برنامه جهانی غذا اعلام کرد که به هزاران زن افغان که عمدتا تنها نانآور خانوادهشاناند، کمک میکند مهارتهای جدید بیاموزند و روی پای خود بایستند. این نهاد سازمان ملل در یادداشتی در اکس نوشت که زنان افغان فرصت کمی برای برای کسب درآمد دارند.
طالبان پس از روی کار آمدن در اسد سال ۱۴۰۰، آموزش و کار دختران و زنان را ممنوع کرد و بسیاری از آنها خانهنشین شدند.
برنامه جهانی غذا روز چهارشنبه ۱۱ میزان ویدئویی را منتشر کرده که نشان میدهد به شماری از زنان در کسب درآمد کمک میکند. در این ویدئو دیده میشود که این زنان در حال پختن نان، بافت فرش و خیاطیاند.
برنامه جهانی غذا پیشتر گفته بود که افغانستان بدترین کشور جهان برای زنان است.
ریاست عمومی پاسپورت طالبان اعلام کرد در دو ماه گذشته، ۱۱۰ هزار پاسپورت در سه مرکز شهر کابل توزیع شدهاست. سخنگوی این ریاست گفت تقاضا برای دریافت پاسپورت بسیار بالاست و تلاش میشود تا در این زمینه تسهیلات بیشتری فراهم شود.
عمری لوگری افزود که این پاسپورتها در سه مرکز تازه تاسیس در مناطق دارالامان، قلعه زمان خان و تنگی ترخیل به مردم توزیع شدهاست.
ناظران معتقدند وضعیت نامطلوب اقتصادی، تعطیلی مکاتب و دانشگاهها، و انتقامگیری طالبان، از دلایل اصلی فرار مردم به خارج از افغانستان است.
بر اساس اعلام سازمان بینالمللی مهاجرت، از سال ۲۰۲۰ تاکنون، نزدیک به ۸ میلیون شهروند افغانستان کشور خود را ترک کردهاند.
این سازمان اعلام کرد که از این تعداد، یک میلیون نفر به کشورهای اروپایی پناه برده و ۸۵ درصد دیگر به کشورهای همسایه مهاجرت کردهاند.
یک روز پس از انتقاد نماینده ایران از تعصب طالبان، معاون رئیسالوزرای این گروه سهشنبه در نشستی با مردم پنجشیر در کابل گفت که این گروه «اجازه تبعیض و تعصب را نمیدهد.» او بر توسعه متوازن تاکید کرده و جهاد مردم پنجشیر در مقابل شوروی سابق را ستود.
این اظهارات پس از آن صورت میگیرد که نماینده خاص ایران برای افغانستان، طالبان را متهم به بیعدالتی و ظلم کرد و گفت که «نظام تکقومی، تکمذهبی، تکزبانی و تکجنسیتی پاسخگوی جامعه متکثر افغانستان نیست.»
اظهارات نماینده ایران، واکنش گستردهای را برانگیخت. سخنگوی طالبان گفت که در نظام آنها تعصب جای ندارد.
ارگ طالبان به نقل از بزرگان و علمای پنجشیر نوشت که آنها از طالبان حمایت کرده و گفتهاند که «پس از فتح، تمام اموال بیتالمال به امارت سپرده شده است.»
عبدالکبیر گفت که «جهاد مجاهدین پنجشیر علیه شوروی سابق بسیار ارزشمند بود و امارت اسلامی به آن به دیده قدر مینگرد.»
در این نشست، رئیس استخبارات، رئیس ستاد ارتش، وزیر تجارت و صنایع، وزیر امر بالمعروف و نهی از منکر و والی طالبان در پنجشیر نیز حضور داشتند. آنان گفتند که برای حل مشکلات پنجشیر توجه بیشتری خواهند کرد.
تام وست با اعلام کنارهگیری از سمتش به عنوان نماینده ویژه واشنگتن برای افغانستان گفت امریکا همچنان به حمایت از افغانستان و مردمش متعهد است. وست گفت که «مقاومت و شجاعت» افغانها او را نسبت به آینده افغانستان امیدوارتر کردهاست.
ساعاتی قبل، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا اعلام کرد تام وست سرپرست دفتر هماهنگی تحریمهای وزارت خارجه امریکا شدهاست.
کرن دکر، شارژدافیر سفارت امریکا برای افغانستان، رینا امیری، نماینده امریکا برای زنان افغان و یک مقام دیگر وظایف تام وست را انجام خواهند داد.
مشخص نیست که آیا حکومت امریکا کسی دیگر را به جای تام وست میگمارد یا سمت نماینده ویژه که ماهیت سیاسی دارد، حذف شده است.
آقای وست نوشت که «رهبری دیپلوماسی ایالات متحده در قبال افغانستان را در یک دوره بسیار دشوار» به عهده گرفت و از دستاوردهای خود در سه سال گذشته به نیکویی یاد کرد.
وست منتقدان زیادی دارد که علت آن بیشتر رویکردش به طالبان بود. او در این مدت کوشید که از جریانها و چهرههای مخالف طالبان دوری جوید و در برابر طالبان لحنی نرم در پیش گیرد.
تام وست گفت که «مقاومت و شجاعت بیشمار روزنامهنگاران افغان و فعالان حقوقبشر» برای او امیدوارکننده بودهاست.
نماینده ویژه سابق امریکا در طول ماموریت خود چندین بار به کشورهای منطقه سفر کرد اما موفق نشد که این کشورها برای تغییر در رفتار و سیاستهای طالبان استفاده کند.
وزیر خارجه امریکا اعلام کرد تام وست، نماینده امریکا برای افغانستان از سمتش کنار میرود و سرپرست دفتر هماهنگی تحریمهای وزارت خارجه امریکا میشود. کرن دکر، شارژدافیر سفارت امریکا و رینا امیری، نماینده امریکا برای زنان افغان وظایفش را پیش میبرند.
وزیر خارجه امریکا روز سه شنبه در بیانیهای از نقش تام وست در چهار سال گذشته تقدیر کرد و اظهار داشت که او بهخوبی سیاستهای امریکا در افغانستان را اجرا کرده است.
اگرچه بلینکن درباره جانشین تام وست چیزی نگفته است، اما تاکید کرده که هدایت امور افغانستان توسط کرن دکر، کاردار سفارت امریکا برای افغانستان، رینا امیری، نماینده ویژه در امور زنان، دختران و حقوق بشر افغانستان، و جان مارک پومرشایم، معاون دستیار وزیر خارجه در امور آسیای مرکزی، ادامه خواهد یافت.
وزارت خارجه امریکا تاکید کرد: «تعهد ایالات متحده به افغانستان همچنان یک اولویت پایدار است.»
بنا به اعلامیه بلینکن، تام وست رهبری اقدامات گسترده بشردوستانه را بر عهده داشت تااز وقوع قحطی گسترده در افغانستان جلوگیری شود و نیازهای فوری میلیونها افغان را برآورده گردد.
وزیر خارجه امریکا با اشاره به تهدیدهای تروریستی از خاک افغانستان تصریح کرد که امریکا همچنان به نظارت بر تهدیدهای تروریستی ادامه میدهد و اجازه نخواهد داد که افغانستان به سکویی برای حملات تروریستی علیه خاک امریکا یا متحدانش تبدیل شود.
همچنین، این وزارت افزود که تام وست برای تخلیه افغانهای همکار امریکا و آزادی شهروندان بازداشت شده ایالات متحده تلاش زیادی کرد و جز اولویتهایش بود.
تام وست در اکتبر ۲۰۲۱ بهعنوان نماینده ویژه امریکا برای افغانستان منصوب شد. پیش از او، زلمی خلیلزاد این سمت را بر عهده داشت. هر دو در امضای توافقنامه دوحه نقش مهمی داشتند. وست بهعنوان معاون خلیلزاد در مذاکرات دوحه فعالیت میکرد.
با تصمیم اخیر وزارت خارجه امریکا، به نظر میرسد که «سمت نماینده ویژه امریکا برای افغانستان» رسماً از ساختار این وزارت حذف شده است.
چند منبع آگاه در خوست به افغانستان اینترنشنال گفتند شبکه حقانی صدها جنگجو، از جمله اعضای القاعده و تیتیپی را در پایگاه سابق سیآیای در این ولایت آموزش میدهد. منابع گفتند شمار جنگجویانی که در این پایگاه آموزش میبینند به دو هزار نفر میرسد.
به گفته منابع آگاه، سراج الدین حقانی، رئیس شبکه حقانی و وزیر داخله طالبان هر از چندی از این پایگاه دیدن میکند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که احمدالله سرحی، دوست نزدیک سراج الدین حقانی مسئول پایگاه سابق سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (CIA) در خوست است و جنگجویان حاضر در این پایگاه در نهادهای امنیتی حکومت طالبان ثبت نشدهاند.
افغانستان اینترنشنال نیز با چند نفری که هنوز به این پایگاه رفت و آمد دارند، صحبت کرده است. آنها گفتند که حدود ۲۰۰۰ جنگجو شامل افغانها، شبه نظامیان القاعده و اعضای تحریک طالبان پاکستان در آن حضور دارند.
منابع گفتند که سراجالدین حقانی به هر یک از این جنگجویان ۱۹ هزار افغانی معاش میدهد اما پولی که به فرماندهان در این پایگاه داده میشود بیشتر است.
به گفته منابع، هویت جنگجویان در این پایگاه مخفی نگه داشته میشود و آنها هر زمان که بیرون میروند، چهره خود را از مردم پنهان میکنند.
برخی از باشندگان خوست که این جنگجویان را دیدهاند به افغانستان اینترنشنال گفتند که هرگاه آنها را میبینند، به یاد سربازان سابق قطعه محافظتی خوست میافتند که در دولت سابق در این پایگاه توسط سیا آموزش دیدند.
قطعه محافظتی خوست(KPF) در گذشته در این ولایت فعال بود و توسط ماموران سیا آموزش میدیدند و هزینههای مالی آن نیز از سوی ایالات متحده امریکا پرداخت میشد.
به گفته آنها، جنگجویانی که در این پایگاه آموزش میبینند یونیفورم نظامی قطعه محافظتی را به تن دارند، صورتهای آنها پوشیده است، سلاحهای امریکایی در دست دارند و سوار موترهای لندکروزر موسوم به سیمرغ میشوند و اجازه نمیدهند موترهای معمولی به آنها نزدیک شوند.
با وجود اینکه ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان در قندهار موترهای سیمرغ را از افراد خود جمعآوری کرد و به نیروهای ویژه خود داد، اما جنگجویان تحت امر سراج الدین حقانی همچنان از این موترها استفاده میکنند.
منابع آگاه همچنین گفتند که شبکه حقانی یک واحد ویژه انتحاری را سازماندهی کرده و در پایگاه سابق سیا در خوست نگهداری میکند.
شبکه حقانی به رهبری سراج الدین حقانی به حملات انتحاری مرگبار در شهرها و انفجار موترهای بمبگذاری شده در دوره جمهوریت شهرت دارد.
به گفته منابع، سراج الدین حقانی این گروه انتحاری را نه تنها برای مقابله با هر تهدیدی در آینده حفظ کرده است، بلکه بهدنبال افزایش شمار جنگجویان خود در قالب یک نیروی سازمان یافته است.
فردی که به پایگاه سابق سیا در خوست رفت و آمد میکند، گفت: «هر روز که میگذرد حضور جنگجویان بیشتر میشود و افراد جدیدی به این مکان انتقال مییابند.»
بر اساس اطلاعات منابع، پس از سقوط دولت پیشین، سراجالدین حقانی کنترول پایگاه قطعه محافظتی را به دست گرفت.
این پایگاه توسط استخبارات ایالات متحده در سال ۲۰۰۱ برای مبارزه با القاعده ایجاد شد و بعداً به نام اولین سرباز امریکایی که در سال ۲۰۰۲ در خوست کشته شد، آن را «چپمن» نامید.
سازمان اطلاعات مرکزی امریکا در سال ۲۰۰۱ حدود ۱۰ هزار سرباز از باشندگان محلی خوست را در این پایگاه آموزش داد و آنها را در جادههای اصلی بین خوست، پکتیا و پکتیکا مستقر کرد.
نیروهای امریکایی این سربازان را با سلاحهای پیشرفته مجهز کردند که حملات مرگباری را علیه طالبان انجام دادند.
سازمان اطلاعات مرکزی امریکا همچنین از این پایگاه یک رشته حملات پهپادی را علیه القاعده و طالبان در وزیرستان شمالی انجام داد.
در دسامبر ۲۰۰۹، همام خلیل البلاوی، یک شهروند فلسطینی اردنی الاصل، یک حمله انتحاری در داخل پایگاه سیا در خوست انجام داد و هشت افسر سیا و یک افسر اطلاعاتی اردنی را کشت.
پس از این حمله ویدئویی از بیتالله محسود، رهبر کشتهشده تحریک طالبان پاکستان و همام خلیل البلاوی عامل انتحاری منتشر شد که در آن از طرح این حمله صحبت میکردند.