زلیخا دوستم، دختر کوچک مارشال دوستم، سند فراغت خود را از رشته پزشکی از یکی از دانشگاههای ترکیه بهدست آورد. عکسی نیز از مارشال دوستم، رهبر حزب جنبش ملی منتشر شده که در کنار دخترش که لباس فراغت به تن دارد، ایستاده است.
پیشتر راحله دوستم، دختر ارشد مارشال دوستم و سناتور انتصابی در مجلس سنای دولت جمهوری اسلامی افغانستان، سند فراغتاش را از دانشگاه انقره ترکیه بهدست آورده بود.
راحله دوستم، نخستین دختر از خانواده مارشال دوستم بود که در سال ۱۳۹۹ از سوی رئیسجمهوری وقت افغانستان به عنوان سناتور انتصابی در مجلس سنا معرفی شد.
او پس از کسب ۴۲ رای از مجموع ۵۷ رای به عنوان دبیر مجلس سنای افغانستان انتخاب شد.
در افغانستان دختران رهبران و چهرههای سیاسی افغان حق تحصیل را ندارند. یک روزنامه هندی گزارش داد که مقامهای طالبان نیز برای فرار از ممنوعیت تحصیل دختران به دستور رهبر شان، دختران خود را به کشورهای دیگر فرستاده اند.
روزنامه پرنت نوشت بیش از ۲۲ مقام ارشد این گروه دختران خود را به مکاتبی در دوحه، پیشاور و کراچی میفرستند. همچنین، دختر سهیل شاهین عضو تیم فوتبال مکتب خود بوده است.
طالبان ورزش را برای دختران و زنان منع کرده است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاستالوزرای طالبان، در دیدار با سرمایهگذاران روسی در کابل از آنان دعوت کرد تا با ارزیابی بازار افغانستان، در بخشهای مختلف این کشور سرمایهگذاری کنند. او گفت بستر امن برای سرمایهگذاری در افغانستان فراهم شده است.
طالبان میگوید گروهی از بازرگانان روسی به کابل آمده اند تا بازار افغانستان را ارزیابی کرده و در زمینههای مختلف اقتصادی سرمایهگذاری کنند.
دفتر معاونیت اقتصادی رئیس الوزرای طالبان روز یکشنبه در خبرنامهای نوشت که برادر با سرمایهگذاران روسی در حوزههایی چون زیربنا، صنعت، تجارت، ترانسپورت، زراعت، راهآهن و صحت گفتوگو کرد.
عبدالغنی برادر گفت طالبان همواره از سرمایهگذاران داخلی و خارجی خواسته است که به افغانستان بیایند و از فرصتهای موجود در این کشور بهرهمند شوند.
وی به سرمایهگذاران روسی و افغان اطمینان داد که طالبان آماده همکاری با آنان است.
براساس خبرنامه دفتر معاونت اقتصادی طالبان، سرمایهگذاران روسی نیز علاقهمندی خود را برای سرمایهگذاری در بخشهایی چون صنعت، ترانسپورت، راهآهن، صحت و زراعت اعلام کردند.
آنان همچنان گفتند که آماده هستند تجارب خود را با طالبان شریک سازند.
مقامهای طالبان در سه سال گذشته بارها از دیدار با سرمایهگذاران منطقه و تمایل آنان به سرمایهگذاری در افغانستان خبر داده اند اما تا هنوز این شرکتها به جز معادن، تمایلی به سرمایهگذاری عملی در بخشهای غیرمعدنی نشان نداده اند.
همزمان با تشدید تنشهای سیاسی با پاکستان، روابط بازرگانی طالبان با کشورهای روسیه و آسیای مرکزی افزایش یافته است. به نقل از طالبان، کشورهای آسیای مرکزی نیز بازار افغانستان را فرصتی مناسب برای صادرات کالاهای خود میبینند.
پس از جنگ اوکراین و تحریمهای اعمالشده از سوی اروپا و آمریکا بر روسیه، تمرکز بازرگانان روسی بیشتر به سمت کشورهای منطقه معطوف شده است.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان گفت طالبان بهرغم اعلام آمادگی برای اجرای طرحهای مشترک تجاری با ایران، تمایل چندانی به پیگری این طرحها ندارد. محمود سیادت با اشاره به اوزبیکستان گفت دیگران در سرمایهگذاری در افغانستان از ایران پیشی گرفتهاند.
به گزارش رسانههای ایران، محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان روز یکشنبه گفت «اکنون کشورهای دیگر در حال اجرای طرحهای بسیار گسترده» در افغانستاناند.
او افزود کشورهای همسایه افغانستان در حال ایجاد کارخانههای صنایع، کشت انواع محصولات گلخانهای و حتا احداث دانشگاه در افغانستاناند.
او با اشاره به سرمایهگذاریهای اوزبیکستان در افغانستان گفت که این کشور قراردادهای مشترک با افغانستان منعقد کرده و اکنون «یکی از اصلیترین طرفهای تجاری افغانستان» است.
این مقام ایرانی پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم مشترک با بخش خصوصی افغانستان را داد تا بدینترتیب زمینه مشارکت در اجرای طرحها و هماهنگیها بین بخش خصوصی دو کشور فراهم شود.
این مقام ایرانی در حالی از سبقتگیری کشورهای دیگر برای سرمایهگذاری در افغانستان یاد میکند که پیشتر وزارت صنعت و تجارت طالبان از افزایش دادوستد تجاری با جمهوری اسلامی خبر داد.
این وزارت گفت که افغانستان در هفت ماه گذشته بیش از یک میلیارد و ۸۲۷ میلیون دالر مبادله تجاری با ایران بهشمول ۳۰ میلیون دالر صادرات و یکمیلیارد و ۸۰۰میلیون دالر واردات داشته است.
افغانستان به مثابه ششمین کشور برای مقاصد کالاهای صادراتی ایران، سال گذشته بالاترین میزان صادرات را از ایران داشته است.
رانندگان لاریهای ایرانی به خبرگزاری رکنا گفتند با گذشت سهماه از توقف لاریها در مرز اسلامقلعه، مقامهای ایرانی و طالبان به درخواست آنها برای رفع توقیف جوابی نداده اند. آنان از حکومت ایران خواستهاند تا به این مشکل رسیدگی کند.
شماری از رانندگان ایرانی روز یکشنبه به خبرگزاری رکنا گفتند که آنها در «بدترین و سختترین شرایط بهسر میبرند و هیچکس هم پاسخگو نیست.»
یکی از رانندگان ایرانی گفت: «ما حدود سهماه است در اینجا [اسلامقلعه] گرفتاریم و هیچ مسئول و نهادی به داد ما نرسید.» او از حکومت ایران خواست تا به «داد شان برسند.»
در اواسط ماه سنبله سال، مهدی شیردل، فرماندار شهرستان تایباد ایران اعلام کرد که ۷۰۰لاری این کشور در مرز اسلامقلعه متوقف شدهاند.
این مقام ایرانی علت توقف لاریها از سوی طالبان را تلاش برای افزایش فعالیت لاریهای افغانستان عنوان کرد.
خبرگزاری فارس در ماه سنبله گزارش داد که رانندگان لاریهای ایرانی از کمبود امکانات رفاهی و اقامتی، بدرفتاری نیروهای طالبان با آنان، توقف طولانیمدت لاریها و ارجحیت لاریهای افغانستان برای خروج شاکی بودهاند.
رئیس انجمن لاریداران تایباد ایران نیز پیشتر در اواسط ماه حمل سال جاری گفته بود که ۱هزار و ۵۰۰ لاری خالی ایرانی در مرز اسلامقلعه منتظر ورود به ایراناند.
او درباره علت توقف لاریهای ایرانی در مرز اسلامقلعه گفت: «طالبان با اجرای این طرح به دنبال افزایش فعالیت ناوگان حمل و نقل کشور خود است که نقش زیادی در اشتغال و کارآفرینی این کشور داشته است.»
به گفته او، محدودیت ورود لاریها به ایران سبب بیکاری بیش از ۱۰هزار موتردار، راننده و برخی از فعالان اقتصادی شده است.
بهرغم برگزاری نشستهای مختلف مقامات ایرانی با طالبان، تاکنون این مشکل مرفوع نشده است.
وزارت عدلیه طالبان روز یکشنبه اعلام کرد در دو سال گذشته بیش از ۶۶ هزار جریب زمین دولتی را در کابل پس گرفته است. کمیسیون جلوگیری از غصب زمین طالبان گفت جلوگیری از غصب زمینهای «امارتی» و بازپسگیری آن از اهداف اصلی این گروه است.
براساس اعلامیه وزارت عدلیه طالبان، این زمینها در مناطقی از جمله تپه مرنجان (ناحیه هشتم)، تپه ده کیپک (ناحیه هفدهم)، ساحه چهل دختران (ناحیه بیستم)، پلچرخی (ناحیه بیست و یکم)، ولسوالی پغمان و دیگر نقاط کابل قرار دارند.
در اعلامیه همچنین آمده است: «جلوگیری از غصب زمینهای امارتی (دولتی) و بازپسگیری زمینهای غصبشده از اولویتهای امارت اسلامی افغانستان است و کمیسیون جلوگیری از غصب زمینها برای تحقق این هدف ایجاد شده است.»
براساس این اعلامیه، روند بازپسگیری زمینهای غصبشده از زورمندان در سراسر افغانستان به سرعت در حال انجام است.
طالبان به همین منظور در اسد ۱۴۰۰ خورشیدی کمیسیونی ویژه تشکیل داد. همچنین، محاکم ویژهای در چهار زون مختلف برای بررسی موارد غصب زمین تاسیس کرده است.
مصادره زمینها و املاک مقامات پیشین
منابع مستقل میگویند در بسیاری از موارد، طالبان زمینها و املاک مقامات حکومت پیشین افغانستان را مصادره کرده است.
یک منبع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفت:«طالبان از طریق کمیسیون ویژه خود، خانههایی را که در کنار قطعات اردوی سابق قرار داشت و حتی مردم از دوره حزب دموکراتیک خلق در آن زندگی میکردند، از ساکنان تخلیه کرده و به افراد خود داده است.»
این منبع افزود زمینهای توزیعشده به افسران و کارمندان نهادهای امنیتی سابق در دو دهه گذشته نیز یا تخریب شده یا به افراد طالبان اختصاص داده شده اند.
به گفته این منبع، «آن عده مقامات حکومت پیشین که با طالبان همکاری نکردند، خانههای شان مصادره شده، اما کسانی که محرمانه با طالبان در ارتباط بودند، توانستهاند املاک خود را حفظ کنند.»
این منبع تاکید کرد که کمیسیون استرداد زمین طالبان به ابزاری برای فشار به مقامات پیشین و مخالفان سیاسی تبدیل شده است.
گزارشها حاکی است که مقامات طالبان خانههای اکثر مقامات پیشین، از جمله اشرف غنی و امرالله صالح در کابل، عطا محمد نور در بلخ، و جنرال رازق اچکزی در قندهار را گرفته اند. همچنین، برخی شهرکهای خصوصی نیز از سوی این گروه مصادره شده است.
دو مقام امریکایی به انبیسی نیوز گفتند تیم ترامپ فهرستی از افسران ارشد سابق و فعلی امریکا که مستقیماً در خروج از افغانستان نقش داشتند، تهیه میکند. این تیم در حال بررسی این موضوع است که آیا میتوان این افسران را به دلیل مشارکت شان در خروج، در دادگاه نظامی محاکمه کرد یا نه.
تیم ترامپ با ایجاد کمیسیونی درصدد آن است تا اطلاعاتی درباره اینکه چهکسانی مستقیماً در تصمیمگیری برای خروج نیروها از افغانستان دخیل بوده اند و این عملیات چهگونه انجام شده است، جمعآوری کند.
یک منبع به این شبکه خبری امریکایی گفت که تیم ترامپ این موضوع را خیلی جدی گرفته است.
بر اساس گزارشها، مت فلین، معاون سابق دستیار وزیر دفاع در امور مبارزه با مواد مخدر و تهدیدات جهانی، مسئولیت بازبینی نحوه ورود ایالات متحده به جنگ افغانستان و چگونگی خروج نهایی آن را به عهده دارد.
اما، مارک زید، وکیل مت فلین، در این مورد به انبیسی گفت: «مت فلین هیچ ارتباطی با تیم انتقالی ترامپ ندارد و بههیچوجه در حال هدایت هیچ بازبینی مرتبط با مسائل عدالت نظامی نیست.»
زید در بیانیهای افزود: «هیچکس نظر آقای فلین را در مورد این سناریوی فرضی حقوقی جویا نشده است.»
یک منبع آگاه و مرتبط با تیم کارزار انتخاباتی ترامپ به انبیسی گفت که داستان تهیه فهرست مقامهای نظامی واقعیت ندارد و «احتمالا افرادی با طرح آن به دنبال به دست آوردن شغلی در حکومت ترامپ اند.»
پیش از این، دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب امریکا، عقبنشینی از افغانستان را محکوم کرده و آن را «تحقیرآمیز» و «شرمآورترین روز در تاریخ امریکا» خوانده بود.
او گفته بود که در اولین روز کاری خود، مقامهای مسئول خروج نیروها از افغانستان را اخراج خواهد کرد.
یک بررسی مستقل در سال ۲۰۲۲ از سوی بازرس ویژه برای بازسازی افغانستان، حکومت ترامپ و جو بایدن را مسئول خروج آشفته امریکا از افغانستان دانست.
جمهوریخواهان از حکومت بایدن انتقاد میکنند که برای خروج از افغانستان که حکومت ترامپ موافقتنامه آن را با طالبان در دوحه امضا کرده بود، آمادگی لازم را نگرفت و خروج نیروها شتابزده انجام شد.
آنها می گویند که بر اثر این خروج شتابزده، ۱۳ نیروی دریایی امریکا در میدان هوایی کابل کشته شد و همکاران افغان حکومت امریکا و شهروندان این کشور از تخلیه جا ماندند.
پیت هیگست، نامزد وزارت دفاع حکومت ترامپ، باری از این عقبنشینی انتقاد کرد و گفت ایالات متحده در جنگ شکست خورد و میلیاردها دالر را هدر داد.
او در کتابش تحت عنوان «جنگ علیه جنگجویان» گفت: «رئیسجمهور بعدی امریکا باید اصلاحات اساسی در رهبری پنتاگون انجام دهد تا ما را برای دفاع از کشور و شکست دادن دشمنانمان آماده کند.»
او بدون اشاره به فرد خاصی گفت که «افراد زیادی باید اخراج شوند.»
هیگست با اشاره به حمله انتحاری داعش در میدان هوایی کابل که ۱۳ سرباز امریکایی و تقریبا ۱۷۰ غیرنظامی افغان را کشت، گفت که مقامهای ارشد پنتاگون در این مورد پاسخگو نبوده اند.
۱۳ سرباز امریکایی در ۲۶ آگست ۲۰۲۱ در پی یک حمله انتحاری داعش در میدان هوایی کابل کشته شدند.
هیگست همچنین از رهبری پنتاگون درباره حمله هوایی ایالات متحده که به منظور کشتن رهبر داعش انجام شده بود و حدود ۱۰ افغان به شمول ۷ کودک را کشت، نیز انتقاد کرد.
او گفت: «این جنرالها دروغ گفتند، سوءمدیریت کردند، شکست خوردند، آنها ارتش ما و ملت ما را رسوا کردند، آنها بیجهت مردم را بهقتل رساندند.»