دبیرکل سازمان پیمان امنیتی جمعی روز چهارشنبه گفت افغانستان همچنان منبع چالشها و تهدیدهای جدی برای کشورهای عضو این سازمان است. ایمانقلی تاسماگامبیتوف گفت در نشست فردا در قزاقستان، طرح تامین امنیت مرز تاجیکستان با افغانستان بررسی خواهد شد.
نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی، روز پنجشنبه، ۲۸ نوامبر، در آستانه، پایتخت قزاقستان، برگزار میشود.
تاسماگامبیتوف به خبرگزاری تاس گفت: «یکی از اسناد مهمی که برای بررسی ارائه شده است، برنامه پیشنهادی سازمان پیمان امنیت جمعی برای تقویت مرز تاجیکستان-افغانستان است.»
او اشاره کرد: «افغانستان همچنان منبع چالشها و تهدیدهای جدی برای امنیت جمعی است و این مجموعه اقدامات پیشنهادی برای افزایش سطح حفاظت از کشورهای عضو این سازمان درنظر گرفته شده است.»
در نشست آستانه در مورد وضعیت نظامی و سیاسی در کشورهای عضو پیمان امنیت جمعی و در مرزهای آنها بررسی میشود.
این کشورها به دنبال ایجاد یک کمربند امنیتی در مرز افغانستان اند. جلوگیری از قاچاق مواد مخدر و نفوذ تروریستها به کشورهای آسیای مرکزی از اهداف این کمربند امنیتی است.
این طرح درحالی روی دست گرفته شده است که اخیرا شهروندان چین در مرز تاجیکستان و افغانستان آماج حمله مسلحانه قرار گرفتند. در این حمله، دست کم یک چینی کشته و چهارتن زخمی شدند.
برخی منابع گفتهاند که مهاجمان از خاک افغانستان حمله کرده و دوباره به پناهگاهی خود برگشتهاند.
روسیه، تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان، ارمنستان و بلاروس اعضای دایم سازمان پیمان امنیت جمعی هستند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت تا زمانیکه طالبان از فهرست گروههای تروریستی این کشور خارج نشود، توسعه روابط با این گروه ناممکن است. ماریا زاخاروا افزود برای مقابله با تهدیدهای تروریستی برخاسته از افغانستان، توسعه روابط با طالبان ضروری است.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه روز چهارشنبه گفت: «ما بارها اعلام کردهایم که روسیه، مانند سایر قدرتهای جهانی، قصد دارد همکاری عملگرایانه با کابل در مسائل مورد علاقه مشترک، از جمله مبارزه با تهدیدات تروریستی و قاچاق مواد مخدر که از خاک افغانستان نشئت میگیرند، توسعه دهد.»
او افزود: «اما به وضوح غیرممکن است که به این هدف دست یابیم مگر اینکه برچسب تروریستی از طالبان برداشته شود.»
زاخاروا همچنین به لایحهای اشاره کرد که به مجلس دومای روسیه در تاریخ ۲۵ نوامبر ارایه شده است. برخی نمایندگان دومای روسیه پیشنویس لایحهای را ارائه کردند که طبق آن، نام طالبان میتواند «به طور موقت» از فهرست گروههای تروریستی روسیه خارج شود.
این طرح را ۱۲ عضو پارلمان روسیه به مجلس ارائه کردهاند.
خبرگزاری اینترفاکس نوشت که بر اساس این لایحه، «فعالیت برخی سازمانهای ممنوعه مطابق قوانین روسیه میتواند به درخواست دادستان کل یا معاون وی و با حکم دادگاه برای مدت محدودی تعلیق شود.» شرط اجرای این تعلیق، توقف کامل فعالیتهایی است که به حمایت، توجیه، یا ترویج تروریسم مرتبط باشد.
قوانین فعلی روسیه امکان تعلیق موقت فعالیت سازمانهای ممنوعه را پیشبینی نکرده است.
مقامهای ارشد طالبان پس از دیدار روز دوشنبه با سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت روسیه، اعلام کردند که کرملین قول داده است که نام گروه طالبان از فهرست سازمانهای ممنوعه روسیه خارج شود. اما سخنگوی کرملین تاکید کرد که هنوز تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده است.
۲۳سال پس از کنفرانس تاریخی بن، این شهر آلمان روز چهارشنبه میزبان نشستی پشت درهای بسته درباره افغانستان بود. منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که در این نشست، حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان و برخی چهرههای سیاسی حضور داشتند.
در سالون کنفرانس تاریخی بن در هتل پترسبورگ در سال ۲۰۰۱ اساس تشکیل دولت جدید، لویه جرگه اضطراری، برگزاری انتخابات ریاستجمهوری، تدوین قانون اساسی، تشکیل پارلمان و مشارکت زنان و اقوام در ساختار نظام پیریزی شد.
یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که این نشست زیر عنوان «افغانستان در تقاطع: ۲۳ سال پس از کنفرانس بن» از سوی «آکادمی امور بینالملل نورد راین وستفالیا» آلمان برگزار شده بود.
به گفته منبع، علاوه بر حامد کرزی، زلمی رسول و رنگین دادفر سپنتا، وزرای خارجه پیشین افغانستان، حمید صدیق، سفیر پیشین افغانستان در آلمان، و سید لطفالله سادات، جنرال قنسول پیشین افغانستان در آلمان در نشست حضور داشتند.
همچنین شهردار بن و شماری از افغانهای مقیم آلمان در این نشست شرکت کردهاند.
حامد کرزی در سخنان خود نبود نمایندگان همه جریانهای سیاسی در کنفرانس بن را «اشتباهی تاریخی» خواند که به گفته او، مانع تحقق آرزوهای مردم افغانستان شده است.
اشاره حامد کرزی به نبود طالبان در کنفرانس بن است. او جز آن دسته از سیاستمدارانی است که معتقد اند اگر طالبان در آن نشست شرکت میکردند، احتمالاً از جنگ ۲۰ ساله و احیای مجدد این گروه جلوگیری میشد.
کرزی در ادامه بر روابط تاریخی و حسنه افغانستان و آلمان تاکید کرد و گفت که آلمان میتواند بار دیگر میزبان گفتوگوهای بین افغانها باشد.
او همچنین باردیگر بر اهمیت گفتوگوی ملی میان افغانها تاکید کرده و گفته است که مردم افغانستان باید خود ابتکار عمل را برای گفتوگو و مصالحه در دست بگیرند.
حامد کرزی گفت که در زمان ریاستجمهوریاش طالبان را برادر خطاب میکرد و اکنون نیز مخالفان طالبان را برادر میداند.
حامد کرزی پس از سقوط طالبان و به درخواست رهبران این گروه با حکومت امریکا لابی کرد تا امنیت آنان را در افغانستان تضمین کند و آنها از حکومت جدید حمایت خواهند کرد اما حکومت وقت امریکا با این درخواست مخالفت کرد.
محسن مخملباف، فیلمساز سرشناس ایرانی در پارلمان بریتانیا گفت که هنرمندان افغان از طریق افغانستان اینترنشنال و شبکههای دیگر با برنامههای طالبان برای افراطی کردن جامعه مبارزه میکنند. مخملباف گفت افغانستان اینترنشنال ۲۴ ساعت و هفت روز هفته برای افغانستان اطلاع رسانی میکند.
این کارگردان و نویسنده ایرانی که در افغانستان نیز شناخته شده است، روز چهارشنبه در کمیته هنر، رسانه و ورزش پارلمان بریتانیا با اشاره به دموکراسی و آزادی بیان در دوره جمهوریت گفت: افغانستان ۹۷ کانال تلویزیونی داشت، بیشتر از اینجا (لندن). آن دو دهه اوج آزادی بیان بود. اوج دموکراسی بود. به رغم خشونتها، آزادی بیان بهتر از کل خاورمیانه بود.»
مخملباف که برای درخواست کمک از بریتانیا برای خارج کردن هنرمندان از افغانستان در این کمیته صحبت میکرد گفت: «از همین رو، میگویم که نجات این هنرمندان، نجات افراد نیست، نجات ثمره آن دو دهه دموکراسی است. نجات میراث فرهنگی افغانستان است. وقتی آنها اینجا بیایند، صدای مردم بیصدای افغانستان میشوند.»
این فیلمساز شناخته شده ایرانی به نقش افغانستان اینترنشنال، بیبیسی فارسی و آمو در خارج از کشور اشاره کرد و گفت: «افغانستان اینترنشنان یک شبکه تلویزیونی جدید است که دفتر مرکزی اش در لندن است. بیشتر فرهنگیان و هنرمندان با این شبکه همکاری دارند. ۲۴ ساعت و هفت روز هفته برای افغانستان خبر تولید میکند.»
او گفت که این شبکههای تلویزیونی توسط افغانهای که از افغانستان بیرون شدهاند راهاندازی شده و «ما کانالهای بیشتر و صداهای بیشتری نیازداریم».
به گفته مخملباف، هنرمندان و فرهنگیان افغان از طریق این شبکهها درباره آنچه در افغانستان میگذرد اطلاع رسانی میکنند و ارزشهای دموکراسی و آزادی را به مردم آموزش میدهند.
او خطاب به اعضای کمیته هنر و رسانه پارلمان بریتانیا گفت: «تصور کنید امروز کودکان افغانستان تحت سیستم آموزشی خاص طالبان قرار دارند. در نسل بعدی تروریستهای زیادی خواهیم داشت. طالبان تولید تروریست میکنند.»
آقای مخملباف افزود: «اگر میخواهید مردمانی با اندیشه باز در افغانستان داشته باشید، نیاز به همکار در اینجا دارید، ما که در حوزه افغانستان تخصص نداریم. وقتی هنرمندان از افغانستان میآیند میتوانند مردم شان را از طریق رسانههای اجتماعی و کانالهای تلویزیونی آموزش بدهند.»
محسن مخملباف، کارگردان سرشناس ایرانی است که فیلم معروف او به نام «سفر قندهار» جوایز بسیاری را به دست آورد. مجله تایم این فیلم را در سال ۲۰۰۵ به عنوان یکی از صد فیلم برتر تاریخ سینمای جهان انتخاب کرد.
جیمی مولویل، تهیه کننده و نویسنده بریتانیایی نیز در نشست کمیته هنر و رسانه پارلمان بریتانیا گفت آنهایی که به بریتانیا منتقل میشوند، نیاز به یافتن کار یا مسکن ندارند. او افزود: «آنها میخواهند که کشته نشوند، (وقتی) اینجا بیایند، میتوانند کار کنند، میتوانند از طریق تلویزیون افغانستان اینترنشنال، بیبیسی فارسی و دیگر شبکهها تولید محتوا کنند.»
این نویسنده بریتانیایی با اشاره به محدودیت رسانهای که طالبان در افغانستان وضع کرده، گفت جوانان در افغانستان از «طریق این شبکهها ارزشهای فرهنگی شان را میبینند، هرچند از چهار هزار مایل دورتر، اینجا آزادی بیان وجود دارد که آنها (جوانان) از آن برخوردار نیستند.»
کشته شدن هفت هنرمند در افغانستان
مخملباف در نشست کمیته هنر و رسانه پارلمان بریتانیا گفت که پس از بازگشت طالبان بهقدرت در سال ۲۰۲۱، دستکم هفت هنرمند در افغانستان کشته شدهاند. آقای مخملباف گفت که جان صدها هنرمند دیگر نیز در خطر است.
این کارگردان و نویسنده ایرانی گفت که او و دوستانش دو ماه پیش از سقوط کابل در آگست ۲۰۲۱، فهرست ۸۰۰ نفری از هنرمندان و فیلمسازانی را که جان شان در افغانستان در خطر است را تهیه کردند.
مخملباف گفت کمپین او تا کنون ۳۹۸ هنرمند افغان و خانواده آنها را به فرانسه، آلمان و امریکا منتقل کرده اما هنوز ۲۸۳ نفر دیگر از جمله ۹۰ هنرمند با خانوادههای در افغانستان ماندهاند. این فیلمساز ایرانی که با حنا و میثم، دختر و پسر خود در این جلسه حضور یافته بود گفت: «۳۰۱ نفر از هنرمندان و خانوادههایشان به فرانسه منتقل شدهاند. آلمان ۸۰ نفر آنها را انتقال داده است و ۷۰ نفر دیگر به امریکا منتقل شدهاند.»
آقای مخملباف به خطراتی که افراد جا مانده در افغانستان را تهدید میکند اشاره کرد و گفت که آنهای که موفق شده بودند خود را به ایران و پاکستان برسانند، اخیرا از سوی جمهوری اسلامی رد مرز شدهاند. او از اعضای کمیته هنر، رسانه و ورزش بریتانیا خواست که هرچه زودتر به کسانی که در افغانستان ماندهاند کمک کند تا جانشان را نجات دهند.
وبسایت «میلتری» که اخبار نظامی را در امریکا پوشش میدهد، کتاب «آخرین فرمانده: نبرد گذشته و آینده افغانستان» نوشته جنرال سمیع سادات را به عنوان یکی از ۹ بهترین کتاب در حوزه نظامی در سال ۲۰۲۴ انتخاب کرد.
این کتاب در تاریخ ۱۵ اسد در ایالات متحده و به زبان انگلیسی منتشر شد. وبسایت میلتری نوشت که کتاب به خوبی خواننده را با رویدادهای هفته های فروپاشی ارتش افغانستان آشنا میکند.
جنرال سمیع سادات در این اثر، خاطراتش از جنگ با طالبان و فروپاشی حکومت پیشین افغانستان را بازگو میکند. او همچنین به بررسی آخرین روزهای حضور ایالات متحده در افغانستان میپردازد و از چالشها و تجربیات خود بهعنوان یکی از فرماندهان کلیدی نیروهای امنیتی افغانستان سخن میگوید.
وبسایت میلتری این کتاب را در کنار آثار برجستهای چون «انتظار شجاعت: برنامهریزی برای جنگ عراق» نوشته کوین بنسون، «من هیچ داستان جنگی نخواهم گفت: آنچه پدران ما درباره جنگ جهانی دوم نگفتند» نوشته هاوارد منسفیلد، «مرا بفرست: داستان واقعی یک مادر در جنگ» نوشته جو کنت و مارتی اسکاولند جونیور، «این جنگ ما نیست: فرار از خدمت نظامی در شمال در دوران جنگ داخلی» نوشته پاول تیلور،و «سرباز اجباری: خاطرهنگاری تصویری از خدمت در جنگ ویتنام» نوشته ریک پارکر قرار داده است.
وبسایت میلتری می گوید که یکی از وبسایت های پرمخاطب در حوزه موضوعات نظامی است و خبرنامه آن دو میلیون خواننده دارد.
جنرال سادات اکنون در ایالات متحده ریاست جریانی سیاسی به نام «جبهه متحد افغانستان» را برعهده دارد. او در انتخابات اخیر امریکا از دونالد ترامپ حمایت کرد و معتقد است که در دوره ریاست جمهوری ترامپ، ایالات متحده از جبهههای مخالف طالبان حمایت خواهد کرد و طالبان سرنگون خواهند شد.
محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، روز چهارشنبه اعلام کرد که پس از ۳۱ دسامبر(۱۱ جدی)، شهروندان افغانستان بدون داشتن مجوز رسمی، اجازه اقامت در اسلامآباد ندارند. این دستور همزمان با ادعای اشتراک مهاجران افغان در اعتراضات ضد حکومتی داده شده است.
وی گفت: «اگر افغانها بخواهند در اسلامآباد بمانند، باید از دفاتر مربوط به وزارت داخله مجوز دریافت کنند.»
وزیر داخله پاکستان روز چهارشنبه در اسلامآباد تاکید کرد که پس از این تاریخ، افغانها نمیتوانند در محدوده اسلامآباد اقامت داشته باشند.
این تصمیم در حالی اعلام شده است که یک روز پیش، وزیر اطلاعات و فرهنگ پاکستان ادعا کرده بود که شهروندان افغانستان در اعتراضات حزب تحریک انصاف شرکت کردهاند. حکومت پنجاب نیز گفته است که هویت اشتراک کنندگان افغان در تظاهرات را افشا خواهد کرد.
رئیس پولیس اسلامآباد نیز در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که در جریان اعتراضات اخیر که سهشنبه شب پایان یافت، دستکم ۱۹ افغان در میان بیش از ۹۰۰ معترض بازداشتشده حضور دارند.
اعتراضات هوادران حزب تحریک انصاف به هدف رهایی عمران خان از زندان، روز دوشنبه، ۴ قوس از سراسر پاکستان آغاز شد. هزاران هوادار این حزب به درخواست عمران خان، رهبر زندانیشده این حزب، صبح دوشنبه بهسوی اسلامآباد حرکت کردند تا در میدان مقابل پارلمان پاکستان مشهور به «دی چوک» تحصن کنند.
حکومت برای جلوگیری از ورود کاروانهای هواداران عمران خان، دهها موانع از جمله موانع کانتینیری در شاهراههای منتهی به اسلامآباد چیده بود اما معترضان این موانع را در سه روز راهپیمایی بهسوی اسلامآباد از راه برداشتند و عصر سهشنبه خود را به مقابل پارلمان پاکستان رساندند.
تحریک انصاف گفت در جریان سرکوب اعتراضات توسط نیروهای حکومت، دهها عضو این حزب کشته شدند. اما، وزیر داخله پاکستان این ادعا را رد کرد.
این تصمیم تازه وزارت داخله پاکستان، سختگیریها را برای مهاجران افغان بیشتر میکند. از نومبر سال گذشته که حکومت پاکستان روند اخراج مهاجران غیرقانونی افغان را آغاز کرد، تقریباً ۸۰۰ هزار مهاجر که اسلامآباد آنها را «غیرقانونی» میداند، از این کشور اخراج شدهاند. این اقدام با انتقاد گسترده کشورها و سازمانهای حقوق بشری بینالمللی روبهرو شده است.
محسن نقوی در ادامه گفت: «تنها اولویت ما این است که زندگی به حالت عادی بازگردد. موارد اندکی باقی مانده که تا عصر امروز به روال عادی بازخواهند گشت.»
تصمیم به اخراج مهاجران غیرقانونی از نومبر ۲۰۲۳ و در پی افزایش حملات شبهنظامیان اتخاذ شد. حکومت پاکستان مدعی است که این حملات توسط افغانها یا شبهنظامیانی انجام شده که از افغانستان وارد پاکستان میشوند.
اداره طالبان در کابل این اتهامات را رد کرده و تأکید دارد که چالشهای امنیتی و سایر مشکلات پاکستان، مسائل داخلی این کشور هستند و نباید به افغانستان نسبت داده شوند.
پیش از آغاز روند اخراج، پاکستان میزبان بیش از چهار میلیون مهاجر و پناهجوی افغان بود. به گفته مقامات پاکستانی، از این تعداد حدود ۱.۷ میلیون نفر فاقد اسناد قانونی بودهاند.