ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس از ساخت «بس شهری» تولید افغانستان خبر داد. آقای مجاهد با انتشار تصویری از این بس اعلام کرد که قرار است از آن در خدمات شهری استفاده شود.
ذبیحالله مجاهد بدون ارائه زمان مشخصی خبر داده که مراسم افتتاحیه استفاده از این بس به زودی برگزار خواهد شد.
او مدعی شده است که با ساخت این بس، افغانستان به سمت خودکفایی حرکت میکند.
سخنگوی طالبان درباره تأمین تجهیزات و قطعات این بس توضیحی نداده است.
کمبود بسهای شهری برای حمل و نقل، یکی از چالشهای شهروندان، بهویژه در کابل است که جمعیت بیشتری دارد.
بیشتر بسهای کنونی نیز در سالهای گذشته از طرف کشورهای مختلف، از جمله هند و پاکستان، به افغانستان کمک شده بودند.
روزنامه رسالت چاپ تهران در سرمقالهای، پذیرش مهاجران قانونی در ایران را فرصتی برای این کشور دانست. این روزنامه نوشت مهاجران افغان و عراقی از دوران دفاع مقدس تا بزنگاههای محور مقاومت، نقش بزرگی ایفا کردهاند که باید تقویت شده و قدر دانسته شود.
نویسنده همزمان تاکید کرده که برخورد با مهاجران غیرقانونی در ایران هم باید بسیار با دقت و بدون ایجاد هرگونه فضاسازی یا بدبینی علیه عموم مهاجران باشد.
این مقاله در حالی منتشر شده که در شهرها و مناطق مرزی ایران خشونت ماموران جمهوری اسلامی با پناهجویان افغان همچنان ادامه دارد؛ از لتوکوب گرفته تا تیراندازی.
در یکی از آخرین موارد، خبرگزاری حالوش که رویدادهای سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، روز سهشنبه ۲۴ میزان گزارش داد نیروهای مرزی ایران شامگاه یکشنبه ۲۲ میزان در منطقه کلگان سراوان به مهاجران افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، تیراندازی کردند و دهها نفر را کشتند.
افزون بر آن، نمایندگان مجلس و مسئولان جمهوری اسلامی هم در ماههای گذشته سخنان تندی علیه پناهجویان افغان در ایران داشتند.
مهدی بابالحوائجی، معاون استاندار تهران و فرماندار شهر ری، در ماه جوزای امسال در یک جلسه رسمی اعلام کرد که «مقابله با اتباع غیرمجاز، مثل مقابله در زمان جنگ است.»
روزنامه رسالت در سرمقاله خود که روز پنجشنبه ۲۶ میزان منتشر شده، نوشت: «برخی از سخنان نسنجیده فعلی که نقل محافل هم هست، منجر به شکاف بین ملتهاست و نمیتواند به صلاح باشد.»
نویسنده نوشته است: «مهاجران برای ما دریای ظرفیتاند و باید تعادل را در سیاستهای متناظر با آنها برقرار کرد. یعنی به همان میزان که تلاش میکنیم مهاجرت با حساب و قانونی باشد و مهاجر غیرقانونی به کشور مبدا بازگردانده شود، به همان میزان تلاش کنیم دانشگاهیان، نیروی کار ماهر و سرمایهگذاران، ایران را بهعنوان مقصد مهاجرت خود انتخاب کنند.»
بر خلاف نوشته این روزنامه، مسئولان جمهوری اسلامی در بیشتر شهرها کار افغانها را ممنوع کرده و در شماری از شهرها هم از ثبت نام کودکان مهاجران افغان در مکاتب خودداری کردهاند.
حدود یک هفته پیش روزنامه فرهیختگان ایران گزارش داد که بهدنبال خودداری برخی از مکاتب در اصفهان از ثبتنام دانشآموزان افغان، رئیس شورای اسلامی روستای رحیمآباد گفته است که مانع ثبتنام آنها شده چون «آنها بو میدهند.»
اقدامات تبعیضآمیز جمهوری اسلامی علیه افغانها به ویژه تیرباران شماری از آنها در نقطه مرزی، واکنشهای گستردهای را به دنبال داشته است.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل روز چهارشنبه ۲۵ میزان از جمهوری اسلامی خواست که درباره تیراندازی مرزبانان ایرانی به پناهجویان افغان به طور شفاف تحقیق کند.
عطامحمد نور، والی سابق بلخ خطاب به جمهوری اسلامی گفته «اين كشتار اخير شما با كشتار انسانهاى بىگناه فلسطينى توسط قصاب خاورميانه با حمايت كشورهاى غربى شريك جرم چه فرقى دارد؟»
با رغم انتقادات گسترده فعالان حقوق بشر و مدافعان پناهجویان، جمهوری اسلامی هر هفته هزاران مهاجر افغان را از شهرهای مختلف بازداشت و از ایران به اجبار اخراج میکنند.
روزنامه رسالت در ادامه سرمقاله خود آورده است: «سیاستهای پذیرش مهاجران و بازگشت مهاجران غیرقانونی، باید با آرامش و تدبیر پیگیری شود.»
نویسنده میگوید: «ما باید به سمتی پیش برویم که در برابر مهاجر غیرقانونی بایستیم، اما تلاش کنیم که ایران بهشت مهاجران قانونی شود. همین حالا هم بیشترین ورود سرمایه از مهاجران دو همسایه غربی و شرقی ما نشات میگیرد.»
روزنامه با اشاره به اینکه ایران با سرعت به سمت پیرسالی حرکت میکند و نیاز به نیروی کار دارد، تاکید کرده که پذیرش مهاجر نهتنها نباید قابلممانعت باشد، بلکه باید برای جذب مهاجران تسهیلات بیشتری هم در نظر گرفته شود.
رئیس اداره بازرگانی خارجی خراسان گفت که این استان و طالبان از یکم تا چهارم ماه عقرب در مشهد، «نمایشگاه توانمندیهای صادراتی» برگزار میکنند. محمدعلی امیرفخریان گفت این نمایشگاه با هدف توسعه روابط تجاری بین خراسان و افغانستان برگزار میشود.
این مقام ایرانی روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا گفت که قرار است ۳۰۰ بازدید کننده از کشورهای همسایه به نمایشگاه بیایند.
او گفت: «نمایشگاه توانمندیهای صادراتی ایران و افغانستان در کشورهای آسیای میانه از یکم تا چهارم آبان (ماه عقرب) امسال در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی مشهد برگزار میشود.»
رئیس اداره بازرگانی خراسان رضوی همچنین گفت که در نیمه نخست امسال ۱۱ هیئت تجاری طالبان و استان خراسان برای توسعه روابط اقتصادی از دو کشور بازدید کردهاند.
او گفت که در آمارهای غیررسمی تعداد پذیرش و اعزام هیاتهای تجاری بین دو طرف بیشتر بوده است.
امیرفخریان افغانستان را مقصد نخست کالاهای صادراتی خراسان رضوی دانست و افزود: «در نیمه نخست امسال بیش از ۳۶۰ میلیون دالر کالا از استان به افغانستان صادر شده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۳۲ درصد افزایش یافته است.»
رئیس سازمان بازرسی ایران در اظهاراتی که اذعان به شکست سیاستهای مهاجرتی این کشور است گفت مهاجران اخراجی افغان «سریعتر از نیروهای داخلی به کشور برمیگردند.» ذبیحالله خداییان گفت باید راهکاری برای شناسایی مهاجران اخراجی درصورت بازگشت به وجود آید.
او روز چهارشنبه در یک نشست خبری گفت که مهاجران افغان پس از اخراج به صورت مکرر به ایران باز میگردند.
جمهوری اسلامی ایران با تشدید دستگیریها، اخراج گسترده، سخت کردن شرایط کار و زندگی برای مهاجران افغان در ایران امیدوار است که از مهاجرت افغانها که برای کار به این کشور میروند، کاسته شود. اما، وضعیت وخیم اقتصادی افغانستان، کارجویان افغان را وادار کرده که به ایران به رغم شرایط دشوار زندگی در آن کشور، مهاجرت کنند.
خداییان به کارفرمایان ایرانی هشدار داد که حق بهکارگیری 'اتباع غیرمجاز' را ندارند و در صورت تخلف، مجازات حبس برای آنها در نظر گرفته خواهد شد.
طبق آمار سازمان بینالمللی مهاجرت، روند مهاجرت افغانها به ایران همچنان ادامه دارد و در نیمه نخست سال ۲۰۲۴ بیش از یک میلیون نفر به این کشور وارد شدهاند.
وزارت داخله ایران گفتهاست که بیش از پنج میلیون مهاجر افغان در ایران زندگی میکنند.
عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس الوزرای طالبان گفت برای دستیابی به خودکفایی، ساخت بندها و کانالهای آب را در کشور آغاز کرده اند. او از کانال قوشتپه و کانال شاهی لغمان یاد کرد و اظهار داشت که خودکفایی افغانستان به نفع منطقه و جهان خواهد بود.
عبدالکبیر روز چهارشنبه در مراسم افتتاح سیویکمین نمایشگاه محصولات زراعتی و دامداری در کابل، از کشورهای همسایه و منطقه خواست «تا موانع بر سر راه تاجران افغان ایجاد نکنند، مسیرها را مسدود نکنند و اجازه دهند که محصولات و تولیدات زراعتی افغانستان به بازارهای بینالمللی برسد.»
او بیان کرد که اغلب این محصولات به بازارهای بینالمللی نمیرسند.
او ابراز امیدواری کرد که امسال میوههای تازه و خشک افغانستان با کیفیت و کمیت بالاتری نسبت به سال گذشته به خارج از کشور صادر شود.
این مقام طالبان همچنین افزود که میوهها و سایر تولیدات افغانستان، بهویژه قالین، از این پس با نام افغانستان به بازارهای خارجی صادر خواهند شد.
حکومت طالبان به رسمیت شناخته نشده و تحریمهای بین المللی مبادلات تجاری افغانستان با جهان را دشوار کردهاست.
تاجران افغان از پاکستان به عنوان یکی از مسیرهای عمده صادراتی استفاده کردهاند اما مناسبات پرتنش طالبان با پاکستان به علت حمایت این گروه از شبه نظامیان ضد دولت پاکستان، مانع بزرگ در برابر این بازرگانان قرار دادهاست.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که حکومت ایران مسیر مهاجران افغان در منطقه کلگان در سراوان را ماین گذاری کردهاست. یک منبع آگاه گفت که ماموران ایران به طور بیرحمانه به مهاجران افغان شلیک کردند و شماری از آنان در انفجار ماین کشته شدند.
او گفت ماموران ایرانی طوری به این گروه از پناهجویان افغان شلیک کردند که «انگار ایران با اسرائیل درگیر شدهاست.»
بنا به اطلاعات رسیده، بیشتر این افراد از ولایات بادغیس و غور هستند. این مهاجران میخواستند از نیمروز به پاکستان و سپس به ایران بروند.
یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که یک گروه بیش از ۳۰۰ نفر از مهاجران با رهنمایی قاچاقبر از مسیر کلگان به سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران میرفتند.
او گفت: «این مسیر از سوی دولت ماین گذاری شدهاست. قبلا ماین گذاری نبود. بعضی در انفجار ماین کشته شدند و بعضی که زنده ماندند توسط ماموران ایران کشته شدند.»
او افزود زمانی که ماموران مرزی متوجه میشوند که مسافران را هدف قرار دادهاند، از منطقه رفتند. به گفته این منبع، بیشتر زخمیها و کسانی که زنده ماندهاند به سمت منطقه ماشکل در خاک پاکستان برگشتند. شماری از جسدها نیز در خاک ایران ماندهاند.
هرچند آمار دقیق مهاجرانی که کشته و زخمی شدهاند معلوم نیست، اما یک شاهد عینی گفت: «ما در مرز کلگان به کمین خوردیم. ۳۰۰ نفر بودیم که ۲۷۰ تا ۲۸۰ نفر کشته شدند. شاید ۵۰ تا ۶۰ نفر زنده مانده باشند.»
این شاهد عینی گفت که او نیز ۱۰ تا ۱۱ نفر از دوستانش را در این حادثه از دست دادهاست.
در پی نشر گزارشها از این حادثه، چندین ویدیو در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفت که اجساد و زخمیها را نشان میدهد.
وبسایت «حال وش» که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد اولین بار این خبر را منتشر کرد. حال وش اعلام کرد که نیروهای مرزی ایران شامگاه یکشنبه ۲۲ میزان، به مهاجران افغان تیراندازی کردند
حال وش روز سهشنبه با استناد به ویدیوها و تصاویر دریافتی و همچنین ادعای شاهدان گزارش داد از میان ۳۰۰ پناهجوی افغان، حدود ۶۰ تا ۷۰ نفر زنده مانده و متباقی کشته یا زخمی شدهاند.
حکومت ایران تیراندازی و کشتار مهاجران افغان را رد کرد. طالبان گفته است که آنها در مورد این حادثه تحقیق میکنند.
