فایق در نشست سازمان ملل از جهان خواست طالبان را به علت نقض حقوق بشر پاسخگو کند

گفته می‌شود که این ماموران مربوط ریاست امر به معروف، استخبارات، و ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان بودند.

برخی از خبرنگاران ولایت خوست می‌گویند که ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان روز جمعه، یازدهم عقرب، در نشستی به نمایندگان رسانه‌های محلی هشدار داده که پخش موسیقی در رادیوها ممنوع است.

خبرنگارانی که در این نشست حضور داشتند، می‌گویند طالبان تهدید کرده‌اند که در صورت پخش موسیقی، «سرنوشتی مشابه رادیوی غرغشت» در انتظارشان خواهد بود.

پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، این گروه محدودیت‌های گسترده‌ای را بر رسانه‌ها و خبرنگاران اعمال کرده است. وزارت امر به معروف طالبان همچنین تلاش دارد تا ممنوعیت انتشار تصاویر موجودات زنده را در سراسر افغانستان اجرایی کند.

نهادهای حامی رسانه‌ها بارها اقدامات محدودکننده طالبان را محکوم کرده‌اند. هم‌اکنون، علاوه بر رادیو و تلویزیون ملی، ۱۵رادیو و سه تلویزیون خصوصی در ولایت خوست فعال هستند.

گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد روز جمعه، یازدهم عقرب، گزارش جدید خود درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان را در هفتاد و نهمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد.

راهکارهای عملی

ریچارد بنت درباره ابزارها و راهکارهای عملی برای حساب‌گیری از طالبان صحبت کرد. به گفته بنت، کشورها باید از اختیارات شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل علیه طالبان استفاده کنند، گروهی که به گفته او، نیمی از جامعه افغانستان را از حیات عمومی حذف کرده است.

او روز جمعه در یک کنفرانس خبری در نیویارک به خبرنگاران گفت: «بی عملی[جهان] باعث جسارت بیشتر طالبان شده است. باید طالبان درک کنند که نقض وسیع حقوق بشر برای آنها پیامد دارد.»

بنت افزود: «ما باید به مقام‌های فعلی به‌روشنی اعلام کنیم تا زمانی که بهبود قابل‌توجهی در وضعیت حقوق بشر به وجود نیاید، هیچ‌گونه عادی‌سازی روابط یا مشروعیت بین‌المللی در کار نخواهد بود.»

اخیراً وزیران خارجه آلمان، آسترالیا، کانادا و هالند هشدار دادند که اگر وضعیت زنان و دختران افغانستان تغییر نکند و محدودیت‌ها علیه آنها لغو نشود، از طالبان به دیوان بین‌المللی دادگستری شکایت خواهند کرد.

به دنبال آن بیش از ۲۳ کشور جهان از این ابتکار حمایت کردند.

بنت در این کنفرانس گفت که در حال حاضر، دادگاه بین‌المللی کیفری نیز تحقیقاتی را درباره نقض حقوق بشر در افغانستان آغاز کرده است. او به دولت‌ها پیشنهاد کرد که بر اساس اصل «صلاحیت قضایی جهانی»، مقام‌های طالبان را که در نقض حقوق بشر دست دارند، در دادگاه‌های خود محاکمه کنند.

هالند یکی از کشورهایی است که برخی از افغان‌های متهم به شکنجه و قتل در دولت کمونیستی افغانستان در دهه هشتاد میلادی را محاکمه کرده‌ است. پیش از این برخی از کشورهای دیگر، مانند کانادا، مقام‌های متهم به نقض حقوق بشر در کشورهای دیگر را محاکمه و زندانی کرده است.

آقای بنت در پاسخ به سوال مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که امیدوارست کشورهای غربی شکایت خود را پیگیری کرده و پای طالبان به دادگاه لاهه کشیده شود. به گفته او، این شکایت نخستین نشانه‌های اقدام جهانی علیه طالبان است.

گزارش به جهان

گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد روز جمعه آخرین یافته‌های خود درباره وضعیت حقوق بشر را با نمایندگان مجمع عمومی سازمان ملل در میان گذاشت. او درباره آسیب‌های ناشی از قانون امر به معروف به زنان و دختران صحبت کرد و گفت که نقض حقوق بشر باعث شده که درخواست‌هایی برای تحریم‌های قوی‌تر علیه رهبران طالبان مطرح شود.

با این حال، او با مشروط شدن کمک‌های بشری به افغانستان حمایت نکرد. بنت گفت که میزان کمک‌ها به افغانستان کاهش یافته است و مشروط شدن کمک‌های بشردوستانه بین‌المللی، بیشتر به مردم افغانستان آسیب خواهد زد. اما، بنت گفت که باید نظارت بیشتری بر مصرف کمک‌های بشری در افغانستان شود.

گزارشگر ویژه سازمان ملل از جامعه جهانی خواست تا از افغان‌های در معرض خطر، از جمله مدافعان حقوق بشر، زنان و خبرنگاران را حمایت کند.

سفیر بریتانیا افزود که نشستی با ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل و فعالان زن افغان درباره وضعیت زنان در افغانستان داشته‌ است و از تلاش‌های آنها حمایت کرده است.

ملاله یوسفزی روز چهارشنبه ۹ عقرب از بریتانیا خواست که آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به رسمیت بشناسند. او در نشستی با گروهی از نمایندگان پارلمان بریتانیا تاکید کرد که طالبان باید به خاطر جنایات‌ شان علیه زنان افغان پاسخگو شوند.

سفیر بریتانیا با این که وضعیت زنان افغان را «خیلی بد» دانست اما از کمپین فعالان افغان و چهره‌های سرشناس بین‌المللی از به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان حمایت نکرد و آن را «بحث فکری» توصیف نمود.

خانم ودوارد در پاسخ به سوال مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت: «صادقانه باید بگویم آن چه مرا نگران می‌کند این است که ما درگیر بحث آپارتاید جنسیتی شویم، ولی در همین حال، زنان و دختران افغانستان غذای کافی به دست نیاورند، به آموزش دسترسی پیدا نکنند و کار کرده نتوانند.»

او افزود: «آپارتاید جنسیتی بحث موجهی است اما نگرانی من این است که جامعه جهانی درگیر یک بحث فکری شود تا این که واقعا چه کاری برای زنان و دختران افغان کرده می‌توانیم.»

بریتانیا روز جمعه ریاست دوره‌ای خود بر شورای امنیت سازمان ملل را آغاز کرد. سفیر این کشور در اولین کنفرانس مطبوعاتی خود گفت که قانون جدید امر به معروف طالبان، وضعیت زنان را بدتر کرده است. با این حال، او تاکید کرد که «دایره مانور کشورها محدود است.»

او گفت بریتانیا و کشورهای دیگر به رغم حاکمیت طالبان می‌خواهند که به مردم افغانستان کمک کنند، اما بریتانیا به هیچ صورت، «در برابر محدودیت‌های طالبان کوتاه نمی‌آید.»

مرکز خبرنگاران افغانستان در بیانیه‌ای به مناسبت دوم اکتبر، «روز جهانی پایان دادن به معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران» اعلام کرد که در دو دهه گذشته، دست‌کم ۱۲۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای بر اثر رویدادهای جنگی و جرایم سازمان‌یافته در افغانستان جان باخته‌اند.

این مرکز تأکید کرد که به دلیل فرهنگ معافیت از مجازات، عدالت در مورد بسیاری از این قربانیان تأمین نشده است.

در این بیانیه آمده است که به‌رغم عدم وجود دورنمایی برای تأمین عدالت در پرونده‌های خبرنگاران قربانی در افغانستان، محدودیت‌ها بر خبرنگاران و رسانه‌ها به‌طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.

مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین نوشت: «ما به این باور هستیم که حاکمیت فرهنگ معافیت از مجازات علیه خبرنگاران و افزایش تهدید، فشار و محدودیت‌های روزافزون بر خبرنگاران و رسانه‌ها، پیامدهای زیان‌باری بر جامعه و پیشرفت کشور بر جای خواهد گذاشت.»

این مرکز از اداره طالبان خواست که عدالت را در مورد خبرنگاران قربانی تأمین کند و به حقوق بنیادی خبرنگاران و رسانه‌ها احترام بگذارد. همچنین از طالبان خواست تا «مقرراتی که آزادی رسانه‌ها را به شکل بی‌سابقه‌ای محدود کرده است، لغو کند.»

این در حالی است که طالبان در ادامه توشیح قانون امر به معروف، نشر و پخش تصاویر زنده‌جان‌ها را منع کرده‌اند. به دنبال این قانون، تا کنون در بیش از ۱۰ ولایت افغانستان، نشرات تلویزیون‌های دولتی و برخی از رسانه‌های خصوصی متوقف شده‌اند.

عتیق‌الله درویش که در برنامه «هماهنگی نهادهای حکومتی، بخاطر جلوگیری از جرم‌های جنایی» در پنجشیر صحبت می‌کرد، گفت «اجرای این احکام بر اساس قوانین شرعی و با هدف برقراری عدالت و پیشگیری از جرم انجام گرفته است.»

درویش تاکید کرد که حدود ۳۰ حکم قصاص دیگر از سوی محاکم مختلف صادر شده و پس از تایید هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، اجرا خواهد شد.

محاکم طالبان عمدتاً بر پایه تفسیر خاصی از شریعت اسلامی و قوانین عرفی عمل می‌کنند و شیوه‌های قضایی آنان با قوانین مدنی و معیارهای حقوق بشری بین‌المللی تفاوت دارد. بسیاری از سازمان‌های حقوق بشری از نبود شفافیت در روند دادرسی، عدم دسترسی متهمان به وکیل، و روندهای سریع و گاهی اجباری محاکمه‌ها در محاکم طالبان انتقاد کرده‌اند.

برخی از گزارش‌ها حاکی از آن است که متهمان در محاکم طالبان به محاکمه بدون وکیل مدافع و گاه بدون شواهد کافی محکوم می‌شوند. مجازات‌های شدیدی مانند شلاق، قطع عضو و اعدام نیز از سوی این محاکم صادر شده‌اند.

دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) روز پنجشنبه، دهم عقرب، گزارش داد که در سه ماه اخیر در افغانستان دستکم ۱۱۱ نفر، به شمول ۱۶ زن، مجازات بدنی شده‌اند.

یوناما گفت طالبان این افراد را به اتهام‌های مختلف به‌صورت انفرادی و گاهی گروهی شلاق زده است.