سراج: گروه‌های تروریستی از حالت تحکیم‌ به مرحله تهاجم می‌روند

این بازرسی‌ها توسط کمیسیونی زیر نظر وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان انجام می‌شود که پس از به قدرت رسیدن این گروه در سال ۲۰۲۱ تشکیل شد.

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان ماه گذشته اعلام کرد که کمیسیون مذکور ۴۰۰ عنوان کتاب را شناسایی کرده که «با ارزش‌های اسلامی و افغانی در تضاد هستند» و بسیاری از این کتاب‌ها از بازارها جمع‌آوری شده‌اند.

طبق بیانیه وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، اداره نشرات به جای کتاب‌های توقیف‌شده نسخه‌هایی از قرآن و سایر متون اسلامی را توزیع کرده است.

آمار رسمی از تعداد کتاب‌های جمع‌آوری‌شده ارائه نشده است. اما دو منبع -- یک ناشر در کابل و یک کارمند اداره طالبان -- تایید کردند که این کتاب‌ها در سال نخست رژیم طالبان و دوباره در ماه‌های اخیر جمع‌آوری شده‌اند.

یک ناشر در کابل به خبرگزاری فرانسه گفت: «سانسور به‌شدت گسترده است. کار کردن بسیار دشوار شده و ترس همه‌جا را فراگرفته است.»

وی افزود: «در حکومت قبلی هم محدودیت‌هایی وجود داشت، اما کسی ترسی نداشت و می‌توانست هر چه می‌خواست بگوید.»

طالبان صدها عنوان کتاب را ممنوع کرده است. در این میان، برخی آثار مطرح از جمله «عیسی، پسر انسان» نوشته خلیل جبران، «غروب خدایان شرقی» نوشته اسماعیل کاداره، نویسنده آلبانیایی و «افغانستان و منطقه: دیدگاه آسیای غربی» اثر میرویس بلخی، وزیر سابق معارف ممنوع شده است.

هر هفته هزاران عنوان کتاب، به‌ویژه از ایران، از طریق مرز اسلام‌قلعه وارد ولایت هرات می‌شود. از سه ماه پیش طالبان کتاب‌های وارداتی را نیز بررسی می‌کنند.

محمد صدیق خادمی، مسئول اداره امر به معروف در هرات، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما کتاب‌هایی را که با دین، شریعت یا حکومت در تضاد باشند، یا حاوی تصاویر موجودات زنده باشند، ممنوع می‌کنیم.»

وی افزود: «اگر کتاب‌ها نامناسب تشخیص داده شوند، به واردکنندگان فرصت بازگرداندن آن‌ها داده می‌شود، اما در غیر این صورت توقیف می‌شوند.»

با وجود قوانین سختگیرانه در مورد ورود کتاب، اجرای آن‌ها به‌طور یکسان صورت نگرفته است. هنوز هم برخی کتاب‌های ممنوعه در کتابخانه‌ها و کتاب‌فروشی‌های کابل و هرات یافت می‌شود.

برخی کتاب‌فروشان برای اجتناب از مشکلات، کتاب‌های ممنوعه را با قیمت پایین‌تری می‌فروشند. یکی از کتاب‌فروشان گفت: «طالبان بیشتر کتاب‌های خارجی را ممنوع می‌کنند. اگر نام نویسنده خارجی باشد، معمولاً کتاب ممنوع می‌شود.»

پیش‌تر، طالبان در نهم میزان صدها کتاب در حوزه‌های مختلف از جمله ادبیات، تاریخ، حقوق بشر، قانون اساسی، دموکراسی و مذهب تشیع را در کتابخانه‌های هرات «نامطلوب» اعلام کرده و آن‌ها را مهر و لاک کردند.

این روند بخشی از تلاش گسترده طالبان برای کنترول فرهنگی و تحمیل ایدئولوژی خود بر جامعه افغانستان است.

رادیو - تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان، روز چهارشنبه ۳۰ عقرب در گزارشی نوشت که عبدالکبیر این اظهارات را در نشست هماهنگی مردمی در ولایت غزنی گفته است.

عبدالکبیر افزود سیاست طالبان مستقل و غیروابسته است و بر اصل توازن به پیش می‌رود.

این مقام طالبان از چهل کشوری که این گروه با آن روابط سیاسی دارد، نامی نبرده و مشخص نکرده که این گروه به چه کشورهایی نمایندگان جدید خود را اعزام می‌کند.

هرچند شماری از کشورهای منطقه از جمله روسیه، اوزبیکستان، جمهوری اسلامی ایران، ترکمنستان، و قزاقستان با طالبان روابط دیپلوماتیک و اقتصادی دارند، اما با گذشت سه سال از اداره طالبان، تاکنون هیچ کشوری این گروه را به رسمیت نشناخته است.

طالبان می‌گوید این کشورها به رغم به رسمیت نشناختن، نمایندگان آن را پذیرفته است. عبدالکبیر گفته است با این سطحی از روابط طالبان نیازی به رسمیت شناختن ندارد.

اظهارات مولوی عبدالکبیر در حالی بیان شد که یما یاری، سفیر افغانستان در آلمان اعلام کرده به درخواست کشور میزبان از سمت خود کنار رفته است. برخی منابع دیپلوماتیک به افغانستان اینترنشنال گفتند احتمال دارد با تغییرات جدید، سفارت افغانستان در آلمان رابطه نزدیک‌تری با طالبان برقرار کند.

جامعه جهانی در سه سال گذشته بارها خواهان تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان و احترام به حقوق زنان و دختران شده‌اند. با این حال طالبان این درخواست‌ها را دخالت در امور خود خوانده‌ و مدعی شده‌اند که طبق «شریعت اسلام» عمل می‌کنند.

عبدالکبیر در نشست غزنی با تکرار مواضع قبلی طالبان گفت که این گروه «هرگز بر سر دین و کشور با کسی معامله نمی‌کند.»

معاون رئیس‌جمهور پیشین افغانستان این هفته در مصاحبه با روزنامه هندی «پرینت» گفت جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا برای جبران اشتباهات استراتژیک و فاجعه‌بارش در افغانستان، تلاش کرده با تامین مالی طالبان، این گروه را آرام نگهدارد.

آقای صالح می‌گوید کسر بودجه چهار میلیارد دالری طالبان از سوی ایالات متحده امریکا، تامین می‌شود.

ایالات متحده می‌گوید کمک‌های این کشور به افغانستان که بیش از به بیش از دو میلیارد دالر در سه سال گذشته می‌رسد، صرف کمک‌های بشردوستانه می‌شود. امریکا تاکید کرده است که این کمک‌ها در اختیار سازمان‌های خیریه مانند سازمان ملل قرار می‌گیرد و مطمین است که طالبان از این پول‌ها استفاده نمی‌کند.

امرالله صالح در این مصاحبه هشدار داده است که تغییر در کمک‌های مالی امریکا می‌تواند بحران اقتصادی جدی در صفوف طالبان و زلزله اقتصادی در افغانستان ایجاد کند.

آقای صالح همچنین گفت که درآمد ۲.۵ تا ۲.۸ میلیارد دالری طالبان از گمرک‌ها و صنایع استخراجی عمدتاً برای تحکیم قدرت، از جمله هزینه‌های دفاع، اطلاعات داخلی و دفتر هبت‌الله آخندزاده، به مصرف می‌رسد.

امرالله صالح گفت: «بایدن میلیاردها دالر ندارد که طالبان را حمایت کند. او، پول مالیات امریکایی‌ها را هدر داد تا طالبان را حفظ کند.»

رئیس روند سبز حمایت‌های مالی شامل کمک‌های نقدی، چاپ پول افغانی، از سرگیری پروژه‌های معلق و چاپ گذرنامه برای طالبان را از کمک‌های ایالات متحده امریکا در سه سال گذشته به این گروه خوانده است.

او به نقل از گزارش‌های سیگار و بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان گفت امریکا ۸۰ میلیارد افغانی به طالبان پول و هفت میلیون گذرنامه به این گروه چاپ کرده است.

کمک‌های امریکا به افغانستان تحت کنترول طالبان، همواره با انتقادهایی مواجه بوده است. برخی از منتقدان طالبان و همچنین بازرس ویژه امریکا، می‌گویند که این گروه احتمالا به پول‌های سرازیرشده به افغانستان دسترسی دارد و از آن سود می‌برد.

این مقام وزارت داخله ایران گفته توان مسافرت هوایی در افغانستان بسیار کم است و تقریبا یک درصد از افغان‌ها از مرز هوایی وارد ایران می‌شوند.

نادر یاراحمدی مشاور وزیر داخله ایران روز چهارشنبه (۳۰ عقرب) در دیدار با استاندار کرمان، دلایل مهاجرت را «بحران‌های منطقه‌ای و بحران‌های طبیعی» خوانده است. او شمار افغان‌ها در ایران را نزدیک به شش میلیون نفر اعلام کرد.

رئیس مرکز امور اتباع و مهاجران خارجی وزارت داخله ایران گفته سازمان ملل و کمیساریای عالی سازمان در امور پناهندگان سعی می‌کنند، به هر کسی که از مرز رد شد، هویت حقوقی ببخشد. او تاکید کرده که جمهوری اسلامی چنین موضوعی را قبول ندارد.

گران‌ترن پاسپورت

این مقام ایرانی گفته است که در افغانستان دریافت پاسپورت بسیار گران است و شاید حدود ۲۰ درصد بودجه این کشور از طریق صدور پاسپورت تامین می‌شود.

او گفته اداره کل اشتغال اتباع خارجی در استان‌ها آماده هستند برای کارفرمایانی که قصد استفاده از نیروی کار خارجی دارند، با استفاده از اطلس اشتغالی که اکنون آماده شده، تقاضای نیروی کار کنند.

طبق این اطلس، افغان‌ها اجازه کار در برخی مشاغل را ندارند.

در خبرنامه وزارت دفاع طالبان آمده است: «دو طرف درباره تحکیم روابط دوستانه، حسن همجواری، تجارت، همکاری‌های سرحدی و مسایل مهاجرین افغان بحث و تبادل نظر کردند.»

طبق یادداشت وزارت دفاع طالبان، که روز چهارشنبه (۳۰ عقرب) منتشر شد، ملایعقوب و کاظمی قمی در این دیدار، «بر آمادگی خود برای گسترش همکاری‌های دوجانبه در عرصه‌های مختلف تاکید کردند.»

جزئیات بیشتری از گفت‌وگوی آن‌ها منتشر نشده است.

گفت‌وگو درباره همکاری‌های مرزی و مهاجران افغان در حالی انجام شده که طالبان ۱۰ عقرب تائید کرد به مهاجران افغان در مرز ایران تیراندازی شده است.

نتایج اولیه تحقیق طالبان نشان می‌دهد که در تیراندازی به مهاجران افغان در مرز ایران، دو نفر کشته و و ۳۴ نفر زخمی شدند.

حال‌وش، یک سازمان حقوق بشری که اخبار سیستان و بلوچستان را گزارش می‌دهد، برای اولین بار خبر تیراندازی به مهاجران افغان را منتشر کرد. این سازمان نوشت که نیروهای مرزی ایران شامگاه یکشنبه ۲۲ میزان در منطقه کلگان سراوان به سوی گروه ۳۰۰ نفری مهاجران افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، تیراندازی کردند. براساس گزارش حال‌وش این رویداد «ده‌ها» کشته و زخمی برجا گذاشت.

حسن کاظمی قمی پیشتر مدعی شده بود که این گزارش‌ها صحت ندارد.

این دیپلومات جمهوری اسلامی، پیش از دیدار با وزیر دفاع طالبان، با عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس‌الوزرای طالبان و امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه دیدار و گفت‌وگو کرده بود. طالبان می‌گوید جمهوری اسلامی خواهان گسترش همکاری‌های سیاسی با این گروه است.

نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایران همچنین با حامد کرزی نیز دیدار کرده است. سفارت جمهوری اسلامی در کابل می‌گوید حامد کرزی در دیدار با کاظمی قمی، خواهان ارائه یک ابتکار منطقه‌ای برای حل مشکلات مردم افغانستان شد.