خبرگزاری تسنیم روز سهشنبه گزارش داد که ۵۴ کامیون حامل گازوئیل ترانزیتی عراق حدود سه ماه است که در گمرک اسلامقلعه بلاتکلیف ماندهاند. طبق این گزارش، طالبان «بهدلیل غیر استندرد بودن بخشی از گازوئیلها» به این کامیونها مجوز عبور نداده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم این کامیونها از ماه سنبله در گمرک اسلامقلعه بلاتکلیف مانده به گونهای که نه قادر به ادامه مسیر اند و نه میتوانند محمولههای خود را به ایران بازگردانند.
تسنیم نوشته است که محمولههای گازوئیل این کامیونها از شهر اربیل در اقلیم کردستان عراق به افغانستان ترانزیت شده است.
یکی از رانندگان کامیونهای حامل گازوئیل به تسنیم گفت: «اوایل شهریور ماه (سنبله) امسال با محموله گازوئیل ترانزیتی از عراق وارد مرز دوغارون شدیم. پس از عبور از مرز ایران و ورود به افغانستان، مسئولان طالبان محموله را مورد بررسی قرار دادند و پس از انجام تستهای مختلف، اعلام کردند که کیفیت گازوئیل با استانداردهای آنها همخوانی ندارد.»
اوگفت زمانی که کامیونها را به سمت ایران هدایت دادند و به مرز رسیدند، مقامات ایرانی نیز اجازه ورود ندادند.
طبق این گزارش، مقامهای گمرکی ایران گفتند که این محمولهها باید تنها به عراق بازگردانده شوند و صاحب کالا اعلام کرده است که عراق نیز از پذیرش بازگشت بارها خودداری کرده است.
حسن رحیمیزاده، مدیرکل گمرک دوغارون به تسنیم گفت: «طبق قانون، کالاهای سوخت ترانزیتی باید به مرز مبدا بازگرداند و ما نمیتوانیم آنها را ترانشیپ کنیم. بازگشت سوخت به داخل کشور ممنوع است و مشمول قانون قاچاق کالا میشود.
این مقام گمرکی ایران گفته با توجه به اینکه فرآورده نفتی موردنظر استانداردهای لازم را ندارد، یا باید ضبط یا اصلاح شود.
طالبان در جریان سه سال گذشته صدها تانکر حامل سوخت بی کیفیت را در مرز مسترد کرده است.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا پذیرفته است تا برای شهادت درباره خروج شتابزده نیروهای ایالات متحده از افغانستان، در کانگرس حاضر شود. پیشتر، کمیته روابط خارجی کانگرس تهدید کرده بود که بلینکن را بهدلیل نقض دستورات احضاریه این کمیته به «توهین به کانگرس» متهم خواهد کرد.
نمایندگان جمهوریخواه به رهبری مایکل مکال، رئیس کمیته روابط خارجی کانگرس طی سال گذشته موضوع خروج شتابزده نیروهای امریکایی از افغانستان را با جدیت روی دست گرفتهاند.
آقای بلینکن پس از اولین درخواست احضار به کانگرس در ماه ثور، چندین بار از شهادت دادن در برابر کمیته امور خارجی خودداری کرده بود. در آخرین مورد کمیته روابط خارجی کانگرس به ریاست مکال، بلینکن را برای پارهای از توضیحات در سوم میزان احضار کرد.
اما سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت که بلینکن به دلیل مصروفیتهایش نمیتواند در کانگرس حاضر شود.
پس از امتناع بلینکن برای حضور در کانگرس، کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا تهدید کرد که اگر وزیر خارجه از حضور در کانگرس خودداری کند، او را بهدلیل عدم همکاری و نافرمانی از دستورات این نهاد به «توهین کانگرس» متهم خواهد کرد.
پس از این تهدید، آقای بلینکن بالاخره موافقت کرد که روز چهارشنبه، ۲۱ قوس برای شهادت در کانگرس حاضر شود.
آقای مکال گفت که متاسفانه وزیر خارجه تنها پس از آنکه کمیته روابط خارجی روندهای توهین به کانگرس علیه او را پیش برد، موافقت کرد که شهادت دهد.
او افزود: «در حالی که دوست داشتم این حضور حیاتی زودتر از این اتفاق بیفتد، من منتظر شهادت او هستم و سوالات مهمی از او خواهم پرسید تا به جمهوریخواهان مجلس و دولت آینده کمک کنیم و اطمینان حاصل کنیم که هیچگاه چنین چیزی دوباره رخ ندهد.»
آقای مکال طی سه سال گذشته موضوع خروج نیروهای امریکایی را در راس برنامههای خود قرار داده بود اما به دلیل در اقلیت بودن جمهوریخواهان نمیتوانست به راحتی تحقیقات خود را پیش ببرد و نظارت لازم را به طور کامل انجام دهد.
اما زمانی که جمهوریخواهان اکثریت را در مجلس به دست آوردند توانستند نظارت بیشتری داشته باشند و روند تحقیقات را به پیش ببرند.
یوناما با انتشار گزارشی اعلام کرد که از ۱۵ اگست ۲۰۲۱ تا سپتامبر ۲۰۲۴، طالبان ۲۴۹ خبرنگار را به طور خودسرانه بازداشت کرده است. سازمان ملل تاکید کرده است که در این مدت ۱۳۰ مورد شکنجه و بدرفتاری و ۷۵ مورد تهدید علیه خبرنگاران را ثبت کرده است.
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) گزارش سه ساله خود درباره آزادی بیان تحت کنترول طالبان را روز سهشنبه منتشر کرد.
در این گزارش آمده است که پیش از تسلط طالبان بر افغانستان، حدود ۵۴۳ رسانه و ۱۰ هزار و ۷۹۰ کارمند رسانهای در این کشور فعالیت داشتند، اما تنها سه ماه پس از تسلط این گروه، ۴۳ درصد از رسانهها مسدود شدند و تعداد کارمندان رسانهای به چهار هزار و ۳۶۰ نفر کاهش یافت.
یوناما اعتراف کرده است که برخی موارد نقض حقوق بشری خبرنگاران به دلیل عدم تایید، در این گزارش گنجانده نشدهاند. سازمان ملل گفته موارد نقض حقوق بشر و آزادی بیان به دلیل موانع فرا راه معلومات «قضایا ممکن است کمتر گزارش شده باشند.»
سازمان ملل گفته طالبان با قانون امر به معروف محدودیتها بر رسانهها را بیشتر کرده است.
طالبان رسانههای افغانستان در تبعید را غیرقانونی اعلام کرد
طبق گزارش یوناما، طالبان پخش پارازیت روی ماهواره شبکه افغانستان اینترنشنال را تایید کرده و فعالیت رسانههای افغانستان در تبعیدی را «غیرقانونی» اعلام کرده است.
این سازمان واکنش طالبان را نیز مفصل منتشر کرده است. وزارت خارجه طالبان گفته اکثر رسانههایی که در حال حاضر از خارج از کشور پخش میشوند، از وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه مجوز ندارند. طالبان گفته این رسانهها «غیرقانونی شناخته میشوند و فعالیت آنها ممنوع است.»
شرایط دشوار خبرنگاران در افغانستان
رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان گفته است که خبرنگاران در شرایط دشواری فعالیت میکنند. او گفته «خبرنگاران اغلب با قواعد نامشخصی درباره آنچه میتوانند و نمیتوانند گزارش دهند رو به رو هستند و خطر ارعاب و بازداشت خودسرانه را به دلیل پنداشته شدن انتقاد قبول میکنند.»
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل یافتههای گزارش یوناما را نگران کننده خوانده و از طالبان خواسته است که به تعهدات افغانستان تحت قوانین بین المللی از جمله میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی عمل کند.
یوناما از طالبان خواسته است که از تهدید و بازداشت خودسرانه خبرنگاران خودداری کرده و اقدامات محدودکننده علیه زنان خبرنگار را لغو کند.
به گزارش خبرگزاریهای روسیه، طالبان در دیدار با سرگئ شویگو، دبیر شورای امنیت این کشور گفتند این گروه برای کاهش بار تحریمهای غرب به کمک مسکو نیاز دارد. مسدود شدن داراییهای افغانستان و ممنوعیت سفر رهبران طالبان، این گروه را تحت فشار قرار داده است.
سرگئی شویگو روز دوشنبه در راس هیئتی به کابل آمد و با مقامهای ارشد طالبان از جمله معاونان نخستوزیر و وزیران دفاع و داخله این گروه گفتوگو کرد.
خبرگزاریهای روسی گزارش دادند که شویگو همچنین به رهبران طالبان گفت که مسکو میخواهد برای دستیابی به صلح پایدار در افغانستان کمک کند.
به گزارش این آژانسها شویگو به طالبان گفته است: «اجازه دهید آمادگی ما برای برقراری گفتوگوی سیاسی سازنده بین کشورهایمان را تایید کنم و از جمله این اهداف، ایجاد جرقهای برای روند مصالحه بین افغانها خواهد بود.»
شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه با توجه به حضور نظامی چندین ساله امریکا در افغانستان گفته که امریکا باید نقش رهبری را در بازسازی افغانستان ایفا کند.
شویگو گفت که ایالات متحده که در سال ۲۰۲۱ پس از ۲۰ سال مداخله بهطور عجولانه نیروهای خود را از افغانستان خارج کرد، باید مسئولیت کمک به بازسازی این کشور را به عهده بگیرد.
دبیر شورای امنیت روسیه، امریکا را متهم به سرقت دارایی افغانستان کرده است.
او افزود: «ما در اینجا در مورد بازگرداندن داراییها صحبت میکنیم، وجوهی که به افغانها تعلق دارد و به نظر میرسد که قرار نیست که بازگردانده شوند، مانند (دارایی) بسیاری از کشورها مانند لیبیا و سوریه.»
این مقام ارشد روسی در کابل گفت که امریکا باید نهاد اصلی برای سرمایهگذاری در بازسازی افغانستان باشد.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان به شویگو گفته که حکومت طالبان برای کاهش بار تحریمهای غرب به کمک مسکو نیاز دارد.
به گزارش رسانههای روسیه، عبدالغنی برادر گفت: «ما تلاش کردهایم شرایط را برای رشد صادرات کالاهای افغانستان و رشد سرمایهگذاری خارجی فراهم کنیم.»
این مقام طالبان گفت که امریکا و غرب پس از بهقدرت رسیدن طالبان با مسدود کردن داراییهای افغانستان و اعمال ممنوعیت سفر بر رهبران این گروه، فشارها بر طالبان را بیشتر کرده است.
غنی افزود: «بنابراین ما منتظر هستیم تا فدراسیون روسیه به ما کمک کند تا این فشار را خنثی کنیم.»
میراث حضور روسیه در افغانستان
روسیه با میراث نه سال دخالت شوروی در افغانستان، حمایت از یک دولت مورد حمایت مسکو و مقاومت در برابر گروههای مجاهدین رو بهروست. در طول نه سال حضور ارتش سرخ در افغانستان در دهه هشتاد میلادی حدود ۱۵ هزار سرباز شوروی در این افغانستان کشته شدند.
وزارت خارجه روسیه ماه گذشته اعلام کرد که تصمیمی برای حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی گرفته شده است، اما باید رویههای قانونی در نظر گرفته شود.
شویگو هم در دیدارش از کابل به همکاری در استخراج مواد معدنی به عنوان نمونه بارز همکاری اقتصادی دو طرف اشاره کرد.
الکسی اورچوک، معاون نخستوزیر روسیه به مقامات طالبان گفت که روسیه میخواهد در پروژه ایجاد خط آهن در افغانستان مشارکت کند.
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گزارش سهساله خود را درباره وضعیت آزادی رسانهها در افغانستان منتشر کرد. طبق این گزارش، طالبان پخش پارازیت روی ماهواره شبکه افغانستان اینترنشنال را تایید کرده و فعالیت رسانههای تبعیدی را «غیرقانونی» خوانده است.
در گزارش یوناما که روز سهشنبه (ششم قوس) منتشر شد، آمده است که طالبان با دخالت در محتویات نشرات و فعالیتهای رسانههای داخلی، آزادی بیان و رسانهها را نقض کرده است.
بازداشت و شکنجه خبرنگاران
یوناما گفته در سه سال تسلط طالبان بر افغانستان، موارد نقض حقوق بشر را ثبت کرده که ۳۳۶ خبرنگار و کارمندان رسانهها را متاثر کرده است.
یوناما گفته طالبان در این مدت ۲۴۹ خبرنگار را به طور خودسرانه بازداشت کرده است. سازمان ملل تاکید کرده است که ۱۳۰ مورد شکنجه و بدرفتاری و ۷۵ مورد تهدید خبرنگاران نیز ثبت کرده است.
طبق گزارش یوناما، پیش از تسلط طالبان بر افغانستان، حدود ۵۴۳ رسانه و ۱۰ هزار و ۷۹۰ کارمند رسانهای در این کشور فعالیت داشتند، اما تنها سه ماه پس از تسلط این گروه، ۴۳ درصد از رسانهها مسدود شدند و تعداد کارمندان رسانهای به چهار هزار و ۳۶۰ نفر کاهش یافت.
یوناما در این گزارش که وضعیت و آزادیهای رسانهها در افغانستان از ۱۵ اگست ۲۰۲۱ تا سپتامبر ۲۰۲۴ را بررسی کرده، اعتراف کرده است که برخی موارد نقض حقوق بشری به دلیل عدم تایید، در این گزارش گنجانده نشدهاند. سازمان ملل گفته موارد نقض حقوق بشر و آزادی بیان ممکن است بیشتر از این باشد.
این گزارش نشان میدهد که قانون امر به معروف طالبان تأثیرات منفی بر فعالیت رسانهها و خبرنگاران داشته است و محدودیتهایی را در خصوص محتوای نشریات، پوشش زنان خبرنگار و نشر تصاویر و عکسها اعمال کرده است.
یوناما همچنین میگوید که طالبان فعالیت رسانههای افغانستان در تبعید را «غیرقانونی» میداند، که این امر موجب وضع محدودیتهای شدید بر کارمندان داخلی این رسانهها در افغانستان شده است.
یوناما با اشاره به پخش پارازیت طالبان بر ماهواره افغانستان اینترنشنال گفته است که این گروه بر دیگر رسانههای تبعیدی افغانستان هم محدودیت وضع کرده است.
طبق گزارش یوناما، در کنار وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، وزارت امر به معروف و استخبارات این گروه نیز در کار رسانهها دخالت میکنند. یوناما تایید کرده است که قانون رسانهها و دسترسی به اطلاعات تحت بررسی «مطابقت با شریعت» قرار دارند.
این گزارش همچنین نشان میدهد که اعضای کمیسیون رسیدگی به تخطیهای رسانهها عمدتاً از اعضای طالبان، از جمله ریاست استخبارات و وزارت امر به معروف این گروه هستند و هیچ زنی در این کمیسیون عضویت ندارد.
یوناما واکنش طالبان را در ضمیمه گزارش خود نشر کرده است. وزارت خارجه طالبان گفته پخش رسانهها از خارج از کشور برای مردم افغانستان باید قانونی باشد. این گروه گفته اکثر رسانههایی که در حال حاضر از خارج از کشور پخش میشوند، از وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه مجوز ندارند. طالبان گفته این رسانهها «غیرقانونی شناخته میشوند و فعالیت آنها ممنوع است.»
طالبان موارد نقض حقوق خبرنگاران و رسانهها را رد کرده است.
یوناما از طالبان خواسته است که از تهدید و بازداشت خودسرانه خبرنگاران خودداری کرده و اقدامات محدودکننده علیه زنان خبرنگار را لغو کند.
حکومت طالبان در ماههای اخیر با ارسال پارازیت گسترده کوشیده نشرات ماهوارهای افغانستان اینترنشنال را مختل کند. شبکه افغانستان اینترنشنال این حمله را نقض آزادی رسانهها خوانده و برای اطمینان از ادامه دسترسی مخاطبان خود به اخبار و اطلاعات آزاد، فرکانس ماهوارهای جدیدی معرفی کرد.
بیست رئیس زن پارلمان از سراسر جهان با انتشار مقالهای در روزنامه لوموند، بر تعهد خود برای حمایت از حق آموزش زنان و دختران افغان تاکید کردند. ۱۵۸ سناتور فرانسوی نیز در نامه سرگشاده، خواستار به رسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان شدهاند.
روبرتا متسولا از پارلمان اروپا و یائل برون پیوه از فرانسه، نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان امریکا، فرانچینا آرمنگول از اسپانیا و کارولینا سریکویرا از آنگولا از جمله نویسندگان این مقاله هستند.
در بخشی از این مقاله آمده است: «افغانستان امروزه تنها کشوری است که آموزش دختران بالای ۱۲ سال و زنان را ممنوع کرده است. دختران جوان افغان نباید از حق جهانی و بنیادی خود محروم شوند.»
این زنان آخرین فرمان امر به معروف و نهی از منکر طالبان مبنی بر ممنوعیت صدای زنان را به عنوان «آخرین میخ بر تابوت آزادیهای زنان» تلقی کردهاند. مقاله افزوده است که طبق این فرمان، خروج زنان از خانه بدون همراه مرد، شنیده شدن صدای آنها در مکان های عمومی و حتی خواندن شعر توسط زنان منع شدهاند. سیاستمداران زن در این مقاله پرسیدهاند که «جرم آنها چیست؟ زن بودن. گناه آنها چیست؟ وجود داشتن.»
رؤسای پارلمان بیست کشور در مقاله خود تعهد سپردهاند که زنان افغان را تنها نخواهند گذاشت.
در همین حال به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، ۱۵۸ سناتور فرانسوی نیز روز دوشنبه از وضعیت زنان در افغانستان ابراز نگرانی کرده و «آپارتاید جنسیتی» علیه آنان را محکوم کردهاند.
آنها در نامه سرگشاده که به ابتکار دومینیک وریان، رئیس هیئت نمایندگان حقوق زنان سنای فرانسه به نشر رسیده، نوشتهاند که زنان افغانستان تحت حاکمیت یک «رژیم مستبد» از تمامی حقوقشان محروم شدهاند.
این سناتورها در نامه خود اقدامات طالبان علیه زنان در افغانستان را « جنایت علیه بشریت بر مبنای جنسیت» خوانده و آن را محکوم کردهاند.
این ۱۵۸ سناتور در نامه خود خطاب به جامعه جهانی و سازمان ملل نوشتهاند که «طالبان در مقابل چشمان ما اولین آپارتاید جنسیتی را در تاریخ مدرن بشریت اجرا کردهاند.»
در بخشی دیگری از این نامه آمده است «زنان افغان که از چهره خود محروم شدهاند، حالا حتی از داشتن صدا نیز بیبهره شدهاند و حق ندارند صدای آنها شنیده شود.»
این سناتورها از همه گروههای سیاسی در پارلمان فرانسه و از سازمان ملل میخواهند که «به هیچ وجه به سیستم سرکوب نهادینهشده که به حذف زنان میانجامد، مشروعیت نبخشد.»
آنها از کشورهای اروپایی دیگر نیز خواستهاند تا آزار و اذیتها علیه زنان را به عنوان «جنایتی علیه بشریت مبتنی بر جنسیت به رسمیت بشناسند.»
فعالان حقوق بشر میگویند طالبان با وضع محدودیتهای گسترده علیه زنان و منع آموزش و کار زنان، آپارتاید جنسیتی را در افغانستان برقرار کرده است.
سازمانهای حقوق بشری اقدامات طالبان علیه زنان افغانستان را مصداق بارز تبعیض جنسیتی دانستهاند.
زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان حق ندارند به پارکها، باشگاههای ورزشی و سالنهای زیبایی بروند و اجازه خروج از خانه بدون همراه مرد را ندارند.