اسلام‌آباد از وزیران ارشد ایالت‌ها خواست قبل از دعوت دیپلومات‌های خارجی اجازه بگیرند

خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که اداره دوم آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران صبح روز جمعه ۳۰ سنبله کاردار طالبان در سفارت افغانستان در تهران را احضار کرده است.

این اداره اقدام طالبان را «خلاف عرف دیپلوماتیک» دانسته است.

عزیزالرحمان منصور، معین تنظیم امور عرفان و اماکن دینی وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان که در رأس هیئتی به تهران رفته، روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در سی‌وهشتمین «همایش بین‌المللی وحدت اسلامی» در هنگام پخش سرود جمهوری اسلامی ایران از جای خود بلند نشد. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران نیز در این مراسم حضور داشت.

به دنبال انتقاد گسترده مقام‌های جمهوری اسلامی از این اقدام، عزیزالرحمان منصور روز جمعه ۳۰ سنبله در ویدئویی در توجیه برنخاستن از جا به احترام سرود ملی ایران ادعا کرد که در افغانستان ایستادن به احترام سرود ملی عرف نیست.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در بسیاری از فرهنگ‌ها، از جمله فرهنگ افغانستان، ایستادن هنگام پخش سرود ملی به عنوان نشانه‌ای از احترام به مردم و نمادهای ملی آن کشور شناخته می‌شود.

حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایران در امور افغانستان، در واکنشی رفتار نماینده طالبان را بی‌احترامی به اصول دیپلوماتیک خوانده است. او روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در اکس نوشت: «عدم احترام به اصول دیپلوماتیک با بهانه ممنوعیت نواختن موسیقی از مبادی شریعت معنا و مصداقی ندارد.»

عباس موسوی، سفیر پیشین ایران در آذربایجان، نیز در واکنش به بی‌احترامی نمایندگان طالبان به سرود ملی ایران و پاکستان گفت که آن‌ها نزاکت دیپلوماتیک را رعایت نکردند. او در یادداشتی در اکس پیشنهاد کرد که «تعلیق دعوت از آن‌ها به هرگونه مراسم رسمی تا اصلاح رویه خود، بهترین کار است.»

اخیراً سرقنسول طالبان در شهر پیشاور نیز در یک مراسم رسمی رفتار مشابهی در مقابل پخش سرود ملی پاکستان داشت و از جای خود بلند نشد.

وزارت خارجه پاکستان این اقدام طالبان را به شدت محکوم کرد و گفت: «اعتراض شدید خود را به مقامات افغان در اسلام‌آباد و کابل منتقل خواهیم کرد.»

سرقنسول طالبان در پیشاور گفته به‌دلیل پخش موسیقی در سرود ملی پاکستان از جایش بلند نشده است و اضافه کرده: «هیچ قصدی برای بی‌احترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان مد نظر نبوده است.»

عزیزالرحمان منصور، رئیس تنظیم امور عرفان و اماکن دینی وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان، روز جمعه ۳۰ سنبله در ویدیویی به خاطر برنخاستن به سرود ملی ایران در نشست بین‌المللی «وحدت اسلامی» از مردم ایران پوزش خواست.

آقای منصور گفت: «ما به ایران به عنوان کشور همسایه ارادت داریم. ایران دوست ماست و اگر دل مردم ایران را آزرده باشیم، عذر می‌خواهیم.»

او همچنین بیان کرد که گروه طالبان خواستار روابط و هماهنگی خوب با ایران است و سیاست این گروه ایجاب می‌کند که با کشورهای اسلامی روابط نزدیک ایجاد شود. منصور افزود که نشستن در هنگام پخش سرود ملی ایران بی‌احترامی نبوده، بلکه عرف افغانستان است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در بسیاری از فرهنگ‌ها، از جمله فرهنگ افغانستان، ایستادن هنگام پخش سرود ملی به عنوان نشانه‌ای از احترام به مردم و نمادهای ملی آن کشور شناخته می‌شود.
همین گونه، توجه به نمادهای ملی و فرهنگی دیگر کشورها و احترام به آن‌ها به عنوان بخشی از دیپلوماسی بین‌المللی ضروری دانسته می‌شود.

نماینده طالبان که برای شرکت در سی‌وهشتمین همایش بین‌المللی وحدت اسلامی روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در تهران حضور یافت، در حضور رئیس‌جمهور ایران به سرود ملی این کشور بی‌احترامی کرده و از جای خود بلند نشد.

برنخاستن عزیزالرحمان منصور به احترام سرود ملی ایران، واکنش‌های زیادی را در میان مقامات این کشور به همراه داشت. سفیر پیشین ایران در آذربایجان در واکنش به این «بی‌احترامی» گفت که نمایندگان طالبان نزاکت دیپلوماتیک را رعایت نکرده‌اند. عباس موسوی پیشنهاد کرد که «تعلیق دعوت از آن‌ها به هرگونه مراسم رسمی تا اصلاح رویه خود بهترین کار است.»

ملا حسن به‌طور مستقیم به اختلافات داخلی طالبان اشاره نکرد، اما به صورت تلویحی خواستار اتحاد میان تمامی نیروها و رهبران مذهبی شد.

او در اعلامیه‌ای که روز جمعه ۳۰ سنبله منتشر شده هشدار داد که هر کسی از این دستور سرپیچی کند، با واکنش شدید طالبان مواجه خواهد شد.

رئیس‌الوزرای طالبان در این اعلامیه در هشت ماده به جلوگیری از بحث‌ها و مناظره‌های اختلاف برانگیز تاکید کرده است.

در این اعلامیه از ملاها خواسته شده تا از بیان «موضوعات و قضایای نادر» خودداری کنند تا سبب فتنه نشود.

ملاحسن آخند گفته ملاها باید از منبر و رسانه‌ها فقط مسائلی را بیان کنند که «منفعت و سعادت دنیا و آخرت مردم در آن نهفته باشد.» عقاید دینی، احکام دینی، اخلاق اسلامی و مسائل دینی از جمله مواردی است که از ملاها خواسته شده بیان کنند.

به گفته رئیس‍‌‌الوزرای طالبان ملاهایی که الفاظ نامناسب را در رسانه‌ها ادامه می‌دهند، مردم را در شک و فتنه می‌اندازند.

ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در نشست خبری هفتگی خود در اسلام‌آباد اعلام کرد که پاکستان اعتراض شدید خود را در خصوص برنخاستن نمایندگان سیاسی طالبان هنگام پخش سرود ملی این کشور، به مقامات این گروه در کابل منتقل کرده است.

وی افزود که تصمیم نهایی در این باره پس از مشورت‌های داخلی و مذاکرات با مقامات طالبان اتخاذ خواهد شد. بلوچ همچنین تأکید کرد که پاکستان حق خود را برای اتخاذ اقدامات دیپلوماتیک مناسب، بر اساس معیارها و رویه‌های بین‌المللی، محفوظ می‌داند.

پیشتر، سرقنسول طالبان در پیشاور اعلام کرده بود که به دلیل وجود موسیقی در سرود ملی پاکستان از جای خود بلند نشده است و تأکید کرد که «هیچ قصدی برای بی‌احترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان» در کار نبوده است.

محب‌الله شاکر، سرقنسول طالبان در پیشاور، روز سه‌شنبه به دعوت علی‌امین گنداپور، سروزیر خیبرپختونخوا، در یک کنفرانس شرکت کرده بود. در حالی که دیگر مقام‌ها و دیپلومات‌ها هنگام پخش سرود ملی پاکستان به پا خاستند، او و همراهش تنها افرادی بودند که از جای خود بلند نشدند.

این اقدام سرقنسول طالبان خشم اسلام‌آباد را برانگیخته و رسانه‌های پاکستانی طی دو روز گذشته به طور گسترده به این موضوع پرداخته‌اند. برخی از رسانه‌های پاکستان رفتار این دیپلومات طالبان را بی‌احترامی به پاکستان توصیف کرده‌اند.

داوود شاه صبا، وزیر سابق معادن و پترولیم افغانستان، در واکنش به گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال درباره «غارت منابع طبیعی افغانستان» گفت که در دوره جمهوریت، شرکت‌های چینی به بهانه نبود امنیت، از اجرای پروژه‌هایی که قرارداد آن‌ها را گرفته بودند، خودداری می‌کردند. آقای صبا تصریح کرد که در آن زمان، اسناد و مدارک امنیتی لازم برای اجرای پروژه‌ها در دسترس بود.

وی همچنین گفت که اشرف غنی، رئیس‌جمهور سابق افغانستان، نسبت به این مسائل بی‌توجه بود و چشم خود را بر آن‌ها بسته بود. داوود شاه صبا اضافه کرد: اشرف غنی مرتکب تخطی بزرگی شد و قانون معادن را از کمیته وزرا به کمیته تدارکات منتقل کرد تا کنترول آن به دست خودش باشد. این اقدام برخلاف قوانین افغانستان بود.

داوود شاه صبا گفت که افغانستان امروز دولتی مشروع ندارد و هر کشوری که با طالبان قرارداد امضا می‌کند، مشروعیت ندارد. او توضیح داد: امروز یک گروه سیاسی مسلح در افغانستان حاکم است که نه مشروعیت داخلی دارد و نه بین‌المللی؛ بنابراین هر قراردادی که با طالبان منعقد شود، مشروعیت حقوقی ندارد.

به گفته او، شرکت‌های بین‌المللی غربی طبق قانون عمل می‌کنند و در صورت تخلف، باید در محاکم پاسخگو باشند، اما شرکت‌های چینی به دلیل نبود پاسخگویی به افغانستان می‌آیند. او همچنین افزود: «در آینده، حتی اگر دولتی مشروع در افغانستان به قدرت برسد، نمی‌تواند به راحتی با دولت چین مقابله کند.»

در سه سال گذشته، طالبان برای ایجاد زیرساخت‌های مالی پایدار و دور زدن تحریم‌های مالی بین‌المللی، تمرکز ویژه‌ای بر منابع طبیعی افغانستان داشته است. دوستان منطقه‌ای این گروه، به‌ویژه چین، با حضور گسترده در بخش منابع طبیعی افغانستان، در حال تقویت تسلط شرکت‌های چینی بر معادن این کشور هستند. این اقدامات بخشی از برنامه‌های نفوذ سیاسی و بلندپروازی‌های استراتژیک چین در منطقه و جهان است.

شرکت‌های چینی وعده سرمایه‌گذاری ۷ میلیارد دالری در معادن لیتیم افغانستان را به طالبان داده‌اند و کار در معدن مس عینک – دومین ذخیره بزرگ مس جهان – را آغاز کرده‌اند. علاوه بر این، بزرگترین سرمایه‌گذاری بالفعل چین در افغانستان مربوط به استخراج نفت حوزه آمو دریا است که بیش از یک سال است به مرحله اجرا رسیده است. پروژه استخراج نفت آمو دریا اکنون به بزرگترین سرمایه‌گذاری خارجی در افغانستان تبدیل شده است.