سازمان عفو بینالملل اعلام کرد که فهیم عظیمی، فعال آموزش، به اتهامهای واهی ۱۱ ماه است که در زندان طالبان به سر میبرد. این سازمان با تأکید بر وخامت وضعیت سلامت روان فهیم عظیمی در زندان طالبان، خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط او شد.
عفو بینالملل در اعلامیهای که روز جمعه ۳۰ سنبله منتشر کرد، اعلام کرد که فهیم عظیمی، فعال آموزش، به جرمی که مرتکب نشده، ماهها را در زندان طالبان گذرانده است. این سازمان افزود که پس از آنکه فهیم عظیمی در اول اپریل ۲۰۲۴ میلادی حکم دادگاه طالبان را نپذیرفت و خواستار تجدید نظر شد، طالبان پرونده او را به دادگاه امنیت ملی ارجاع دادند.
عفو بینالملل تصریح کرد که طالبان پس از تجدید نظرخواهی فهیم عظیمی، پرونده او را با بیتوجهی تمام به تعویق انداختهاند و تاکنون هیچ اقدام مؤثری در این مورد انجام ندادهاند.
این سازمان بار دیگر خاطرنشان کرد که فهیم عظیمی در یک محاکمه «به شدت ناعادلانه» و با اتهامهای واهی در زندان به سر میبرد.
منابع از ولایت تخار به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که طالبان پنجشنبهشب شماری از افراد را در شهر تالقان تیرباران کردهاند. یک منبع گفت شمار تیرباران شدگان به شش نفر میرسد. یک شاهد عینی دیگر گفت جسد تیرباران شده چهار نفر را دیده است.
منبع جداگانه از شفاخانه دولتی تخار در شهر تالقان گفت جسد سه فرد تیرباران شده به این شفاخانه رسیده است.
تاکنون طالبان درباره این رویداد ابراز نظر نکرده و اطلاعاتی درباره هویت قربانیان در دست نیست.
منابع میگویند اجساد دو نفر از قربانیان در «قیوم بازار» در مرکز ولسوالی بهارک، روز جمعه برای چند ساعت در کنار خیابان به نمایش گذاشته شده بود. به گفته آنها کسی از ترس طالبان جرات نمیکرد به آنان نزدیک شود و یا از قربانیان تصویر بگیرد.
همچنان منابع از ولسوالی خواجه غار نیز به افغانستان انترنیشنال تایید کردند که جسد دو نفر در نزدیکی بازار کنار خیابان عمومی انداخته شده و برای ساعتها آنجا مانده بود.
سازمان حقوق بشری حالوش گزارش داد که یک شهروند افغانستان در شهرستان میرجاوه، استان سیستان و بلوچستان ایران، به ضرب گلوله کشته شده است. بر اساس گزارش حالوش، جسد این افغان روز جمعه، ۳۰ سنبله، در میرجاوه رها شده و مقامات به آن توجهی نکردهاند.
هنوز اطلاعاتی درباره هویت مقتول، عاملان و انگیزه قتل منتشر نشده است. مقامات ایران نیز تاکنون بهطور رسمی درباره این رویداد ابراز نظر نکردهاند.
به گزارش حالوش، یک باشنده روستای ریگ ملک شهرستان میرجاوه با پخش ویدیویی از جسد این مهاجر افغان ادعا کرده است که مسئولان شهرستان در گروه واتساپ ویدیوی جسد را دیدهاند، اما هیچ واکنشی نشان نداده و اقدامی نکردهاند.
سازمان حقوق بشری حالوش همچنین نوشته است که نیروهای انتظامی و مرزی ایران پیش از این نیز بارها مهاجران افغان را در مناطق مرزی هدف قرار داده و از بین بردهاند.
معاون رئیسجمهور پیشین ایران در واکنش به «بیاحترامی» طالبان به سرود ملی جمهوری اسلامی گفت: «تفکر متحجری که موسیقی را حرام میداند، دین و زندگی مردم را نابود میکند.» محمدعلی ابطحی همچنین گفت که اندیشه طالبانی خطرناکترین سلاح این گروه است.
برنخاستن نماینده طالبان به احترام سرود ملی جمهوری اسلامی، واکنشهای بسیاری از مقامات ایران را برانگیخته است.
شماری از مقامات و چهرههای سرشناس ایران، رفتار نماینده طالبان را «بیحرمتی، اهانت، تحقیرآمیز و بیتوجهی به آداب دیپلوماتیک» توصیف کردهاند.
با گذشت یک روز از این «بیاحترامی»، برخی از چهرههای برجسته، از جمله محمدعلی ابطحی، معاون پیشین رئیسجمهور ایران، محمدحسن آصفری، نماینده سابق مجلس، عباس موسوی، سفیر پیشین ایران در آذربایجان، حسین جعفریان، عکاس معروف و شماری از فعالان سیاسی و اجتماعی به رفتار نماینده طالبان واکنش نشان دادند.
محمدعلی ابطحی در یادداشتی در صفحه اکس خود نوشت: «اهانت طالبان به سرود ملی پاکستان و ایران ریشه ایدئولوژیک دارد. وقتی میگوییم اندیشه طالبانی از هزاران سلاحی که طالبان در اختیار دارد، خطرناکتر است، منظور این است.»
او افزود: «تفکر متحجری که موسیقی را حرام میداند، دین و زندگی مردم را در هرجا که باشد نابود میکند.»
حسین جعفریان، عکاس و فیلمبردار برجسته ایران، در واکنش به این بیاحترامی در نشست «وحدت اسلامی» در تهران اظهار داشت: «گروه کوچکی اما پرنفوذ در ایران، مشتاق همکاری با طالباناند و بیاحترامی به سرود و ملت را نادیده میگیرند.» او کنایهوار اشاره کرد که رفتار نماینده طالبان خلاف وحدت اسلامی است.
محمدحسن آصفری، نماینده پیشین مجلس ایران، نیز از بیاحترامی نماینده طالبان انتقاد کرد و گفت: «با وجود هزینههای هنگفت برای بلیت هواپیما و اقامت در بهترین هتل تهران، نماینده طالبان رسم مهمانی را رعایت نکرد.»
اکبر گنجی، نویسنده معروف ایرانی، نیز با انتقاد شدید از این واقعه، نماینده طالبان را «تروریست» خطاب کرد و پرسید: «چه کسی این گوساله تروریست را دعوت کرده است؟»
عزیزالرحمان منصور، نماینده طالبان که روز پنجشنبه ۲۹ سنبله برای شرکت در سیوهشتمین همایش بینالمللی وحدت اسلامی به تهران آمده بود، در حضور رئیسجمهور ایران هنگام پخش سرود ملی این کشور از جای خود بلند نشد.
یک روز بعد، او در ویدیویی از مردم ایران بهخاطر برنخاستن به احترام سرود ملی این کشور پوزش خواست و گفت: «ما به ایران بهعنوان کشور همسایه ارادت داریم. ایران دوست ماست و اگر دل مردم ایران را آزرده باشیم، عذر میخواهیم.»
پیش از این، سرقنسول طالبان در پیشاور نیز در توجیه رفتار مشابه خود گفته بود بهدلیل وجود موسیقی در سرود ملی از جای خود بلند نشده است.
منابع دیپلوماتیک میگویند که وزارت خارجه پاکستان از وزیران ارشد ایالتها خواسته است تا پیش از دعوت دیپلوماتهای خارجی برای شرکت در رویدادها، اجازه رسمی کسب کنند. این درخواست پس از بیاحترامی نماینده طالبان به سرود ملی پاکستان مطرح شده است.
محبالله شاکر، سرقنسول طالبان در پیشاور، روز سهشنبه به دعوت علیامین گنداپور، سروزیر خیبرپختونخوا، در کنفرانسی شرکت کرد. در حالی که سایر مقامات و دیپلوماتها هنگام پخش سرود ملی پاکستان به پا خاستند، او و همراهش تنها کسانی بودند که از جای خود بلند نشدند.
این اقدام سرقنسول طالبان خشم اسلامآباد را برانگیخت و رسانههای پاکستانی طی روزهای گذشته بهطور گسترده به این موضوع پرداختند.
برخی رسانههای پاکستان رفتار این دیپلومات طالبان را بیاحترامی به پاکستان توصیف کردند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد که توضیحات سرقنسول طالبان درباره برنخاستن هنگام پخش سرود ملی پذیرفته نشده است.
ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، گفت: این رفتار احساسات مردم پاکستان را جریحهدار کرده و اسلامآباد آن را شایسته سرزنش میداند.
او در نشست خبری هفتگی خود در روز پنجشنبه، ۲۹ سنبله، اعلام کرد که پاکستان اعتراض شدید خود را در خصوص این رفتار به مقامات طالبان در کابل منتقل کرده است.
سرقنسول طالبان در پیشاور گفته که به دلیل پخش موسیقی در سرود ملی پاکستان از جای خود بلند نشده و تاکید کرده: «هیچ قصدی برای بیاحترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان در میان نبوده است.»
در پی بیاحترامی نماینده طالبان به سرود ملی جمهوری اسلامی، وزارت خارجه ایران، فضلمحمد حقانی، کاردار این گروه در تهران را احضار کرد. مقامهای جمهوری اسلامی بلندنشدن نماینده طالبان به احترام سرود ملی را «اقدام غیرمتعارف و غیرقابل قبول» خواندهاند.
خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که اداره دوم آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران صبح روز جمعه ۳۰ سنبله کاردار طالبان در سفارت افغانستان در تهران را احضار کرده است.
این اداره اقدام طالبان را «خلاف عرف دیپلوماتیک» دانسته است.
عزیزالرحمان منصور، معین تنظیم امور عرفان و اماکن دینی وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان که در رأس هیئتی به تهران رفته، روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در سیوهشتمین «همایش بینالمللی وحدت اسلامی» در هنگام پخش سرود جمهوری اسلامی ایران از جای خود بلند نشد. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران نیز در این مراسم حضور داشت.
به دنبال انتقاد گسترده مقامهای جمهوری اسلامی از این اقدام، عزیزالرحمان منصور روز جمعه ۳۰ سنبله در ویدئویی در توجیه برنخاستن از جا به احترام سرود ملی ایران ادعا کرد که در افغانستان ایستادن به احترام سرود ملی عرف نیست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که در بسیاری از فرهنگها، از جمله فرهنگ افغانستان، ایستادن هنگام پخش سرود ملی به عنوان نشانهای از احترام به مردم و نمادهای ملی آن کشور شناخته میشود.
حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیسجمهور ایران در امور افغانستان، در واکنشی رفتار نماینده طالبان را بیاحترامی به اصول دیپلوماتیک خوانده است. او روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در اکس نوشت: «عدم احترام به اصول دیپلوماتیک با بهانه ممنوعیت نواختن موسیقی از مبادی شریعت معنا و مصداقی ندارد.»
عباس موسوی، سفیر پیشین ایران در آذربایجان، نیز در واکنش به بیاحترامی نمایندگان طالبان به سرود ملی ایران و پاکستان گفت که آنها نزاکت دیپلوماتیک را رعایت نکردند. او در یادداشتی در اکس پیشنهاد کرد که «تعلیق دعوت از آنها به هرگونه مراسم رسمی تا اصلاح رویه خود، بهترین کار است.»
اخیراً سرقنسول طالبان در شهر پیشاور نیز در یک مراسم رسمی رفتار مشابهی در مقابل پخش سرود ملی پاکستان داشت و از جای خود بلند نشد.
وزارت خارجه پاکستان این اقدام طالبان را به شدت محکوم کرد و گفت: «اعتراض شدید خود را به مقامات افغان در اسلامآباد و کابل منتقل خواهیم کرد.»
سرقنسول طالبان در پیشاور گفته بهدلیل پخش موسیقی در سرود ملی پاکستان از جایش بلند نشده است و اضافه کرده: «هیچ قصدی برای بیاحترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان مد نظر نبوده است.»