اتحادیه اروپا با انتقاد از طالبان، خواستار دسترسی گزارشگر ویژه به افغانستان شد

به گفته این منابع، اعضای طالبان در روزهای اخیر محمد اقبال، پولیس محلی سابق در ولسوالی دولت‌شاه این ولایت را بازداشت کرده‌اند. به گفته این منابع، محمد اقبال در نظام پیشین رهبری پولیس محلی این ولسوالی را به عهده داشت.

حکمت‌الله، سرباز پیشین ارتش، ساکن ولسوالی علیشنگ و ماخان، پولیس پیشین، ساکن روستای شادمیر در ولسوالی دولت‌شاه است.

بستگان برخی از بازداشت‌شدگان می‌گویند مقام‌های طالبان نه تنها به آن‌ها حق دسترسی به وکیل مدافع نمی‌دهند بلکه اطلاعاتی در مورد دلایل بازداشت این افراد نیز ارائه نمی‌کنند.

سازمان‌های حقوق بشری نسبت به ادامه بازداشت‌های نظامیان پیشین از سوی طالبان در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند.

منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که در زندان‌های ننگرهار ۲۳۱ سرباز و کارمند اطلاعاتی نظامی پیشین زندانی هستند اما تاکنون به دادگاه‌های طالبان معرفی نشده‌اند.

هرچند هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، پس از تسلط بر افغانستان عفو عمومی اعلام کرده است اما گزارش‌های مکرری از بازداشت، شکنجه و قتل نظامیان پیشین منتشر می‌شود.

براساس آخرین گزارش یوناما که روز پنجشنبه، دهم عقرب منتشر شد، در سه ماه گذشته دست‌کم پنج نظامی سابق کشته شده و حداقل ۱۰ مورد شکنجه و بدرفتاری علیه آن‌ها ثبت شده است.

این گزارش نشان می‌دهد که بین یازدهم سرطان تا نهم میزان سال ۱۴۰۳، حداقل ۲۴ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه نظامیان سابق مستند شده است.

طالبان پیوسته بازداشت و انتقام‌گیری از نیروهای امنیتی پیشین را رد کرده است.

منابع از ترکیه به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که روز گذشته نشستی با حضور گروهی از فعالان سیاسی و مقامات حکومت پیشین افغانستان پشت درهای بسته در استانبول برگزار شد. بر اساس این گزارش، میزبانی این نشست بر عهده حکمت خلیل کرزی، مصطفی مستور و ادریس زمان بوده است.

جعفر مهدوی که برای شرکت در این نشست از افغانستان به ترکیه سفر کرده، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که او به‌‌گونه شخصی در این نشست حضور دارد و از هیچ جریانی نمایندگی نمی‌کند.

این شخصیت نزدیک به طالبان، با اشاره به جنگ‌های گذشته در افغانستان گفت که هیچ‌ یک از شرکت‌کنندگان در نشست استانبول، جنگ و خشونت را به‌عنوان راه‌حل مسائل افغانستان نمی‌پذیرند و بر اهمیت گفت‌و‌گوهای صادقانه میان تمامی جناح‌های سیاسی تاکید دارند.

آقای مهدوی در یادداشت خود افزود: «امیدوارم مقام‌های طالبان با درک این رویکرد اسلامی و ملی ارزشمند، در جهت فراهم کردن بسترهای مناسب برای گفت‌وگوهای همدلانه، گام‌های موثری بردارند.»

این نشست، تحت نام «نخستین نشست پروسه گفتمان ملی» به بررسی وضعیت کنونی افغانستان و «راه‌حل‌های ممکن برای عبور از چالش‌های موجود و دستیابی به ثبات سیاسی» اختصاص داشت که در روزهای پنجشنبه و جمعه، دهم و یازدهم عقرب برگزار شد.

برخی از فعالان حقوق زنان، از جمله شکریه بارکزی، فوزیه کوفی و شاه‌گل رضایی نیز در این نشست حضور داشتند. میزبانی این نشست را حکمت خلیل کرزی، مصطفی مستور و ادریس زمان بر عهده داشتند. آنها در دولت پیشین، معاونان وزارت خارجه و اقتصاد بودند.

این نشست در حالی برگزار شده است که قرار است دور چهارم نشست دوحه برای افغانستان، به میزبانی سازمان ملل، به‌زودی برگزار شود.

او در یک نشست مجمع عمومی این سازمان گفت که مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، اقلیت‌های قومی و مقام‌های سابق دولتی، از سیاست‌های سرکوبگرانه طالبان رنج می‌برند.

او گفت: «طالبان به درخواست‌های مشروع افغان‌ها و جامعه بین‌المللی برای تشکیل یک حکومت فراگیر و پاسخگو که بازتاب‌دهنده اراده مردم و شامل مشارکت معنادار همه اقشار جامعه به‌ویژه زنان باشد، توجهی ندارد.»

آقای فایق بر اهمیت ایجاد یک سازوکار مستقل برای پاسخگو کردن طالبان تاکید کرد و گفت کشورها باید برخورد یکپارچه با طالبان داشته و حقوق بشر را در محور برخورد خود با این گروه قرار دهند.

او بهبود وضعیت حقوق بشری را شرط گفت‌وگو با طالبان دانست و افزود: «پیشرفت در حقوق بشر، پیش‌شرط گفت‌وگو است و باعث تقویت مسئولیت‌پذیری می‌شود.»

نمایندگی افغانستان در سازمان ملل در اختیار دیپلومات دولت پیشین افغانستان قرار دارد. طالبان از سازمان ملل خواسته است تا این کرسی را به این گروه واگذار کند اما ملل متحد هنوز با این درخواست موافقت نکرده است.

آقای فایق به نمایندگان کشورها گفت قانون امر به معروف طالبان آزادی‌های فردی را سرکوب کرده و زندگی را برای مردم به ویژه زنان محدود کرده است. او تاکید کرد که زنان و دختران افغان از حق آموزش، کار و حضور در فضاهای عمومی محروم شده‌اند.

او به وضعیت اقلیت‌های قومی و مذهبی، به‌ویژه هزاره‌ها، اشاره کرد که با آزار، تبعیض و خشونت هدفمند روبه‌رو هستند. او افزود: «مساجد، مدارس و فضاهای عمومی آن‌ها مورد حمله قرار می‌گیرند و حمایتی از سوی مقام‌های حاکم وجود ندارد.»

در نشست امروز مجمع، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل نیز گزارش انتقادی خود از وضعیت حقوق بشر در افغانستان را ارائه کرد.

گفته می‌شود که این ماموران مربوط ریاست امر به معروف، استخبارات، و ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان بودند.

برخی از خبرنگاران ولایت خوست می‌گویند که ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان روز جمعه، یازدهم عقرب، در نشستی به نمایندگان رسانه‌های محلی هشدار داده که پخش موسیقی در رادیوها ممنوع است.

خبرنگارانی که در این نشست حضور داشتند، می‌گویند طالبان تهدید کرده‌اند که در صورت پخش موسیقی، «سرنوشتی مشابه رادیوی غرغشت» در انتظارشان خواهد بود.

پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، این گروه محدودیت‌های گسترده‌ای را بر رسانه‌ها و خبرنگاران اعمال کرده است. وزارت امر به معروف طالبان همچنین تلاش دارد تا ممنوعیت انتشار تصاویر موجودات زنده را در سراسر افغانستان اجرایی کند.

نهادهای حامی رسانه‌ها بارها اقدامات محدودکننده طالبان را محکوم کرده‌اند. هم‌اکنون، علاوه بر رادیو و تلویزیون ملی، ۱۵رادیو و سه تلویزیون خصوصی در ولایت خوست فعال هستند.

گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد روز جمعه، یازدهم عقرب، گزارش جدید خود درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان را در هفتاد و نهمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد.

راهکارهای عملی

ریچارد بنت درباره ابزارها و راهکارهای عملی برای حساب‌گیری از طالبان صحبت کرد. به گفته بنت، کشورها باید از اختیارات شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل علیه طالبان استفاده کنند، گروهی که به گفته او، نیمی از جامعه افغانستان را از حیات عمومی حذف کرده است.

او روز جمعه در یک کنفرانس خبری در نیویارک به خبرنگاران گفت: «بی عملی[جهان] باعث جسارت بیشتر طالبان شده است. باید طالبان درک کنند که نقض وسیع حقوق بشر برای آنها پیامد دارد.»

بنت افزود: «ما باید به مقام‌های فعلی به‌روشنی اعلام کنیم تا زمانی که بهبود قابل‌توجهی در وضعیت حقوق بشر به وجود نیاید، هیچ‌گونه عادی‌سازی روابط یا مشروعیت بین‌المللی در کار نخواهد بود.»

اخیراً وزیران خارجه آلمان، آسترالیا، کانادا و هالند هشدار دادند که اگر وضعیت زنان و دختران افغانستان تغییر نکند و محدودیت‌ها علیه آنها لغو نشود، از طالبان به دیوان بین‌المللی دادگستری شکایت خواهند کرد.

به دنبال آن بیش از ۲۳ کشور جهان از این ابتکار حمایت کردند.

بنت در این کنفرانس گفت که در حال حاضر، دادگاه بین‌المللی کیفری نیز تحقیقاتی را درباره نقض حقوق بشر در افغانستان آغاز کرده است. او به دولت‌ها پیشنهاد کرد که بر اساس اصل «صلاحیت قضایی جهانی»، مقام‌های طالبان را که در نقض حقوق بشر دست دارند، در دادگاه‌های خود محاکمه کنند.

هالند یکی از کشورهایی است که برخی از افغان‌های متهم به شکنجه و قتل در دولت کمونیستی افغانستان در دهه هشتاد میلادی را محاکمه کرده‌ است. پیش از این برخی از کشورهای دیگر، مانند کانادا، مقام‌های متهم به نقض حقوق بشر در کشورهای دیگر را محاکمه و زندانی کرده است.

آقای بنت در پاسخ به سوال مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که امیدوارست کشورهای غربی شکایت خود را پیگیری کرده و پای طالبان به دادگاه لاهه کشیده شود. به گفته او، این شکایت نخستین نشانه‌های اقدام جهانی علیه طالبان است.

گزارش به جهان

گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد روز جمعه آخرین یافته‌های خود درباره وضعیت حقوق بشر را با نمایندگان مجمع عمومی سازمان ملل در میان گذاشت. او درباره آسیب‌های ناشی از قانون امر به معروف به زنان و دختران صحبت کرد و گفت که نقض حقوق بشر باعث شده که درخواست‌هایی برای تحریم‌های قوی‌تر علیه رهبران طالبان مطرح شود.

با این حال، او با مشروط شدن کمک‌های بشری به افغانستان حمایت نکرد. بنت گفت که میزان کمک‌ها به افغانستان کاهش یافته است و مشروط شدن کمک‌های بشردوستانه بین‌المللی، بیشتر به مردم افغانستان آسیب خواهد زد. اما، بنت گفت که باید نظارت بیشتری بر مصرف کمک‌های بشری در افغانستان شود.

گزارشگر ویژه سازمان ملل از جامعه جهانی خواست تا از افغان‌های در معرض خطر، از جمله مدافعان حقوق بشر، زنان و خبرنگاران را حمایت کند.