دیوان کیفری بین‌المللی: تحقیقات درباره نقض حقوق زنان در افغانستان پیشرفت چشم‌گیر داشته است

ماریو کریفو، رئیس روابط عمومی سفارت آمریکا برای افغانستان، روز جمعه، نهم قوس، در یک پیام ویدیویی اعلام کرد که مأموریت ایالات متحده در افغانستان از حقوق بنیادی زنان افغان حمایت می‌کند. او همزمان با کارزار جهانی دو هفته‌ای مبارزه با خشونت مبتنی بر جنسیت تأکید کرد که زنان افغان خواستار تأمین حقوقی هستند که سایر زنان در سراسر جهان نیز خواهان آن‌اند.

وی افزود که مأموریت ایالات متحده در افغانستان برنامه‌هایی برای افزایش دسترسی زنان افغان به حقوق بنیادی، از جمله آموزش، اشتغال و حقوق مدنی و سیاسی، در دست اجرا دارد. کریفو خاطرنشان کرد که این برنامه‌ها با هدف توانمندسازی زنان افغان طراحی شده‌اند.

رئیس روابط عمومی سفارت آمریکا در این پیام ویدیویی از مخاطبان خواست که با کارزار مبارزه با خشونت مبتنی بر جنسیت همراه شوند و برای ریشه‌کن کردن این نوع خشونت در جوامع خود اقدام کنند.

طالبان در بیش از سه سال تسلط خود بر افغانستان ده‌ها قانون و دستور محدودکننده حقوق زنان را صادر کرده‌اند.

با وجود مخالفت‌های سازمان‌های بین‌المللی با محدودیت‌هایی که طالبان علیه زنان اعمال می‌کنند، این گروه همچنان به نقض حقوق و آزادی‌های زنان ادامه می‌دهد. طالبان ممنوعیت آموزش و اشتغال زنان را مسئله‌ای داخلی خوانده و اعلام کرده‌اند که به هیچ سازمان یا کشوری اجازه دخالت در این موضوعات را نمی‌دهند.

خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان روز جمعه، نهم قوس، گزارش داد که عبداللطیف ثابت گفته درمان این کودکان دو هفته بعد پس از شناسایی کودکان از ولایات مختلف آغاز خواهد شد.

سفر پزشکان بنگلادشی برای درمان کودکان دارای شکاف کام و لب، نشان‌دهنده کمبود شدید کادر درمان در افغانستان است.

پزشکان بدون مرز در گزارشی گفته است سیستم ناکارآمد، فقر گسترده و افزایش محدودیت در برابر زنان، بحران بشری را در افغانستان حاکم کرده است.

در این گزارش پرسیده شده است: «اگر دختران نتوانند درس بخوانند، نسل بعدی پزشک و پرستار از کجا خواهد آمد؟»

روزنامه گاردین، روز جمعه، نهم قوس گزارشی منتشر کرد که در آن با زنانی که به دلیل گدایی توسط طالبان بازداشت شده‌اند، مصاحبه شده است.

تمامی این زنان گفته‌اند که به دلیل ناتوانی در یافتن شغل، چاره‌ای جز گدایی در خیابان‌ها برای تأمین غذای خود و فرزندانشان نداشته‌اند.

زهرا، ۳۲ ساله و مادر سه فرزند، گفت که پس از ناپدید شدن همسرش که در ارتش دولت پیشین افغانستان خدمت می‌کرد، مجبور شد به کابل منتقل شده و در خیابان‌ها برای تأمین غذا گدایی کند. همسر او پس از به‌قدرت رسیدن طالبان در اگست ۲۰۲۱ ناپدید شد.

زهرا گفت: «به ادارات دولتی در محل زندگی خود و گفتم که بیوه هستم و درخواست کمک کردم تا غذای سه فرزندم را تأمین کنم.» او ادامه داد آنها گفتند نمی‌توانند به من کمک کنند و به من گفت کنار نانوایی بنشین. شاید کسی چیزی به تو بدهد.

زهرا گفت که تا زمانی که دستگیر نشد، از قوانین طالبان در مورد ممنوعیت گدایی خبر نداشت.

او گفت: «یک موتر طالبان پیش نانوایی ایستاد. آنها پسرم را به زور گرفتند و به من گفتند که سوار موتر شوم.» زهرا ادعا کرد که سه روز و شب در زندان طالبان بود و در ابتدا مجبور شد برای مردانی که در آنجا کار می‌کردند، غذا بپزد، تمیز کند و لباس بشوید.

طالبان سپس به گفتند که قرار است اثر انگشتش گرفته شود و جزئیات بیومتریک او ثبت شود. زمانی که زهرا مقاومت کرد، او را لت‌وکوب کردند تا جایی که بیهوش شد. زهرا گفت که سپس مورد تجاوز قرار گرفت.

او گفت: «از زمانی که آزاد شدم، چندین بار به پایان دادن به زندگی‌ام فکر کرده‌ام، اما فرزندانم باعث شدند خودم را نکشم. من به این فکر می‌کردم که اگر من زنده نباشم، کی به فرزندانم غذا بدهد؟»

یک زن دیگر به نام پروانه، در اکتبر ۲۰۲۳ به همراه دختر چهار ساله‌اش در کابل گدایی می‌کرد. او به مدت ۱۵ روز در زندان بادام‌باغ نگهداری شد و در زندان با تجاوز و شکنجه مواجه شد.

پروانه همچنین گفت که او و دو زن دیگر در دوران بازداشت مورد تجاوز قرار گرفتند و این حملات باعث ایجاد آسیب‌های روانی شدید و افسردگی در او شده است.

به گفته پروانه، طالبان حتی کودکان را که در خیابان‌ها کفش مردم را رنگ می‌کردند، را بازداشت کرده بود. او ادامه داد: «طالبان به ما زنان می‌گفتند چرا ازدواج نمی‌کنید، ما را می‌زدند و مجبورمان می‌کردند که ظرف بشوییم و پاک‌کاری کنیم.»

علاوه بر گزارش‌های متعدد از تجاوز و شکنجه زنان بازداشت‌شده، برخی از زندانیان سابق به «زان تایمز» گفتند که شاهد آزار و اذیت کودکان خردسال در زندان‌ها بوده‌اند.

یک زن نیز ادعا کرد که دو کودک در حالی که او در بازداشت بود، به‌طور وحشیانه‌ای لت‌وکوب شدند و جان خود را از دست دادند.

او گفت: «هیچ‌کس جرأت حرف زدن نداشت. اگر گپ می‌زدیم، ما را می‌زدند و به ما بی‌حیا می‌گفتند. دیدن مرگ آن کودکان پیش چشمم چیزی است که هیچ‌گاه فراموش نخواهم کرد.»

مرگ زندانیان بازداشت‌شده در متن «قانون جمع‌آوری گداها و جلوگیری از گدایی» طالبان پیش‌بینی شده است.

در ماده ۲۵ این قانون آمده است: «اگر یک گدا در بازداشت بمیرد و اقاربی نداشته باشد یا خانواده او از دریافت جسد خودداری کند، مقامات شهرداری مسئول دفن آن خواهند بود.»

از زمان تسلط طالبان در اگست ۲۰۲۱، زنان از حق کار محروم شده‌اند، که این امر موجب افزایش فقر، به‌ویژه در خانواده‌هایی که زنان سرپرست آن‌ها هستند، شده است.

وزارت عدلیه طالبان در تاریخ ۳۰ ثور ۱۴۰۳ از قانون جمع‌آوری گداها و جلوگیری از گدایی خبر داد.

این قانون از سوی هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، توشیح شد. در اعلامیه وزارت عدلیه آمده است که «بر اساس این قانون، اشخاصی که سالم و یا کاسب باشند و خوراک یک روز را داشته باشند از عمل گدایی منع شده‌اند.» طالبان تا کنون ۶۰ هزار گدا را از شهرهای افغانستان بازداشت کرده‌اند.

با تسلط طالبان بر افغانستان، نرخ بیکاری و فقر به شدت افزایش یافته و تعداد گدایان، به‌ویژه در پایتخت کابل، به طور قابل توجهی بیشتر شده است. بر اساس ارقام سازمان ملل متحد، حدود ۲۴ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشری نیاز دارند.

وزارت فواید عامه طالبان اعلام کرد که این شاهراه به‌دلیل برف‌باری سنگین و محدودیت دید رانندگان، برای جلوگیری از تلفات و خسارات احتمالی به‌روی ترافیک بسته شده است.

این وزارت می‌گوید که به محض مساعد شدن وضعیت هوا، مناطق برف‌گیر پاک‌سازی و شاهراه سالنگ دوباره به‌روی ترافیک بازگشایی خواهد شد.

وزارت طالبان تاکید کرد که این شاهراه به‌روی تمام انواع وسایل نقلیه بسته است و زمان بازگشایی آن پس از پاک‌سازی راه، از سوی این وزارت اعلام خواهد شد.

شاهراه سالنگ یکی از بزرگ‌راه‌های مهم افغانستان است که پایتخت را ولایت‌های شمالی وصل می‌کند.

دفتر ملا برادر، معاون اقتصادی طالبان پارسال اعلام کرده بود که سالنگ را ترمیم کرده است.

طالبان پارسال پس از چند ماه مسدود کردن سالنگ، این راه را با حضور ملا برادر افتتاح کرد.

سوزان جابور، رئیس کمیته فرعی پیشگیری از شکنجه، در مراسم چهلمین سالگرد تصویب کنوانسیون ضد شکنجه گفت: «دنیا در حال نظاره است و تاریخ ما را نه بر اساس نیت‌ها یا بلاغت‌ها، بلکه بر اساس اقداماتی که برای مقابله با چالش‌های پیش رو انجام می‌دهیم، خواهد سنجید».

به گزارش کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، او گفته است که کمیته فرعی سازمان ملل مصمم و آماده برای اقدام است.

تاکنون تاریخ دقیق سفر این کمیته به افغانستان اعلام نشده است.

تصمیم این کمیته برای سفر به افغانستان در حالی انجام شد که متهمان در زندان‌های طالبان با انواع شدید شکنجه روبرو است.

سیبیل مانی، هماهنگ‌کننده حقوق بشر سازمان جهانی علیه شکنجه ماه عقرب پس از سفر به افغانستان اعلام کرد که شکنجه مردان و زنان در زندان‌های طالبان ادامه دارد. مانی گفت مردان و زنانی که از سیاست‌های طالبان در افغانستان انتقاد کرده‌اند زندانی و شکنجه شده‌اند.

اعتراف رهبر طالبان به شکنجه متهمان

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در سفر به ولایت قندوز گفته‌ بود که گزارشی درباره کشته شدن زندانیان در زندان‌های این گروه دریافت کرده است. ارگ طالبان ماه میزان فایل صوتی سخنرانی هبت‌الله در سفر به ولایت قندوز را منتشر کرد.

براساس فایل صوتی منسوب به هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، او در جریان سفر به ولایت قندوز در ماه سنبله گفت که به او گزارش داده‌اند که در یکی از زندان‌ها، زندانیانی کشته شده‌اند.

او افزود که پس از اطلاع از این موضوع، با مسئول زندان تماس گرفت و پرسید که آیا این کشتارها به حکم محکمه انجام شده یا بدون حکم. مسئول زندان در پاسخ گفته که در جریان این وقایع نبوده و همکارانش زندانیان را کشتند.

پیشتر، منابع به افغانستان اینترنشنال تایید کرده‌ بودند که طی سه سال گذشته، ۸۷ نفر بر اثر شکنجه در زندان‌های استخبارات طالبان جان باختند. این منابع گفتند که افراد مذکور با روش‌هایی مانند شوک برقی، خفگی، غرق کردن در آب و شکنجه اندام‌های جنسی کشته شدند.

بیشتر این زندانیان از نظامیان سابق، اعضای جبهه مقاومت ملی و فعالان مخالف طالبان بودند.

دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز سال گذشته گزارشی از وضعیت زندان‌های طالبان منتشر کرد. یوناما در تاریخ ۲۹ سنبله سال گذشته در گزارشی از نقض گسترده حقوق بشر در زندان‌های طالبان خبر داد و تاکید کرد که نزدیک به ۵۰ درصد این تخلفات شامل اعمال شکنجه و سایر رفتارها یا «مجازات‌ ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» است.