشته است. قربانیان این حمله همه مرد هستند.
سفارت جمهوری اسلامی ایران گفته «خواهان مجازات مرتکبین این فاجعه بزرگ است و آمادگی خود را در این زمینه اعلام میدارد.»
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز این حمله داعش را «جنایتکارانه» توصیف کرده و گفته جمهوری اسلامی به شدت آن را محکوم میکند.
به گزارش خبرگزاری مهر، کنعانی از «اقدامات ضدتروریستی» طالبان استقبال کرده و خواستار اقدامات فوری برای مجازات عاملان تیراندازی شده است.
شماری از سیاستمداران و جریانهای سیاسی و نظامی افغانستان نیز تیراندازی به هزارهها در دایکندی را محکوم کردند و آن را «نسلکشی و جنایت علیه بشریت» خواندهاند.
اطلاعات رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که نیروهای داعش در تیرباران دستکم ۱۴ شهروند هزاره در دایکندی از یک سلاح امریکایی کار گرفتهاند. تجهیزات امریکایی نیروهای امنیتی و دفاعی حکومت پیشین افغانستان پس از اسد ۱۴۰۰ به دست طالبان افتاد.
شاخه داعش خراسان روز پنجشنبه ۲۲ سنبله در بیانیهای اعلام کرد که ۱۵ غیرنظامی را در دایکندی کشته است. قربانیان این حمله همه مرد هستند.
در تصاویری که منتشر شده، دیده میشود که داعش با چند سلاح مختلف از جمله یک تفنگچه امریکایی بر سر و بدن این غیرنظامیان تیراندازی میکند.
یک منبع نظامی به افغانستان اینترنشنال گفت تفنگچهای که در ویدیوی پخش شده توسط داعش دیده میشود اسلحه امریکایی از نوع «GLOCK 19 in 9 mm» است که به نیروهای امنیتی و دفاعی پیشین افغانستان توزیع شده بود. این منبع گفت که چهار مدل از این سلاحها به نیروهای حکومت پیشین توزیع شده بود که در میان آنها نوع «GLOCK 19 in 9 mm» متداولتر بود.
پس از روی کار آمدن طالبان، ارتش جمهوری اسلامی افغانستان منحل شد و تمام سلاحهایی که امریکا کمک کرده بود به دست اداره طالبان افتاد.
افزون بر آن، ایالات متحده امریکا در زمان خروج از افغانستان تسلیحات سبک و سنگین زیادی را در افغانستان جا گذاشت که به گفته دونالد ترامپ رئیسجمهور پیشین ایالات متحده ارزش آن به ۸۵ میلیارد دالر میرسد.
طالبان بارها مدعی شدهاند که شاخه خراسان داعش در افغانستان وجود ندارد. با این حال داعش هر چند وقت یکبار مسئولیت حملات مرگبار در افغانستان را بر عهده میگیرد.
ولایت شیعهنشین دایکندی در دوره جمهوریت از امنترین ولایتهای افغانستان بود.
قربانیان کشتار گروهی اخیر هم طبق اطلاعاتی که مردم محل به افغانستان اینترنشنال دادهاند، برای استقبال از زائرانی رفته بودند که از کربلا برمیگشتند.
گروه داعش فقط چند ماه پس از روی کار آمدن طالبان تهدید کرد که از «بغداد تا خراسان»، شیعیان را خواهند کشت.
وزارت خارجه طالبان پایان ماموریت حسن سروش، سفیر حکومت پیشین افغانستان در کانادا را اعلام کرد. این وزارتخانه در مکتوبی که نسخهای از آن به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، نوشت که آقای سروش از تاریخ ۱۵ سنبله «ختم وظیفه» شده است.
این مکتوب را ریاست منابع بشری وزارت خارجه طالبان روز دوشنبه ۱۹ سنبله صادر کرده است.
تا هنوز معلوم نیست که حکومت کانادا و سفارت افغانستان در اتاوا به درخواست طالبان مبنیبر پایان ماموریت سفیر تمکین خواهند کرد یا خیر.
سفارت افغانستان که زیر اداره حسن سروش، سفیر گماشته حکومت پیشین است، تاکنون به این موضوع واکنش نشان نداده است.
این سفارتخانه، در ماه حمل ۱۴۰۱ در پی بسته شدن سفارت و نمایندگیهای افغانستان در امریکا، اعلام کرد که به افغانهای مقام ایالات متحده نیز خدمات قنسولی ارائه میکند.
پیشتر طالبان خدمات قنسولی ۱۴ نمایندگی افغانستان در خارج از جمله کانادا را فاقد اعتبار اعلام کرده بود.
موضع کانادا در قبال طالبان
کانادا نسبت به سایر کشورها در غرب سیاستهای سختگرانهتری علیه طالبان و گروههای تروریستی دارد.
ناظران میگویند که قوانین سختگیرانه ضدتروریسم کانادا، حتی مانع کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان شده است.
جستین ترودو، نخستوزیر کانادا در ماه قوس ۱۴۰۱ طالبان را گروه تروریستی خواند و تاکید کرد که این گروه نباید با کمکهای بشردوستانه حمایت مالی شوند.
آقای ترودو گفت: «ما باید تلاش کنیم و بفهمیم که چگونه میتوان به جوامع و افرادی که در افغانستان آسیب میبینند، بدون حمایت و تمویل سازمان تروریستی که در حال حاضر بر آنها حاکم است، کمک کنیم.»
آقای ترودو افزود که این موضوع پیچیده است و کانادا میکوشد تا مانند برخی از متحدانش برای رفع این محدودیتهای قانونی راه حلی پیدا کند.
پس از آن، مجلس عوام و سنای کانادا در ماه جوزای پارسال اصلاحیهای را برای معافیت سازمانهای امدادی از قوانین ضد تروریسم این کشور علیه طالبان تصویب کردند. طبق این اصلاحیه، گروههای امدادی در هنگام کمکرسانی به افغانها به خاطر پرداخت مالیات به طالبان «مجرم» شناخته نمیشوند.
کانادا همچنین موارد متعدد نقضهای حقوق بشری طالبان به ویژه علیه زنان را محکوم کرده است.
پیش از این، در ماه حوت پارسال، روزنامههای کانادایی دوشنبه نوشتند حکومت کانادا به نامه طالبان برای فرستادن دیپلومات به سفارت و قنسولگریهای افغانستان در کانادا پاسخ نداد.
جیسن کونگ، سخنگوی وزارت خارجه کانادا گفت این کشور طالبان را به عنوان یک دولت قانونی به رسمیت نمیشناسد.
طالبان در ماههای اخیر، تلاش کرده است با آوردن فشار بر نمایندگیهای افغانستان در اروپا و همچنین کانادا، کنترول این نمایندگیها را به دست گیرد.
