عفو بینالملل: جامعه مدنی افغانستان زیر سرکوب طالبان درهم شکستهاست
عفو بینالملل روز دوشنبه گفت سرکوب فعالان مدنی و روزنامهنگاران از سوی طالبان واقعیت تلخ افغانستان است.
این سازمان فشارهای بینالمللی بر طالبان برای رهایی فعالان مدنی زندانی را کارساز دانست و افزود که مدافعان حقوق بشر به حمایت جهان نیاز دارند.
عفو بینالملل به آزادی فهیم عظیمی، فعال آموزش دختران و صدیقالله افغان، فعال حق آموزش، اشاره کرد که پس از ماهها بازداشت، از زندان طالبان آزاد شدند.
عفو بینالملل در ماه فبروری کارزاری را برای آزادی این فعالان راهاندازی کرد و از طالبان خواست که بازداشت خودسرانه فعالان مدنی و حقوق بشر را متوقف کند.
عفو بینالملل در بیانیهاش درباره وضعیت دشوار کنشگران افغان گفت: «جامعه مدنی افغانستان به واسطه سرکوب طالبان درهم شکسته است. روزنامهنگاران، فعالان و معترضان به طور منظم هدف قرار میگیرند و بسیاری مجبور به مخفی شدن یا فرار به خارج از کشور شدهاند.»
عفو بینالملل افزود فعالانی که در ایران، پاکستان یا ترکیه زندگی میکنند، با مشکلات مالی و خطر اخراج به افغانستان روبهرو اند.
عفو بینالملل با اشاره به اهمیت فشارهای بینالمللی بر طالبان در جهت حمایت از فعالان مدنی افغان گفت: «ما باهم میتوانیم از کسانیکه برای دفاع از آزادی و حق آموزش دختران همه چیز خود را بهخطر میاندازند، محافظت کنیم.»
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، در دیدار با مسئولان یک مدرسه جهادی در خوست اعلام کرد که این مدارس «مفکوره جهاد» را در افغانستان زنده نگه داشتهاند.
او در این دیدار تاکید کرد که مدارس جهادی جایگاه ویژهای برای طالبان در افغانستان دارند.
وزیر تحصیلات عالی طالبان روز گذشته در بازدید از مدرسه جهادی خوست گفت: «تا زمانیکه مفکوره جهاد در میان ما زنده است، خداوند ما را ناکام نمیکند.»
او همچنین از ملاهای خوست خواست که «از قدرتطلبی و چوکیپرستی اجتناب کنند و از نظام اسلامی و امیر حمایت نمایند.»
اخیراً، رئیس امنیت ملی حکومت پیشین در مقالهای اظهار داشت که طالبان پس از بازگشت به قدرت، تا هفت هزار مدرسه دینی کوچک شامل مساجد و دارالحفاظها و همچنین مدارس بزرگ تحت عنوان مدارس جهادی تأسیس کردهاست.
به گفته او، این مدارس در ۴۰۰ ولسوالی و در هر ولسوالی سه مدرسه با ظرفیت هزار طالب و خوابگاههای مجهز ایجاد شدهاند که تحت رهنمایی و تدریس فارغین آموزشدیده مدارس دینی پاکستان در خاک افغانستان فعالیت میکنند.
با این حساب، شمار مدارس دینی در افغانستان به بیش از ۲۰ هزار رسیده و این رقم همچنان در حال افزایش است.
رئیس امنیت ملی حکومت پیشین در مقالهای برای افغانستان اینترنشنال نوشت که «بر اساس اطلاعات استخباراتی، در حال حاضر بیش از یک میلیون طالب در این مدارس درس میخوانند و پیشبینی میشود که تا سه سال آینده نیم میلیون نفر از این مدارس فارغالتحصیل شوند.»
احمدضیا سراج همچنین گفت که طبق هدف استراتیژیک طالبان، این افراد به لحاظ فکری مجهز به تفکر و انگیزههای «اسلام بدون مرز» و «جهاد جهانی و فرامرزی» خواهند بود.
این در حالی است که طالبان هزاران مکتب دخترانه را مسدود کرده و بر اساس اظهارات نماینده سازمان ملل متحد، دستکم ۵ میلیون کودک از دسترسی به آموزش محروم هستند.
ساختمانهای مدارس دخترانه به مدارس جهادی تبدیل شده است.
طالبان همچنین نصاب آموزشی مکاتب و دانشگاهها را تغییر داده و مضامین دینی شامل «امارتشناسی»، بخشی از نصاب آموزشی افغانستان شدهاست.
ناظران ابراز نگرانی کردهاند که این مدارس طالبانی به گسترش افراطگرایی و تروریسم در افغانستان و منطقه منجر خواهد شد.
به باور آنان، افزایش روزافزون مدارس دینی و پخش افکار طالبان به کودکان و نوجوانان، نسلی افراطی و خطرناک را به بار خواهد آورد.
پولیس ایالت راینلند فالتس در آلمان اعلام کرد که یک مرد جوان افغان براثر ضربات چاقوی یک مهاجر اهل سوریه جان باختهاست.
پولیس احتمال میدهد که این حادثه مربوط به خرید و فروش مواد مخدر است.
پولیس گفت که مهاجر افغان، ۳۵ ساله، در یک درگیری سهنفره با مهاجم سوری از ناحیه کتف مجروح شد و بعدا بر اثر جراحات وارده جان باخت.
بر اساس گزارش رسانههای آلمانی، متهم از محل متواری شده اما پس از مدتی توسط پولیس دستگیر و بازداشت شدهاست.
آلمان اخیراً شاهد افزایش روزافزون حملات با چاقو بودهاست.
پیش از این در ماه سنبله سال جاری یک مهاجم سوری در غرب آلمان سهنفر را با ضربات چاقو کشت و هشت نفر دیگر را مجروح کرد.
در ماه جوزای امسال نیز یک مهاجم جوان افغان به اتهام حمله با چاقو به یک زن آلمانی در فرانکفورت دستگیر شد.
طالبان میگوید معاون نخستوزیر قزاقستان در دیدار با هیئت اقتصادی طالبان گفت افغانستان شریک اقتصادی جداییناپذیر قزاقستان است.
وزیر تجارت طالبان از این کشور به علت حذف نام طالبان از فهرست گروههای ممنوع و پذیرش شارژدافیر این گروه قدردانی کرد.
بربنیاد خبرنامه وزارت تجارت طالبان، سریک ژومانگارین، معاون صدراعظم قزاقستان، افغانستان را یک شریک تجاری مهم در آسیای جنوبی و مرکزی توصیف کرد و بر لزوم حفظ روابط اقتصادی، تجاری، ترانسپورتی و انرژی میان با طالبان تاکید کرد.
نورالدین عزیزی که در راس یک هیئت متشکل طالبان و بخش خصوصی افغانستان به آلماتی قزاقستان سفر کرده است، همراه با ژومانگارین، نمایشگاه محصولات و تولیدات سکتور خصوصی افغانستان را در این شهر افتتاح کرد.
او تاکید کرد که برگزاری نمایشگاههای تجاری نشاندهنده روابط رو به رشد میان دو کشور است.
وی از قزاقستان و سایر کشورهای منطقه درخواست کرد که از صادرات افغانستان حمایت کرده و تسهیلات لازم را برای دسترسی به محصولات این کشور فراهم کنند.
نمایشگاه محصولات افغانستان روز یکشنبه در آلماتی افتتاح شد و برای سه روز ادامه خواهد داشت.
در این نمایشگاه، بیش از ۷۰ غرفه از محصولات مختلف افغانستان به نمایش گذاشته شده است.
وزارت صنعت و تجارت طالبان گفت که در نشستهای مشترک با مقامات قزاقستانی، موضوعاتی مانند توسعه روابط تجاری و اقتصادی، افزایش حجم تجارت، جلب سرمایهگذاریهای مشترک، مسائل ترانزیتی، حمل و نقل، ترانسپورت، بانکداری، گردشگری صحی، تسهیل صدور ویزا و تشکیل کمیتههای فنی مورد بحث قرار گرفته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز دوشنبه گفت که معضل «تروریسم و آوارگی افغانها» با ادامه بیثباتی در افغانستان پیوند دارد.
اسماعیل بقائی در اولین نشست خبری خود گفت که حکومت ایران حقآبه این کشور از رود هلمند را از طالبان میگیرد.
بقایی تصریح کرد: «تلاش ما این بوده که حقابه ایران را از طرف افغانستان بگیریم و این موضوع از سوی نماینده ویژه رئیسجمهور در امور افغانستان در حال پیگیری است.»
او افزود که امسال آب بیشتری از افغانستان به ایران سرازیر شده است، اما فاصله زیادی تا دستیابی به اجرای کامل معاهده رود هلمند وجود دارد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در بخشی از صحبتهایش گفت که سیاست خارجی حکومت ایران درباره افغانستان تغییر نکرده است.
او گفت: «سیاست جمهوری اسلامی ایران در مورد افغانستان روشن است. ما در مورد سیاست خارجی کشور صحبت میکنیم که قاعدتا با تغییر افراد عوض نمیشود.»
با روی کارآمدن حکومت مسعود پزشکیان، رئیسجمهور جدید ایران، شرایط بر مهاجران افغان در این کشور دشوار شدهاست. آنها از حق اجاره خانه، کار و حتا حضور در برخی شهرها محروم شدهاند.
بقائی مهاجرت افغانها به ایران را به عنوان معضل توصیف کرد و آن را در کنار معضل تروریسم قرار داد.
به نقل از ایرنا، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: «همه تلاش ما این بوده که با ادامه مراودات در سطوح فنی و کاری بتوانیم به ثبیت امنیت و ثبات در افغانستان کمک کنیم.»
او افزود: «اگر ثبات و امنیت در افغانستان حکمفرما شود، بسیاری از مسائل دیگر از جمله بحث تروریسم و موضوع مهاجرت یا آوارگان افغان هم حل خواهد شد.»
او ابراز امیدواری کرد که «بتوانیم در این مسیر گامهای جدیتری را برداریم.»
منابع آگاه در میان طالبان میگویند مقامات این گروه در کابل با دستور هبتالله آخندزاده درباره ممنوعیت پخش تصاویر موجودات زنده در رسانهها مخالفاند. به گفته منابع وزرای داخله و دفاع و سه معاون رئیسالوزرا معتقدند که این ممنوعیت به نفع طالبان نیست.
طالبان با تصویب قانون تازه امر به معروف و نهی از منکر که عمدتا از سوی رهبری این گروه اعمال میشود، عکسبرداری از افراد حقیقی را ممنوع کرده است. این قانون به دستگاههای ذیربط طالبان توصیه کرده از انتشار تصاویر افراد واقعی در رسانهها جلوگیری کنند.
منابع از میان طالبان میگویند سراجالدین حقانی، وزیر امور داخله و یعقوب مجاهد، وزیر دفاع از مخالفان این تصمیم هستند. علاوه بر این دو وزیر قدرتمند گروه طالبان ملا برادر، عبداسلام حنفی و عبدالکبیر، سه معاون الوزرای طالبان نیز با این تصمیم موافق نیستند.
آنها به طور ویژه تطبیق کردن مادههایی که مربوط به رسانهها میشود را به معنای «فلج شدن دستگاه تبلیغاتی» اداره طالبان میدانند.
این مقامات همچنین برخی از فرمانهای هبتالله آخندزاده را به ضرر دستگاه دیپلوماسی طالبان میدانند.
«تلاش برای منزوی کردن شبکه حقانی»
یک منبع نزدیک به طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت که افراد مرتبط با گروه حقانی که کنترول بسیاری از مراکز تبلیغاتی را در اختیار دارد، مخالف محدودیتهای جدید برای رسانهها هستند و این اقدام را تلاشی برای منزوی کردن این شبکه میدانند.
شبکه حقانی به تازگی از طریق بنیاد جلال مراحل ساخت مستندی را آغاز کرده است که به نقش این گروه در جنگ دو دهه اخیر میپردازد.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که ملاهبتالله بهدلیل محدودیتهای خود نمیتواند در رسانهها ظاهر شود و بناء تلاش میکند از بازتاب جنگ و حضور دیگر رهبران این گروه جلوگیری کند.
به گفته منبع، طالبان مقیم کابل، به ویژه شبکه حقانی، نفوذ کافی در حلقه مذهبی طالبان در قندهار ندارند و نمیتوانند بر تصمیمات آنها تأثیر بگذارند، اما آنها این خلأ را با تبلیغات رسانهای پر میکنند.
به گفته منبع، شبکه حقانی با حمایت مالی امکان ساخت مستندها و گزارشهای تحقیقی از فعالیت این شبکه را میدهد، اما این مساله با روحیات گروه مذهبی حاکم در قندهار سازگار نیست.
افراد نزدیک به شبکه حقانی با انتشار ویدیویی قدیمی از جلالالدین حقانی بنیانگذار این شبکه، نیاز به فیلم و عکس در شرایط کنونی را توجیه میکنند.
جلالالدین حقانی در این ویدیو، فیلمبرداری و عکسبرداری را جایز میداند و میگوید علما به عکاسی اجازه دادهاند و او نیز بر اساس نیاز به افراد خود اجازه داده است که عکس و فیلم بگیرند.
بسته شدن تدریجی تلویزیون ملی افغانستان
این منبع میگوید: «تصمیم گرفته شد که قانون نظمیه به تدریج اجرا شود و حکم شرعی فقط در نشر تصاویر برای رسانهها توضیح داده شود، اما وقتی در نهادهای امارت در کابل بیتوجهی به این قانون مشاهده شد، ملاهبتالله دستور داد که این قانون ابتدا در تلویزیون ملی افغانستان، تلویزیونهای ولایتی و رسانههای دولتی اجرا شود.»
اما به رغم این دستور، اکثر مقامهای جوان این گروه به جز وزارتخانههای تحصیلات عالی، امر به معروف و برخی نهادهای دیگر که از قندهار اداره میشوند، به طور کامل از این قانون تبعیت نکردهاند.
در ۲۸ میزان، ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، در جلسهای در دانشگاه شیخ زاید در خوست، به خبرنگاران اجازه داد که فقط صدا را ضبط کنند، اما محمدنبی عمری، معاون اول وزارت داخله که به سراج الدین حقانی نزدیک است، ظاهراً در واکنشن به این تصمیم در جلسه صحبت نکرد.
برخی از کارمندان تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتند که قاری یوسف احمدی، رئیس این شبکه در نشست مدیران این تلویزیون گفته است که ملا هبتالله تلویزیون ملی را تعطیل میکند.
به گفته این کارمندان، قاری یوسف احمدی گفت که تلویزیون ملی به «رادیو صدای شریعت» تغییر خواهد کرد.
وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان هنوز در مورد دستور ملا هبتالله چیزی نگفته است، اما یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که به رهبری این وزارتخانه نیز از قندهار دستور داده شده است تا پخش تلویزیون ملی را به تدریج متوقف کند.
بر اساس ماده هفدهم قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان، تصویربرداری از موجودات زنده یا ذیروح ممنوع است.
طالبان بهطور رسمی روند جلوگیری از تصویربرداری، فیلمبرداری و فعالیت برخی رسانههای تصویری را در ولایات مختلف آغاز کرده است. این گروه معتقد است که تصویربرداری طبق حدیث پیامبر اسلام یک «گناه بزرگ» است.
در این راستا، طالبان فعالیت رسانههای تصویری را خلاف شریعت دانسته و رسماً تلاش برای تعطیلی آنها را آغاز کرده است. این روند از ولایت قندهار شروع شد و سپس به تخار رسید، جایی که دستور تعطیلی تلویزیونهای محلی صادر شد.
