همزمان با روز جهانی حقوق بشر، محکمه عالی طالبان اعلام کرد که یک زن و یک مرد را به اتهام "رابطه جنسی" خارج از ازدواج در ملاءعام شلاق زده است. این محکمه گفته که این افراد را ۳۹ ضربه شلاق زده و به سه تا پنج سال حبس تنفیذی محکوم کرده است.
محکمه عالی طالبان روز سهشنبه، ۲۰ قوس در خبرنامهای اعلام کرد که حکم حبس و شلاق دو نفر توسط محکمه ابتدائیه ولسوالی مقر ولایت غزنی صادر شده است.
بر اساس این خبرنامه، یکی از این افراد به سه سال و دیگری به پنج سال حبس تنفیذی محکوم شدهاند.
در هفته گذشته، این گروه بیش از هشت نفر را در ولایتهای کاپیسا، میدانوردک و کابل به اتهامهای مختلف در ملاءعام شلاق زده است.
این در حالی است که نهادهای حقوق بشری بارها خواستار توقف مجازاتهای بدنی در افغانستان شدهاند. پیشتر، دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان به مناسبت روز جهانی حقوق بشر از طالبان خواست تا به تعهدات حقوق بشری پایبند باشد.
با این حال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در مصاحبه با رادیو ملی افغانستان، تحت کنترول این گروه گفت که حقوق بشر در افغانستان براساس "ارزشهای اسلامی و فرهنگی" رعایت میشود. او با این اظهارنظر بار دیگر بی اعتنایی گروه طالبان را به کنوانسیونهای بینالمللی نشان داد.
شماری از نهادهای مدافع حقوق بشر در اعلامیه مشترکی به مناسبت روز جهانی حقوق بشر، میگویند سیاستها و اقدامات "سرکوبگرانه" طالبان با اعلامیه جهانی حقوق بشر و اصول اساسی اسلام در تناقض است. آنها گفتهاند "عمیقا" نگران وخامت وضعیت زنان افغانستاناند.
در اعلامیه ۱۲ نهاد حقوق بشری که روز سهشنبه، ۲۰ قوس منتشر شده، آمده است که سیاستها و اقدامات طالبان در مورد زنان و دختران، آنان را از حقوق اساسی، اختیار و استقلال شان محروم میسازد. این نهادها گفتهاند: «به عنوان سازمانهای فمینیستی متعهد به برابری جنسیتی و حقوق زنان در جوامع اسلامی، عمیقا نگران و خامت سریع وضعیت حقوق زنان و دختران هستیم؛ وضعیتی که مستقیما امنیت، کرامت و آینده آنان را تحت تأثیر قرار می دهد.»
هر سال از دهم دسامبر به عنوان روز جهانی حقوق بشر در سراسر جهان تجلیل میشود. این روز از سوی یونسکو به مناسبت تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر در دهم دسامبر ۱۹۴۸ میلادی توسط مجمع عمومی سازمان ملل، نامگذاری شده است.
در اعلامیه نهادهای حقوق بشری همچنان آمده است که حذف زنان از عرصههای عمومی توسط طالبان، «آسیبهای آموزشی و اقتصادی جبران ناپذیری» را به آنان وارد کرده است که این آسیبها نشان «دهنده یک نظام آپارتاید جنسیتی» است.
این اعلامیه از سوی ۱۲ نهاد حقوق بشری به شمول رواداری، مساوه، سازمان حقوق بشر و دموکراسی افغانستان، شبکه پژوهشی و دادخواهی زنان و کودکان، شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان، جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان، مصور، Window for Hope Network ، مجمع مدافعان حقوق بشر، همبستگی خواهران، انسان، و مرکز آزادی بیان افغانستان منتشر شده است.
این نهادها از جامعه جهانی خواستهاند که زنان و دختران افغان را تنها نگذارند و از حقوق آنان در برابر تهدیدهای طالبان حمایت کند. این نهادها همچنان خواستار سهم فعال زنان در تصمیمگیریها و معادلات سیاسی شده و از جهان خواسته که در بخش پناهندگی به زنان و کودکان افغان توجه داشته باشد.
این نهادها از جامعه جهانی میخواهند که «آپارتاید جنسیتی» را جرم انگاری نماید. این نهادها همچنان از کشورها، به ویژه آن هایی که دارای سیستم های مذهبی، فرهنگی و یا حقوقی مشابه با افغانستان هستند، خواست تا از ابتکار قانونی برای پاسخگویی افغانستان در مورد نقض قانون کنوانسیون مبارزه با هر نوع خشونت علیه زنان در محکمه عدالت بین المللی حمایت کنند.
همزمان با دهم دسامبر، روز جهانی حقوق بشر، سازمان ملل اعلام کرد که اگر افغانها به ویژه زنان و دختران همچنان از حقوق خود محروم بمانند، این امر مسئولیتناپذیری عمدی و آشکار طالبان نسبت به رفاه مردم افغانستان را نشان خواهد داد.
یوناما، دفتر نمایندگی ملل متحد در افغانستان، روز سهشنبه، ۲۰ قوس، در بیانیهای از طالبان خواست که تعهدات حقوق بشری خود را بهعنوان راهکاری برای حفاظت و رفاه مردم افغانستان بپذیرند.
این سازمان تاکید کرد که حقوق بشر مسیری برای دستیابی به راهحلها بوده و نقشی پیشگیرانه، محافظتی و تحولآفرین به نفع همگان بازی میکند.
رزا اوتونبایوا، رئیس یوناما گفت: «متأسفانه، ما شاهد روندی برعکس در افغانستان استیم.»
خانم اوتونبایوا افزود که به رغم بهبود وضعیت امنیتی و کاهش خشونتهای مسلحانه در افغانستان، اقدامات برای حمایت و محافظت از حقوق بشر، همچنان به صورت مداوم و «خطرناک» در حال از بین رفتن است.
او افزود که زنان و دختران افغانستان بیشترین آسیب را از این ناحیه متحمل میشوند.
رئیس یوناما تصریح کرد که سابقه طالبان در زمینه حقوق بشر، تبعیض نظامند علیه زنان و دختران را برجسته میکند.
او گفت: «قدرت مسئولیت را با خود میآورد. ادعای طالبان برای نمایندگی مشروع مردم افغانستان در سازمان ملل متحد باید با تلاشهای واقعی برای رعایت و پیشبرد ارزشها و هنجارهای مشترک ما همراه باشد.»
در همین حال، فیونا فریزر، نماینده کمیساری عالی حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان، گفته که اسناد حقوق بشری به عنوان ابزاری برای کمک به جوامع در سراسر جهان به هدف ساختن آیندهای بهتر ایجاد شدهاند.
این مقام سازمان ملل افزود که اگر افغانها، به ویژه زنان و دختران همچنان از حقوق خود محروم بمانند، این امر ناشی از مسئولیتناپذیری آشکار و عمدی طالبان نسبت به رفاه مردم افغانستان خواهد بود.
منابع در وزارت صحت طالبان به خبرگزاری فرانسه گفتند که در پی ممنوعیت حضور زنان در موسسات پزشکی، دستکم ۳۵ هزار دانشجوی دختر از ادامه تحصیل محروم شدهاند. به گفته منبع، این دانشجویان در ۱۰ انستیتوت دولتی و بیش از ۱۵۰ انستیتوت خصوصی تحصیل میکردند.
برخی از دانشجویان بازمانده از تحصیل از این تصمیم طالبان برای بستن این مراکز ابراز وحشت و ناامیدی کردهاند.
سجا (نام مستعار) یکی از این دانشجویان که پیشتر دانشجوی دانشگاه بود و پس از بسته شدن دانشگاهها به انستیتوت طبی روی آورده بود، گفت: «این آخرین امید من بود تا کاری کنم، تا کسی شوم. اما همه چیز به جرم دختر بودن از ما گرفته شده است.»
رهبر طالبان اخیرا به موسسات آموزشی دستور داده است که از پذیرش زنان جلوگیری کنند. با این حال، نبود اعلامیه رسمی و مستندات مکتوب موجب سردرگمی گسترده شده است.
برخی از موسسات آموزشی گفتهاند تا زمان دریافت دستورات کتبی به فعالیت خود ادامه میدهند، در حالی که برخی دیگر بلافاصله تعطیل شده یا امتحانات نهایی را بهسرعت برگزار کردهاند.
سجا که سال اول خود را در یک مؤسسه خصوصی میگذراند، افزود: «همه سردرگماند و کسی واقعا نمیگوید چه خبر است. ما هر روز دو یا سه امتحان میدهیم... حتی با اینکه امتحانات خود را چند ماه پیش تمام کرده بودیم.»
یکی از مدیران مؤسسات خصوصی در کابل، که ۱ هزار و ۱۰۰ دانشجو دارد و ۷۰۰ نفر از آنها زن اند، گفت: «ما پیامهای زیادی از دانشجویان و معلمان دریافت کردهایم که میپرسند آیا امیدی هست؟ هیچکس خوشحال نیست.»
بر اساس منابع وزارت صحت عامه طالبان، ۳۵ هزار زن در رشتههایی مانند پرستاری، قابلگی، دندانپزشکی و لابراتوار در این موسسات مشغول به تحصیل بودند.
سازمان ملل متحد این تصمیم طالبان را محکوم کرده و آن را تبعیض سیستماتیک و غیرقابل قبول علیه زنان توصیف کرده است. کارشناسان این سازمان این تصمیم را «زنکشی» خوانده و هشدار دادهاند که اجرای این ممنوعیت میتواند به «رنجهای غیرضروری، بیماری و احتمالاً مرگ زنان و کودکان افغان» منجر شود.
سازمان ملل گفته که این تصمیم همچنین در کشوری که از بالاترین نرخهای مرگ مادران و نوزادان در جهان رنج میبرد، عواقب ویرانگری خواهد داشت.
برخی منابع گزارش دادهاند که تصمیم اخیر رهبر طالبان مقامات این گروه را با دو دستگی مواجه کرده است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، این گروه محدودیتهای گستردهای بر زنان اعمال کرده و افغانستان را به تنها کشوری تبدیل کرده است که دختران را از تحصیل بالاتر از صنف ششم منع میکند.
تصمیم طالبان با واکنش گسترده بینالمللی روبرو شده است. برخی از کشورها پرونده تبعیض سیستماتیک و آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به دادگاه لاهه فرستاده و گفتهاند که طالبان باید مورد بازپرس قرار گیرند.
دادگاه بینالمللی کیفری نیز گفته است که به زودی حکم بازداشت رهبران طالبان را صادر میکند.
عمر داوودزی، عضو رهبری مجمع ملی برای نجات افغانستان گفت این مجمع بهمنظور آغاز گفتوگوهای ملی و گردهمآوردن سیاستمداران غیرطالب و طالبان میانهرو تشکیل شده است. او به طالبان هشدار داد از لجاجت دست بردارد تا به سرنوشت حکومت بشار اسد دچار نشود.
مجمع ملی نجات افغانستان روز جمعه، ۱۶ قوس رسما اعلام موجودیت کرد. این مجمع شامل چهرههایی مانند عبدرب الرسول سیاف، مارشال عبدالرشید دوستم، عطا محمد نور، یونس قانونی، محمد محقق، کریم خلیلی، عمر داوودزی و شماری دیگر است.
عمر داوودزی روز دوشنبه در مصاحبهای با افغانستان اینترنشنال گفت که این مجمع با هدف گردهمآوری تمامی جریانهای سیاسی غیرطالب و حتی طالبان معتدل تاسیس شده است.
او تاکید کرد که طالبان پیشتر بهانه میآوردند که آدرسی برای گفتوگو وجود ندارد، اما با ایجاد این چتر وسیع، این بهانه از آنان گرفته شده است. او افزود که این چتر بهمرور زمان گستردهتر خواهد شد و تمامی جریانهای غیرطالب را در بر خواهد گرفت.
داوودزی به انتقادات جامعه بینالمللی نیز اشاره کرد و گفت که پیشتر جهان همواره تاکید میکرد که طالبان یک گروه منسجم است، اما در طرف مقابل آدرس منسجمی وجود ندارد. او خاطرنشان کرد که اکنون این مشکل نیز حل شده است.
او از مردم افغانستان، کشورهای منطقه و جامعه جهانی که از وضعیت کنونی ناراضی اند، خواست که از این مجمع حمایت کنند. به گفته او، افغانستان در حال حاضر با فقر، مهاجرت گسترده و نارضایتی عمومی روبهروست و به یک کشور منزوی در سطح جهان تبدیل شده است. به گفته او، این وضعیت باید تغییر کند.
داوودزی با اشاره به دهها هزار زندانی سیاسی و فساد گسترده در رژیم طالبان تصریح کرد: «طالبان یک کشور و یک ملت را گروگان گرفته است.»
او بیان کرد که مقامات طالبان در سه سال گذشته هرگونه گفتوگوی سیاسی و دستیابی به راهحل را رد کردهاند و تنها از سیاستمداران خواستهاند که بازگردند و امنیتشان را تامین میکنند. او این خواست طالبان را «توهینآمیز» خواند.
داوودزی با تاکید بر اینکه رهبران این مجمع تشنه قدرت نیستند، گفت: «آنها رسالت خود را در نجات افغانستان میبینند و قصد دارند مسئولیت کشور را به نسل جوان واگذار کنند.»
داوودزی به طالبان هشدار داد که «از لجاجت دست بردارند، وگرنه به سرنوشت رژیمهای سرکوبگر دیگر در جهان، که نمونه آن اخیراً دیده شد، دچار خواهند شد.»
اشاره او به فروپاشی رژیم بشار اسد در سوریه است.
نیروی مرزبانی ایران روز دوشنبه اعلام کرد یک محموله ۲هزار و ۴۰۰ کیلوگرامی مواد مخدر صنعتی را در سیستان و بلوچستان توقیف کرده است. علی احمد گودرزی، فرمانده مرزبانی این کشور گفت این محموله از مسیر هرات و نیمروز وارد ایران شده بود.
به گزارش رسانههای ایران، گودرزی روز دوشنبه در یک نشست خبری مشترک با الکساندر فدولوف، نماینده دفتر مقابله با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل در ایران گفت که دو برادر قصد انتقال این محموله به کشورهای اروپایی را داشتند.
او گفت که این محموله متعلق به یک قاچاقچی بین المللی است و درصورت انتقال به کشورهای اروپایی ارزش آن بیش از «۱۲۰ میلیون دالر» است.
به گفته گودرزی، این محموله از داخل افغانستان از سوی «افراد مسلح» به ایران قاچاق شده بود و در موتر باربری حامل ۱۰تن حامل آهن و وسایل ضایعاتی، جاسازی شده بود.
به گفته فرمانده مرزبانی جمهوری اسلامی، دو برادر قاچاقچی به همراه دو تن دیگر از طریق فروش مواد مخدر صنعتی، موترهای لوکس را از کشورهای حاشیه خلیج فارس خریده و برای فروش وارد افغانستان میکردند.
بر مبنای آمار این مقام ایرانی، نیروهای مرزبانی در هشت ماه سال جاری ۶ هزار کیلوگرام مواد مخدر صنعتی را ضبط کرده اند.
گودرزی از سازمان ملل خواست تا تجهیزات سیستمهای هوشمند الکترونیکی را برای انسداد مرزهای این کشور کمک کند.
او با ابراز نگرانی درباره افزایش تولید موادمخدر صنعتی در افغانستان، از جامعه جهانی خواست برای مبارزه با آن در افغانستان همکاری کنند.