عفو بین‌الملل: شورای حقوق‌ بشر نتوانسته پاسخ مناسبی به بحران حقوق بشر در افغانستان دهد

این مقام ایرانی روز پنجشنبه در سفر به تایباد به خبرگزاری ایرنا گفت: «بازگرداندن شهروندان افغانستان از استان خراسان رضوی نیز از ابتدای امسال تا پایان ماه شهریور(سنبله) نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل ۴۰ درصد افزایش داشته است.»

او افزود که شناسایی اتباع خارجی غیرمجاز در سراسر ایران و اخراج آنان به کشورشان تا پایان امسال یکی از مهمترین برنامه‌های وزارت داخله این کشور است.

مدیرکل اتباع و مهاجران خارجی استانداری خراسان رضوی همچنین گفت که هیچ شهروند افغان «مجاز و غیرمجاز» حق سکونت و اشتغال در هفت شهر مرزی این استان را ندارند.

این مقام ایرانی همچنین از تحصیل ۶۰ هزار دانش‌آموز و دانشجوی خارجی مجاز پسر و دختر در استان خراسان رضوی خبر داد. با این حال گفت که که پنج هزار دانش‌آموز به‌دلیل تکمیل نبودن مدارک تحصیلی شان هنوز موفق به ثبت نام نشده‌اند.

شرافتی‌راد در مورد اشتغال شهروندان افغان در ایران هم گفت: «۷۵ درصد مهاجران افغان در ایران سکونت و اشتغال دارند.»

بر اساس اعلام اداره کل اتباع و مهاجران خارجی خراسان رضوی، مشهد بعد از تهران دارای بیشترین شمار مهاجران خارجی است که نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر آنان دارای مدارک شناسایی و اقامت هستند.

این شبکه در گزارشی که روز گذشته نشر کرد، ۳۹۱ مورد حمله به فعالان فرهنگی و دانشگاهی را طی یک سال گذشته در ۵۱ کشور بررسی کرده و گفته است این حملات فاحش بوده و نیاز به پاسخ فوری و هماهنگ جامعه بین‌المللی دارد.

گزارش امسال این شبکه نشان می‌دهد که حملات به دانشمندان، دانشجویان و جوامع دانشگاهی در کشورهای مختلف اتفاق افتاده اما در کشورهای اقتدارگرا مانند افغانستان و ایران فاحش و مداوم بوده‌است.

به گفته این شبکه، برخورد دولت‌های سرکوبگر با دانشگاهیان، «خشونت‌آمیز، هدفمند، همراه با دستگیری، زندان، پیگرد قانونی و از دست دادن موقعیت» بوده و این وضعیت همچنان ادامه دارد.

در این گزارش آمده است که استادان و دانشگاه‌ها در کشورهای دموکراتیک مانند امریکا، آلمان، بریتانیا نیز زیر فشار بوده‌اند.

در امریکا در ایالت‌های جمهوری‌خواه مانند فلوریدا، فرمانداران و سیاستمداران محافظه‌کار از تدریس موضوعات مربوط به مسایل نژادی در امریکا که سابقه تاریک نژادپرستی و برده‌داری دارد، انتقاد کرده اند.

به این علت، در ایالت‌ لویزی‌یانا تدریس این موضوعات در مکاتب دولتی ممنوع شده است. این سیاستمداران راستگرا باور دارند که این مطالب چپگرایانه و ایدیولوژیک بوده و نفرت از امریکا را ترویج می‌کند.

رابرت کوین، مدیر شبکه محققان در معرض خطر گفت که حمله به طیف دانشگاهی تاثیر ترسناکی بر دانشگاه‌ها دارد. به گفته او، خفه کردن تحقیقات فکری و تبادل آزاد ایده‌ها، دموکراسی را تضعیف می‌کند. او تاکید کرده که برای جلوگیری از فرسایش ارزش‌های دموکراتیک، باید از حمله به دانشگاه‌ها و پژوهشگران، حتا در کشورهای آزاد جلوگیری شود.

در بخشی از این گزارش آمده‌است که دولت‌های اقتدارگرا دانشمندان را به علت ابراز عقاید مخالف دستگیر و بازداشت کرده و استادان را اخراج یا مجازات کرده‌اند.

به گفته این شبکه، مقامات دولتی استقلال دانشگاه‌ را با ترویج ایدئولوژی‌های دولتی تضعیف کرده‌اند. این شبکه از جمله به حذف مضامین «ضد اسلامی» از نظامی آموزشی افغانستان توسط طالبان و تاکید آکادمی علوم چین بر پایبندی دانشگاه‌ها به اصول و دستورات کمیته مرکزی حزب کمونیست اشاره کرده‌است.

شبکه محققان در معرض خطر یک شبکه بین‌المللی متشکل از بیش از ۶۵۰ موسسه آموزش عالی در بیش از ۴۰ کشور جهان است که به حفاظت و پناه دادن به دانشمندان و دانشجویان در معرض تهدید کمک می‌کند.

این شبکه به گروهی از استادان و پژوهشگران افغان که پس از سقوط از افغانستان فرار کردند، کمک کرد تا در دانشگاه‌های غربی مانند امریکا و کانادا به کار و پژوهش مشغول شوند.

طالبان در جریان سه سال گذشته نصاب آموزشی معارف و همچنین تحصیلات عالی را تغییر داده و برخی مضامین را غیر اسلامی تشخیص داده و حذف کرده‌است.

این گروه همچنین استادان دانشگاه ها را برکنار و افراد مورد نظر خود را مقرر کرده است.

گزارش‌های متعددی از بازداشت استادان دانشگاه و دانشجویان توسط طالبان منتشر شده است.

۱۲ سال پیش در ۹ اکتوبر، طالبان پاکستانی ملاله یوسفزی را که برای حق تعلیم دختران در مناطق قبایلی پاکستان فعالیت می‌کرد، به ضرب گلوله شدیداً زخمی کردند.

خانم یوسفزی روز پنجشنبه با انتشار پستی در صفحه اکس خود از این حادثه یادآوری کرد و به این بهانه سیاست‌های طالبان را در قبال زنان افغان نکوهش کرد که مانند همتایان شان در پاکستان زنان و دختران افغان را از تحصیل محروم کرده است.

ملاله گفت که طالبان افغان «به طور واقعی و مجازی تفنگ های خود به سوی دختران و زنان افغان نشانه گرفته اند. آنها از ضرب‌وشتم در فضای عمومی تا فرمان‌های بی‌رحمانه‌ ممنوعیت یادگیری، کار و زندگی آزادرا تجربه می‌کنند.»

او افز‌ود: «بی‌رحمی و ظلم سیستماتیک طالبان علیه زنان به حدی شدید است که فعالان افغان و مدافعان حقوق‌بشر آن را آپارتاید جنسیتی می‌نامند.»

ملاله تاکید کرد که در حال‌حاضر زنان و دختران افغان به چیزی بیشتر از ابراز همدردی نیاز دارند.

او از دولت‌ها و نهادهای بانفوذ خواست تا از قدرت خود بهره بگیرند و از طریق قوانین بین‌المللی طالبان را پاسخگو کنند. او به‌ ویژه از رهبران مسلمان و سازمان‌های اسلامی خواست تا سیاست‌های طالبان را به چالش بکشند.

آقای فایق روز پنجشنبه در هفتاد و نهمین نشست کمیته ششم مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد. نشست این کمیته با موضوع جنایت علیه بشریت برگزار شد.

سرپرست نمایندگی افغانستان با اشاره به وضعیت نگران کننده‌ای حقوق بشر در افغانستان از جامعه جهانی خواست که برای پاسخگو کردن عاملان نقض گسترده حقوق بشر در کنار مردم افغانستان بایستد.

فایق گفت که در سه سال گذشته، وضعیت حقوق بشر درفغانستان به طرز نگران کننده‌ای بدتر شده است. او به مواردی چون قتل‌های فراقانونی، شکنجه و ناپدید شدن اجباری نیروهای امنیتی سابق و غیرنظامیان متهم به داشتن ارتباط با گروه های مسلح مخالف اشاره کرد که مصداق جنایات علیه بشریت است.

سرپرست نمایندگی افغانستان گفت که سیاست‌های طالبان دو دهه پیشرفت در این کشور را معکوس کرد. او از کشورهای عضو سازمان ملل خواست که از تصویب یک کنوانسیون الزام‌آور در مورد پیشگیری و مجازات عاملان جنایات علیه بشریت حمایت کنند.

آقای فایق همچنین به محدود شدن آموزش و کار زنان اشاره کرد و گفت که یکی از نگران کننده ترین تحولات در افغانسان، نهادینه شدن آپارتاید جنسیتی در این کشور است. او افزود: «محرومیت از آموزش و فرصت‌های شغلی برای زنان صرفاً نقض حقوق آنها نیست، بلکه حمله به بنیاد جامعه افغانستان است.»

سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل گفت که جامعه بین‌المللی نمی‌تواند این محرومیت سیستماتیک را نادیده بگیرد.

آقای فایق با اشاره به سرکوب جامعه مدنی و مدافعان حقوق بشر گفت که وضعیت جاری در افغانستان مستلزم پاسخ قاطع جامعه جهانی برای پاسخگو کردن عاملان این تخلفات و تاکید مجدد بر تعهد جمعی اعضای سازمان ملل به اجرای عدالت در افغانستان است.

سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل گفت که نیاز به یک استاندارد بین‌المللی مدون برای پیشگیری و مجازات عاملان جنایات علیه بشریت هرگز به این اندازه امروز فوریت نداشته است.

فایق گفت: «ما باید بر اساس پیش‌نویس مواد کمیسیون حقوق بین‌الملل از ایجاد یک کنوانسیون بین‌المللی در مورد پیشگیری و مجازات عاملان جنایات علیه بشریت حمایت کنیم.»

به گفته آقای فایق، این کنوانسیون باید شامل به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت باشد.

توحیدی روز دوشنبه ۱۶ میزان در شهر اوکلاهمای امریکا دستگیر شد. وزارت دادگستری امریکا او را متهم کرد که به نام داعش برای حمله تروریستی در روز انتخابات امریکا در ماه نوامبر برنامه‌ریزی کرده بود.

او قصد داشت که به سوی مردم شلیک کند و تعداد زیادی از آنها را از بین ببرد.

پولیس فدرال امریکا گفت که توحیدی در گروه‌های تلگرامی حامی داعش فعالیت داشت و حداقل ۵۴۰ دالر ارز دیجیتال به یک موسسه خیریه مستقر در سوریه اهدا کرده‌ بود. این موسسه یک نهاد پوششی برای جمع‌آوری و ارسال کمک به داعش است.

گفته می‌شود که توحیدی این حمله را با برادر خانم خود که او نیز اقامت دایم امریکا را دارد، طرح ریخته بود.

یک مقام ارشد دولتی گفت که توحیدی در طی سه سالی که در ایالات متحده زندگی می‌کرد، به گروه‌های افراطی گرایش پیدا کرد. یک مقام امنیتی به این شبکه گفت که پولیس فدرال در حال بررسی این موضوع است.

مشخص نیست که او چه زمانی با سیا در افغانستان کار می‌کرد. اطلاعات اولیه حاکی از آن بود که توحیدی چند هفته پس از سقوط کابل، در چارچوب برنامه ویزای مخصوص مهاجرت یا اس‌آی‌وی به امریکا آمد.
با این حال، دو مقام امریکایی به ان‌بی‌سی نیوز گفتند که او با ویزای بشردوستانه به امریکا آمده‌است.

دستگیری این افغان بار دیگر برنامه تخلیه پناهجویان افغان و نحوه بررسی امنیتی سوابق آنها را زیر سوال برده‌است. پیش از این شماری از نمایندگان جمهوری‌خواه کانگرس دقت ماموران حکومت بایدن در بررسی‌های امنیتی درخواست مهاجرت افغان‌ها را زیر سوال برده بودند.

یک مقام امریکایی به ان‌بی‌سی گفت: «هر افغان که در ایالات متحده مستقر می‌شود، در یک فرآیند دقیق غربالگری و بررسی امنیتی قرار می‌گیرد.»

یک مقام ارشد دولتی گفت که توحیدی دو مرحله از بررسی‌های امنیتی را گذرانده و هیچ اطلاعات منفی‌ای درباره او به دست نیامده بود.

این مقام افزود که توحیدی بار اول قبل از ورود به ایالات متحده در سپتامبر ۲۰۱۲ بررسی شد و سپس در شهر اوکلاهما هنگام درخواست برای ویزای ویژه مهاجرت، سوابق او مجدداً مورد بررسی قرار گرفت.

فرآیند بررسی سوابق امنیتی شامل جستجوی هرگونه ارتباط احتمالی با تروریسم، داعش یا طالبان با استفاده از داده‌های دستگاه‌های الکترونیکی متقاضی، اطلاعات بیومتریک و اطلاعات موجود در دستگاه‌های دولت امریکا می‌شود.

بر اساس آمارهای وزارت خارجه امریکا در طول سه‌سال اخیر بیش از ۱۶۰‌هزار افغان در ایالات متحده اسکان یافته‌اند.