نهاد حقوق بشری هرانا در گزارش ماهانه خود از وضعیت نقض حقوق بشر در ایران نوشت که در ماه عقرب امسال دستکم ۱۳۳ نفر در زندانهای سراسر ایران اعدام شدند. طبق این آمار، جمهوری اسلامی در ماه عقرب به طور میانگین هر روز بیش از چهار نفر را اعدام کرده است.
معلوم نیست که چند نفر از اعدامشدگان شهروندان افغانستان بودند.
در گزارشی که روز پنجشنبه، اول قوس، منتشر شد، وبسایت حقوق بشری هرانا به نقضهای مختلف حقوق بشر در سراسر ایران در ماه عقرب ۱۴۰۳ پرداخته است.
این نقضها مواردی چون نقض حقوق زندانیان، آزادی بیان، حق تحصیل، حقوق کودک، خشونتهای خانگی، خشونت مبتنی بر جنسیت، مسایل بهداشتی و محیط زیستی، حقوق کار و خشونتهای نظامی و قضایی را شامل میشود.
در گزارش هرانا آمده که در این ماه، ۱۲ مورد قتل زنان به دلیل خشونت خانوادگی و ۱۵ مورد نقض حقوق بشر ثبت شده است.
این موارد شامل مرگ و مجروحیت کولبران و سوختبران، قتل و زخمی شدن شهروندان توسط نیروهای امنیتی و نقض حقوق زندانیان مانند خودکشی، خودسوزی و انتقال به زندانهای انفرادی بوده است.
علاوه بر این، در این گزارش در بخش حقوق کودک، ۱۰۳ مورد نقض حقوق کودکان شامل قتل، آزار جنسی و خودکشی گزارش شده است.
در گزارش آمده است که در بخش حقوق دانشجویان و اقلیتهای ملی نیز نقضهایی از جمله بازداشتها، تجمعات و مسمومیتهای دانشجویی ثبت شده است که نشاندهنده وضعیت بحرانی حقوق بشر در ایران است.
اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل صدور حکم دیوان کیفری بینالمللی برای بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور را «ظالمانه» خواند. او در یادداشتی در اکس نوشت: «این روز سیاهی برای بشریت و عدالت است.»
دیوان کیفری بینالمللی روز پنجشنبه، اول قوس، دستور بازداشت بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت را صادر کرد.
قضات دیوان کیفری بینالمللی، حکم بازداشت محمد ضیف، یکی از رهبران حماس را هم صادر کرده است. اسرائیل ۱۱ اسد ۱۴۰۳ اعلام کرد که ابراهیم المصری، معروف به محمد ضیف را در یک حمله هوایی کشته است. حماس اما تاکنون کشته شدن او را نه تایید و نه رد کرده است.
مقامات اسرائيل و حماس به دلیل حمله اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ غزه به جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت متهم شدهاند.
اسحاق هرتزوگ در واکنشی به صدور این حکم گفت که این تصمیم «ظالمانه» دیوان کیفری بینالمللی که با «نیت بد» گرفته شده است، عدالت جهانی را به «مایه خنده» تبدیل کرده است.
به گفته وی، دیوان کیفری بینالمللی «وضعیت اسفبار ۱۰۱ گروگان اسرائیلی را که در اسارت وحشیانه حماس در غزه به سر می برند، نادیده میگیرد.»
او میگوید اسرائیل مورد «حمله وحشیانه» حماس قرار گرفت و وظیفه و حق دفاع از مردم خود را دارد.
رئیسجمهور اسرائیل گفته این کشور بر اساس قوانین بینالمللی بشردوستانه عمل میکند و برای تامین نیازهای بشردوستانه غیرنظامیان تلاش میکند.
بر اساس حکم دیوان کیفری بینالمللی، در صورتی که نتانیاهو و گالانت به هر یک از بیش از ۱۲۰ کشوری که عضو دادگاه لاهه هستند سفر کنند، امکان بازداشتشان وجود خواهد داشت.
یک مرد ۴۳ ساله در لاسوگاس امریکا به نام براندون دورهام که برای گزارش تیراندازی و درخواست کمک با ۹۱۱ تماس گرفته بود، با شلیک پولیس کشته شد. این حادثه توجهها را به نحوه برخورد پولیس با درخواستهای اضطراری جلب کرد و انتقادات گستردهای را برانگیخت.
پولیس لاسوگاس روز پنجشنبه، اول قوس، اعلام کرد که یک افسر پولیس به نام الکساندر بوکمن پس از ورود به خانه براندون دورهام، او را در حال درگیری با زنی دید که ماسکی بر چهره داشته است.
پولیس این زن را «آلخاندرا بودروکس» ۳۱ ساله معرفی کرده و گفته است پیشتر با دورهام رابطه داشته است.
به گفته پولیس، افسر بوکمن به دورهام دستور داد تا چاقو را رها کند، اما پس از چند لحظه به او شلیک کرده است.
ویدیوی دوربین بدنی این پولیس که بعداً منتشر شد، نشان میدهد که افسر بوکمن پس از شلیک اولیه، پنج گلوله دیگر نیز به دورهام شلیک کرده است. دورهام در صحنه جان باخت و خانم بودروکس به اتهام حمله به خانه با سلاح کشنده بازداشت شد.
خانواده این مرد، از جمله دختر ۱۵ سالهاش، خواستار اخراج افسر بوکمن شدهاند.
دختر مقتول به خبرنگاران گفته است پولیس با پدرم مانند متهم رفتار کرد، نه یک قربانی.
پولیس اعلام کرد که در محل حادثه هیچ اسلحهای پیدا نشده و افسر بوکمن به رخصتی اداری با حقوق فرستاده شده است.
کشته شدن این مرد توسط پولیس لاسوگاس بار دیگر توجهها را به مسئله استفاده بیش از حد خشونت توسط پولیس در ایالات متحده جلب کرد و انتقادات زیادی را در شبکههای اجتماعی برانگیخت.
دیوان بینالمللی کیفری روز پنجشنبه دستور بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور و محمد ضیف، فرمانده نظامی حماس را صادر کرد.
قضات دادگاه در حکم خود اعلام کردهاند که شواهدی وجود دارد که نشان میدهد نتانیاهو و گالانت مسئولیت جنایات مرتبط با قحطی دادن به مردم غزه و آزار و اذیت فلسطینیان را بر عهده دارند.
در مورد محمد ضیف، اتهاماتی همچون قتلعام، تجاوز جنسی و گروگانگیری در حملات هفت اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل مطرح شده است.
پیش از این اسرائیل ادعا کرده بود که محمد ضیف را کشته است، اما تاکنون این ادعا توسط حماس تایید و یا رد نشده است.
حکم دیوان بینالمللی کیفری نتانیاهو، گالانت و ضیف را به مظنونهای تحت تعقیب بدل کرده میکند. با این حکم، ۱۲۰ کشور عضو دادگاه لاهه مسئولیت دارند در صورتی این سه نفر وارد این کشورها شوند، آنها را بازداشت کنند.
کارشناسان میگویند که این حکم، بنیامین نتانیاهو و مقامت حماس را بیشتر از پیش منزوی خواهد کرد و تلاشها برای مذاکره آتشبس را به چالش و پیچیدگی مواجه خواهد شد.
با این حال پیامدهای عملی این حکم میتواند محدود باشد، زیرا اسرائیل و متحد اصلی آن، ایالات متحده امریکا، عضو دادگاه بینالمللی کیفری نیستند.
برخی از اعضای برجسته حماس که دیوان بینالمللی حکم بازداشت آنها را صادر کرده است، در درگیریهای ۱۳ ماه گذشته کشته شدهاند.
دیوان بینالملی کیفری میگوید که دلایل و شواهد معقولی در دست دارد که نشان میدهد غیرنظامیان در غزه در جنگ ۱۳ ماه گذشته از دسترسی به غذا، آب، دارو، تجهیزات پزشکی و دیگر ضروریات اولیه زندگی محروم شدهاند.
در گزارشها آمده است که هیئت متشکل از سه دادستان در توافق با هم حکم بازداشت نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر پیشین دفاع اسرائیل را صادر کردهاند.
دیوان کیفری بین المللی بلند مرتبهترین دستگاه قضایی جهانی است و به پروندههایی حکم صادر میکند که مجریان قانون در کشورها قادر به پیگرد آن پروندهها نباشند.
دادگاه بینالمللی کیفری برای بازداشت نیروی نظامی در اختیار ندارد، اما کشورهای عضو این دادگاه مکلف به همکاری برای بازداشت کسانی هستند که این دادگاه علیه آنها حکم کرده است.
واکنشها به حکم دیوان بینالمللی کیفری
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و برخی از مقامات این کشور حکم دیوان بینالمللی کیفری و کریم خان، دادستان ارشد این دیوان را نکوهش کرده و آنرا «شرمآور و یهودستیزانه» خواندهاند.
جو بایدن، رئیسجمهور ایالات متحده نیز در پی این حکم، دادستان دیوان بینالمللی کیفری را مورد انتقاد قرار داده و از حق اسرائیل برای دفاع از خود در برابر حماس حمایت کرد.
از سویی هم مقامات حماس نیز از حکم این دادگاه بینالمللی به شدت انتقاد کرده و آن را «غیرمنصفانه» خواندهاند.
پیش از این، وزارت خارجه اسرائیل در ماه سپتمبر اعلام کرد که دو گزارش حقوقی را ارائه کرده وبا آن صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی را به چالش کشیده است. این وزارت استدلال میکند که دادگاه بینالمللی پیش از صدور حکم به اسرائیل فرصت تحقیق درباره اتهامات را نداده است.
اورن مارمورشتاین، سخنگوی وزارت امور خارجه اسرائیل در اکس نوشت: «دادگاه بینالمللی با هیچ دموکراسی دیگری که نظام حقوقی مستقل و محترمی مانند اسرائیل داشته است، به این شیوه مغرضانه برخورد نکرده است». او گفت که اسرائیل «در تعهد خود به حاکمیت قانون و عدالت ثابت قدم است» و به حمایت از شهروندان خود در برابر ستیزهجویی ادامه خواهد داد.
اوکراین روز پنجشنبه خبر داد که روسیه برای نخستین بار در جنگ، یک موشک بالستیک قارهپیما را از منطقه آستاراخان به سوی این کشور پرتاب کرده است. شلیک این موشک پس از حمله اوکراین به عمق خاک روسیه با موشکهای امریکایی و بریتانیایی انجام گرفته است.
ارتش اوکراین روز پنجشنبه، اول قوس، اعلام کرد که این موشک بالستیک قارهپیما شامگاه چهارشنبه از منطقهای در جنوب شرقی ولگوگراد و هممرز با دریای خزر، پرتاب شده است.
در بیانیه ارتش اوکراین مشخص نیست که موشک قارهپیما از چه نوعی بوده، به سوی چه هدفی شلیک شده و آیا خسارات و تلفاتی هم به بار آورده است یا خیر.
کییف جزئیاتی درباره مقابله سامانههای دفاع هوایی اوکراین با این موشک ارائه نداد اما گفت شش موشک کروز کیاچ-۱۰۱ (Kh-101) روسیه ساقط شدهاند.
موشکهای بالستیک قارهپیما بردی چند هزار کیلومتری دارند و قادرند کلاهکهای متعارف یا هستهای حمل کنند.
کییف همچنین گفت حملات چهارشنبهشب روسیه، تاسیسات و زیرساختهای حیاتی اوکراین را در شهر مرکزی دنیپرو هدف قرار داده است.
حمله اوکراین به روسیه با موشکهای بریتانیایی طوفان سایهها
وزارت دفاع روسیه روز پنجشنبه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور دو موشک کروز بریتانیایی «استورم شدو» (Storm Shadows) را که از سوی اوکراین شلیک شده بودند، سرنگون کرده است.
روز چهارشنبه ۳۰ عقرب، اوکراین چندین موشک کروز استورم شدو را به سوی منطقه کورسک روسیه شلیک کرد.
یک روز پیش از آن هم اوکراین موشکهای دوربرد امریکایی را به سوی روسیه پرتاب کرده بود.
مسکو اعلام کرده است که استفاده از تسلیحات غربی برای حمله به عمق خاک روسیه، اقدامی جدی در راستای تشدید جنگ محسوب میشود.
همین موضع برای ماهها باعث شده بود که امریکا و بریتانیا از صدور اجازه به کییف برای استفاده از موشکهای دوربرد امریکایی یا طوفان سایهها خودداری کنند.
جو بایدن، رئیسجمهور امریکا، هفته گذشته برای نخستین بار مجوز استفاده از سامانههای موشکی تاکتیکی ارتش ایالات متحدهرا در عمق خاک روسیه صادر کرد.
مقامات امریکایی میگویند این تصمیم در واکنش به اقدام غیرمنتظره مسکو برای وارد کردن نیروهای کره شمالی به جنگ اتخاذ شده است.
به گفته مقامات، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، نیز بهسرعت از این اقدام پیروی و مجوز استفاده اوکراین از موشکهای طوفان سایهها را صادر کرد.
این موشکها با بردی حدود ۲۵۰ کیلومتر، توانایی کییف برای هدف قرار دادن نقاطی عمیقتر در خاک روسیه را فراهم میکنند.
ولادیمیر پوتین هشدار داده است که استفاده از موشکهای ساخت امریکا و بریتانیا در داخل مرزهای روسیه به منزله ورود ناتو به درگیری مستقیم با مسکو است اما سیاستمداران غربی اظهارات رییسجمهور روسیه را به عنوان تهدیدی توخالی رد کردهاند.
بایدن پس از حمله مرزی روسیه در ماه مه به سمت خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین، شروع به کاهش محدودیتهای استفاده از تسلیحات امریکایی در خاک روسیه کرد.
دولت امریکا همچنین روز چهارشنبه اعلام کرد که به اوکراین ماینهای ضدنفر میدهد تا به این کشور در کاهش سرعت پیشروی نیروهای روسیه، کمک کند.
این تغییرات بزرگ در حمایت نظامی امریکا از اوکراین در شرایطی انجام میگیرد که دونالد ترامپ حدود دو ماه دیگر جایگزین جو بایدن در کاخ سفید میشود.
ترامپ متعهد شده که جنگ را به سرعت پایان دهد و بارها از مبلغی که ایالات متحده برای حمایت از اوکراین هزینه میکند، انتقاد کرده است.
مقامات امریکایی و بریتانیایی میگویند انتظار ندارند افزایش حمایت نظامی از کییف، مسیر جنگ را بهطور بنیادین تغییر دهند، اما این تغییر در شرایطی انجام میشود که اوکراین در جنگی که نزدیک به سه سال به طول انجامیده، به طور فزایندهای در موضع ضعف قرار گرفته است.
به گفته تحلیلگران نظامی، این تغییر میتواند به اوکراین کمک کند موقعیت خود را در کورسک، که حدود سه ماه پیش و با اقدامی غیرمنتظره از روسیه گرفته شد، تقویت کند.
موضع روسیه در برابر پیشنهادهای صلح
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه روز پنجشنبه گفت که این کشور آماده گفتوگو درباره هر گونه ابتکار عملی و «واقعبینانه» برای پایان جنگ در اوکراین و رسیدن به صلح است.
او تاکید کرد: «اما هر طرحی باید منافع روسیه و وضعیت میدانی موجود را در نظر بگیرد.»
زاخارووا طرح «تابآوری» اعلام شده از سوی ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در روزهای گذشته را مجموعهای از «توهمات بیمارگونه» توصیف کرد.
زلنسکی روز سهشنبه ۲۹ عقرب در یک سخنرانی به مناسبت هزارمین روز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، طرحی ۱۰ مادهای را برای ادامه دفاع کییف در برابر مسکو ارائه کرد.
طرح تابآوری مورد اشاره زلنسکی در واقع معادل داخلی «طرح پیروزی» است که رئیسجمهور اوکراین آن را حدود دو ماه پیش به متحدان غربی خود معرفی و تاکید کرد که باید روسیه را به شرکت در مذاکرات واقعی برای پایان دادن به جنگ وادار کرد.
زلنسکی گفت جزئیات کامل طرح تابآوری تا حدود یک ماه دیگر فاش خواهد شد، اما اقداماتی برای تثبیت خط مقدم، حمایت از نوآوری نظامی، تولید تسلیحات و اقداماتی برای تقویت وحدت ملی و هویت فرهنگی را از جمله اجزای اصلی طرح بر شمرد.
زاخارووا روز پنجشنبه درباره طرح تابآوری گفت: «مجموعهای دیگر از توهمات بیمارگونه که با هدف حفظ بقای زلنسکی طراحی شده است؛ کسی که مشروعیت خود در قدرت را از دست داده است. در واقع، به نظر میرسد که خود او هم این موضوع را پنهان نمیکند. زلنسکی در پارلمان اعلام کرد که تا پایان جنگ، هیچ انتخاباتی در اوکراین برگزار نخواهد شد.»
روز چهارشنبه خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع آگاه از مواضع کرملین، گزارش داد که ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه آماده گفتوگو درباره توافق آتشبس اوکراین با دونالد ترامپ است.
بر اساس این گزارش، مسکو هرگونه امتیاز بزرگ ارضی را رد میکند و اصرار دارد که کییف از خواست خود برای پیوستن به ناتو چشمپوشی کند.
دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که در پی حمله هوایی منسوب به اسرائیل به شهر تدمر این کشور، دستکم ۶۸ نفر کشته و ۵۰ نفر دیگر زخمی شدهاند. بر اساس این گزارش، ۴۲ نفر از کشتهشدگان، سوریهای وابسته به شبهنظامیان طرفدار جمهوری اسلامی بودهاند.
سازمان دیدبان حقوق بشر سوریه روز پنجشنبه، اول قوس نوشت که ۲۲ نفر دیگر از کشته شدگان تابعیت غیرسوری داشتهاند که بیشتر آنها اعضای گروه شبهنظامی النجبای عراق بودند. گفته شده که چهار نفر از اعضای حزبالله نیز در میان کشتهشدگان هستند.
مرکز دیدبان حقوق بشر سوریه، یک سازمان مخالف حکومت بشار اسد است که دفتر آن در لندن قرار دارد.
به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، این حمله سه منطقه مختلف در تدمر را هدف قرار داده است. دو مکان در محله الجمعیه که یکی از آنها یک انبار اسلحه نزدیک منطقهای صنعتی است و مکان سوم، محل برگزاری جلسهای بین رهبران شبهنظامیان طرفدار جمهوری اسلامی در تدمر، اعضای گروه النجبای عراق و یک فرمانده حزبالله بوده است.
در گزارشهای اولیه دیدبان حقوق بشر سوریه اشاره شده که برخی از ساختمانهای هدف قرار گرفته در نزدیکی سایتهای باستانشناسی تدمر واقع شدهاند.
به گزارش وزارت دفاع سوریه، در میان قربانیان، ۱۰ سرباز ارتش سوریه نیز حضور دارند. علاوه بر تلفات انسانی، این وزارتخانه از خسارات مادی قابل توجه به ساختمانهای هدف حمله و مناطق اطراف آنها خبر داد.
این حمله بعدازظهر روز گذشته آغاز شد و رسانههای سوری از جمله «شامافام» از انفجارهایی در شهر تدمر واقع در حومه شرقی حمص خبر دادند. بعدتر گزارشهایی درباره حمله اسرائیل به این منطقه منتشر شد.
خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) نیز از حمله به ساختمانهای مسکونی و منطقه صنعتی در تدمر خبر داد و در یکی از گزارشهای اولیه، هدف قرار گرفتن مقر شبهنظامیان طرفدار جمهوری اسلامی را تایید کرد. ارتش اسرائیل تاکنون از اظهار نظر درباره این حمله خودداری کرده است.
هفته گذشته ستاد فرماندهی مرکزی امریکا (سنتکام) در بیانیهای اعلام کرد حملاتی را علیه ۹ هدف مرتبط با حکومت ایران در دو منطقه در سوریه انجام داده است. به گفته سنتکام، این حملات توانایی گروههای وابسته به جمهوری اسلامی را برای برنامهریزی و انجام حملات آینده علیه نیروهای آمریکا و ائتلاف که به منظور انجام عملیات ضدداعش در منطقه مستقرند، کاهش خواهد داد.
مایکل اریک کوریلا، فرمانده سنتکام گفت: «پیام ما واضح است. حملات علیه نیروهای آمریکا و شریکان ائتلاف در منطقه تحمل نخواهد شد. ما به انجام هر اقدامی که برای حفاظت از نیروهای خود و شریکان ائتلاف لازم است ادامه میدهیم و به حملات بیپروایانه، پاسخ خواهیم داد».
