گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان با شماری از شهروندان افغانستان دیدار و گفتوگو کرد. در تصاویری که از این نشست منتشر شده، دیده میشود که او با زنانی گفتوگو میکند که پوشش آنها با معیارهای مورد نظر طالبان مطابقت ندارد.
سایت «شهادت» تحت نظر حزب اسلامی افغانستان، تصاویری را از دیدار گلبدین حکمتیار با شماری از جوانان افغان منتشر کرد. براساس اطلاعات منتشر شده، این دیدار روز یکشنبه، ۱۱ قوس انجام شده است.
در مورد هدف این دیدار و جزئیات بیشتر آن، اطلاعات دقیقی منتشر نشده است.
رهبر حزب اسلامی افغانستان در حالی با این زنان دیدار کرده است که طالبان محدودیتهای گستردهای را علیه پوشش زنان و دختران در افغانستان، تحمیل کرده است.
گلبدین حکمتیار پیش از این از پوشش تحمیلی طالبان برای زنان در افغانستان انتقاد کرده بود. او گفته بود: «برای تعیین این که چه لباسی حلال است و کدام لباس حرام، نیاز به نص صریح قرآن داریم.»
گروه طالبان پس از تسلط در ثور ۱۴۰۱، چندین دستور صادر کرد، از جمله اینکه به مجریان زن دستور داد تا بدون ماسک در تلویزیون ظاهر نشوند.
همچنین در یکی دیگر از فرمانهای طالبان در همان سال، اعلام شد که زنان باید بدن و صورت خود را به جز چشمها بپوشانند.
طالبان پیش از این برقع یا چادر را به عنوان بخشی از «فرهنگ افغانی» و بهترین نمونه حجاب معرفی کرده بود.
بر اساس فرمان تازه منسوب به رهبر طالبان که به بسته شدن تمام دانشکدهها و موسسات طب انجامید، افغانستان برای ۱۳ سال دیگر دکتر زن نخواهد داشت. طالبان آموزش دختران بالاتر از صنف شش و تحصیل در تمامی مراکز آموزش عالی را برای زنان ممنوع کرده است.
وزارت تحصیلات عالی طالبان از روز دوشنبه اقدام به تطبیق فرمان جدید ملا هبتالله کرد و دروازههای تمامی موسسات عالی و نیمه عالی طب را در سراسر افغانستان به روی دانشجویان دختر بست. بسته ماندن دروازههای لیسههای دخترانه، دانشکدهها و موسسات عالی طب به روی دختران به این معنی است که تا ۱۳ دیگر افغانستان دانشجوی زن فارغ رشته طب نخواهد داشت.
این در حالی است که سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که روزانه ۲۴ مادر و ۱۶۷ کودک در سراسر افغانستان به دلیل بیماریهای قابل پیشگیری مرتبط با بارداری و زایمان جان خود را از دست میدهند.
ویدیوهایی که تازه از برخی موسسات تحصیلی طب به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهند که دانشجویان دختر پشت دروازهها و صنفهای بسته قرار گرفته و برخی اشک میریزند. بعض دانشجویان خشمگین میگویند که مرگ را به شرایط موجود که طالبان تحمیل کرده، ترجیح میدهند.
در یکی دیگر از ویدیوها، برخی دختران از طالبان میخواهند به جای وضع این همه محدودیت بر زنان، یک راست آنها را بکشند. یکی از دانشجویان دختر نیز برای تسلی به دوستانش میگوید که کارد به استخوان رسیده است و این سرنوشت محتوم هزاران دختر دیگر در سراسر افغانستان است.
طالبان در حالی افغانستان را بهسوی بحران صحی هدایت میکند که هم اکنون طبق گزارش نهادهای صحی بینالمللی، بیمارستانها و کلینیکهای افغانستان از کمبود داکتر و پرستار زن رنج میبرند. علاوه براین، طبق فرمان رهبری طالبان که زنان و دختران حق ندارند به پزشک مرد مراجعه کنند، تصمیم تازه طالبان باعث خواهد شد که این کشور درگیر بحران عمیق صحی شده و نظام بهداشتی افغانستان به کلی فروبپاشد.
پیشتر، سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که روزانه ۲۴ مادر و ۱۶۷ کودک در سراسر افغانستان به دلیل بیماریهای قابل پیشگیری مرتبط با بارداری و زایمان جان خود را از دست میدهند.
شهروندان افغانستان به دلیل بیماریهای واگیر، خشکسالی و سیلابهای اخیر با کمبود مواد غذایی و سوءتغذیه روبهرویند. زنان و کودکان در این میان از اقشار آسیبپذیر هستند.
سازمان بهداشت جهانی همچنین هشدار داده است که ممنوعیت آموزش دختران در مکاتب و دانشگاهها، باعث میشود که وضعیت زنان در افغانستان بدتر شود.
طالبان بر خلاف وعدههایی که در سال اول در قبال اعتراض جامعه جهانی داده بود که با آوردن اصلاحات و تغییرات در برنامههای آموزشی مکاتب و دانشگاهها و تغییر محیط آموزشی، دروازههای مکاتب و دانشگاهها را به روی دختران باز میکند، در سه سال گذشته گام به گام محدودیتها بر زنان را بیشتر کرده است.
بستن دروازههای موسسات عالی طب «آخرین میخ بر تابوت» آموزش دختران و زنان تعبیر شده است که در صورت تداوم، افغانستان را برای همیشه از داشتن داکتر زن محروم خواهد کرد.
دادگاهی در ترکیه ۹ معترض را که هفته گذشته در جریان سخنرانی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور این کشور در استانبول، اخلال ایجاد کرده بودند، بازداشت کرد. این افراد حکومت را به کوتاهی در اجرای شعارهای حامی فلسطین متهم کردند.
این افراد در جریان سخنرانی تلویزیونی رجب طیب اردوغان در روز جمعه اعتراض کردند. این افراد دولت اردوغان را متهم کردند که با وجود اعلام تحریم نفتی علیه اسرائیل، همچنان به صادرات نفت به این کشور ادامه میدهد.
پولیس معترضان را از محل خارج کرد و دادستانها این افراد را به اتهام توهین به رئیسجمهور و شرکت در تجمع غیرقانونی، تا زمان برگزاری دادگاه زندانی کردند.
این اقدام با انتقاد شدید سیاستمداران مخالف و مدافعان حقوق بشر در ترکیه روبهرو شده است.
منابع آگاه به رویترز گفتند که از زمان روی کار آمدن محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق در سال ۲۰۲۲، یک شبکه پیچیده قاچاق نفت کوره در عراق هر سال از یک تا سه میلیارد دالر برای جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن درآمدزایی میکند.
به گفته این منابع، شبکهای از شرکتها، گروهها و افراد در عراق، ایران و کشورهای خلیج فارس در عملیات قاچاقی دست دارند که نفت کوره عراق را با استفاده از سیاستهای دولت این کشور با قیمتهای یارانهای به کارخانههای آسفالت در این کشور میفروشند.
دو تن از منابع گفتند که هر ماه بین ۵۰۰ تا ۷۵۰ هزار تن نفت کوره سنگین، شامل نفت کوره با گوگرد بالا معادل ۳.۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت از کارخانهها منحرف شده و عمدتاً به آسیا صادر میشود.
نفت کوره یکی از هیدروکربنهای نفتی است که در مراحل پالایش نفت خام پس از نفتا، بنزین و نفت سفید بهدست میآید. این ماده ارزانترین مادهای سوختنی برای کورهها، حمامها و تنور نانواییها، موتورهای دیزلی دریایی و برخی نیروگاهها است.
ابعاد قاچاق نفت خام از زمان به قدرت رسیدن سودانی و دخالت چندین نهاد در داخل عراق در این تجارت غیرقانونی قبلا گزارش نشده بود.
رویترز میگوید مقامات ایرانی و عراقی به درخواستهای دقیق برای اظهارنظر درباره یافتههای آن پاسخ ندادند.
ایران همسایه و متحدش عراق را به عنوان یک «ریه اقتصادی« میبیند و از طریق شبه نظامیان شیعه و احزاب سیاسی قدرتمندی مورد حمایت خود، نفوذ نظامی، سیاسی و اقتصادی قابل توجهی در این کشور دارد.
علاوه بر این، به گفته مقامهای عراقی و امریکایی، ایران با استفاده از سیستم بانکی عراق تحریمهای امریکا را دور میزند.
مسیرهای خروج نفت از عراق
بر پایه گزارش رویترز، این شبکه از دو روش برای خروج نفت کوره از عراق استفاده میکند.
یکی از این روشها شامل ترکیب نفت کوره با محصولات مشابه از ایران و عرضه آن به عنوان محصول کاملا عراقی است. این روش به جمهوری اسلامی کمک میکند تا تحریمهای امریکا بر صادرات انرژی را دور بزند.
نفت کوره ایران به دلیل تحریمها معمولا با تخفیف فروخته میشود اما زمانی که بهعنوان محصول عراقی عرضه شود، با قیمت بالاتری به فروش میرسد.
مقامات عراقی و امریکایی پیشتر گفتهاند تهران از عراق برای دسترسی به ارز خارجی از طریق صادرات و دور زدن تحریمهای امریکا با استفاده از سیستم بانکی این کشور بهره میبرد.
روش دوم قاچاق نفت کوره عراق شامل صادرات محصولات با استفاده از اسناد جعلی برای مخفی کردن منشا آن است. این روش به نفع گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق است که کنترول این مسیر قاچاق را در دست دارند.
منابع آگاه با توجه به حجم و قیمتهای نسبی معاملات، تخمین زدهاند که درآمد حاصل از این دو مسیر قاچاق سالانه بین یک تا بیش از سه میلیارد دالر است.
نقش شبهنظامیان شیعه
بر اساس گزارش رویترز، اصلیترین بازیگر در این عملیات قاچاق، گروه شیعه عراقی عصائب اهلالحق است.
این گروه که از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حمایت میشود، یکی از حامیان اصلی السودانی و عضوی کلیدی از بلوکی است که او را برای مقام نخستوزیری معرفی کرد.
عصائب اهلالحق از سال ۲۰۱۸ به ساختار امنیتی عراق پیوسته و اکنون ۱۶ نماینده در پارلمان داشته است.
رهبر این گروه، قیس الخزعلی است که در سال ۲۰۱۹ به دلیل نقض حقوق بشر از جمله با سرکوب اعتراضات در عراق و دست داشتن در کشتار پنج سرباز آمریکایی در سال ۲۰۰۷ تحریم شد.
او این تحریمها را به تمسخر گرفت و در ویدیویی گفت که «از تاخیر واشنگتن در اعمال این تحریمها ناراحت شده» است.
ترکیب سوختها در شبکه قاچاق نفت کوره عراق عمدتا از سوی مهندسان این کشور انجام میشود و این فرایند، معمولا طی انتقال از کشتی به کشتی صورت میگیرد. سوخت نهایی عمدتا به دست مشتریانی در آسیا میرسد.
در گزارشی براساس یافتههای مؤسسه پژوهشها و تحلیلهای دفاعی هند، آمده است که تکمیل کانال قوشتپه میتواند میزان آب به کشورهای همسایه را تا یکپنجم کاهش دهد. ترکمنستان و اوزبیکستان به دلیل اتکا به آمو دریا، از تکمیل این پروژه ابراز نگرانی کردهاند.
موسسه تحقیقاتی هندی در گزارش جدید خود نوشته که «چالشهای [قوش تپه] بسیار جدی هستند، در حالی که کشورها با عدم قطعیتها مواجهاند.»
این گزارش که از سوی بیبیسی جهانی نشر شده، به نگرانیها درباره سرعت ساخت این پروژه و شک و شبهه درباره تخصص کافی در افغانستان تحت کنترول طالبان برای اجرای چنین پروژه بزرگی پرداخته است.
سازمان محیطزیستی «رودخانههای بدون مرز» نیز با تحلیل تصاویر ماهوارهای گزارش داده که به نظر میرسد که نشت قابل توجهی از کانال رخ داده است.
با این حال ذبیحالله امیری، مهندس ارشد این پروژه معتقد است که نگرانیها درباره مصرف زیاد آب کانال از رودخانه آمو بیاساس است. او به بیبیسی گفت: «ما میتوانیم بگوییم که این مشکل بزرگی نیست و بر ثبات منابع آبی در مناطق دیگر تأثیر نخواهد گذاشت.»
پروژه ساخت کانال قوشتپه برای اولین بار در دهه ۱۹۷۰ با هدف سبز کردن ولایات شمالی افغانستان پیشنهاد شد اما به دلیل دههها درگیری در این کشور به تعویق افتاد.
دولت قبلی افغانستان کارشکنی طالبان را دلیل کندی اجرای این پروژه میدانست، اما این گروه اکنون با افتخار آن را یکی از اولویتهای خود قرار داده و امیدوار است که تا سال ۲۰۲۸ به بهرهبرداری برسد.
براساس برآورد طالبان ساخت این پروژه بیش از ۶۰۰ میلیون دالر هزینه دارد و پس از تکمیل، آب شیرین مورد نیاز سه ولایت شمالی افغانستان را تأمین خواهد کرد.
گزارش افزوده که تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای اخیر ساخت کانال قوشتپه را سرعت بخشیده است.
طالبان میگوید که ساخت این کانال میتواند پنج هزار کیلومتر مربع از زمینهای خشک را به خاکهای حاصلخیز تبدیل کند. این گروه مدعی است که این اقدام میتواند امنیت غذایی و معیشت صدها هزار نفر را بهبود بخشد.
عبدالمبین، یک دهقان به بیبیسی جهانی گفته که حتی اگر کانال تکمیل نشده باشد، میزان آب زیرزمینی که از آن نشت میکند، به اندازهای زمین را آبیاری کرده که او بتواند دوباره کشت کند.
او با امید به ساخت این کانال میگوید: «میخواهم اینجا برای خانوادهام خانهای بسازم، چون آب خواهیم داشت و هر چیزی که نیاز داریم را در این زمین میکاریم و پرورش میدهیم، از بادنجان رومی تا میوهها و حتی دانههای روغنی.»
مرکز بهداشت بوشهر اعلام کرد که امسال ۹۹ واحد صنفی به دلیل بهکارگیری مهاجران به سازمان تعزیرات حکومتی معرفی شدهاند و از این میان ۱۰ واحد صنفی بسته شدهاند. این مرکز افزود که اشتغال اتباع خارجی در مراکز عرضه غذا و نوشیدنی ممنوع است.
خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، روز سهشنبه (۱۳قوس) به نقل از رئیس مرکز بهداشت شهرستان بوشهر گزارش داد که بهکارگیری مهاجران قانونی و بدون مدرک در مراکز عرضه مواد غذایی، آشامیدنی، سوپرمارکتها، نانواییها، گوشت و میوهفروشیها و رستورانها ممنوع است.
حمید حبیبی گفت: «برخی از واحدهای صنفی مانند بستنیفروشیها، رستورانها و واحدهای مرتبط با مواد غذایی از اتباع خارجی استفاده میکنند که به محض مشاهده، بدون هرگونه چشمپوشی، به مرجع قضایی معرفی خواهند شد.»
رسانههای ایران در ماههای اخیر گزارش دادند که مسئولان دولتی در مشهد بیش از ۴۰ واحد صنفی، در کرمان ۳۳ واحد صنفی و در یزد ۲۶ واحد صنفی را به دلیل گماشتن اتباع خارجی تعطیل کردهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکید دارند که «واحدهای صنفی تولید، توزیع و فروش مواد غذایی» حق استخدام مهاجران «مجاز و غیرمجاز» را ندارند.
این ممنوعیت شامل همه مهاجران دارای اسناد اقامت و بدون مدرک اقامت میشود.