وزارت داخله ترکیه اعلام کرد که پس از سرنگونی حکومت بشار اسد در سوریه، روزانه بیش از هزار پناهجوی سوری بهطور داوطلبانه این کشور را ترک میکنند. طبق گفته این وزارتخانه، در پنج روز گذشته، مجموعاً هفت هزار و ۶۲۱ پناهجوی سوری به کشور خود بازگشتهاند.
علی یارلیکایا، وزیر داخله ترکیه، روز یکشنبه ۲۵ قوس گفت: «ما به مدیریت مهاجرت با رویکردی که به حقوق بشر و آزادیها احترام بگذارد و از نظم و امنیت عمومی چشمپوشی نکند، ادامه خواهیم داد.»
شهروندان سوری بزرگترین جمعیت پناهجویان در ترکیه را تشکیل میدهند و براساس آمارهای رسمی، نزدیک به سه میلیون سوری در این کشور زندگی میکنند.
به گفته این کشور، سه روز پیش از سرنگونی حکومت بشار اسد، بیش از ۷۰۰ پناهجوی سوری از ترکیه خارج شدهاند و در سه روز پس از به قدرت رسیدن هیئت تحریر شام، بیش از چهار هزار نفر ترکیه را ترک کردهاند.
نخستوزیر اسرائیل در تماس تلفنی با رئیسجمهور منتخب امریکا بر لزوم ادامه اقدامات علیه ایران و گروههای متحد آن در منطقه تاکید کرد. بنیامین نتانیاهو گفت این یک گفتوگوی «بسیار دوستانه» درباره ضرورت «پیروزی» اسرائیل در برابر ایران بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای ویدیویی درباره این گفتوگو گفت: «ما متعهد هستیم که از تجهیز مجدد حزبالله جلوگیری کنیم.»
او افزود: «من با قاطعیت به حزبالله و ایران میگویم که برای جلوگیری از آسیب رساندن به ما، در هر زمان و مکان تا آنجا که لازم باشد، علیه شان عمل خواهیم کرد.»
نتانیاهو با اشاره به حملات هوایی ارتش اسرائیل علیه سایتهای نظامی سوریه گفت که این حملات بهمنظور اطمینان از عدم استفاده از سلاحها علیه اسرائیل در آینده انجام شده است.
نخستوزیر اسرائیل مدعی است که مسیرهای تدارکات تسلیحاتی برای حزبالله را هدف قرار داده است.
او قاطعانه گفت که «هیچ علاقه برای درگیری با سوریه ندارد» و «سیاست اسرائیل در قبال سوریه را با توجه به واقعیتهای موجود در این کشور تعیین خواهیم کرد.»
او با این استدلال که اسرائیل در حال تغییر دادن خاورمیانه است، گفت: «سوریه همان سوریه نیست، لبنان همان لبنان نیست، غزه همان غزه نیست و محور رهبری ایران نیز همان محور نیست.»
به گزارش انبیسی نیوز، بادرنظرداشت پیشینه ضعیف حقوقبشری گروه تحریرالشام، نگرانیهای پیرامون برخورد رهبری جدید سوریه با اقلیتهای مسیحی و شیعه در سوریه وجود دارد. یک شهروند سوری گفت: «کسانی که حکومت را در دست گرفتند، افکارشان تروریستی است.»
انبیسی نیوز روز یکشنبه با نشر گزارشی به نگرانیهای اقلیتهای دینی و مذهبی درباره حاکمیت جدید در سوریه پرداخته است.
تحریرالشام که رژیم اسد را سقوط داد، زمانی با القاعده و داعش و رهبران آن ارتباط نزدیک داشت و هنوز هم توسط ایالات متحده و بسیاری از کشورهای اروپایی به عنوان یک سازمان «تروریستی» شناخته میشود.
تحریر شام تلاش کرده که خود را متمایز از دیگر گروههای اسلامگرای جهادی نشان دهد. محمد البشیر، نخستوزیر جدید حکومت انتقالی سوریه در مصاحبهای با یک روزنامه ایتالیایی گفت: «از این جهت که ما اسلامی هستیم، حقوق همه مردم و همه فرقهها را در سوریه تضمین خواهیم کرد.»
هرچند ابو محمد الجولانی، رهبر تحریرالشام، گفته که حقوق زنان، اقلیتها و حامیان رژیم اسد را حمایت و تضمین میکند، اما نگرانی پیرامون رهبری جدید همچنان وجود دارد.
برخی از گروههای حقوقبشری همچنین به پیشینه ضعیف حقوقبشری این گروه در مناطقی که در سالهای اخیر بر آن اداره میکرد، به ویژه در استان ادلب در شمال غربی سوریه، اشاره کردهاند.
کمیسیون تحقیق سازمان ملل متحد سال گذشته، گزارشی درباره شکنجه و اعدام زندانیان عمدتا مخالف گروه تحریرالشام در زندانهای مخفی این گروه منتشر کرد.
ظهور این گروه به ویژه برای اقلیتهای مذهبی سوریه آزاردهنده است. هرچند حدود سه چهارم مردم سوریه هم مذهب تحریرالشام یعنی سنی هستند، اما متباقی جمعیت این کشور را علویان، شاخه مذهب تشیع و مسیحیان تشکیل میدهد.
عمار شاهبندر، استاد فلسفه شیعه از حلب گفت: «کسانی که حکومت را به دست گرفتند، افکارشان تروریست است. شاید یک جنگ داخلی رخ دهد. من از آنها میترسم.»
او گفت که نگرانی اصلی او در مورد جمعیت غیرنظامی سوریه است که اکنون با گرایشهای فرقه گرایانه، انتقامجویی و سلاحهایی که به راحتی در دسترس اند، آشنا شدهاند.
پولیس متروپولیتن میگوید که در پی تیراندازی یک مهاجم مسلح در شمالغرب شهر لندن یک زن ۴۰ ساله جان باخت و دو نفر دیگر زخمی شدهاند. پولیس گفته مهاجم مسلح از محل رویداد فرار کرده و تحقیقات و تعقیب در این باره جریان دارد.
رسانههای بریتانیا نوشتهاند که این رویداد راس ظهر شنبه رخ داده است. پولیس لندن وضعیت یکی از زخمیهای این رویداد را وخیم توصیف کرده است. پولیس گفت دو مرد زخمی شده در این رویداد حدود ۳۰ سال دارند.
مقامات پولیس لندن گفتهاند که تلاشهای برای شناسایی و بازداشت مهاجم جریان دارد. اما تاکنون کسی در ارتباط به این رویداد بازداشت نشده است.
یکی از ساکنان محل به رسانهها گفت که صدای شلیک پیاپی پنج گلوله را شنیده است. این رویداد در نزدیکی کلیسای پنتیکاستی رخ داده است.
پولیس از تامین امنیت به اهالی محل رویداد اطمینان داده است. به گفته پولیس تاهنوز علت و انگیزی این تیراندازی روشن نیست.
وزارت خارجه فرانسه میگوید یک هیئت دیپلوماتیک این کشور برای بررسی وضعیت سیاسی و امنیتی سوریه روز سهشنبه به دمشق سفر خواهد کرد. بهدنبال سقوط بشار اسد، بسیاری کشورهای اروپایی در حال بررسی همکاری با شورشیان از جمله گروه اسلامگرای تحریر شام هستند.
هیئت تحریر شام که قبلا به عنوان جبهه نصرت فعالیت میکرد، توسط اتحادیه اروپا، امریکا، ترکیه و شماری از کشورهای دیگر به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود. تسلط شورشیان بر دمشق به رهبری این گروه نگرانی درباره سابقه اسلامگرایی تحریر شام به خصوص ابومحمد جولانی، رهبر آن را بیشتر کرده است.
وزارت خارجه فرانسه گفت که هیئتی از دیپلوماتهای خود را روز سهشنبه به سوریه میفرستد. قرار است این هیئت پس از دیدار با حاکمان جدید دمشق، به وزیر خارجه فرانسه گزارش دهد.
این وزارت روز یکشنبه، ۲۵ قوس، اعلام کرد: «تیمی از دیپلماتهای فرانسوی سهشنبه به سوریه سفر خواهند کرد تا نشان دهند که فرانسه آماده است از مردم سوریه حمایت کند.»
این وزارتخانه مشخص نکرده است که هیئت فرانسوی با چه کسانی دیدار خواهد کرد.
پس از تیرگی روابط فرانسه با بشار اسد در سال ۲۰۱۲، پاریس در تلاش برای برقراری روابط خود با حکومت بشار اسد نبوده است و از مخالفان تبعیدی «سکولار و نیروهای کرد» در شمالشرق سوریه حمایت کرده است.
پس از سرنگونی حکومت بشار اسد، پاریس اعلام کرده است که انتقال سیاسی در سوریه باید فراگیر و در چارچوب تعیینشده از سوی سازمان ملل انجام شود. برخی هم گفتند که دوری پاریس از حکومت بشار اسد در سالهای اخیر فرصت مناسب برای همکاری فرانسه با حاکمان جدید سوریه فراهم کرده است.
دو مقام ایرانی به رویترز گفتند که در روزهای پایانی حکومت بشار اسد، او به وزیر خارجه ایران شکایت کرد که ترکیه فعالانه از حمله شورشیان برای سرنگونی او حمایت میکند. عباس عراقچی به اسد اطمینان داده بود که موضوع را با انقره در میان میگذارد.
در حالی که نیروهای شورشی با محوریت هیئت تحریر شام شهرهای بزرگ سوریه را تصرف کرده و به سمت پایتخت پیشروی میکردند، اسد در دوم دسامبر با عباس عراقچی در دمشق دیدار کرد.
به گفته یک مقام بلندپایه ایرانی، اسد در این نشست عصبانیت خود را از آنچه به گفته او تشدید تلاشهای ترکیه برای برکناری او بود، ابراز کرده بود. در پاسخ، عراقچی به او اطمینان داده بود که موضوع با انقره در میان میگذارد.
روز بعد، عراقچی با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه دیدار کرد تا نگرانی عمیق تهران از حمایت انقره از پیشرویهای شورشیان را ابراز کند.
یکی دیگر از مقامهای ایرانی با اشاره به حمایت انقره از شورشیان و همکاری با منافع غرب و اسرائیل در هدف قرار دادن متحدان ایران در منطقه گفت: «این دیدار پر تنش بود. ایران از همسویی ترکیه با برنامههای امریکا و اسرائیل ابراز ناخرسندی کرد و نگرانی های اسد را اعلام کرد.»
این مقام گفت که وزیر خارجه ترکیه اسد را مسئول این بحران دانست و تاکید کرد که عدم حضور او در در مذاکرات صلح و سالها حکومت ظالمانهاش، دلایل اصلی این وضعیت بوده است.
یک منبع وزارت خارجه ترکیه که از مذاکرات فیدان آگاه است، گفت که این سخنان دقیق فیدان نیست و عراقچی هیچ پیامی از سوی اسد به ترکیه نیاورده بود.
پنج دهه حکومت خانواده اسد روز یکشنبه با فرار او به مسکو، دیگر حامی او در جنگ با مخالفان پایان یافت. ایران در جنگ داخلی طولانی سوریه از اسد حمایت کرده بود و سرنگونی او به طور گسترده به عنوان یک ضربه بزرگ به "محور مقاومت" به رهبری جمهوری اسلامی در خاورمیانه تلقی میشود.